Ali Balkı
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Ali Balkı has a total of 18 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Erhan Çelik
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
2 shared publications - İhSan Cemil Demir
Afyon Kocatepe Universitesi
2 shared publications - Serkan Göksu
Dinar School of Applied Sciences Afyon Kocatepe University Afyonkarahisar Turkey
2 shared publications - Abdulkerim Çalişkan
ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTES
1 shared publication - Beynaz Ari
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, MALİYE (DR)
1 shared publication - Burcu Tıpırdamaz
Afyon Kocatepe Universitesi
1 shared publication
Latest Publications
- 7 September 2026
- Published by Izmir Iktisat Dergisi in İzmir İktisat Dergisi
- Vol. 41 (3) , 843-862
Türkiye’de Borçlanma ve Enflasyonun Kamu Harcamalarına Etkisi
Bu çalışmanın amacı, borçlanma ve enflasyonun kamu harcamaları üzerindeki etkilerini Türkiye örnekleminde (1988-2022) analiz etmektir. Kamu harcamaları üzerinde etkili olabilecek göstergelerden gayrisafi yurt içi hasıla ve işsizlik oranları da analize dahil edilmiştir. ARDL sınır testi sonuçlarına göre; kamu harcamaları, borçlanma, gayrisafi yurt içi hasıla ve enflasyon eş bütünleşiktir. Kamu harcamalarıyla gayrisafi yurt içi hasıla ve borçlanma arasında pozitif; kamu harcamalarıyla enflasyon arasında ise negatif bir ilişki bulunmaktadır. Enflasyondaki artışların kamu harcamalarını azaltması, incelenen dönemde Patinkin etkisinin geçerli olduğunu göstermektedir. Gayrisafi yurt içi hasılanın uzun dönem katsayısının birden büyük olması, Wagner kanununun geçerliliğine işaret etmektedir. Borçlanmadaki artışların kamu harcamalarını artırması ise borçlanmayla elde edilen imkanların verimli alanlarda kullanılmadığını göstermektedir. Analiz sonuçlarından hareketle Türkiye’de borçların sürdürülebilirliğine dikkat edilmelidir. Kamu harcamaları fiyat istikrarını bozmayacak şekilde dizayn edilmelidir. Kamu harcamalarının bileşenleri analiz edilmeli ve uzun dönemde gayrisafi yurt içi hasılaya katkı sağlayan harcamalar önceliklendirilmelidir.
- 7 September 2026
- Published by Izmir Iktisat Dergisi in İzmir İktisat Dergisi
- Vol. 41 (3) , 843-862
Türkiye’de Borçlanma ve Enflasyonun Kamu Harcamalarına Etkisi
Bu çalışmanın amacı, borçlanma ve enflasyonun kamu harcamaları üzerindeki etkilerini Türkiye örnekleminde (1988-2022) analiz etmektir. Kamu harcamaları üzerinde etkili olabilecek göstergelerden gayrisafi yurt içi hasıla ve işsizlik oranları da analize dahil edilmiştir. ARDL sınır testi sonuçlarına göre; kamu harcamaları, borçlanma, gayrisafi yurt içi hasıla ve enflasyon eş bütünleşiktir. Kamu harcamalarıyla gayrisafi yurt içi hasıla ve borçlanma arasında pozitif; kamu harcamalarıyla enflasyon arasında ise negatif bir ilişki bulunmaktadır. Enflasyondaki artışların kamu harcamalarını azaltması, incelenen dönemde Patinkin etkisinin geçerli olduğunu göstermektedir. Gayrisafi yurt içi hasılanın uzun dönem katsayısının birden büyük olması, Wagner kanununun geçerliliğine işaret etmektedir. Borçlanmadaki artışların kamu harcamalarını artırması ise borçlanmayla elde edilen imkanların verimli alanlarda kullanılmadığını göstermektedir. Analiz sonuçlarından hareketle Türkiye’de borçların sürdürülebilirliğine dikkat edilmelidir. Kamu harcamaları fiyat istikrarını bozmayacak şekilde dizayn edilmelidir. Kamu harcamalarının bileşenleri analiz edilmeli ve uzun dönemde gayrisafi yurt içi hasılaya katkı sağlayan harcamalar önceliklendirilmelidir.
- Open Access
- 26 June 2026
- Published by Tarim Ekonomisi Dergisi in Tarım Ekonomisi Dergisi
- Vol. 32 (1) , 97-108
Agriculture and inflation nexus in Türkiye over a century: Comparative empirical analysis with temporal and sectoral decomposition
Purpose: This study explores the dynamic relationship between inflation and the agricultural sector in Türkiye. Unlike other studies, the subject has been examined within three sub-periods considering structural breaks and a 99-year time horizon. In addition, the study examines the effects of inflation on industry, services, agriculture, and general economic growth through a total of 16 models.Design/Methodology/Approach: Since the variables in the model are stationary at different levels [I(0)-I(1)] and the dependent variable is stationary at the level [I(0)], the A-ARDL bounds test and the Toda-Yamamoto causality procedure were applied.Findings: Analysis results show a robust cointegration relationship in the 12 models mentioned. In all models, the long-term coefficient values of the inflation variable are negative. The period when the inflation rate was most suppressive on the agricultural sector was the early republican period of 1924-1954. In addition, the agricultural industry exhibited the highest growth among the periods examined, with an average of 5.60% in the same period and continuously decreased in the following periods. The dummy variables highlight the negative repercussions of the 1960 military coup and the economic crises of 1994 and 2001 on Türkiye's overall and sectoral growth trajectory. Empirical evidence indicates that such inflationary pressures constitute a significant structural constraint on the agricultural sector. In addition, the causality findings are consistent with the cointegration test results, indicating that the role of inflation in the Turkish economy varies across sectors. In contrast, its effects on the agricultural sector remain evident.Originality/Value: The original value of this study lies in its comprehensive coverage of the Republic's history, spanning nearly a century, and its adoption of sectoral and periodic separation techniques.
- 26 June 2026
- Published by Tarim Ekonomisi Dergisi in Tarım Ekonomisi Dergisi
- Vol. 32 (1) , 97-108
Open AccessAgriculture and inflation nexus in Türkiye over a century: Comparative empirical analysis with temporal and sectoral decomposition
Purpose: This study explores the dynamic relationship between inflation and the agricultural sector in Türkiye. Unlike other studies, the subject has been examined within three sub-periods considering structural breaks and a 99-year time horizon. In addition, the study examines the effects of inflation on industry, services, agriculture, and general economic growth through a total of 16 models.Design/Methodology/Approach: Since the variables in the model are stationary at different levels [I(0)-I(1)] and the dependent variable is stationary at the level [I(0)], the A-ARDL bounds test and the Toda-Yamamoto causality procedure were applied.Findings: Analysis results show a robust cointegration relationship in the 12 models mentioned. In all models, the long-term coefficient values of the inflation variable are negative. The period when the inflation rate was most suppressive on the agricultural sector was the early republican period of 1924-1954. In addition, the agricultural industry exhibited the highest growth among the periods examined, with an average of 5.60% in the same period and continuously decreased in the following periods. The dummy variables highlight the negative repercussions of the 1960 military coup and the economic crises of 1994 and 2001 on Türkiye's overall and sectoral growth trajectory. Empirical evidence indicates that such inflationary pressures constitute a significant structural constraint on the agricultural sector. In addition, the causality findings are consistent with the cointegration test results, indicating that the role of inflation in the Turkish economy varies across sectors. In contrast, its effects on the agricultural sector remain evident.Originality/Value: The original value of this study lies in its comprehensive coverage of the Republic's history, spanning nearly a century, and its adoption of sectoral and periodic separation techniques.
- 18 May 2026
- Published by Cukurova Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu Dergisi in Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
- Vol. 35
AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR
Bu çalışma, G8 ülkeleri ve Türkiye’nin 2010-2020 dönemine ait verilerini kullanarak araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) harcamalarının, Ar-Ge’ye uygulanan vergi teşviklerinin ve ekonomik büyümenin yapay zekaya etkilerini tahmin etmektedir. Yapay zekânın göstergesi olarak yapay zekâ patent sayılarının kullanıldığı rassal etkiler modelinde yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre, özel sektörün Ar-Ge harcamaları ile yapay zekâ arasında pozitif bir ilişki vardır. Benzer şekilde Ar-Ge’deki vergi teşvikleri arttıkça yapay zekâ patent sayıları artmaktadır. Bu durum özel sektör Ar-Ge harcamalarının ve Ar-Ge’deki vergi teşviklerinin verimli kullanıldığını göstermektedir. Kamunun Ar-Ge harcamaları ve ekonomik büyüme ile yapay zekâ arasında ise negatif bir ilişki bulunmaktadır. Bu sonuç kamunun Ar-Ge harcamalarının etkin ve verimli kullanılmadığına işaret etmektedir. Çalışmanın bulgularından hareketle teknolojik ilerlemeyi ve yeniliği önemseyen devletler, özel sektörün Ar-Ge yatırımlarını sübvansiyonlar, düşük faizli krediler gibi araçlarla teşvik etmelidir. Devlet, Ar-Ge harcamalarında verimliliği artırmak için performans ve proje bazlı destekler verebilir. Ayrıca, yapay zekâ teknolojileri alanında faaliyet gösteren firmalara uygulanan vergi indirim oranları artırılabilir.
- 18 May 2026
- Published by Cukurova Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu Dergisi in Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
- Vol. 35
AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR
Bu çalışma, G8 ülkeleri ve Türkiye’nin 2010-2020 dönemine ait verilerini kullanarak araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) harcamalarının, Ar-Ge’ye uygulanan vergi teşviklerinin ve ekonomik büyümenin yapay zekaya etkilerini tahmin etmektedir. Yapay zekânın göstergesi olarak yapay zekâ patent sayılarının kullanıldığı rassal etkiler modelinde yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre, özel sektörün Ar-Ge harcamaları ile yapay zekâ arasında pozitif bir ilişki vardır. Benzer şekilde Ar-Ge’deki vergi teşvikleri arttıkça yapay zekâ patent sayıları artmaktadır. Bu durum özel sektör Ar-Ge harcamalarının ve Ar-Ge’deki vergi teşviklerinin verimli kullanıldığını göstermektedir. Kamunun Ar-Ge harcamaları ve ekonomik büyüme ile yapay zekâ arasında ise negatif bir ilişki bulunmaktadır. Bu sonuç kamunun Ar-Ge harcamalarının etkin ve verimli kullanılmadığına işaret etmektedir. Çalışmanın bulgularından hareketle teknolojik ilerlemeyi ve yeniliği önemseyen devletler, özel sektörün Ar-Ge yatırımlarını sübvansiyonlar, düşük faizli krediler gibi araçlarla teşvik etmelidir. Devlet, Ar-Ge harcamalarında verimliliği artırmak için performans ve proje bazlı destekler verebilir. Ayrıca, yapay zekâ teknolojileri alanında faaliyet gösteren firmalara uygulanan vergi indirim oranları artırılabilir.
- 31 December 2025
- Published by Ekonomi Maliye Isletme Dergisi in Ekonomi Maliye İşletme Dergisi
- Vol. 8 (2) , 152-166
KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ
Bu çalışmanın amacı, kamu ve özel sektörün çevre kalitesi üzerindeki etkilerini 1997-2021 dönemi itibarıyla OECD örnekleminde araştırmaktır. Çalışmada çevre kalitesinin göstergesi olarak yük kapasite faktörü, kamu sektörünü temsilen merkezi yönetim kamu harcamaları, özel sektörü temsilen ise endüstrileşme oranı kullanılmıştır. Ayrıca model, kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasıla, yenilenebilir enerji ve fosil yakıt tüketimi değişkenleriyle desteklenmiştir. Çalışmanın özgün değeri, kamu ve özel sektörün çevre kalitesi üzerindeki etkisini tek modelde ve OECD örnekleminde analiz etmesidir. PMG-ARDL yöntemi aracılığıyla yapılan uzun dönem katsayı tahminlerine göre, fosil yakıt tüketimi, gayri safi yurtiçi hasıla ve endüstrileşme oranındaki artışlar çevre kalitesini bozmaktadır. Yenilenebilir enerji tüketimi ve kamu harcamalarındaki artışlar ise çevre kalitesini olumlu etkilemektedir. Çalışmanın bulgularından hareketle özel sektörün yenilenebilir enerji yatırımları, vergi teşvikleri ya da sübvansiyonlarla teşvik edilmelidir. Firmaların fosil yakıt tüketimini azaltmak için yasal sınırlar belirlenebilir ya da fosil yakıt tüketimi yüksek olan firmalara verilen devlet destekleri azaltılabilir. Piyasa ekonomisinin çevre kalitesini bozucu etkilerini azaltmak için enerji verimliliğini artıran teknolojilerin kullanımı ya da bu alandaki Ar-Ge yatırımları teşvik edilmelidir. Ayrıca, çevreyi korumaya yönelik yapılan kamu harcamalarına devam edilmesi, çevresel alt yapıyı güçlendirecek kamu projelerinin hayata geçirilmesi yerinde olacaktır.
- 31 December 2025
- Published by Ekonomi Maliye Isletme Dergisi in Ekonomi Maliye İşletme Dergisi
- Vol. 8 (2) , 152-166
KAMU VE ÖZEL SEKTÖRÜN ÇEVRE KALİTESİNE ETKİSİ: OECD ÖRNEĞİ
Bu çalışmanın amacı, kamu ve özel sektörün çevre kalitesi üzerindeki etkilerini 1997-2021 dönemi itibarıyla OECD örnekleminde araştırmaktır. Çalışmada çevre kalitesinin göstergesi olarak yük kapasite faktörü, kamu sektörünü temsilen merkezi yönetim kamu harcamaları, özel sektörü temsilen ise endüstrileşme oranı kullanılmıştır. Ayrıca model, kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasıla, yenilenebilir enerji ve fosil yakıt tüketimi değişkenleriyle desteklenmiştir. Çalışmanın özgün değeri, kamu ve özel sektörün çevre kalitesi üzerindeki etkisini tek modelde ve OECD örnekleminde analiz etmesidir. PMG-ARDL yöntemi aracılığıyla yapılan uzun dönem katsayı tahminlerine göre, fosil yakıt tüketimi, gayri safi yurtiçi hasıla ve endüstrileşme oranındaki artışlar çevre kalitesini bozmaktadır. Yenilenebilir enerji tüketimi ve kamu harcamalarındaki artışlar ise çevre kalitesini olumlu etkilemektedir. Çalışmanın bulgularından hareketle özel sektörün yenilenebilir enerji yatırımları, vergi teşvikleri ya da sübvansiyonlarla teşvik edilmelidir. Firmaların fosil yakıt tüketimini azaltmak için yasal sınırlar belirlenebilir ya da fosil yakıt tüketimi yüksek olan firmalara verilen devlet destekleri azaltılabilir. Piyasa ekonomisinin çevre kalitesini bozucu etkilerini azaltmak için enerji verimliliğini artıran teknolojilerin kullanımı ya da bu alandaki Ar-Ge yatırımları teşvik edilmelidir. Ayrıca, çevreyi korumaya yönelik yapılan kamu harcamalarına devam edilmesi, çevresel alt yapıyı güçlendirecek kamu projelerinin hayata geçirilmesi yerinde olacaktır.
- 30 September 2025
- Published by Bulent Evcevit University in International Journal of Management Economics and Business
- Vol. 21 (3) , 1000-1016
THE CORPORATE INCOME TAX RATE MAXIMIZING TAX REVENUES AND MARKET OUTPUT: EMPIRICAL EVIDENCE FROM THE UNITED KINGDOM, THE UNITED STATES, AND TÜRKİYE
This study estimates the corporate income tax rate that maximizes tax revenues and market output for the United Kingdom, the United States, and Türkiye using annual data from 1986-2021. The analysis conducted through the Augmented ARDL method shows a parabolic relationship between tax revenues and the corporate income tax rate in all three countries. There is a parabolic relationship between market output and the corporate income tax rate only in the United Kingdom. The optimal corporate income tax rate that maximizes market output in the United Kingdom is 22%, while the optimal corporate income tax rate for tax revenues is 32%. The optimal corporate income tax rate that maximizes tax revenues in the United States is 43%, while the optimal corporate income tax rate for tax revenues in Türkiye is 25%. Since the current corporate income tax rate in the United Kingdom is 25%, the government can increase this rate to increase tax revenues. The current corporate income tax rate in the United States (21%) is well below the optimal rate. The government has a wide maneuverable area to increase tax revenues. Türkiye's current corporate income tax rate (25%) equals the optimal rate. This situation shows that Türkiye attaches more importance to tax revenues than the other two countries.
- 30 September 2025
- Published by Bulent Evcevit University in International Journal of Management Economics and Business
- Vol. 21 (3) , 1000-1016
THE CORPORATE INCOME TAX RATE MAXIMIZING TAX REVENUES AND MARKET OUTPUT: EMPIRICAL EVIDENCE FROM THE UNITED KINGDOM, THE UNITED STATES, AND TÜRKİYE
This study estimates the corporate income tax rate that maximizes tax revenues and market output for the United Kingdom, the United States, and Türkiye using annual data from 1986-2021. The analysis conducted through the Augmented ARDL method shows a parabolic relationship between tax revenues and the corporate income tax rate in all three countries. There is a parabolic relationship between market output and the corporate income tax rate only in the United Kingdom. The optimal corporate income tax rate that maximizes market output in the United Kingdom is 22%, while the optimal corporate income tax rate for tax revenues is 32%. The optimal corporate income tax rate that maximizes tax revenues in the United States is 43%, while the optimal corporate income tax rate for tax revenues in Türkiye is 25%. Since the current corporate income tax rate in the United Kingdom is 25%, the government can increase this rate to increase tax revenues. The current corporate income tax rate in the United States (21%) is well below the optimal rate. The government has a wide maneuverable area to increase tax revenues. Türkiye's current corporate income tax rate (25%) equals the optimal rate. This situation shows that Türkiye attaches more importance to tax revenues than the other two countries.
- 25 September 2025
- Published by Yonetim ve Ekonomi in Yönetim ve Ekonomi Dergisi
- Vol. 32 (3) , 407-424
Public Expenditure on Human Capital Investment and GDP Nexus: Empirical Evidence Based on NARDL Approach
Understanding public expenditures on human capital investment and GDP linkages is critical for countries' future. Within the scope of the reviewed literature, no study analyzes the asymmetric effects of public expenditures on human capital investments on Türkiye's GDP. Since there is no linear relationship according to the A-ARDL model using quarterly data for the period 2004-2019, the following results were documented in the analysis based on the NARDL model: (i.) Human capital investments are asymmetrically cointegrated with GDP but not linear. (ii.) A nonlinear linkage exists among GDP and social protection and health expenditure. Raises in health expenditures increase GDP more than decreases. However, there is a linear linkage between GDP and education expenditures. These findings are empirical evidence that education and health expenditures create positive externalities. (iii.) While both Keynes' hypothesis and Wagner's law are valid for health expenditures and social protection expenditures, only Wagner's law is valid for education expenditures. As a result, Türkiye, an emerging country that is not rich in natural resources, should give more importance to the efficiency of resources without ignoring the social state functions to increase its level of development. Key Words: Public expenditure, Human capital investment, NARDL, Keynes' hypothesis, Wagner's law JEL Classification: C32, H50, O15
- 25 September 2025
- Published by Yonetim ve Ekonomi in Yönetim ve Ekonomi Dergisi
- Vol. 32 (3) , 407-424
Public Expenditure on Human Capital Investment and GDP Nexus: Empirical Evidence Based on NARDL Approach
Understanding public expenditures on human capital investment and GDP linkages is critical for countries' future. Within the scope of the reviewed literature, no study analyzes the asymmetric effects of public expenditures on human capital investments on Türkiye's GDP. Since there is no linear relationship according to the A-ARDL model using quarterly data for the period 2004-2019, the following results were documented in the analysis based on the NARDL model: (i.) Human capital investments are asymmetrically cointegrated with GDP but not linear. (ii.) A nonlinear linkage exists among GDP and social protection and health expenditure. Raises in health expenditures increase GDP more than decreases. However, there is a linear linkage between GDP and education expenditures. These findings are empirical evidence that education and health expenditures create positive externalities. (iii.) While both Keynes' hypothesis and Wagner's law are valid for health expenditures and social protection expenditures, only Wagner's law is valid for education expenditures. As a result, Türkiye, an emerging country that is not rich in natural resources, should give more importance to the efficiency of resources without ignoring the social state functions to increase its level of development. Key Words: Public expenditure, Human capital investment, NARDL, Keynes' hypothesis, Wagner's law JEL Classification: C32, H50, O15
- 30 December 2024
- Published by Kirklareli Universitesi Sosyal Bilimler Meslek Yuksekokulu Dergisi in Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi
- Vol. 5 (2) , 76-90
İŞSİZLİĞİN MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE’DEN AMPİRİK KANITLAR
Bu çalışmanın amacı, işsizliğin makroekonomik belirleyicilerini tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda ARDL sınır testi yaklaşımıyla ekonomik büyüme, borç servisi ve enflasyon oranlarının işsizlik oranı üzerindeki etkileri Türkiye örnekleminde 1988-2022 dönemi için incelenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, borç servis oranındaki %1’lik artış işsizlik oranını %0,5 artırmaktadır. Ekonomik büyüme oranındaki %1’lik artış işsizlik oranını %0,24 düşürürken enflasyon oranındaki %1’lik artış işsizlik oranını %0,05 düşürmektedir. Bu sonuçlar, Türkiye’de 1988-2022 döneminde yapılan borçlanmanın verimli kullanılmadığını, üretime ve istihdama katkı sağlayacak yatırımlara dönüştürülemediğini göstermektedir. Bu soruna yönelik olarak kamu sektörü, yapacağı borçlanmalarda altyapı projeleriyle istihdam odaklı projelere öncelik vermelidir. Özel sektörün yeni yatırımlara yönelik yapacağı borçlanmalar için düşük faizli kredi imkânı sağlanmalıdır. Yüksek katma değerli sektörlere yönelik kamu ve özel sektör yatırımları teşvik edilmelidir.
- 30 December 2024
- Published by Kirklareli Universitesi Sosyal Bilimler Meslek Yuksekokulu Dergisi in Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi
- Vol. 5 (2) , 76-90
İŞSİZLİĞİN MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE’DEN AMPİRİK KANITLAR
Bu çalışmanın amacı, işsizliğin makroekonomik belirleyicilerini tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda ARDL sınır testi yaklaşımıyla ekonomik büyüme, borç servisi ve enflasyon oranlarının işsizlik oranı üzerindeki etkileri Türkiye örnekleminde 1988-2022 dönemi için incelenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, borç servis oranındaki %1’lik artış işsizlik oranını %0,5 artırmaktadır. Ekonomik büyüme oranındaki %1’lik artış işsizlik oranını %0,24 düşürürken enflasyon oranındaki %1’lik artış işsizlik oranını %0,05 düşürmektedir. Bu sonuçlar, Türkiye’de 1988-2022 döneminde yapılan borçlanmanın verimli kullanılmadığını, üretime ve istihdama katkı sağlayacak yatırımlara dönüştürülemediğini göstermektedir. Bu soruna yönelik olarak kamu sektörü, yapacağı borçlanmalarda altyapı projeleriyle istihdam odaklı projelere öncelik vermelidir. Özel sektörün yeni yatırımlara yönelik yapacağı borçlanmalar için düşük faizli kredi imkânı sağlanmalıdır. Yüksek katma değerli sektörlere yönelik kamu ve özel sektör yatırımları teşvik edilmelidir.
- Open Access
- 27 December 2024
- Published by Özgür Yayınları
- p. 51-67
Türkiye Cumhuriyeti Tarihinde Maliye Politikalarının Etkileri
İnsanlık tarihi boyunca meydana gelen ekonomik, mali, siyasi, sosyal, kültürel ve teknolojik gelişmeler hemen hemen her toplumu etkilemiştir. Devletler ise bu etkiler karşısında çeşitli ekonomi politikaları uygulamıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan bu yana uygulanan maliye politikalarının temel mali göstergelere etkisini incelemektir. Bunun için ekonomi politikalarından yalnızca maliye politikası kapsamında olanlar dikkate alınmıştır. Uygulanan maliye politikaları ve bu politikaların temel mali göstergelere etkileri incelenirken Türkiye ekonomisi altı döneme ayrılmıştır. Cumhuriyet tarihi boyunca, kamu ekonomisinin büyüklüğünü gösteren kamu harcamalarının gayri safi yurtiçi hasıla içindeki payı ortalama %20,2 ve ekonomik büyüme oranı ortalama %5,17 iken devlet bütçesi ortalama %2,45 açık vermiştir. Ekonomik büyüme performansının en iyi ve kamu ekonomisi büyüklüğünün en düşük olduğu dönem 1923-1929 liberal politikalar dönemidir. Ekonomik büyüme performansının en düşük ve bütçe açığının en yüksek olduğu dönem ise 1980-2001 piyasa ekonomisine geçiş dönemidir. Bütçe dengesinin en iyi olduğu dönem 1930-1949 dönemi iken kamu ekonomisi büyüklüğün en yüksek olduğu dönem 2002-2022 dönemidir.
- 27 December 2024
- Published by Özgür Yayınları
- p. 51-67
Open AccessTürkiye Cumhuriyeti Tarihinde Maliye Politikalarının Etkileri
İnsanlık tarihi boyunca meydana gelen ekonomik, mali, siyasi, sosyal, kültürel ve teknolojik gelişmeler hemen hemen her toplumu etkilemiştir. Devletler ise bu etkiler karşısında çeşitli ekonomi politikaları uygulamıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan bu yana uygulanan maliye politikalarının temel mali göstergelere etkisini incelemektir. Bunun için ekonomi politikalarından yalnızca maliye politikası kapsamında olanlar dikkate alınmıştır. Uygulanan maliye politikaları ve bu politikaların temel mali göstergelere etkileri incelenirken Türkiye ekonomisi altı döneme ayrılmıştır. Cumhuriyet tarihi boyunca, kamu ekonomisinin büyüklüğünü gösteren kamu harcamalarının gayri safi yurtiçi hasıla içindeki payı ortalama %20,2 ve ekonomik büyüme oranı ortalama %5,17 iken devlet bütçesi ortalama %2,45 açık vermiştir. Ekonomik büyüme performansının en iyi ve kamu ekonomisi büyüklüğünün en düşük olduğu dönem 1923-1929 liberal politikalar dönemidir. Ekonomik büyüme performansının en düşük ve bütçe açığının en yüksek olduğu dönem ise 1980-2001 piyasa ekonomisine geçiş dönemidir. Bütçe dengesinin en iyi olduğu dönem 1930-1949 dönemi iken kamu ekonomisi büyüklüğün en yüksek olduğu dönem 2002-2022 dönemidir.
- 29 December 2023
- Published by Kütahya Dumlupinar Üniversitesi in Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi
- No. 12,p. 31-41
KURUMLAR VERGİSİNİN İŞSİZLİK ORANINA ETKİSİ: GENİŞLETİLMİŞ ARDL YÖNTEMİNDEN KANITLAR
Bu çalışmada işsizlik oranı ile kurumlar vergisi, tasarruf ve ekonomik büyüme oranları arasındaki ilişkiler Türkiye örnekleminde 1988-2021 dönemi için araştırılmıştır. Hem klasik hem de genişletilmiş ARDL sınır testi yaklaşımlarından elde edilen bulgular şu şekildedir: (i.) İşsizlik, kurumlar vergisi, tasarruf ve ekonomik büyüme oranları arasında uzun dönemde eşbütünleşme ilişkisi bulunmaktadır. (ii.) Kurumlar vergisi oranındaki 1 birimlik artış işsizlik oranını 0.16 birim artırmaktadır. (iii.) Tasarruf oranındaki 1 birimlik bir artış işsizlik oranını 0.52 birim azaltmaktadır. (iv.) Ekonomideki 1 birimlik büyüme, işsizlik oranını 0.58 birim düşürmektedir. Bu sonuçlar dikkate alındığında, işsizlik oranını düşürmek için ekonomik büyümeyi teşvik edecek, tasarruf oranlarını artıracak politikalar izlenmelidir. Kurumlar vergisi oranında indirime gidilmesi ise üretimi teşvik edecek ve uzun dönemde işsizliği azaltacaktır. Ayrıca, dünya ortalamasının altında belirlenecek bir kurumlar vergisi oranı, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeye girişini hızlandıracak ve istihdama katkı sağlayacaktır.
- 29 December 2023
- Published by Kütahya Dumlupinar Üniversitesi in Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi
- No. 12,p. 31-41
KURUMLAR VERGİSİNİN İŞSİZLİK ORANINA ETKİSİ: GENİŞLETİLMİŞ ARDL YÖNTEMİNDEN KANITLAR
Bu çalışmada işsizlik oranı ile kurumlar vergisi, tasarruf ve ekonomik büyüme oranları arasındaki ilişkiler Türkiye örnekleminde 1988-2021 dönemi için araştırılmıştır. Hem klasik hem de genişletilmiş ARDL sınır testi yaklaşımlarından elde edilen bulgular şu şekildedir: (i.) İşsizlik, kurumlar vergisi, tasarruf ve ekonomik büyüme oranları arasında uzun dönemde eşbütünleşme ilişkisi bulunmaktadır. (ii.) Kurumlar vergisi oranındaki 1 birimlik artış işsizlik oranını 0.16 birim artırmaktadır. (iii.) Tasarruf oranındaki 1 birimlik bir artış işsizlik oranını 0.52 birim azaltmaktadır. (iv.) Ekonomideki 1 birimlik büyüme, işsizlik oranını 0.58 birim düşürmektedir. Bu sonuçlar dikkate alındığında, işsizlik oranını düşürmek için ekonomik büyümeyi teşvik edecek, tasarruf oranlarını artıracak politikalar izlenmelidir. Kurumlar vergisi oranında indirime gidilmesi ise üretimi teşvik edecek ve uzun dönemde işsizliği azaltacaktır. Ayrıca, dünya ortalamasının altında belirlenecek bir kurumlar vergisi oranı, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeye girişini hızlandıracak ve istihdama katkı sağlayacaktır.
- Open Access
- 15 October 2023
- Published by Afyon Kocatepe University in Kocatepe İslami İlimler Dergisi
- Vol. 6 (Özel Sayı) , 141-160
Comparative Analysis of the Relationship between Economic Growth and Participation Banking, and Traditional Banking: Türkiye Example
Ekonomilerde fon alışverişine aracılık eden finans sektörü ekonomilerin büyümesinde ve gelişmesinde son derece önemlidir. Bir ülkenin finans sektörü ne kadar gelişmiş ise ekonomideki olası şoklara karşı dayanıklılığı o kadar artar. Katılım bankacılığı, son yirmi yıllık dönemde bankacılık sektörünün gelişmesine ve derinleşmesine büyük katkı sağlamıştır. Bu noktadan hareketle çalışmanın konusu hem geleneksel bankaların hem de katılım bankalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu çalışma, geleneksel bankacılık sektörü ile katılım bankacılığı sektörünün ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini karşılaştırmayı amaçladığı için konu iki farklı model çerçevesinde incelenmiştir. Oluşturulan modellerde diğer çalışmalardan farklı olarak kamu sektörünün etkilerini de görebilmek için kamu harcamaları bağımsız değişken olarak yer almaktadır. Bu yönüyle çalışma, literatürdeki diğer çalışmalardan ayrışmaktadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Hazine ve Maliye Bakanlığından elde edilen çeyreklik veriler 2006-2022 dönemini kapsamaktadır. Her iki modelde bağımlı değişken olarak gayrisafi yurtiçi hasıla değişkeni kullanılmıştır. Oluşturulan ilk model katılım bankacılığı sektörünün ekonomi üzerindeki etkilerine odaklandığından, bağımsız değişken olarak katılım bankalarının topladığı fonlar ve sağladığı finansmanlar kullanılmıştır. İkinci modelde ise geleneksel finans sektörünün ekonomi üzerindeki etkileri ölçüleceği için bağımsız değişken olarak geleneksel bankaların topladığı mevduatlar ve kullandırdığı krediler kullanılmıştır. Modellerde yer alan değişkenlerin tamamı, fiyat hareketlerinin etkilerinden arındırılarak reel hale getirilmiştir. Ayrıca tüm değişkenler logaritmik formda analizlere dâhil edilmiş olup mevsimsel etkilerden arındırılmıştır. Modellere bağımlı değişkendeki önemli kırılmaları dikkate alarak kukla değişkenler eklenmiştir. Modellerdeki değişkenlerin tanımlayıcı istatistikleri incelendiğinde, değişkenlerin tamamının ortalama ve medyan değerleri oldukça yakın olup normal dağılıma uygun olduğu görülmektedir. Bu sonuç üzerinde değişkenlerin tamamının doğal logaritmalarının alınmasının ve böylece aykırı değerlerin törpülenmesinin etkili olduğu söylenebilir. Ayrıca değişkenlerin tamamı pozitif eğimli olup en yüksek volatilite gayrisafi yurtiçi hasıla ve kamu harcamaları değişkenlerine aittir. Değişkenlerin stokastik eğilim etkileri içermesi sahte regresyona sebebiyet verebileceğinden değişkenlere ilişkin hem geleneksel hem de yapısal kırılmalı birim kök testleri uygulanmıştır. Yapısal kırılmaları dikkate almayan geleneksel birim kök testi, bağımlı değişken olan gayrisafi yurtiçi hasıla için çelişkili sonuçlar sunmaktadır. Yapısal kırılmalı birim kök testi sonuçlarına göre her iki modelde ortak değişken olarak yer alan kamu harcamaları değişkeni düzeyde durağandır. Benzer şekilde katılım ve geleneksel bankaları tarafından toplanan fonlar düzey seviyede durağanken diğer değişkenler birinci farklarda durağandır. Yapısal kırılmalı birim kök testine göre de değişkenler farklı seviyelerde durağandır. Bu koşullar altında, etkin tahminler sunan ARDL sınır testi yöntemi tercih edilmiştir. Katılım bankacılığı sektörünün ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini ölçmek için kurulan ilk modelde yapılan analiz sonuçlarına göre, modeldeki tüm değişkenler uzun dönemde birlikte hareket etmekte olup eş bütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Katılım bankalarının sağladığı finansmanlar ile kamu harcamalarının gayrisafi yurtiçi hasıla üzerindeki etkisi pozitifken katılım bankalarının topladığı fonların etkisi negatiftir. Bu sonuç, katılım bankalarınca sağlanan finansmanların iktisadi faaliyetleri olumlu etkileyerek etkin bir şekilde kullanıldığını göstermektedir. Ancak katılım bankaları topladığı...
- 15 October 2023
- Published by Afyon Kocatepe University in Kocatepe İslami İlimler Dergisi
- Vol. 6 (Özel Sayı) , 141-160
Open AccessComparative Analysis of the Relationship between Economic Growth and Participation Banking, and Traditional Banking: Türkiye Example
Ekonomilerde fon alışverişine aracılık eden finans sektörü ekonomilerin büyümesinde ve gelişmesinde son derece önemlidir. Bir ülkenin finans sektörü ne kadar gelişmiş ise ekonomideki olası şoklara karşı dayanıklılığı o kadar artar. Katılım bankacılığı, son yirmi yıllık dönemde bankacılık sektörünün gelişmesine ve derinleşmesine büyük katkı sağlamıştır. Bu noktadan hareketle çalışmanın konusu hem geleneksel bankaların hem de katılım bankalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu çalışma, geleneksel bankacılık sektörü ile katılım bankacılığı sektörünün ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini karşılaştırmayı amaçladığı için konu iki farklı model çerçevesinde incelenmiştir. Oluşturulan modellerde diğer çalışmalardan farklı olarak kamu sektörünün etkilerini de görebilmek için kamu harcamaları bağımsız değişken olarak yer almaktadır. Bu yönüyle çalışma, literatürdeki diğer çalışmalardan ayrışmaktadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Hazine ve Maliye Bakanlığından elde edilen çeyreklik veriler 2006-2022 dönemini kapsamaktadır. Her iki modelde bağımlı değişken olarak gayrisafi yurtiçi hasıla değişkeni kullanılmıştır. Oluşturulan ilk model katılım bankacılığı sektörünün ekonomi üzerindeki etkilerine odaklandığından, bağımsız değişken olarak katılım bankalarının topladığı fonlar ve sağladığı finansmanlar kullanılmıştır. İkinci modelde ise geleneksel finans sektörünün ekonomi üzerindeki etkileri ölçüleceği için bağımsız değişken olarak geleneksel bankaların topladığı mevduatlar ve kullandırdığı krediler kullanılmıştır. Modellerde yer alan değişkenlerin tamamı, fiyat hareketlerinin etkilerinden arındırılarak reel hale getirilmiştir. Ayrıca tüm değişkenler logaritmik formda analizlere dâhil edilmiş olup mevsimsel etkilerden arındırılmıştır. Modellere bağımlı değişkendeki önemli kırılmaları dikkate alarak kukla değişkenler eklenmiştir. Modellerdeki değişkenlerin tanımlayıcı istatistikleri incelendiğinde, değişkenlerin tamamının ortalama ve medyan değerleri oldukça yakın olup normal dağılıma uygun olduğu görülmektedir. Bu sonuç üzerinde değişkenlerin tamamının doğal logaritmalarının alınmasının ve böylece aykırı değerlerin törpülenmesinin etkili olduğu söylenebilir. Ayrıca değişkenlerin tamamı pozitif eğimli olup en yüksek volatilite gayrisafi yurtiçi hasıla ve kamu harcamaları değişkenlerine aittir. Değişkenlerin stokastik eğilim etkileri içermesi sahte regresyona sebebiyet verebileceğinden değişkenlere ilişkin hem geleneksel hem de yapısal kırılmalı birim kök testleri uygulanmıştır. Yapısal kırılmaları dikkate almayan geleneksel birim kök testi, bağımlı değişken olan gayrisafi yurtiçi hasıla için çelişkili sonuçlar sunmaktadır. Yapısal kırılmalı birim kök testi sonuçlarına göre her iki modelde ortak değişken olarak yer alan kamu harcamaları değişkeni düzeyde durağandır. Benzer şekilde katılım ve geleneksel bankaları tarafından toplanan fonlar düzey seviyede durağanken diğer değişkenler birinci farklarda durağandır. Yapısal kırılmalı birim kök testine göre de değişkenler farklı seviyelerde durağandır. Bu koşullar altında, etkin tahminler sunan ARDL sınır testi yöntemi tercih edilmiştir. Katılım bankacılığı sektörünün ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini ölçmek için kurulan ilk modelde yapılan analiz sonuçlarına göre, modeldeki tüm değişkenler uzun dönemde birlikte hareket etmekte olup eş bütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Katılım bankalarının sağladığı finansmanlar ile kamu harcamalarının gayrisafi yurtiçi hasıla üzerindeki etkisi pozitifken katılım bankalarının topladığı fonların etkisi negatiftir. Bu sonuç, katılım bankalarınca sağlanan finansmanların iktisadi faaliyetleri olumlu etkileyerek etkin bir şekilde kullanıldığını göstermektedir. Ancak katılım bankaları topladığı...