Elif Çelik Gürbulak

Beef production plays a crucial role globally in terms of nutrition, economy, development, and social life. Worldwide, beef and veal constitute a significant proportion of total red meat production. Although the European Union (EU) has led beef exports since its establishment, between 1999 and 2004, its export volume declined while imports increased. In Türkiye, beef production remained at a stable average until 2009, after which imports and government support triggered an upward trend. This study aimed to cluster Türkiye and the EU-27 countries according to their beef production volumes between 2004 and 2023, and the 2026 beef production forecasts obtained using the Random Forest algorithm, by applying the Fuzzy C-Means (FCM) method. Based on FCM clustering applied to features extracted from 2004–2023 beef production data, France showed a 91.4% membership in Cluster 1, Spain 65.5% in Cluster 1, and Poland almost 100% in Cluster 2. Italy was assigned definitively to Cluster 5 and Türkiye to Cluster 4, while the other EU countries were predominantly grouped in Cluster 3 with high probabilities. According to FCM clustering applied to the 2026 beef production forecasts, France (91.4%) and Germany (99.5%) were assigned to Cluster 3, Spain (65.5%) was also assigned to Cluster 3, Poland was almost entirely assigned to Cluster 2, while other EU countries were grouped in Cluster 4. Italy remained in Cluster 5, and Türkiye was unequivocally assigned to Cluster 1.

Reproductive performance is a key determinant of productivity and economic sustainability in dairy farming and is influenced by a complex interaction of biological and management-related factors. This study aimed to evaluate reproductive performance in dairy cows and to identify the most influential risk factors at both global and individual animal levels using an explainable machine learning framework. An eXtreme Gradient Boosting (XGBoost) regression model was applied to evaluate reproductive performance based on days to first insemination. Model performance was assessed using standard regression metrics. Model interpretability was achieved through SHapley Additive exPlanations (SHAP), allowing both global feature importance assessment and local, animal-specific interpretations. SHAP analysis indicated that age had the greatest contribution to the model predictions, followed by mastitis, retained placenta, ovarian cysts, ketosis, and metritis. The direction and magnitude of the SHAP contributions varied across individual animals, highlighting heterogeneity in the model explanations. Model performance on the independent test dataset (RMSE = 39.05 d, MAE = 18.58 d, R ² = 0.01) indicated limited predictive generalizability. Nevertheless, SHAP analysis provided transparent global and local explanations of model behavior, demonstrating how explainable machine learning can be applied to investigate reproductive performance in dairy cows. These findings should be regarded as a methodological demonstration, and further studies using larger, more comprehensive datasets that include a broader range of variables are required before clinical decision-support applications can be considered.

Objective: This study aimed to compare selective and non-selective antenatal prophylaxis approaches in terms of cost-effectiveness in pregnant women who delivered with RhD incompatibility in Kayseri City Hospital in 2024.Material and Methods: This retrospective study compared the costs of a selective antenatal prophylaxis model that combines fetal aneuploidy screening with RhD status, which could be an alternative to non-selective antenatal anti-D IgG prophylaxis administered to 1232 pregnant women with RhD incompatibility who were previously unalloimmunized. In the selective antenatal prophylaxis scenario, fetal DNA testing was performed on pregnant women at 12 weeks' gestation to determine fetal RhD status and fetal aneuploidies. Pregnant women with a positive or indeterminate fetal RhD status received anti-D IgG prophylaxis. Puerperal women who gave birth to RhD-positive offspring and had a negative postpartum indirect Coombs test were administered 1500 IU anti-D IgG prophylaxis within 72 hours.Results: In the alternative selective prophylaxis scenario, in which fetal DNA testing is routinely performed for all pregnancies at 12 weeks and antenatal anti-D IgG is administered only to cases with a positive or inconclusive fetal RhD status, the total annual cost and cost per pregnancy were found to be higher; however, the administered dose of anti-D IgG and the number of indirect Coombs tests performed were markedly reduced. Because the negative predictive value of the test for detecting fetal RhD status is 100%, no RhD-positive fetus was reported as a false negative, and no increase in the rate of alloimmunization was observed. In this approach, the cost per patient was calculated as 387 USD; therefore, the alternative selective model is 264.7 USD more expensive per patient compared with the non-selective model.Conclusion: Although the cost of the selective antenatal prophylaxis approach was found to be higher than that of the non-selective antenatal prophylaxis approach, the total amount of Anti-D IgG administered and the number of indirect Coombs tests performed were lower. Moreover, aneuploidy screening can also be conducted with high sensitivity within the selective antenatal prophylaxis model. Given these advantages, this approach appears to be a promising option for the future, particularly as its cost is expected to decline over time.

The Pit-1 gene is reported to be one of the strong candidate genes associated with body weight, average daily gain, milk production, and reproductive traits in cattle. This study aimed to determine the pooled frequencies of genotypes and alleles of Pit-1 /HinfI gene polymorphism in different cattle breeds by meta-analysis and to compare these frequencies between breeds by subgroup analysis. According to the meta-analysis results, the pooled proportion of the A allele was 0.268 (95 % CI: 0.237-0.299), while the pooled proportion of the B allele was 0.733 (95 % CI: 0.702-0.764). High heterogeneity was found between studies for all genotypes and alleles. According to the subgroup analyses, the lowest frequency of the AA genotype was found in the local group (0.051 (95 % CI: 0.023-0.080)), while the highest frequency was observed in the hybrid group (0.011(95 % CI: 0.021-0.189)). The highest frequency of the AB genotype was found in the local breed group (0.444 (95 % CI: 0.377 – 0.510)). The BB genotype frequency was highest in the Simmental breed (0.592 (95 % CI: 0.558-0.627)). The A and B allele frequencies were highest in local breeds (0.279 (95 % CI: 0.225-0.330)) and Simmental breed (0.768 (95 % CI: 0.680-0.856)) respectively. According to the subgroup analyses, it was thought that the distribution of allelic frequencies of Holstein, Simmental, and Brown Swiss breeds, which were bred in the yield direction, was shaped according to their yield traits, while the highest variation was found in local breeds, suggesting that it may be an important indicator of the sustainability of the desired allele in the gene pool in the future.

In this study, it was aimed to determine the prevalence of subclinical mastitis obtained from 38 studies conducted in Türkiye between 1988 and 2019 by meta-analysis method and to calculate common prevalence. The estimated prevalence of subclinical mastitis in the studies were evaluated separately as cow-based (11182 cows in 37 studies) and udder quarter-based (48990 udder quarters in 33 studies). According to the results, the common prevalence of subclinical mastitis was calculated as 0.48 (95% CI: 0.41-0.56) in cow-based studies and 0.32 (95% CI: 0.26-0.37) in quarter based-based studies. As a result of this study, the results of individual studies on the prevalence of subclinical mastitis in dairy cows in Türkiye were combined with the meta-analysis method and a more precise estimate of the prevalence was obtained.

Bu çalışmada Türkiye’de 2000-2021 yılları arasında sığır besiciliği üzerine yapılan çalışmaların performans ve karkas özellikleri yönünden meta analizi ile incelenerek farklı ırk, bölge, yıl, yaş ve besi süresi için ortak bir sonuca ulaşılması amaçlanmıştır. 2000-2021 yılları arasında yayımlanmış 39 sığır besi çalışmasından elde edilen 136 çalışma bulgusu meta analize dahil edilerek, besi başı canlı ağırlık (BBCA), besi sonu canlı ağırlık (BSCA), günlük canlı ağırlık artışı (GCAA), yemden yararlanma oranı (YYO), sıcak karkas ağırlığı (SIKA), sıcak karkas randımanı (SIKAR), soğuk karkas ağırlığı (SOKA) ve soğuk karkas randımanı (SOKAR) değerlerinin ortalamaları hesaplandı. Toplam heterojenliğin hesaplanmasında Cochran’s Q istatistiği, çalışmalar arasındaki varyansın toplam varyansa oranının hesaplanmasında I2 indisi ve çalışmalar arasındaki gerçek varyansın tahmininde ise τ2 (tau2) istatistiği kullanıldı. Çalışma bulgularına göre, en düşük BBCA, BSCA ve GCAA gibi göstergelerde en düşük değerlerin yerli ırklarda (DAK, Boz, Zavot, GAK) ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde olduğu tespit edilmiştir. YYO yönünden en düşük ve en yüksek değere sahip alt gruplar sırasıyla; ırklara göre Simental (5.49 kg) ve Yerli ırklar (8.46 kg) (P

İlk olarak on sekizinci yüzyılın başlarında kullanılmaya başlayan klinik beceri eğitimi, günümüzde modern tıp eğiti- minde önemli bir yer edinmiştir. Klinik beceri laboratuvarları (KBL), öğrencilerin hastalarla karşılaşmadan önce klinik yeterlilik seviyesine ulaşmalarına yardımcı olmaktadır. Geleneksel tıp eğitiminin öğrencilerintemel klinik becerileri ka- zanmaları konusunda yetersiz kaldığı bilinmektedir. Benzer sorun Veteriner Hekimliği eğitiminde de öğrencilerin karşı- sına çıkmaktadır. Bu nedenle,klinik beceri eğitimi Veteriner Hekimliği eğitiminde öğrencilerin etkin bir şekilde faydalana- cağı şekilde oluşturulmalıdır. Bu çalışmada Erciyes Üniversitesi Veteriner Hekimliği Fakültesi örneği kullanılarak Veteri- ner Hekimliği öğrencilerinin KBLile ilgili görüşleri ve memnuniyet düzeyleri belirlenmiştir. KBL kullanımının Veteriner Hekimlik eğitimine yararlı olduğunu düşünen öğrencilerin oranı %44.1 olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin %83.8’i KBL‘yi Veteriner Hekimlik eğitimin önemli halkalarından biri olarak nitelendirmiş, %84.5’i ise veteriner fakültelerinde KBL’nin yaygınlaştırılması gerektiğini belirtmiştir.

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de farklı hayvansal kaynaklı gıdalarda Listeria monocytogenes prevalansını belirlemektir. Araştırmalar neticesinde 1998-2020 yılları arasında yayımlanmış 51700 adet yayın belirlenmiştir. Çalışmalar arasındaki heterojenliği sağlamak için süt ve süt ürünleri, kırmızı et ve ürünleri, kanatlı eti ve ürünleri ile Tüketime Hazır Gıdalar (THG) üzerinde alt grup ve meta-regresyon analizleri yapılmıştır. Alt grup analizlerinin sonuçlarına göre Türkiye'de gıda türlerinde L. monocytogenes'in en düşük ve en yüksek prevalansı THG ve kanatlı eti ve ürünleri için sırasıyla 0.042 (0.018-0.095) ve 0.161 (0.134-0.192) olarak hesaplanmıştır. L. monocytogenes'in özellikle THG’larda ve diğer ürünlerde bulunması halk sağlığı için potansiyel bir risk oluşturabilmektedir.

Bu çalışma ile Kayseri ilinde yumurta tavukçuluğu yapan işletmelerin verimlilik ve karlılık durumlarının Veri Zarflama Analizi (VZA) kullanılarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, 16 yumurta tavuğu işletmesinin bir üretim döne- mine (1.5-2 yıl) ait verileri yüz yüze uygulanan anket (genel, yapısal, teknik, ekonomik bilgileri) ve işletmelere ait kümes kartları yardımıyla elde edilmiştir. İşletmelerin teknik ve ekonomik açıdan etkinliklerinin tespiti için uygulanan VZA’da girdi yönlü Slack Based Model kullanılmıştır. Çalışma bulgularına göre, işletme sahiplerinin %75’inin lise ve üzeri eğiti- me sahip olduğu, üreticilerin %94’ünün işletmenin sahibi olduğu, işletmelerin %87’sinin tavuk yemini kendileri üretme- yip satın aldıkları, işletmelerin çoğunluğunun (%81) ısıtma sistemi olarak kömürlü kalorifer kullandığı, yetiştirme sistemi olarak %81’inin zenginleştirilmiş kafes sistemini tercih ettiği belirlenmiştir. Teknik etkinlik için yapılan VZA sonuçlarına göre etkin olan 6 işletme bulunurken; diğer 10 işletme etkin bulunmamıştır. Ekonomik etkinlik açısından 8 işletme (% 50) etkin olarak bulunmuştur. Sonuç olarak işletmeler etkinlik yönünden değerlendirildiğinde, ekonomik yönden etkin olmayan işletmelerin etkin olabilmesi için bakım-onarım, sağlık-iş gücü ve diğer maliyetlerini, teknik yönden etkin olma- yan işletmelerin ise teknik açıdan etkin olabilmeleri için sadece iş gücünün (kişi) azaltması gerektiği sonucu elde edilmiştir.

Bu çalışmada buzağı hastalıklarına etkili faktörlerin Yapay Sinir Ağları (YSA), Rassal Orman Algoritması (RO) ve Lojistik Regresyon Analizi (LR) ile sınıflandırılması, bu yöntemlerin kullanılabilirliğinin ortaya konulması ve performans-larının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma materyalini 2018-2021 yılları arasında Erciyes Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi’nde tutulan 54 baş buzağıya ait işletme kayıtları oluşturmuştur. İstatistik analizlerde buzağılara ait hastalık geçmişi bağımlı değişken; buzağıların cinsiyeti, ırkı, doğum mevsimi, anne ırkı, anne laktasyon sayısı ise bağımsız değişken olarak belirlenmiştir. Sınıflandırma performansları; duyarlılık, seçicilik, kesinlik, doğruluk, f-ölçümü, Youden indeksi, ROC eğrisi altında kalan alan (AUC) ve Cohen’s kappa katsayısı ile karşılaştırılmıştır. Araş-tırma bulgularına göre, duyarlılık, seçicilik, kesinlik, doğruluk, F-ölçümü, Youden ideksi ve Cohen’s kappa açısından en başarılı sınıflandırıcılar sırasıyla; LR (0.828), YSA (0.947), YSA (0.964), YSA (0.833), YSA (0.857), YSA (0.719), YSA (0.663) olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, mevcut sınıflandırma yöntemlerinin buzağı hastalıklarına etkili faktörleri belirli bir yanılma payıyla doğru sınıflandırdığı ve duyarlılık dışındaki bütün performans değerleri için YSA’nın daha başarılı olduğu görülmüştür. Bu yöntemlerin, hayvancılık işletmelerinde buzağı hastalıklarının proaktif yaklaşımla belir-lenmesine ve ekonomik kayıpların önlenmesine imkan sağlayacağı düşünülmektedir.