Dilan Çiftci Akan
Research Subjects
Dilan Çiftci Akan has a total of 7 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Esra Oksel
Department of Internal Medicine Nursing Ege University Faculty of Nursing Bornova/İzmir Türkiye
3 shared publications - Asiye Akyol
Ege Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi
2 shared publications - Aynur Türeyen
Ege Universitesi
2 shared publications - Sevda Tüzün Özdemir
İzmir Kavram Vocational School, Dialysis Programme Izmir Konak Turkey
2 shared publications - Ayfer Karadakovan
EGE ÜNİVERSİTESİ, HEMŞİRELİK FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI
1 shared publication - Mehmet Can Ugur
İzmir Bakırçay Üniversitesi Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi
1 shared publication
Latest Publications
- 25 April 2026
- Published by Adnan Menderes University in Hemşirelik Bilimi Dergisi
- Vol. 9 (1) , 136-143
İskemik İnme Tanılı Olgunun Kavram Haritası Tekniği ile Hemşirelik Sürecinin Planlanması
Bu olgu sunumunun amacı, iskemik inme geçiren bir hastada hemşirelik bakım sürecini kavram haritası tekniği ile değerlendirerek, hasta merkezli ve kanıta dayalı hemşirelik girişimlerinin klinik uygulamadaki önemini vurgulamaktır. Ayrıca, kavram haritasının hemşirelik tanılarını, hasta eğitimini ve multidisipliner yaklaşımı nasıl kolaylaştırdığını tartışmayı hedeflemektedir. Çalışmada, iskemik inme tanılı bir olgunun hemşirelik bakım süreci, kavram haritası tekniği kullanılarak planlanmıştır. Kavram haritası, hastanın fiziksel, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını görsel olarak organize etmek, ilişkili kavramları birbirine bağlamak ve bütüncül bir bakım planı oluşturmak amacıyla kullanılmıştır. Kavram haritası tekniği, iskemik inme geçiren olgularda hemşirelik tanılarının sistematik olarak belirlenmesine, bakım planının görselleştirilmesine ve kanıta dayalı girişimlerin organize edilmesine katkı sağlamıştır. Yöntem, hemşirelerin hastanın fizyolojik, psikolojik ve eğitimsel ihtiyaçlarını bütüncül bir yaklaşımla ele almayı kolaylaştırmıştır. Ayrıca, multidisipliner ekip ile koordinasyonu güçlendirerek hasta merkezli bakım sürecini desteklemiştir. İskemik inme yönetiminde kavram haritası tekniği, hemşirelerin kritik düşünme becerilerini geliştirerek bütüncül bakım sunmasını kolaylaştırmaktadır. Bu teknik, karmaşık klinik verilerin görselleştirilmesi ve hasta odaklı çözümler üretilmesi açısından önemli bir araçtır. Gelecek çalışmalarda, kavram haritalarının hasta sonuçları üzerine etkisinin araştırılması önerilmektedir.
- 25 April 2026
- Published by Adnan Menderes University in Hemşirelik Bilimi Dergisi
- Vol. 9 (1) , 136-143
İskemik İnme Tanılı Olgunun Kavram Haritası Tekniği ile Hemşirelik Sürecinin Planlanması
Bu olgu sunumunun amacı, iskemik inme geçiren bir hastada hemşirelik bakım sürecini kavram haritası tekniği ile değerlendirerek, hasta merkezli ve kanıta dayalı hemşirelik girişimlerinin klinik uygulamadaki önemini vurgulamaktır. Ayrıca, kavram haritasının hemşirelik tanılarını, hasta eğitimini ve multidisipliner yaklaşımı nasıl kolaylaştırdığını tartışmayı hedeflemektedir. Çalışmada, iskemik inme tanılı bir olgunun hemşirelik bakım süreci, kavram haritası tekniği kullanılarak planlanmıştır. Kavram haritası, hastanın fiziksel, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını görsel olarak organize etmek, ilişkili kavramları birbirine bağlamak ve bütüncül bir bakım planı oluşturmak amacıyla kullanılmıştır. Kavram haritası tekniği, iskemik inme geçiren olgularda hemşirelik tanılarının sistematik olarak belirlenmesine, bakım planının görselleştirilmesine ve kanıta dayalı girişimlerin organize edilmesine katkı sağlamıştır. Yöntem, hemşirelerin hastanın fizyolojik, psikolojik ve eğitimsel ihtiyaçlarını bütüncül bir yaklaşımla ele almayı kolaylaştırmıştır. Ayrıca, multidisipliner ekip ile koordinasyonu güçlendirerek hasta merkezli bakım sürecini desteklemiştir. İskemik inme yönetiminde kavram haritası tekniği, hemşirelerin kritik düşünme becerilerini geliştirerek bütüncül bakım sunmasını kolaylaştırmaktadır. Bu teknik, karmaşık klinik verilerin görselleştirilmesi ve hasta odaklı çözümler üretilmesi açısından önemli bir araçtır. Gelecek çalışmalarda, kavram haritalarının hasta sonuçları üzerine etkisinin araştırılması önerilmektedir.
- Open Access
- 15 October 2025
- Published by E-Journal of Dokuz Eylul University Nursing Faculty in Etkili Hemşirelik Dergisi
- Vol. 18 (4) , 541-551
Tiroid Fonksiyon Bozukluğu Olan Bireylerin Kardiyovasküler Hastalık Risklerinin Değerlendirilmesi ve Risk Faktörleri Hakkındaki Bilgilerinin İncelenmesi
Giriş: Tiroid fonksiyon bozuklukları yaygın görülen endokrin grubu kronik hastalıklardır. Tiroid hastalıkları fizyolojik sistemler üzerinde olumsuz etkiler yaratabilmektedir. Bu sistemlerden birisi de kardiyovasküler sistemdir. Amaç: Bu araştırmada, tiroid fonksiyon bozukluğu olan bireylerin kardiyovasküler hastalık risk düzeyleri ile kardiyovasküler sisteme ait hastalık oluşturabilecek risk faktörleri hakkındaki bilgi düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve yarı analitik tipte planlanan bu araştırmanın evrenin; İzmir ilinde bir üniversite hastanesi ve bir eğitim ve araştırma hastanesinin dahiliye ve endokrin polikliniklerine ayaktan başvuran, tiroid hastalığı olan bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem büyüklüğü G-Power 3.1.16 software (alpha error probability =0.05, effect size = 0.5, power:0.95) analizi ile 210 olarak belirlenmiştir (n:210). Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi ve ANOVA testi kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin; %87,1’i kadın, %76,7’sinin evli ve %86,2’sinin en az bir çocuğu sahibidir. Katılımcıların; %34,3’ü aşikâr hipotiroidi, %24,8’i subklinik hipotiroidi, %19,5’i hashimoto tiroidit, %11,9’u aşikâr hipertiroidi ve %9,5’i subklinik hipertiroidi tanısı almıştır. Bireylerin %21’inin ileriki 10 yıllık zaman diliminde kardiyovasküler hastalık risklerinin %20 ya da daha yüksek olduğu, kardiyovasküler hastalık risk faktörlerine ilişkin bilgi düzeyleri ortalaması ise 19.8 bulunmuştur. Sonuç: Araştırmaya katılan bireylerin kardiyovasküler hastalık risk oranları ile risk faktörleri hakkındaki bilgi düzeyleri arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde ilişki bulunmuştur. Bireylerin, hemşireler tarafından bütüncül bakış açısı ile değerlendirilerek hastalığın türüne özgü belirti ve bulguları incelemek kadar oluşabilecek komplikasyonların erken belirti ve bulguları açısından da bir bütün olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.
- 15 October 2025
- Published by E-Journal of Dokuz Eylul University Nursing Faculty in Etkili Hemşirelik Dergisi
- Vol. 18 (4) , 541-551
Open AccessTiroid Fonksiyon Bozukluğu Olan Bireylerin Kardiyovasküler Hastalık Risklerinin Değerlendirilmesi ve Risk Faktörleri Hakkındaki Bilgilerinin İncelenmesi
Giriş: Tiroid fonksiyon bozuklukları yaygın görülen endokrin grubu kronik hastalıklardır. Tiroid hastalıkları fizyolojik sistemler üzerinde olumsuz etkiler yaratabilmektedir. Bu sistemlerden birisi de kardiyovasküler sistemdir. Amaç: Bu araştırmada, tiroid fonksiyon bozukluğu olan bireylerin kardiyovasküler hastalık risk düzeyleri ile kardiyovasküler sisteme ait hastalık oluşturabilecek risk faktörleri hakkındaki bilgi düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve yarı analitik tipte planlanan bu araştırmanın evrenin; İzmir ilinde bir üniversite hastanesi ve bir eğitim ve araştırma hastanesinin dahiliye ve endokrin polikliniklerine ayaktan başvuran, tiroid hastalığı olan bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem büyüklüğü G-Power 3.1.16 software (alpha error probability =0.05, effect size = 0.5, power:0.95) analizi ile 210 olarak belirlenmiştir (n:210). Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi ve ANOVA testi kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin; %87,1’i kadın, %76,7’sinin evli ve %86,2’sinin en az bir çocuğu sahibidir. Katılımcıların; %34,3’ü aşikâr hipotiroidi, %24,8’i subklinik hipotiroidi, %19,5’i hashimoto tiroidit, %11,9’u aşikâr hipertiroidi ve %9,5’i subklinik hipertiroidi tanısı almıştır. Bireylerin %21’inin ileriki 10 yıllık zaman diliminde kardiyovasküler hastalık risklerinin %20 ya da daha yüksek olduğu, kardiyovasküler hastalık risk faktörlerine ilişkin bilgi düzeyleri ortalaması ise 19.8 bulunmuştur. Sonuç: Araştırmaya katılan bireylerin kardiyovasküler hastalık risk oranları ile risk faktörleri hakkındaki bilgi düzeyleri arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde ilişki bulunmuştur. Bireylerin, hemşireler tarafından bütüncül bakış açısı ile değerlendirilerek hastalığın türüne özgü belirti ve bulguları incelemek kadar oluşabilecek komplikasyonların erken belirti ve bulguları açısından da bir bütün olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.
- Open Access
- 1 July 2025
- Published by Uluslararasi Insan Bilimleri Dergisi in Journal of Human Sciences
- Vol. 22 (2) , 503-512
Böbrek Hastalıklarından Korunmaya Yönelik Uygulamalar
Kronik böbrek hastalığı, dünyada önde gelen ölüm nedenlerinden biridir. Bugün dünyada 850 milyon insanın kronik böbrek hastalığı (KBH) ile mücadele ettiği tahmin edilmektedir. KBH, küresel bakımı %>10'unu ilerleyici bir durumdur. Türkiye'de ise genel yetişkinlikte KBH prevalansı yüzde 15,7 değişiyor. Türkiye'de onun 6-7 yaşında olan çeşitli evrelerde böbrek hastalığı mevcuttur. Tanı ve tedavi riski erken başladığında olası önlenebilir ya da ilerleme durdurulabilir. Ancak yapılan incelemelerde toplumların böbrek sağlığı ve büyümesine ait düşük düzeyde düzeydeki sebep ile erken tanının yapılamamasının nedeni. Böbrek sağlığı ve karakteristik düşük sağlık düzeyi nedeniyle var olan hastalık dönemi böbrek eksikliği (SDBY) kadar ilerleyebilmekte ve böbreklerden gelena bağlı morbidite ve ölüm oranlarını arttırmaktadır. Kronik böbrek hastalığı ve buna bağlı kompleksin önlenmesi; Özellikle KBH riskli yüksek kişiler başta olmak üzere toplumun topluluğa özgü risk özellikleri Özelliklerinin akımlarının ve böbreklere özgü riskin kontrol altında bulundurulması ile mümkün olabilir. Böbreklerin korunmasının ve böbrek hastalıklarının önlenmesinin önemli yolları arasında sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, düzenli beslenmek, düzenli egzersiz yapmak ve risk takibini kontrol altında tutmak yer almaktadır. Ayrıca, düzenli sağlık kontrolleri ve kan basıncı ve plazma glikoz düzeylerinin takibi, böbrek sağlığının saklanmasında kritik kapasiteye sahiptir. Sonuç olarak, böbrek sağlığı, genel sağlığın önemli bir parçası oluşur ve bu organların doğru şekilde fonksiyon görmesi, sağlıklı bir yaşam sürmesi sağlanır. Küresel düzeyde, böbrek sağlığının korunması ve böbrek hastalıklarının etkilerinin azaltılması için toplumsal farkındalığın ve önlemlerin alınmasının büyük bir miktarına sahiptir.
- 1 July 2025
- Published by Uluslararasi Insan Bilimleri Dergisi in Journal of Human Sciences
- Vol. 22 (2) , 503-512
Open AccessBöbrek Hastalıklarından Korunmaya Yönelik Uygulamalar
Kronik böbrek hastalığı, dünyada önde gelen ölüm nedenlerinden biridir. Bugün dünyada 850 milyon insanın kronik böbrek hastalığı (KBH) ile mücadele ettiği tahmin edilmektedir. KBH, küresel bakımı %>10'unu ilerleyici bir durumdur. Türkiye'de ise genel yetişkinlikte KBH prevalansı yüzde 15,7 değişiyor. Türkiye'de onun 6-7 yaşında olan çeşitli evrelerde böbrek hastalığı mevcuttur. Tanı ve tedavi riski erken başladığında olası önlenebilir ya da ilerleme durdurulabilir. Ancak yapılan incelemelerde toplumların böbrek sağlığı ve büyümesine ait düşük düzeyde düzeydeki sebep ile erken tanının yapılamamasının nedeni. Böbrek sağlığı ve karakteristik düşük sağlık düzeyi nedeniyle var olan hastalık dönemi böbrek eksikliği (SDBY) kadar ilerleyebilmekte ve böbreklerden gelena bağlı morbidite ve ölüm oranlarını arttırmaktadır. Kronik böbrek hastalığı ve buna bağlı kompleksin önlenmesi; Özellikle KBH riskli yüksek kişiler başta olmak üzere toplumun topluluğa özgü risk özellikleri Özelliklerinin akımlarının ve böbreklere özgü riskin kontrol altında bulundurulması ile mümkün olabilir. Böbreklerin korunmasının ve böbrek hastalıklarının önlenmesinin önemli yolları arasında sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, düzenli beslenmek, düzenli egzersiz yapmak ve risk takibini kontrol altında tutmak yer almaktadır. Ayrıca, düzenli sağlık kontrolleri ve kan basıncı ve plazma glikoz düzeylerinin takibi, böbrek sağlığının saklanmasında kritik kapasiteye sahiptir. Sonuç olarak, böbrek sağlığı, genel sağlığın önemli bir parçası oluşur ve bu organların doğru şekilde fonksiyon görmesi, sağlıklı bir yaşam sürmesi sağlanır. Küresel düzeyde, böbrek sağlığının korunması ve böbrek hastalıklarının etkilerinin azaltılması için toplumsal farkındalığın ve önlemlerin alınmasının büyük bir miktarına sahiptir.
- Open Access
- 28 April 2025
- Published by Ege Universitesi in Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi
- Vol. 41 (1) , 173-179
Dorothy Johnson’ın Davranışsal Sistem Modeli: Akut Myeloid Lösemi Olan Olgunun Hemşirelik Yönetimi
Akut miyeloid lösemi (AML), yetişkin popülasyonda en yaygın lösemidir ve tüm vakaların yaklaşık %80'ini oluşturur. AML’de en sık görülen semptomlar; anemiye bağlı olarak gelişen halsizlik ve yorgunluk, dispne, ve aktivite intoleransıdır. Hastalığa ve tedavi sürecine bağlı olarak gelişen semptomlar kişilerin ve ailelerinin yaşam kalitesinde azalma, bireylerde aile içi rolleri yerine getirememe, benlik saygısında azalma, sosyal izolasyon gibi sorunlara neden olmaktadır. AML’nin tedavi ve bakım sürecinin uzun ve hem hasta hem de aileler için yıpratıcı olması sebebi ile hasta ve ailesinin ihtiyaçlarına bağlı olarak multidisipliner ve çok yönlü bakış açısı gerektiren bir hemşirelik planlamasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu aşamada bakım planlaması yapılırken çeşitli modeller hemşirelere bu süreçte rehberlik etmektedir. Dorothy E. Johnson’ın Davranışsal Sistem Modeli; bireyin hastalık ve tedavi sürecinde uygun davranışlar geliştirmesi kişinin iyilik halini olumlu yönde etkileyeceğini savunmaktadır. Bu olgu sunumunda AML tanılı bir hastanın bakım planlamasında Davranışsal Sistem Modelinin klinik ortamda kullanılabilirliğini ortaya koymak amaçlanmıştır.
- 28 April 2025
- Published by Ege Universitesi in Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi
- Vol. 41 (1) , 173-179
Open AccessDorothy Johnson’ın Davranışsal Sistem Modeli: Akut Myeloid Lösemi Olan Olgunun Hemşirelik Yönetimi
Akut miyeloid lösemi (AML), yetişkin popülasyonda en yaygın lösemidir ve tüm vakaların yaklaşık %80'ini oluşturur. AML’de en sık görülen semptomlar; anemiye bağlı olarak gelişen halsizlik ve yorgunluk, dispne, ve aktivite intoleransıdır. Hastalığa ve tedavi sürecine bağlı olarak gelişen semptomlar kişilerin ve ailelerinin yaşam kalitesinde azalma, bireylerde aile içi rolleri yerine getirememe, benlik saygısında azalma, sosyal izolasyon gibi sorunlara neden olmaktadır. AML’nin tedavi ve bakım sürecinin uzun ve hem hasta hem de aileler için yıpratıcı olması sebebi ile hasta ve ailesinin ihtiyaçlarına bağlı olarak multidisipliner ve çok yönlü bakış açısı gerektiren bir hemşirelik planlamasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu aşamada bakım planlaması yapılırken çeşitli modeller hemşirelere bu süreçte rehberlik etmektedir. Dorothy E. Johnson’ın Davranışsal Sistem Modeli; bireyin hastalık ve tedavi sürecinde uygun davranışlar geliştirmesi kişinin iyilik halini olumlu yönde etkileyeceğini savunmaktadır. Bu olgu sunumunda AML tanılı bir hastanın bakım planlamasında Davranışsal Sistem Modelinin klinik ortamda kullanılabilirliğini ortaya koymak amaçlanmıştır.
- Open Access
- 21 February 2025
- Published by Wiley in Haemophilia
- Vol. 31 (2) , 304-312
Investigation of the Relationship Between Self‐Management and Kinesiophobia in Haemophiliac Individuals Experiencing Intra‐Articular Bleeding
Introduction: This study aims to examine the relationship between self‐management skills and kinesiophobia in haemophilia patients. The findings of the study may contribute to the development of strategies that can help haemophilia patients overcome their fear of movement and improve their quality of life (QoL). Aim: This study is planned to examine the relationship between disease self‐management in haemophiliac individuals and kinesiophobia that may arise from intra‐articular bleeding associated with haemophilia. Methods: In this study, both descriptive and analytical research was conducted on individuals who are members of patient associations. Patient Identification Form, Chronic Disease Self‐Management Scale and Tampa Scale for Kinesiophobia were used as data collection tools. Data were collected face to face. Descriptive statistics methods (mean, standard deviation) were used in the evaluation of study data. Quantitative data comparisons were made with the Student's t ‐test for normally distributed parameters and the Mann–Whitney U test for non‐normally distributed parameters. When there were more than two groups, One‐Way ANOVA was used, and in advanced analyses, linear regression analysis was used. Results: A positive correlation was found between the ‘self‐stigmatization’ subdimension of the Chronic Disease Self‐Management Scale and kinesiophobia. Additionally, a negative correlation was observed between healing compliance and kinesiophobia levels. Flexibility in healing cracks was found in the reduction of kinesiophobia. Conclusion: Self‐management of the disease in hemophilic individuals affects compliance with treatment, kinesiophobia, activity level and QoL.
- 21 February 2025
- Published by Wiley in Haemophilia
- Vol. 31 (2) , 304-312
Open AccessInvestigation of the Relationship Between Self‐Management and Kinesiophobia in Haemophiliac Individuals Experiencing Intra‐Articular Bleeding
Introduction: This study aims to examine the relationship between self‐management skills and kinesiophobia in haemophilia patients. The findings of the study may contribute to the development of strategies that can help haemophilia patients overcome their fear of movement and improve their quality of life (QoL). Aim: This study is planned to examine the relationship between disease self‐management in haemophiliac individuals and kinesiophobia that may arise from intra‐articular bleeding associated with haemophilia. Methods: In this study, both descriptive and analytical research was conducted on individuals who are members of patient associations. Patient Identification Form, Chronic Disease Self‐Management Scale and Tampa Scale for Kinesiophobia were used as data collection tools. Data were collected face to face. Descriptive statistics methods (mean, standard deviation) were used in the evaluation of study data. Quantitative data comparisons were made with the Student's t ‐test for normally distributed parameters and the Mann–Whitney U test for non‐normally distributed parameters. When there were more than two groups, One‐Way ANOVA was used, and in advanced analyses, linear regression analysis was used. Results: A positive correlation was found between the ‘self‐stigmatization’ subdimension of the Chronic Disease Self‐Management Scale and kinesiophobia. Additionally, a negative correlation was observed between healing compliance and kinesiophobia levels. Flexibility in healing cracks was found in the reduction of kinesiophobia. Conclusion: Self‐management of the disease in hemophilic individuals affects compliance with treatment, kinesiophobia, activity level and QoL.
- Open Access
- 26 April 2024
- Published by Adnan Menderes University in Hemşirelik Bilimi Dergisi
- Vol. 7 (1) , 119-129
Geriatrik Bir Bireyin Hemşirelik Bakım Sürecinde Henderson Hemşirelik Modeli’nin Kullanılması: Olgu Sunumu
Fizyolojik bir durum olan yaşlanma, her canlıda görülen evrensel bir süreçtir. Yaşlanma; fonksiyonel, mental ve psikososyal işlevlerin kaybına neden olmaktadır. Artan teknolojik gelişmelere bağlı olarak ilerleyen sağlık tedavi ve bakım uygulamaları ülkemizde ve Dünya da yaşlı nüfusu ve beklenen yaşam süresini artırmıştır. Yaşlı nüfusun artması ile kronik hastalıkların görülme sıklığı ve bu hastalıklar bağlı gelişen sağlık bakım ihtiyacı geçmişten günümüze artış göstermektedir. Azalan fizyolojik rezerv ve geriatrik popülasyona özgü sorunların ortaya çıkması ile beraber bireylerin öz bakım ve günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyleri azalmaktadır. Virginia Henderson’a göre sağlığa, iyileşmeye ya da huzurlu bir ölüme katkı sağlayabilmek için etkin bir hemşirelik bakımının fizyolojik, psikolojik, sosyokültürel, spiritüel ve gelişimsel insan gereksiniminin holistik bakış açısı ile karşılanması gerekmektedir. Bu olgu sunumunda; geriatrik bir bireyin bakım planlamasında Virginia Henderson’un geliştirdiği İhtiyaç Model’inin klinik ortamda kullanılabilirliğini ortaya koymak ve bakım verici rolü olan hemşirelere modele dayalı bakım örneği sunmak amaçlanmıştır.
- 26 April 2024
- Published by Adnan Menderes University in Hemşirelik Bilimi Dergisi
- Vol. 7 (1) , 119-129
Open AccessGeriatrik Bir Bireyin Hemşirelik Bakım Sürecinde Henderson Hemşirelik Modeli’nin Kullanılması: Olgu Sunumu
Fizyolojik bir durum olan yaşlanma, her canlıda görülen evrensel bir süreçtir. Yaşlanma; fonksiyonel, mental ve psikososyal işlevlerin kaybına neden olmaktadır. Artan teknolojik gelişmelere bağlı olarak ilerleyen sağlık tedavi ve bakım uygulamaları ülkemizde ve Dünya da yaşlı nüfusu ve beklenen yaşam süresini artırmıştır. Yaşlı nüfusun artması ile kronik hastalıkların görülme sıklığı ve bu hastalıklar bağlı gelişen sağlık bakım ihtiyacı geçmişten günümüze artış göstermektedir. Azalan fizyolojik rezerv ve geriatrik popülasyona özgü sorunların ortaya çıkması ile beraber bireylerin öz bakım ve günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyleri azalmaktadır. Virginia Henderson’a göre sağlığa, iyileşmeye ya da huzurlu bir ölüme katkı sağlayabilmek için etkin bir hemşirelik bakımının fizyolojik, psikolojik, sosyokültürel, spiritüel ve gelişimsel insan gereksiniminin holistik bakış açısı ile karşılanması gerekmektedir. Bu olgu sunumunda; geriatrik bir bireyin bakım planlamasında Virginia Henderson’un geliştirdiği İhtiyaç Model’inin klinik ortamda kullanılabilirliğini ortaya koymak ve bakım verici rolü olan hemşirelere modele dayalı bakım örneği sunmak amaçlanmıştır.
- 27 April 2023
- Published by Ege Universitesi in Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi
- Vol. 39 (1) , 135-139
Covid-19 Korunma İlkelerine Bireysel Uyum için Gereken Üç Özellik: Otokontrol-Sorumluluk-Empati
Çin’in Hubei eyaleti Wuhan şehrinde 31 Aralık 2019’da SARS-CoV-2 adlı virüsün yayılımı ile ortaya çıkan ve Covid-19 adı verilen salgın kısa zamanda ülkemiz de dahil tüm dünyayı etkisi altına alan bir pandemiye dönüşmüştür.Dünya Sağlık Örgütü’nün 17 Nisan 2021’deki verilerine göre; SARS-CoV-2 ile enfekte kişi sayısı 130 milyonu geçmiştir ve şimdiye kadar yaklaşık 3 milyon insan hayatını kaybetmiştir.Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 ile ilgili dünya genelinde pek çok araştırma yapılmasına rağmen, henüz pandemi durdurulamamıştır.Küresel salgının başlangıcından bu yana Covid-19 hastalarının etkin tedavisi için ilaç çalışmaları hızla sürdürülmesine, pandeminin yayılımını önlemek için koruyucu aşı oluşturma ile ilgili virolojik çalışmalar ve aşılama çalışmaları büyük bir çaba ile yürütülmesine rağmen pandemi hala ve hızla devam etmektedir.Bu bağlamda Covid-19’dan korunmanın tek yolu; aşıya ulaşıncaya kadar hatta aşı yapılsa bile rahatlığa ve rehavete kapılmadan pandeminin bireysel kontrolü ve yönetimidir.Maske kullanımı, sosyal mesafe, el temizliği, hijyen, bireysel izolasyon gibi kişisel koruyucu önlemler bu süreçteki bireysel pandemi yönetiminin temel bileşenleridir.Pandemi süreci başladığından bu yana neredeyse tüm medyada Covid-19’un etkin yönetimi için gerekli bireysel ve toplumsal korunma yöntemleri ile ilgili olarak virologlar, mikrobiyologlar ve enfeksiyon uzmanları kitle iletişim araçları ile toplumu bilgilendirmeyi amaçlamakta ve çabalamaktadır.Fakat tüm bu uyarı ve bilgilendirmelere rağmen, dünyadaki ve ülkemizdeki vaka sayıları ve ölüm oranlarındaki artış;Covid-19’un bireysel yönetiminin hala etkin olarak sağlanamadığını göstermektedir.Bilgi; istendik davranış değişikliği için gerekli fakat yeterli değildir. Edinilen doğru bilgileri davranışa dönüştürmek için kişilerin sosyolojik ve psikolojik birtakım faktörleri taşımaları gerekir.Bu faktörlerin başında otokontrol, sorumluluk ve empati yer almaktadır.
- 27 April 2023
- Published by Ege Universitesi in Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi
- Vol. 39 (1) , 135-139
Covid-19 Korunma İlkelerine Bireysel Uyum için Gereken Üç Özellik: Otokontrol-Sorumluluk-Empati
Çin’in Hubei eyaleti Wuhan şehrinde 31 Aralık 2019’da SARS-CoV-2 adlı virüsün yayılımı ile ortaya çıkan ve Covid-19 adı verilen salgın kısa zamanda ülkemiz de dahil tüm dünyayı etkisi altına alan bir pandemiye dönüşmüştür.Dünya Sağlık Örgütü’nün 17 Nisan 2021’deki verilerine göre; SARS-CoV-2 ile enfekte kişi sayısı 130 milyonu geçmiştir ve şimdiye kadar yaklaşık 3 milyon insan hayatını kaybetmiştir.Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 ile ilgili dünya genelinde pek çok araştırma yapılmasına rağmen, henüz pandemi durdurulamamıştır.Küresel salgının başlangıcından bu yana Covid-19 hastalarının etkin tedavisi için ilaç çalışmaları hızla sürdürülmesine, pandeminin yayılımını önlemek için koruyucu aşı oluşturma ile ilgili virolojik çalışmalar ve aşılama çalışmaları büyük bir çaba ile yürütülmesine rağmen pandemi hala ve hızla devam etmektedir.Bu bağlamda Covid-19’dan korunmanın tek yolu; aşıya ulaşıncaya kadar hatta aşı yapılsa bile rahatlığa ve rehavete kapılmadan pandeminin bireysel kontrolü ve yönetimidir.Maske kullanımı, sosyal mesafe, el temizliği, hijyen, bireysel izolasyon gibi kişisel koruyucu önlemler bu süreçteki bireysel pandemi yönetiminin temel bileşenleridir.Pandemi süreci başladığından bu yana neredeyse tüm medyada Covid-19’un etkin yönetimi için gerekli bireysel ve toplumsal korunma yöntemleri ile ilgili olarak virologlar, mikrobiyologlar ve enfeksiyon uzmanları kitle iletişim araçları ile toplumu bilgilendirmeyi amaçlamakta ve çabalamaktadır.Fakat tüm bu uyarı ve bilgilendirmelere rağmen, dünyadaki ve ülkemizdeki vaka sayıları ve ölüm oranlarındaki artış;Covid-19’un bireysel yönetiminin hala etkin olarak sağlanamadığını göstermektedir.Bilgi; istendik davranış değişikliği için gerekli fakat yeterli değildir. Edinilen doğru bilgileri davranışa dönüştürmek için kişilerin sosyolojik ve psikolojik birtakım faktörleri taşımaları gerekir.Bu faktörlerin başında otokontrol, sorumluluk ve empati yer almaktadır.