CÖCaner Öniz

Caner Öniz

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Caner Öniz has a total of 12 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    AKADEMİSYENLERİN YAPAY ZEKÂ, DİJİTALLEŞME VE BÜYÜK VERİ BÖLÜMLERİNE YÖNELİK GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

    by Caner Öniz, Şükran Karaca

    Bu araştırmanın amacı, akademisyenlerin üniversitelerde yeni açılan Yapay Zekâ, Dijitalleşme ve Büyük Veri bölümlerine yönelik görüşlerini incelemektir. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseniyle yürütülen çalışmada veriler yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini, ölçüt örnekleme ile belirlenen ve bir devlet üniversitesinin Bilgisayar Mühendisliği ve Yönetim Bilişim Sistemleri bölümlerinde görev yapan 10 akademisyen oluşturmaktadır. Veriler MAXQDA programı ile içerik analizine tabi tutulmuştur. Görüşmelerde katılımcıların bu bölümlerin açılma gerekçelerine, eğitim içeriklerine, istihdam potansiyeline ve üniversite-sanayi iş birliklerine ilişkin değerlendirmeleri incelenmiştir. Elde edilen bulgular, akademisyenlerin söz konusu bölümleri genel olarak olumlu değerlendirdiğini göstermektedir. Katılımcılar, bu bölümlerin özellikle dijitalleşmenin hız kazanmasıyla artan nitelikli insan gücü ihtiyacını karşılayacağını ve küresel rekabet gücüne katkı sağlayacağını ifade etmiştir. Müfredatta temel derslerin yanı sıra veri odaklı alan dersleri ve uygulamalı içeriklerin dengeli bir şekilde yer alması gerektiği vurgulanmıştır. Bununla birlikte altyapı yetersizlikleri, teknik donanım eksiklikleri ve nitelikli akademik kadro ihtiyacı önemli sorunlar arasında gösterilmiş; bölümlerin kontrolsüz yaygınlaşmasının eğitim kalitesi ve istihdam dengesi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği yönünde uyarılar da dile getirilmiştir. Katılımcılar bu bölümlerin üniversitelerin akademik gelişimine katkı sağlayacağı ve mezunlara geniş istihdam olanakları sunacağı beklentisini taşımaktadır. Çalışma, yeni programların planlanmasında akademik kadro, altyapı ve kalite güvencesinin birlikte ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.

  • GİYİLEBİLİR TEKNOLOJİK ÜRÜN MOTİVASYONU ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

    by Caner Öniz, Şükran Karaca

    Bu araştırmanın amacı Rupp ve ark., (2018) tarafından geliştirilmiş olan Giyilebilir Teknoloji Motivasyon Ölçeğinin Türkçeye uyarlanarak geçerliliğinin ve güvenirliğinin incelenmesidir. Giyilebilir Teknoloji Motivasyon Ölçeği 11 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Gerekli dilsel uygunluk çalışmalarının ardından ortaya çıkartılan ölçek maddelerinin analizi için 18 yaş üstü 389 giyilebilir teknoloji ürünü kullanıcısından veriler kolayda örnekleme yöntemiyle toplanmıştır. 5’li Likert tipinde (1. Kesinlikle Katılmıyorum, …, 5. Kesinlikle Katılıyorum) toplanan veriler sonunda çalışmanın orijinaliyle tutarlı olarak özerklik, yetkinlik ve ilişkililik olarak adlandırılan 3 boyutlu yapı doğrulanmıştır. Pilot çalışmada 150, ana çalışmada 389 katılımcıya ulaşılmıştır. Geçerlilik ve güvenirlik için madde analizi, AFA (pilot) ve DFA (ana çalışma) uygulanmıştır. Giyilebilir teknoloji motivasyon ölçeğinin güvenirlik analizlerine bakıldığında Cronbach’s Alfa katsayısının ölçek genelinde 0,927 ile yüksek güvenirlikte çıkmaktadır. Doğrulayıcı Faktör Analizi göstergelerinin ise iyi uyum seviyesinde olduğu görülmüştür. Uyarlanan ölçeğin geçerli ve güvenilir bir şekilde giyilebilir teknoloji motivasyonunu ölçebilecek yeterliliğe sahip olduğu yapılan analizlerle ortaya konulmuştur. Ölçeğin Türkçeye uyarlanmış olmasının bu alandaki araştırmalara katkı sunacağı ve literatürdeki önemli bir eksikliği kapatacağı düşünülmektedir.

  • Open Access

    Giyilebilir Teknolojik Ürünlere Güven Ölçeğinin Türkçeye Uyarlama ve Geçerlilik Çalışması

    by Şükran Karaca, Caner Öniz

    Teknolojik gelişmeler, giyilebilir ürünlere olan ilgiyi giderek artırmaktadır. Bu ürünler bireysel farkındalığı artırma ve fiziksel aktiviteyi teşvik etme açısından önemli bir potansiyele sahip olmakla birlikte, kullanıcılarda çeşitli güvenlik ve gizlilik endişelerine yol açmaktadır. Veri gizliliği, güvenlik, sistem şeffaflığı, geçerlilik ve teknik yeterlilik gibi unsurlar, kullanıcıların bu teknolojileri benimseme ve sürdürülebilir kullanım niyetlerini doğrudan ya da dolaylı biçimde etkileyebilmektedir. Bu endişeler, kullanıcıların ürünü tercih etmemesine ya da kısa sürede bırakmasına neden olabilmektedir. Bu nedenle tüketicilerin güven algısı ile beklenti ve kaygılarının ölçülmesi, işletmelere ürün geliştirme ve pazarlama stratejileri konusunda yol gösterici olabilir.Bu çalışma, Rupp ve arkadaşları (2018) tarafından geliştirilen “Giyilebilir Teknoloji Güven Ölçeği”nin Türkçeye uyarlanarak geçerlilik ve güvenilirliğini incelemektedir. Orijinal ölçekteki 16 madde ve 5 alt boyut, dil uyarlama süreçlerinden geçirilerek Türkçe form oluşturulmuştur. 18 yaş ve üzeri 433 giyilebilir teknoloji kullanıcısından 5’li Likert tipi ölçek aracılığıyla veri toplanmıştır. Yapılan analizler, orijinal yapının Türkçe uyarlamada da korunduğunu göstermiştir. Cronbach’s Alpha katsayısı 0,950 olarak hesaplanmış; bu değer mükemmel düzeyde iç tutarlılığa işaret etmektedir. Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları modelin kabul edilebilir ve mükemmel uyum sınırları içinde olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, ölçeğin Türkçe formunun giyilebilir teknolojiye yönelik güven algısını geçerli ve güvenilir biçimde ölçebildiğini göstermektedir. Bu alanda Türkçeye uyarlanmış benzer bir aracın henüz bulunmaması, söz konusu ölçeğin literatürdeki önemli bir boşluğu doldurduğuna ve gelecekteki araştırmalara katkı sağlayacağına işaret etmektedir.

  • Dijital Bankacılıkta Müşteri Odaklı Pazarlama Stratejilerine Yönelik Akademik Yaklaşımlar: WoS Tabanlı Bibliyometrik Bir Analiz

    by Caner Öniz, Sema Bacak

    Bu çalışma, bibliyometrik analiz çerçevesinde dijital bankacılıkta müşteri odaklı pazarlama stratejilerine yönelik akademik yaklaşımları incelemektedir. Araştırmanın amacı, son yıllarda dijitalleşmenin hızlanmasıyla ivme kazanan dijital bankacılıkta müşteri odaklı stratejilerle ilgili bilimsel eğilimleri, önde gelen yazarları, kurumları, ülkeleri ve tematik yönelimleri belirlemektir. Web of Science (WoS) veri tabanında 2021 ile 2025 yılları arasında yayınlanan makale, erken görünümde makale ve araştırma makaleleri süzülerek, “dijital bankacılık”, “müşteri odaklı” ve “pazarlama stratejisi” anahtar kelimeleri birlikte aratılarak listelenen toplam 1.428 makale analiz edilmiştir. Analizler ve görselleştirme VOSviewer programı kullanılarak gerçekleştirilmiş; ortak yazar, yazar atıfları, anahtar kelime, ülke, kurum ve bibliyografik eşleştirme analizleri yapılmıştır. Sonuçlar, son beş yılda dijital bankacılıkta müşteri odaklı stratejilerle ilgili yayınlarda önemli bir artış olduğunu ortaya koymuştur. En çok atıf alan ülkeler Çin, ABD, İngiltere, Hindistan ve Fransa olurken, en yüksek katkı sağlayan kurumlar Cambridge Üniversitesi, Fudan Üniversitesi ve Gana Üniversitesi olmuştur. Anahtar kelime analizinde en sık kullanılan kavramlar “dijital dönüşüm”, “pazarlama stratejisi”, ‘fintech’ ve “dijital bankacılık” olmuştur. Bulgular, müşteri deneyimi, güven, gizlilik ve yapay zekâ temalarının literatürde önem kazandığını göstermektedir. Çalışma, dijital bankacılıkta müşteri odaklı pazarlama stratejilerindeki bilimsel eğilimleri sistematik olarak ortaya koyarak gelecekteki araştırmalara ışık tutmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, müşteri memnuniyetini ve sadakatini artırmak için yapay zekâ ve veri analitiği tabanlı uygulamaların potansiyelini vurgulamaktadır.

  • Giyilebilir Teknoloji Ürünlerinin Bedenleşmesinin Kullanım Algısı Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

    by Şükran Karaca, Caner Öniz

    Giyilebilir teknoloji, vücuda yakın olması, sık etkileşimi davet etmesi ve kişisel bilgilere erişim sağlaması gibi özellikleri nedeniyle bedenlenmesi muhtemel bir nesne kategorisidir. Dolayısıyla giyilebilir teknoloji ürünleri pazara sunuldukları günden beri kullanımı hızlı bir şekilde artarak insan vücudunun neredeyse ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, giyilebilir teknoloji ürünlerinin bedenleşmesinin kullanım algısı üzerinde etkisini incelemektir. Bu kapsamda veriler giyilebilir teknoloji ürünü kullanan 302 kişiden çevrimiçi anket tekniği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS ve AMOS programı aracılığıyla analize tabi tutulmuştur. SPSS programı aracılılığıyla yüzde analizleri, güvenilirlik ve geçerlilik ile normallik analizleri, sonrasında ise AMOS programı kullanılarak doğrulayıcı faktör analizi ve yol analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; bedensel uzantının algılanan yarar, moda-estetik algısı, işlevsellik, kullanıma devam etme niyeti, sosyal karşılaştırma ve kolaylaştırıcı koşullar üzerinde negatif bir etkisi, zihinsel uzantının algılanan yarar, moda-estetik algısı, işlevsellik, kullanıma devam etme niyeti, sosyal karşılaştırma ve kolaylaştırıcı koşullar üzerinde pozitif bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

  • Pazarlamada Gerçeklik Teknolojileri İle İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi

    by Caner Öniz, Şükran Karaca

    Günümüzde teknolojik gelişmelerin ivme kazanması, pazarlama disiplininde de yapısal ve stratejik dönüşümleri beraberinde getirmiştir. Özellikle dijitalleşmenin etkisiyle, tüketici beklentileri daha etkileşimli, kişiselleştirilmiş ve deneyim merkezli uygulamalara yönelmiştir. Bu dönüşüm bağlamında öne çıkan genişletilmiş gerçeklik (extended reality – XR) kavramı, sanal gerçeklik (VR), artırılmış gerçeklik (AR) ve karma gerçeklik (MR) teknolojilerini kapsayan bütüncül bir üst kavram olarak literatürde yerini almıştır. Bu çalışma, gerçeklik teknolojilerinin pazarlama literatüründeki yerini ortaya koymak amacıyla bir bibliyometrik analiz sunmaktadır. Araştırma kapsamında, 2016-2025 yılları arasında Web of Science (WOS) veri tabanında "marketing" başlığıyla taranan ve “virtual reality”, “augmented reality”, “mixed reality” ve “extended reality” anahtar kelimelerini içeren yayınlar analiz edilmiştir. Yalnızca işletme alanına ait makaleler, araştırma makaleleri ve erken erişimdeki çalışmalar değerlendirmeye alınmış; kitap bölümleri ve konferans bildirileri ise analiz dışı bırakılmıştır. Elde edilen bulgular, artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik ve karma gerçeklik teknolojilerinin pazarlama stratejileri ve uygulamaları üzerindeki dönüştürücü etkisini gözler önüne sermektedir. Gerçekleştirilen analiz, söz konusu teknolojilerden yararlanmak isteyen akademisyenler ve uygulayıcılar için önemli içgörüler sunmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma; araştırmacıların atıf ve yayın ağlarında öne çıkan yazarları, ülkeleri, kurumları ve yeni eğilimleri tanıyarak pazarlama stratejilerinde gerçeklik teknolojilerini daha etkili kullanabilmelerine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca, ilgili alanda çalışma yapmayı planlayan araştırmacılar için yol gösterici bir ön analiz niteliği taşımaktadır.


  • Open Access

    Elektrikli araçlara yönelik düşüncelerin nitel yöntemler ile incelenmesi: Akademisyenler üzerine bir araştırma

    by Şükran Karaca, Caner Öniz

    Bu çalışmanın temel amacı, akademisyenlerin elektrikli araçlara yönelik düşüncelerinin incelenmesidir. Bu doğrultuda elektrikli araç kullanıcılarının çevresel etki, kullanım memnuniyeti, marka güveni, araç fiyatları, araç güvenliği ve devletin mali teşvikleri konusundaki deneyim, düşünce ve algılarını öğrenmek amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Sivas Cumhuriyet Üniversitesinde elektrikli araç sahibi olan 12 akademisyen ile mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Çalışma amacı doğrultusunda nitel analiz yöntemlerinden biri olan fenomenolojik yaklaşım benimsenmiştir. Yapılan mülakatlar Maxqda nitel veri analiz programı kullanılarak veri görselleştirme işlemi yapılmıştır. Çalışma bulgularına göre; katılımcılar elektrikli araçların çevreye olumlu etkilerinin olduğunu düşünmektedir. Elektrikli araç kullanıcıları genel olarak araçlarından memnun olmakla birlikte geliştirilmesi gereken özelliklerinin de olduğu ifade etmişlerdir. Katılımcıların büyük bir kısmı kullandıkları elektrikli araç markalarına güvenmektedirler. Elektrikli araç fiyatlarını makul kabul eden grup çoğunlukta olmasına rağmen fiyatı yüksek bulan kullanıcılarında olduğu görülmüştür. Bir diğer konu olan elektrikli araçların güvenliği konusunda kullanıcılar elektrikli araçları güvenli bulurken, batarya ve atık güvenliği konusunda gelecekte oluşabilecek risklere karşı endişelerin olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca kullanıcılar, elektrikli araçlara yönelik devlet teşviklerinin satın alma kararlarını olumlu etkilediğini belirtirken teşviklerin yeterli olmadığını da ifade etmişlerdir. Çalışma sonuçları doğrultusunda paydaşlara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

  • Open Access

    Türkiye’de Yapay Zekâ Eğitiminin Mevcut Durumu: Lisans ve Ön Lisans Programları Üzerine Bir İnceleme

    by Şükran Karaca, Caner Öniz

    Yapay zekâ alanındaki yenilikler, günümüzde neredeyse tüm sektörlerde insanlığın geleceğini şekillendirmeye devam etmektedir. Yapay zekâ, büyük veri, robotik ve nesnelerin interneti gibi gelişen teknolojilerin temel itici gücü konumundadır. Özellikle üretken yapay zekâ uygulamaları, bu alanın hem olanaklarını hem de popülaritesini önemli ölçüde artırmıştır. Yapay zekânın eğitime entegrasyonu ise, akademik öğrenme süreçlerini dönüştürerek öğrenci gelişimi açısından yeni fırsatlar sunmaktadır. Son yıllarda Türkiye’de, yapay zekâ ile ilgili ders ve materyallerin lisans ve ön lisans programlarına entegre edilmesinin yanı sıra, doğrudan bu alana yönelik bölümler de üniversitelerde açılmaya başlanmıştır. Bu gelişmeler doğrultusunda, bu çalışmada Türkiye’de yapay zekâ temelli lisans ve ön lisans programlarının mevcut durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, YÖK Lisans ve Ön Lisans Atlası verileri kullanılarak 2025 yılı itibarıyla Türkiye’deki yapay zekâ ile ilişkili lisans (Yapay Zekâ Mühendisliği, Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi, Yapay Zekâ ve Veri Mühendisliği) ve ön lisans (Robotik ve Yapay Zekâ ile Yapay Zekâ Operatörlüğü) programları değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, söz konusu bölümlerin hangi üniversitelerde yer aldığı, üniversite türü, akademik kadro yapısı ve uzmanlık alanları, öğrenci sayıları, açılış yılları, ortalama başarı puanları ve cinsiyet dağılımı gibi ölçütler üzerinden kapsamlı bir inceleme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda ilgili paydaşlara çeşitli öneriler sunulmuştur.

  • ENGELLİ BİREYLERİN İŞGÜCÜ, EKONOMİK DURUMLARI VE TÜKETİM DAVRANIŞLARINA YÖNELİK BİR ÇALIŞMA

    by Atıf Karakuş, Caner Öniz

    Engellilik hem bireysel hem de toplumsal düzeyde doğrudan veya dolaylı olarak ilgilenilen temel bir kavramdır. Engelli bireyler, sıklıkla toplumsal ayrımcılığa maruz kalabilmektedir. Bu durum, engellilik türüne göre farklılık gösterebilmekle birlikte, engelli bireylere yönelik toplumsal tutumlar, sosyal çevre ve bireylerin eğitim düzeyine göre farklılık göstermektedir. Ayrıca, tarihsel açıdan engellilere bakış açısı, dönemin toplumsal yapısı, inanç sistemi, ekonomik koşulları ve coğrafi faktörleri gibi unsurlardan doğrudan veya dolaylı olarak etkilenmektedir. Bu faktörler ışığında, engelli bireylerin yaşam koşullarının toplumun diğer kesimlerine göre daha zor olduğu gerçeği yadsınamaz. Maddi yetersizlik ile engellilik arasındaki ilişki, doğrusal bir bağlam oluşturmaktadır. Engelli bireylerin ekonomik zorlukları, büyük ölçüde istihdam ve iş dünyasında karşılaştıkları engellerden kaynaklanmaktadır. Bununla birlikte, ekonomik yetersizlik, engelli bireylerin alım gücüyle doğrudan bağlantılı olup, tüketim davranışları da etkilemektedir. Bu bağlamda, engelli bireylerin tüketim davranışları, engelli bireylere yönelik özel politika ve uygulamaların önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, engelli bireylerin tarihsel süreçte ve günümüzde karşılaştıkları sosyal sorunları, istihdamda yaşadıkları güçlükleri, ekonomik durumlarını ve bu faktörlerin tüketim davranışları üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yapılmış olup çalışma sonunda paydaşlara önerilerde bulunulmuştur.

  • Open Access

    Satışta Dijitalleşme ve Teknoloji Kullanımı

    by Caner Öniz, Mualla Akçadağ, Esra Türk, Özlem Akbulut Dursun, Derya Fatma Biçer, Ebru Sönmez Karapınar, Serap Duman, Ayhan Akpınar, Beyza Aksoy Mıhoğlu

    Teknoloji çağının erken dönemi veya yapay zekâ çağı olarak adlandırabileceğimiz 21. Yy.’ın ilk çeyreği tamamlanırken yeni pazarlama iletişim dili “Dijitalleşme” olmuştur. Dijitalleşme çağının günümüzdeki önemini anlamak için pazarlamanın değişim sürecini de anlamak gerekmektedir. Pazarlamanın temelini oluşturan tüketici ihtiyaç ve tatmini dönemsel olgu ve gerekçelerle değişime uğramıştır. Ürün merkezli birinci sanayi devrimi, yerini tüketici merkezli pazarlama anlayışına bırakmıştır. İnternetin ve dijitalleşmenin hayatımızda daha çok yer aldığı dönemde ise internet tabanlı pazarlama ve dijital pazarlama kavramlarının yükselişi dijital işletme çağını başlatmıştır. İnternetin her ev ve iş yerinde ulaşılabilir hale gelmesi ticari işlemleri kolaylaştırıp hızlandırırken pazarlama bilimi için pazar kavramını da kökten değişikliğe uğratmıştır. İşletmeler artık sadece mağaza veya şube açtığı yeri değil tüm evreni pazarı olarak görmektedir. Dolayısıyla dijital pazarlamayla pazar, artık her yerdir. Pazar yerindeki bu değişim günümüz dijital anlayışına uygun olarak işletmelerin ürettiği ürünleri satarken kullandığı kanalları da farklılaştırmıştır. Dijitalleşmeyi en temel satış elemanı olarak gören işletmeler birçok uygulama kullanarak iş sistemleri entegrasyonunu optimize etmektedirler. Bu uygulamaların başında CRM sistemleri, yapay zekâ ile veri analitiği, nesnelerin interneti (IoT), artırılmış gerçeklik (AR), sanal gerçeklik (VR), otomasyon araçları, omnichannel ve multichannel satış yöntemleri sohbet robotları (chatbotlar), sanal asistanlar, bulut tabanlı çözümler ve mobil uygulamalar kullanarak iş sistemleri entegrasyonunu optimize etmektedirler.