Gökçen Aydinbaş
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Previous Organizations / Institutes
The organizations / institutes from the scholar's other articles in the past ten years
Gökçen Aydinbaş has a total of 15 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Zeynep Erdi̇nÇ
Anadolu Üniversitesi
6 shared publications - Merve Ünlüoğlu
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
4 shared publications - Orhan Şimşek
Artvin Coruh University
2 shared publications Aslı Güler
1 shared publication- Ayşegül Han
Department of Econometrics, Faculty of Economics and Administrative Sciences, Inönü University, 44280 Malatya, Türkiye
1 shared publication Elveda Özdilek Kırca
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 6 September 2026
- Published by Özgür Yayınları
- p. 89-108
Tarımda Kadın Emeği ve Toplumsal Cinsiyet: Türkiye için Makroekonomik Bir İnceleme
Tarım sektörü, kadınların üretim sürecine önemli katkılar sunduğu temel ekonomik faaliyet alanlarından biri olmasına rağmen, üretim kaynaklarına erişim, girişimcilik, dijital teknolojilerden yararlanma, sosyal güvenlik ve karar alma süreçleri bakımından toplumsal cinsiyet temelli eşitsizlikler varlığını sürdürmektedir. Bu çalışma, tarımda kadın emeğini toplumsal cinsiyet perspektifi ve makroekonomik bir bakış açısıyla ele almaktadır. Bu kapsamda tarımda kadın emeğinin toplumsal cinsiyet boyutu incelenmekte; kadın girişimciliğinin tarım sektöründeki yeri ve kadın emeğinin makroekonomik etkileri Türkiye örneği üzerinden değerlendirilmektedir. Ayrıca kadınların üretim kaynaklarına erişim, dijital cinsiyet eşitsizliği, kayıt dışı istihdam ve sosyal güvenlik gibi alanlarda karşılaştıkları temel yapısal sorunlar ilgili literatür doğrultusunda tartışılmaktadır. Çalışmada, kadın emeğinin güçlendirilmesinin tarımsal verimlilik, kırsal kalkınma ve sürdürülebilir ekonomik kalkınma açısından stratejik önem taşıdığı vurgulanmakta; kadınların dijital teknolojilere erişiminin artırılması, finansman ve örgütlenme olanaklarının güçlendirilmesi ile sosyal koruma mekanizmalarının geliştirilmesine yönelik politika önerilerine yer verilmektedir.
- 6 September 2026
- Published by Özgür Yayınları
- p. 89-108
Open AccessTarımda Kadın Emeği ve Toplumsal Cinsiyet: Türkiye için Makroekonomik Bir İnceleme
Tarım sektörü, kadınların üretim sürecine önemli katkılar sunduğu temel ekonomik faaliyet alanlarından biri olmasına rağmen, üretim kaynaklarına erişim, girişimcilik, dijital teknolojilerden yararlanma, sosyal güvenlik ve karar alma süreçleri bakımından toplumsal cinsiyet temelli eşitsizlikler varlığını sürdürmektedir. Bu çalışma, tarımda kadın emeğini toplumsal cinsiyet perspektifi ve makroekonomik bir bakış açısıyla ele almaktadır. Bu kapsamda tarımda kadın emeğinin toplumsal cinsiyet boyutu incelenmekte; kadın girişimciliğinin tarım sektöründeki yeri ve kadın emeğinin makroekonomik etkileri Türkiye örneği üzerinden değerlendirilmektedir. Ayrıca kadınların üretim kaynaklarına erişim, dijital cinsiyet eşitsizliği, kayıt dışı istihdam ve sosyal güvenlik gibi alanlarda karşılaştıkları temel yapısal sorunlar ilgili literatür doğrultusunda tartışılmaktadır. Çalışmada, kadın emeğinin güçlendirilmesinin tarımsal verimlilik, kırsal kalkınma ve sürdürülebilir ekonomik kalkınma açısından stratejik önem taşıdığı vurgulanmakta; kadınların dijital teknolojilere erişiminin artırılması, finansman ve örgütlenme olanaklarının güçlendirilmesi ile sosyal koruma mekanizmalarının geliştirilmesine yönelik politika önerilerine yer verilmektedir.
- 20 October 2025
- Published by KSU Journal of Agriculture and Nature in Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
- Vol. 28 (6) , 1516-1530
The Impact of Climate Change and Environmental Degradation on Agricultural Credit Usage: Evidence from Türkiye with Fourier Approximations
This study aims to examine the impact of climate change and environmental degradation on agricultural credit utilization using annual data for the period 1988-2023 in Türkiye. In this paper, stationarity is tested using the Fourier KPSS stationarity test, long-run relationships are analyzed using the Fourier Shin cointegration method, and long-run coefficients are estimated using the Fourier FMOLS method. Finally, the Fourier Toda-Yamamoto causality test is used to explore causal relationships between variables. The findings show that increases in climate change and environmental degradation reduce agricultural credit utilization. On the other hand, agricultural value added, arable agricultural area, and population growth are found to increase agricultural credit utilization. According to the causality analysis results, a unidirectional causality relationship was found from agricultural credit utilization to climate change, while bidirectional causality relationships were found between agricultural credit utilization and agricultural value added and population growth. The results obtained emphasize the importance of restructuring financial policies for the agricultural sector in consideration of environmental and climatic risks and provide an important contribution to the very limited literature by addressing this interaction with Fourier-based econometric analyses.
- 20 October 2025
- Published by KSU Journal of Agriculture and Nature in Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
- Vol. 28 (6) , 1516-1530
The Impact of Climate Change and Environmental Degradation on Agricultural Credit Usage: Evidence from Türkiye with Fourier Approximations
This study aims to examine the impact of climate change and environmental degradation on agricultural credit utilization using annual data for the period 1988-2023 in Türkiye. In this paper, stationarity is tested using the Fourier KPSS stationarity test, long-run relationships are analyzed using the Fourier Shin cointegration method, and long-run coefficients are estimated using the Fourier FMOLS method. Finally, the Fourier Toda-Yamamoto causality test is used to explore causal relationships between variables. The findings show that increases in climate change and environmental degradation reduce agricultural credit utilization. On the other hand, agricultural value added, arable agricultural area, and population growth are found to increase agricultural credit utilization. According to the causality analysis results, a unidirectional causality relationship was found from agricultural credit utilization to climate change, while bidirectional causality relationships were found between agricultural credit utilization and agricultural value added and population growth. The results obtained emphasize the importance of restructuring financial policies for the agricultural sector in consideration of environmental and climatic risks and provide an important contribution to the very limited literature by addressing this interaction with Fourier-based econometric analyses.
- Open Access
- 25 February 2025
- Published by Fiscaoeconomia in Fiscaoeconomia
- Vol. 9 (1) , 686-708
Sürdürülebilir Kalkınma Bağlamında Yeşil Kent için Yeşil Lojistik: Artvin/Hopa Üzerine Bir Değerlendirme
Dünyada lojistik sektörü, küresel ticaretin büyümesi ile birlikte hızla gelişen ve önem kazanan bir sektördür. Türkiye’de ise lojistik sektörü; ülkenin stratejik konumu, limanlarının ve havaalanlarının sahip olduğu potansiyel ile hayati önem arz etmektedir. Türkiye’nin Karadeniz kıyısında bulunan liman kenti olan Artvin’in Hopa ilçesi ise bu özelliklerinden ötürü lojistik açıdan stratejik bir konuma sahiptir. Hopa Limanı, özellikle Karadeniz’e kıyısı bulunan ülkelerle gerçekleştirilen deniz ticaretinin önemli bir merkezi konumundadır. Nitekim denizyolu ve karayolu ile ticaretin yapıldığı Hopa ilçesi, lojistik açıdan gerek bölge gerekse ülke ekonomisi için önemli bir potansiyele sahiptir. Bu çalışmanın amacı, yeşil lojistik için yeşil kentlerin oluşturulmasının önemi ve Artvin ilinin Hopa ilçesindeki sürdürülebilir kalkınma potansiyeli üzerine bir değerlendirme yapmaktır. Araştırmanın problemi ise, Artvin/Hopa’nın mevcut lojistik altyapısının çevresel etkileri ve sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesiyle yeşil lojistik uygulamalarının bu alanda nasıl geliştirilebileceğinin incelenmesi biçimindedir. Sonuç olarak Artvin/Hopa’nın coğrafi konumu ve doğal kaynakları bakımından yeşil lojistik stratejilerinin başarıyla uygulanabileceği bir potansiyele sahip olduğunu belirtmek mümkündür. Bu çalışmanın önemi ve literatürden farklı yanı, Artvin/Hopa için yeşil lojistik stratejilerinin oluşturulmasına katkı sağlayacak şekilde hazırlanmasıdır.
- 25 February 2025
- Published by Fiscaoeconomia in Fiscaoeconomia
- Vol. 9 (1) , 686-708
Open AccessSürdürülebilir Kalkınma Bağlamında Yeşil Kent için Yeşil Lojistik: Artvin/Hopa Üzerine Bir Değerlendirme
Dünyada lojistik sektörü, küresel ticaretin büyümesi ile birlikte hızla gelişen ve önem kazanan bir sektördür. Türkiye’de ise lojistik sektörü; ülkenin stratejik konumu, limanlarının ve havaalanlarının sahip olduğu potansiyel ile hayati önem arz etmektedir. Türkiye’nin Karadeniz kıyısında bulunan liman kenti olan Artvin’in Hopa ilçesi ise bu özelliklerinden ötürü lojistik açıdan stratejik bir konuma sahiptir. Hopa Limanı, özellikle Karadeniz’e kıyısı bulunan ülkelerle gerçekleştirilen deniz ticaretinin önemli bir merkezi konumundadır. Nitekim denizyolu ve karayolu ile ticaretin yapıldığı Hopa ilçesi, lojistik açıdan gerek bölge gerekse ülke ekonomisi için önemli bir potansiyele sahiptir. Bu çalışmanın amacı, yeşil lojistik için yeşil kentlerin oluşturulmasının önemi ve Artvin ilinin Hopa ilçesindeki sürdürülebilir kalkınma potansiyeli üzerine bir değerlendirme yapmaktır. Araştırmanın problemi ise, Artvin/Hopa’nın mevcut lojistik altyapısının çevresel etkileri ve sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesiyle yeşil lojistik uygulamalarının bu alanda nasıl geliştirilebileceğinin incelenmesi biçimindedir. Sonuç olarak Artvin/Hopa’nın coğrafi konumu ve doğal kaynakları bakımından yeşil lojistik stratejilerinin başarıyla uygulanabileceği bir potansiyele sahip olduğunu belirtmek mümkündür. Bu çalışmanın önemi ve literatürden farklı yanı, Artvin/Hopa için yeşil lojistik stratejilerinin oluşturulmasına katkı sağlayacak şekilde hazırlanmasıdır.
- 1 January 2025
- Published by Ege Akademik Bakis (Ege Academic Review) in Ege Akademik Bakis (Ege Academic Review)
- Vol. 25 (4) , 795-814
Understanding Suicide in Türkiye: The Role of Income, Unemployment, Consumer Loans, Cost of Living, and Health Expenditure
A healthy and fulfilling life is essential for individuals to engage effectively and productively within society. The absence of these conditions can increase vulnerability to mental health issues and, in severe cases, lead to suicidal behavior. Suicide is a complex and pressing social issue that reflects not only individual suffering but also broader socioeconomic challenges. Individuals experiencing economic hardship, social isolation, or unmet basic needs are at a heightened risk for suicide, highlighting the need for a comprehensive public health response. It is essential to understand the key contributing factors to develop effective prevention strategies and inform sound social policy. This study aims to investigate the relationship between suicide and various socio-economic factors — including income, unemployment, consumer loans, cost of living, and health expenditure — in Türkiye over the period 1993–2023, using the ARDL bounds testing approach. According to the cointegration test, it is inferred that there is a long-run relationship among the variables. Long-run coefficients show that increases in income and health expenditure reduce suicide cases, while increases in consumer loans increase suicide cases. The coefficient of the error correction term is negative and statistically significant as anticipated. In addition, the results were tested using the FMOLS method, and similar to the ARDL model, the negative relationship between income and the dependent variable and the positive relationship between consumer loans and the dependent variable were found. The causality relationship is investigated by the Toda-Yamamoto test. The findings obtained from this test show that GDP per capita and consumer loans are Granger causes of suicide.
- 1 January 2025
- Published by Ege Akademik Bakis (Ege Academic Review) in Ege Akademik Bakis (Ege Academic Review)
- Vol. 25 (4) , 795-814
Understanding Suicide in Türkiye: The Role of Income, Unemployment, Consumer Loans, Cost of Living, and Health Expenditure
A healthy and fulfilling life is essential for individuals to engage effectively and productively within society. The absence of these conditions can increase vulnerability to mental health issues and, in severe cases, lead to suicidal behavior. Suicide is a complex and pressing social issue that reflects not only individual suffering but also broader socioeconomic challenges. Individuals experiencing economic hardship, social isolation, or unmet basic needs are at a heightened risk for suicide, highlighting the need for a comprehensive public health response. It is essential to understand the key contributing factors to develop effective prevention strategies and inform sound social policy. This study aims to investigate the relationship between suicide and various socio-economic factors — including income, unemployment, consumer loans, cost of living, and health expenditure — in Türkiye over the period 1993–2023, using the ARDL bounds testing approach. According to the cointegration test, it is inferred that there is a long-run relationship among the variables. Long-run coefficients show that increases in income and health expenditure reduce suicide cases, while increases in consumer loans increase suicide cases. The coefficient of the error correction term is negative and statistically significant as anticipated. In addition, the results were tested using the FMOLS method, and similar to the ARDL model, the negative relationship between income and the dependent variable and the positive relationship between consumer loans and the dependent variable were found. The causality relationship is investigated by the Toda-Yamamoto test. The findings obtained from this test show that GDP per capita and consumer loans are Granger causes of suicide.
- Open Access
- 23 June 2024
- Published by Politik Ekonomik Kuram in Politik Ekonomik Kuram
- Vol. 8 (2) , 345-361
Endüstri 4.0 Kapsamında Çay Ekonomisi Üzerine Bir Değerlendirme
Günümüz dijital dünyasının kazandırdığı eşsizlikler gün geçtikçe daha dikkat çekici bir boyut kazanmaktadır. Bu çerçevede yapay zekâ, nesnelerin interneti, otomasyon ve benzeri dijital dönüşüm yenilikleri; mühendislik, iktisat, işletme ve benzeri alanlarda ilgi uyandırmaktadır. Nitekim bu yeni nesil teknolojilerin tüm dünyada genel olarak sektörlerin tamamını etkilemesi kuvvetle muhtemeldir. Bu noktada tarım, ticaret, ulaştırma, turizm, eğitim ve benzeri pek çok sektörün Endüstri 4.0 ile dönüşümü gündeme gelmektedir. Yüzyıllardır tüm dünya ülkelerinde sevilen ve sıklıkla tüketilen bir içecek olan çayın üretimi belli başlı ülkelerde gerçekleştirilmektedir. Türkiye’de çay üretimi Karadeniz Bölgesi’nde yapılmaktadır. Nitekim iş potansiyelini en iyi şekilde değerlendirmek yalnızca bölgeye değil ülkeye de ekonomik anlamda büyük katkılar sunacaktır. Ayrıca çay fabrikaları özelinde Endüstri 4.0 yeni teknolojileri, bölge ve ülke ekonomisi açısından oldukça önemlidir. Akıllı fabrikaların gündeme geldiği bilgi çağında, çay fabrikalarında da birtakım dönüşümler yaşanması muhtemeldir. Çay; sağlık, gastronomi, turizm, işletmecilik, iktisat, üretim ve istihdam gibi pek çok alanı ilgilendiren multidisipliner bir konudur. Bu çalışmanın amacı, iktisadi bir yaklaşım üzerinden bilgi çağında Endüstri 4.0’ı çay ekonomisi ile ilişkilendirerek incelemektir. Temelinde çalışmada, Endüstri 4.0 bağlamında akıllı fabrikalar ve sensör sistemlerinin çay ekonomisinde kalite, maliyet, verimlilik ve müşteri memnuniyeti açısından nasıl etki bırakacağı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak Endüstri 4.0 teknolojilerinin, çay üretim süreçlerinde sürdürülebilirlik artırımına katkıda bulunacağı belirtilmiştir.
- 23 June 2024
- Published by Politik Ekonomik Kuram in Politik Ekonomik Kuram
- Vol. 8 (2) , 345-361
Open AccessEndüstri 4.0 Kapsamında Çay Ekonomisi Üzerine Bir Değerlendirme
Günümüz dijital dünyasının kazandırdığı eşsizlikler gün geçtikçe daha dikkat çekici bir boyut kazanmaktadır. Bu çerçevede yapay zekâ, nesnelerin interneti, otomasyon ve benzeri dijital dönüşüm yenilikleri; mühendislik, iktisat, işletme ve benzeri alanlarda ilgi uyandırmaktadır. Nitekim bu yeni nesil teknolojilerin tüm dünyada genel olarak sektörlerin tamamını etkilemesi kuvvetle muhtemeldir. Bu noktada tarım, ticaret, ulaştırma, turizm, eğitim ve benzeri pek çok sektörün Endüstri 4.0 ile dönüşümü gündeme gelmektedir. Yüzyıllardır tüm dünya ülkelerinde sevilen ve sıklıkla tüketilen bir içecek olan çayın üretimi belli başlı ülkelerde gerçekleştirilmektedir. Türkiye’de çay üretimi Karadeniz Bölgesi’nde yapılmaktadır. Nitekim iş potansiyelini en iyi şekilde değerlendirmek yalnızca bölgeye değil ülkeye de ekonomik anlamda büyük katkılar sunacaktır. Ayrıca çay fabrikaları özelinde Endüstri 4.0 yeni teknolojileri, bölge ve ülke ekonomisi açısından oldukça önemlidir. Akıllı fabrikaların gündeme geldiği bilgi çağında, çay fabrikalarında da birtakım dönüşümler yaşanması muhtemeldir. Çay; sağlık, gastronomi, turizm, işletmecilik, iktisat, üretim ve istihdam gibi pek çok alanı ilgilendiren multidisipliner bir konudur. Bu çalışmanın amacı, iktisadi bir yaklaşım üzerinden bilgi çağında Endüstri 4.0’ı çay ekonomisi ile ilişkilendirerek incelemektir. Temelinde çalışmada, Endüstri 4.0 bağlamında akıllı fabrikalar ve sensör sistemlerinin çay ekonomisinde kalite, maliyet, verimlilik ve müşteri memnuniyeti açısından nasıl etki bırakacağı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak Endüstri 4.0 teknolojilerinin, çay üretim süreçlerinde sürdürülebilirlik artırımına katkıda bulunacağı belirtilmiştir.
- Open Access
- 5 June 2024
- Published by Trakya Universitesi Sosyal Bilimler Dergisi in Trakya University Journal of Social Science
- Vol. 26 (1) , 165-190
ULUSLARARASI TİCARET İLE KİŞİSEL GELİR İLİŞKİSİ: SEÇİLMİŞ YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİ İÇİN NEDENSELLİK ANALİZİ
Bu çalışmanın amacı, uluslararası ticareti temsil eden “ticari açıklık” ile istihdam oranı, sermaye stoku ve kişi başına GSYH ilişkisini yükselen piyasa ekonomileri arasından seçilen 9 ülke (Türkiye, Rusya, Çin, Singapur, Tayland, Güney Kore, Arjantin, Brezilya ve Güney Afrika) için 1991-2019 dönemine ait yıllık veriler ile incelemektir. Çalışmada panel nedensellik analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre, aralarında çift yönlü nedensellik ilişkisi saptanan değişkenler; ticari açıklık ile kişi başına GSYH, ticari açıklık ile istihdam oranı ve sermaye stokudur. Sonuç olarak, her ne kadar uluslararası ticaret iktisadi büyüme için güçlü bir motor olarak kabul edilse bile sunduğu fırsatların eşit bir şekilde paylaşılmasını sağlayacak politikalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu durum ise serbest ve adil ticareti teşvik etmeye yönelik gayretleri, yerel kalkınmanın desteklenmesinde eğitim ve altyapı yatırımlarının bir araya getirilmesini ve nihayetinde ülkeler ile küresel tarafları arasında karşılıklı yarar sağlayıcı bir ilişki kurulmasını gerektirmektedir.
- 5 June 2024
- Published by Trakya Universitesi Sosyal Bilimler Dergisi in Trakya University Journal of Social Science
- Vol. 26 (1) , 165-190
Open AccessULUSLARARASI TİCARET İLE KİŞİSEL GELİR İLİŞKİSİ: SEÇİLMİŞ YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİ İÇİN NEDENSELLİK ANALİZİ
Bu çalışmanın amacı, uluslararası ticareti temsil eden “ticari açıklık” ile istihdam oranı, sermaye stoku ve kişi başına GSYH ilişkisini yükselen piyasa ekonomileri arasından seçilen 9 ülke (Türkiye, Rusya, Çin, Singapur, Tayland, Güney Kore, Arjantin, Brezilya ve Güney Afrika) için 1991-2019 dönemine ait yıllık veriler ile incelemektir. Çalışmada panel nedensellik analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre, aralarında çift yönlü nedensellik ilişkisi saptanan değişkenler; ticari açıklık ile kişi başına GSYH, ticari açıklık ile istihdam oranı ve sermaye stokudur. Sonuç olarak, her ne kadar uluslararası ticaret iktisadi büyüme için güçlü bir motor olarak kabul edilse bile sunduğu fırsatların eşit bir şekilde paylaşılmasını sağlayacak politikalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu durum ise serbest ve adil ticareti teşvik etmeye yönelik gayretleri, yerel kalkınmanın desteklenmesinde eğitim ve altyapı yatırımlarının bir araya getirilmesini ve nihayetinde ülkeler ile küresel tarafları arasında karşılıklı yarar sağlayıcı bir ilişki kurulmasını gerektirmektedir.
- 23 May 2024
- Published by Dogus Universitesi Dergisi in Doğuş Üniversitesi Dergisi
Su Tüketimi ile Tarım, Sanayi, Turizm Sektörleri İlişkisi Üzerine Panel Nedensellik Analizi
Su tüketimiyle sektörlerin gerçekleştirdiği faaliyetler arasında bir bağlantı kurulması mümkündür. Sektörel açıdan suyun etkin ve verimli kullanımı ile bir taraftan sürdürülebilir kalkınma sağlanırken, öte taraftan su kaynaklarının korunması da mümkün hale gelmektedir. Tarım sektörü, suyun en yoğun kullanıldığı alandır ki; suyun etkin ve verimli kullanımı, tarım sektöründe verimlilik ve üretimin artması açısından son derece önemlidir. Ayrıca sanayi üretim süreçleri genellikle su tüketimini gerekli kılmaktadır. Dolayısıyla sanayi katma değerindeki artış, üretim faaliyetlerini genişleterek daha fazla su kullanımına neden olabilmektedir. Turizm talebindeki artış ise konaklama, yeme-içme gibi çeşitli turistik faaliyetlere yoğunluk katarak su tüketimini artırabilmektedir. Bu çalışmanın amacı; İtalya, İspanya, Türkiye, Almanya, Hollanda ve Romanya” olmak üzere seçilen en çok turist çeken ülkeler için su tüketimi ve tarım, sanayi, turizm sektörleri ilişkisini 2000-2019 dönemine ait yıllık veriler üzerinden panel nedensellik analizi ile incelemektir. Analiz sonuçlarına göre, tarımsal katma değerin gayri safi yurt içi hâsıla (GSYH)’deki payı ile su tüketimi arasında tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra sanayi katma değerin (GSYH)’deki payı ile su tüketimi arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Turizm talebi ile su tüketimi arasında tek yönlü nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Sonuç olarak, özellikle su kaynaklarının sürdürülebilirliği ve gelecek kuşaklara aktarımı adına su tüketiminin sektörlere göre dengelenmesi ve yönetimi konusunda çeşitli politikaların geliştirilmesi gerekmektedir. Bu noktada verilebilecek en önemli politika önerisi ise akıllı tarım, sanayi ve turizm teknolojileri ile su tüketiminin kontrol altına alınabileceğidir.
- 23 May 2024
- Published by Dogus Universitesi Dergisi in Doğuş Üniversitesi Dergisi
Su Tüketimi ile Tarım, Sanayi, Turizm Sektörleri İlişkisi Üzerine Panel Nedensellik Analizi
Su tüketimiyle sektörlerin gerçekleştirdiği faaliyetler arasında bir bağlantı kurulması mümkündür. Sektörel açıdan suyun etkin ve verimli kullanımı ile bir taraftan sürdürülebilir kalkınma sağlanırken, öte taraftan su kaynaklarının korunması da mümkün hale gelmektedir. Tarım sektörü, suyun en yoğun kullanıldığı alandır ki; suyun etkin ve verimli kullanımı, tarım sektöründe verimlilik ve üretimin artması açısından son derece önemlidir. Ayrıca sanayi üretim süreçleri genellikle su tüketimini gerekli kılmaktadır. Dolayısıyla sanayi katma değerindeki artış, üretim faaliyetlerini genişleterek daha fazla su kullanımına neden olabilmektedir. Turizm talebindeki artış ise konaklama, yeme-içme gibi çeşitli turistik faaliyetlere yoğunluk katarak su tüketimini artırabilmektedir. Bu çalışmanın amacı; İtalya, İspanya, Türkiye, Almanya, Hollanda ve Romanya” olmak üzere seçilen en çok turist çeken ülkeler için su tüketimi ve tarım, sanayi, turizm sektörleri ilişkisini 2000-2019 dönemine ait yıllık veriler üzerinden panel nedensellik analizi ile incelemektir. Analiz sonuçlarına göre, tarımsal katma değerin gayri safi yurt içi hâsıla (GSYH)’deki payı ile su tüketimi arasında tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra sanayi katma değerin (GSYH)’deki payı ile su tüketimi arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Turizm talebi ile su tüketimi arasında tek yönlü nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Sonuç olarak, özellikle su kaynaklarının sürdürülebilirliği ve gelecek kuşaklara aktarımı adına su tüketiminin sektörlere göre dengelenmesi ve yönetimi konusunda çeşitli politikaların geliştirilmesi gerekmektedir. Bu noktada verilebilecek en önemli politika önerisi ise akıllı tarım, sanayi ve turizm teknolojileri ile su tüketiminin kontrol altına alınabileceğidir.
- Open Access
- 30 April 2024
- Published by Turk Tarim ve Doga Bilimleri Dergisi in Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi
- Vol. 11 (2) , 524-535
Tarımsal Verimlilik ile İlişkili Faktörlerin Tespiti: BRICS-T Ülkeleri Örneği
Ekonomik ve sosyal etkileri sayesinde tarım, bir ülke ekonomisinin temelini oluşturan unsurlardandır. Tarım sektörü birçok sektöre hammadde tedarik etmekte ve daha fazla katma değerli ürün ortaya çıkmasını sağlamaktadır. Ayrıca tarım sektörü, tarımsal faaliyetlerin yapıldığı kırsal alanlarda zamanla ortaya çıkan nüfus kaybına rağmen kentleri gıda ve çeşitli hammaddeler açısından beslemeyi sürdürmesi, ülkelerin tarımsal alanlarda verimliliğini arttırıcı etkisi ve dış ticaretteki yeri ile önemini korumaktadır. Tarım 4.0 (akıllı tarım) ise emek gücü ile üretim girdi maliyetlerini minimize ederek yüksek kaliteli, miktarlı ürün üretimi ve bu üretim karşılığında çiftliklerden temin edilen gelirlerin arttırılması noktasında ekonomik katkılar sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, BRICS-T ülkelerinde akıllı tarım (Tarım 4.0) bağlamında tarımsal verimlilik ile ilişkili faktörlerin araştırılmasıdır. Çalışmada panel veri analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmanın özgün değeri, ilgili yıl aralığı ve ülke grubu için Tarım 4.0 kapsamında tarımsal verimlilik ile ilişkilendirilen faktörlerin ekonometrik bir yöntem ile incelenmesi noktasında ortaya çıkmaktadır. Dumitrescu-Hurlin Panel Nedensellik Test sonuçlarına göre, tarımsal verimlilik endeksinden (TVE) kentleşme oranına (KNT) doğru tek yönlü; beşeri sermaye endeksi (BS) ile TVE arasında ise çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Sonuç olarak, tarımsal kalkınma ve kentleşme politikaları kapsamında beşeri sermayenin geliştirilmesine de odaklanılması gerekmektedir. Bu durum, tarımsal üretkenliği ve genel refahı artırmada ülkeler için faydalı olabilir.
- 30 April 2024
- Published by Turk Tarim ve Doga Bilimleri Dergisi in Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi
- Vol. 11 (2) , 524-535
Open AccessTarımsal Verimlilik ile İlişkili Faktörlerin Tespiti: BRICS-T Ülkeleri Örneği
Ekonomik ve sosyal etkileri sayesinde tarım, bir ülke ekonomisinin temelini oluşturan unsurlardandır. Tarım sektörü birçok sektöre hammadde tedarik etmekte ve daha fazla katma değerli ürün ortaya çıkmasını sağlamaktadır. Ayrıca tarım sektörü, tarımsal faaliyetlerin yapıldığı kırsal alanlarda zamanla ortaya çıkan nüfus kaybına rağmen kentleri gıda ve çeşitli hammaddeler açısından beslemeyi sürdürmesi, ülkelerin tarımsal alanlarda verimliliğini arttırıcı etkisi ve dış ticaretteki yeri ile önemini korumaktadır. Tarım 4.0 (akıllı tarım) ise emek gücü ile üretim girdi maliyetlerini minimize ederek yüksek kaliteli, miktarlı ürün üretimi ve bu üretim karşılığında çiftliklerden temin edilen gelirlerin arttırılması noktasında ekonomik katkılar sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, BRICS-T ülkelerinde akıllı tarım (Tarım 4.0) bağlamında tarımsal verimlilik ile ilişkili faktörlerin araştırılmasıdır. Çalışmada panel veri analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmanın özgün değeri, ilgili yıl aralığı ve ülke grubu için Tarım 4.0 kapsamında tarımsal verimlilik ile ilişkilendirilen faktörlerin ekonometrik bir yöntem ile incelenmesi noktasında ortaya çıkmaktadır. Dumitrescu-Hurlin Panel Nedensellik Test sonuçlarına göre, tarımsal verimlilik endeksinden (TVE) kentleşme oranına (KNT) doğru tek yönlü; beşeri sermaye endeksi (BS) ile TVE arasında ise çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Sonuç olarak, tarımsal kalkınma ve kentleşme politikaları kapsamında beşeri sermayenin geliştirilmesine de odaklanılması gerekmektedir. Bu durum, tarımsal üretkenliği ve genel refahı artırmada ülkeler için faydalı olabilir.
- Open Access
- 25 December 2023
- Published by Politik Ekonomik Kuram in Politik Ekonomik Kuram
- Vol. 7 (2) , 552-564
Yapısal Kırılmalar Dahilinde Tarımsal Ürün İhracatı ile İktisadi Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği
Tarımsal ürün ihracatı, Türkiye açısından iktisadi büyüme için önemli bir faktördür. Türkiye, tarımsal ürünlerde dünyanın önde gelen üretici ve ihracatçı ülkelerinden biridir. Tarımsal ürün ihracatı, Türkiye’nin dış ticaret dengesine olumlu katkı sağlamaktadır. Tarımsal ürün ihracatı, döviz girdisini artırarak ülkenin döviz rezervlerini ve ödemeler dengesini güçlendirebilmektedir. Bir başka deyişle tarımda gerçekleşen ihracat, Türkiye’nin uluslararası ticaret dengesine ve döviz kazançlarına ciddi katkı sağlamaktadır. Bu durum ise Türkiye’nin uluslararası ekonomik ilişkilerinde daha sağlam bir konuma gelmesini sağlayabilmektedir. Nitekim tarımsal ürün ihracatı, tarım sektörünün dış pazara açılımı ve iktisadi büyümeyi desteklemesi bağlamında kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada amaç, Türkiye için 1990-2020 dönemi yıllık verilerle yapısal kırılmalı zaman serisi analiz yöntemi kullanılarak tarımsal ürün ihracatının iktisadi büyüme ile ilişkisini incelemektir. Ekonometrik analizde öncelikle, ADF, PP, KPSS ve Zivot-Andrews (ZA) birim-kök testi sonuçlarına göre seriler birinci fark alındığında durağanlaşmıştır. Gregory ve Hansen (1996) eş-bütünleşme testi sonuçlarına dayanarak ise seriler arasında eş-bütünleşme ilişkisinin varlığı kanıtlanmıştır. Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçlarına bakıldığında, ilgili dönem aralığı için Türkiye’de tarımsal ürün ihracatı ile kişi başına gelir arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur.
- 25 December 2023
- Published by Politik Ekonomik Kuram in Politik Ekonomik Kuram
- Vol. 7 (2) , 552-564
Open AccessYapısal Kırılmalar Dahilinde Tarımsal Ürün İhracatı ile İktisadi Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği
Tarımsal ürün ihracatı, Türkiye açısından iktisadi büyüme için önemli bir faktördür. Türkiye, tarımsal ürünlerde dünyanın önde gelen üretici ve ihracatçı ülkelerinden biridir. Tarımsal ürün ihracatı, Türkiye’nin dış ticaret dengesine olumlu katkı sağlamaktadır. Tarımsal ürün ihracatı, döviz girdisini artırarak ülkenin döviz rezervlerini ve ödemeler dengesini güçlendirebilmektedir. Bir başka deyişle tarımda gerçekleşen ihracat, Türkiye’nin uluslararası ticaret dengesine ve döviz kazançlarına ciddi katkı sağlamaktadır. Bu durum ise Türkiye’nin uluslararası ekonomik ilişkilerinde daha sağlam bir konuma gelmesini sağlayabilmektedir. Nitekim tarımsal ürün ihracatı, tarım sektörünün dış pazara açılımı ve iktisadi büyümeyi desteklemesi bağlamında kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada amaç, Türkiye için 1990-2020 dönemi yıllık verilerle yapısal kırılmalı zaman serisi analiz yöntemi kullanılarak tarımsal ürün ihracatının iktisadi büyüme ile ilişkisini incelemektir. Ekonometrik analizde öncelikle, ADF, PP, KPSS ve Zivot-Andrews (ZA) birim-kök testi sonuçlarına göre seriler birinci fark alındığında durağanlaşmıştır. Gregory ve Hansen (1996) eş-bütünleşme testi sonuçlarına dayanarak ise seriler arasında eş-bütünleşme ilişkisinin varlığı kanıtlanmıştır. Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçlarına bakıldığında, ilgili dönem aralığı için Türkiye’de tarımsal ürün ihracatı ile kişi başına gelir arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur.
- Open Access
- 1 December 2023
- Published by Eskisehir Osmangazi University Journal of Economics and Administrative Sciences in Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
- Vol. 18 (3) , 811-833
Seçilmiş Makroekonomik, Sosyal Değişkenler ve İnternet Penetrasyon Oranının Medeni Durum ile İlişkisi Üzerine Analiz
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 1993-2021 dönemi için boşanma-evlenme olguları ile makroekonomik değişkenler, eğitim endeksi ve internet penetrasyon oranı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla, boşanma ile evlenme hızının bağımlı değişken olduğu iki ayrı model kurulmuştur. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ve nedensellik ilişkilerinin tespiti için iki yapısal kırılmalı Hatemi-J eşbütünleşme testi ile VECM’e dayalı Granger nedensellik testi kullanılmıştır. Her iki model için eşbütünleşme ilişkisi tespit edilen seriler arasında uzun dönemli nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Kısa dönemde ise, internet penetrasyon oranı ile kadınların işgücüne katılım oranından kaba boşanma hızına, işsizlik oranından kaba evlenme hızına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir.
- 1 December 2023
- Published by Eskisehir Osmangazi University Journal of Economics and Administrative Sciences in Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
- Vol. 18 (3) , 811-833
Open AccessSeçilmiş Makroekonomik, Sosyal Değişkenler ve İnternet Penetrasyon Oranının Medeni Durum ile İlişkisi Üzerine Analiz
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 1993-2021 dönemi için boşanma-evlenme olguları ile makroekonomik değişkenler, eğitim endeksi ve internet penetrasyon oranı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla, boşanma ile evlenme hızının bağımlı değişken olduğu iki ayrı model kurulmuştur. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ve nedensellik ilişkilerinin tespiti için iki yapısal kırılmalı Hatemi-J eşbütünleşme testi ile VECM’e dayalı Granger nedensellik testi kullanılmıştır. Her iki model için eşbütünleşme ilişkisi tespit edilen seriler arasında uzun dönemli nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Kısa dönemde ise, internet penetrasyon oranı ile kadınların işgücüne katılım oranından kaba boşanma hızına, işsizlik oranından kaba evlenme hızına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir.