NMN.A. Meldebekova

N.A. Meldebekova

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

N.A. Meldebekova has a total of 10 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • DETERMINE THE NEEDS OF FARM ANIMALS FOR PASTURE FEED

    by K.B. Shanbayev, N.A. Meldebekova, K.I. Kushenov, A.I. Seitbattalova, E.A. Kambarbekov, G.G. Khalykova

    Жайылымдық жерлер, негізінен, ғылыми негізделген нормативтері (жүктеме, 0айналым, өнімділік, шөпті пайдалану коэффициенті және т.б.) ескерілмей пайдаланылуда. Мұның салдары 27,1 млн. га аумақтағы жайылымдардың (тозудың соңғы кезеңі) тозығы жетіп, жер азып кетті. Бұл жағдайды жайылымның пайдаланылатын аумақтың жемшөп қоры малдың қажеттілігіне сәйкес келген жағдайда ғана түзетуге болады. Бұл жайылымдардың нақты шығымдылығына, олардың ауданына, жайылымдағы малдың санына және жайылымдық азықтың қоректік құндылығына негізделген қарапайым есептеулерді қажет етеді. Есептеулер жемшөп өнімділігінің динамикасын ескере отырып, жайылымдарды пайдалану маусымы бойынша жүргізілді. Мақалада ұсынылған ережелер жайылымдарды тиімді пайдаланудың негізделген элементтері және оларды практикада қолдану, жайылымдардың тозу процестерін төмендетуге мүмкіндік береді, жайылым өнімділігінің әлеуетті параметрлерін қалпына келтіруге ықпал етеді. Бұл тозған аудандар ҚР Жер кодексінің 98-бабына сәйкес қалпына келтіру және жақсарту үшін басқа жер санатына ауыстырылуы керек. Кең ауқымды аумақтарда жайылымдардың әлеуетті өнімділігі екі есеге төмендеді. Экологиялық жағдай нашарлап жатыр, себебі шаңды дауылдардың пайда болуы, құмдардың жылжуы және басқа да жағымсыз құбылыстар орын алуда. Жайылымдардағы жағымсыз үдерістерді тек Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының талаптарын бұлжытпай сақтап, осы құжаттың орындалуын қатаң бақылау арқылы ғана тоқтатуға болады. Мақаланың мазмұны «Береке С» ЖШС шаруашылығы мысалында мал түрлері бойынша азықтың қажеттілігін есептеуге арналған

  • PASTURE RESOURCES OF KAZAKHSTAN AND PROSPECTS FOR THE DEVELOPMENT OF SHEEP BREEDING IN THE MEAT SECTOR

    by T.E. Kenzhebaev, A.A. Torekhanov, N.I. Malmakov, N.A. Meldebekova, K.B. Оmashev, E.B. Yeszhanova

    Мақалада еліміздің жер және жайылымдық қорлары, олардың, ерекшеліктері, сондай-ақ қой шаруашылығын қарқынды дамытуда осы баға жетпес байлықты, ғылыми негізде, пайдаланудың тиімді жолдары туралы мәліметтер берілген. Қазіргі таңдағы әлемдегі және қой шаруашылығы дамыған елдердегі саланың жай-күйіне, сондай-ақ оның етті бағытының даму деңгейіне талдау жасалынып, елімізде осы саланы дамыту үшін қажетті мәселелерге жеткілікті көңіл бөлудің маңыздылығы атап көрсетілген. Етті бағыттағы арнайы шетелдік қой тұқымдарына қысқаша сипаттама беріліп, ғылыми басылымдар мен отандық ғалымдардың ізденістерінің нәтижелеріне орай, елімізде қой шаруашылығының нарық сұранысына сай бағытын дамытудың жолдары көрсетілген. Жүргізілген зерттеулер мәліметтері бойынша шетелдік селекция етті бағыттағы арнайы қой тұқымдары қошқарларын отандық қой тұқымдарының тауарлы топтарындағы саулықтарға пайдалану нәтижелерін салыстыра талдау, ғылыми-өндірістік жұмыстарды жүйелі жүргізу арқылы отандық генотиптердің ет өнімділігі мен сапасын елеулі деңгейде арттыруға мүмкіндік беретіндігі дәлелденген. Бұдан еркек және ұрғашы қозылар салмақтарының, шығу тегіне байланысты, орташа тәуліктік салмақ өсімі туылғаннан 2,5 айға дейін, тиісінше, 323-369 және 306-344 г, ал таза тұқымды құйрықты қылшық жүнді тұстастарында 304 және 277 г болса, бұл көрсеткіштер туылғаннан 4 айға дейін, тиісінше, 274-300 және 261-276; 270 және 242 г-ға сәйкес келді. Бұдан қозылардың 2,5 және 4 айда таза тұқымды тұстастарынан салмақ көрсеткіштері бойынша басым болуы, сүт ему кезеңінде алғашқыларда гетерозис әсерінің байқалуымен түсіндіріледі.

  • USE OF PASTURES IN BEEF CATTLE BREEDING

    by N.A. Meldebekova, K.B. Shanbayev, K.I. Kushenov, A.I. Seitbattalova, E.A. Kambarbekov

    Нерациональное и постоянное использование пастбищ в Казахстане приводит к серьезным проблемам в животноводстве. Из-за бесконтрольного выпаса скота площадь деградированных земель постоянно растет, а имеющиеся пастбища уже не обиспечивают достаточным количеством корма все увеличивающееся поголовье животных. Ситуация особенно критическая на землях вокруг населенных сел и водоемов, где они полностью истощены перевыпасом. В результате, продуктивность пастбищ снизилась катастрофически – до 40-50% от потанциального возможного уровня. Разработанные и предложенные ключевые элементы рационального использования пастбищ позволят пастбищепользователям эффективно и быстро определить необходимую площадь пастбищ для нормированного выпаса скота, учитывая климатические особенности года, реальную урожайность пастбищной растительности, сезонные запасы кормов и другие влияющие факторы. Эти расчеты помогут принимать обоснованные управленческие решения, включая организацию сезонной ротации пастбищ, оптимизацию поголовья животных, определение продолжительности их содержания на пастбищах, выделение части земель для восстановления, а также реализацию других мероприятий. По результатам исследований в зависимости от типа пастбищ в лесостепной, степной и горной зонах получен высокий показатель прироста живой массы от 105-130 кг/гол, а в пустынной, полупустынной и степной зонах этот показатель на 30-35% ниже. Содержание статьи посвящено использования пастбищ в мясном скотоводстве в различных регионах Казахстана.

  • DIGITAL PROGRAM FOR THE USE OF PASTURE RESOURCES FOR GRAZING CATTLE

    by N.A. Meldebekova, K.I. Kushenov, K.B. Shanbayev

    В последние годы бессменное и бессистемное использование сказывается не только на деградации пастбищных угодий, но и в целом на развитии животноводства Казахстана.В результате этого площадь деградированных угодий постоянно увеличивается, а состояние используемых пастбищ не обеспечивает кормом потребность выпасаемого поголовья животных. Особенно остро сложилась ситуация на юго-востоке, юге и западе республики, где пастбищные земли вокруг населенных пунктов и открытых водных источников повсеместно сбиты. Потенциальная урожайность используемых пастбищ из-за перевыпаса скота снизилась до 50-60%. Предлагаемая цифровая программа поможетпастбищепользователям быстро рассчитать площадь пастбищ для нормированноговыпаса имеющегося в поголовья скота в зависимости от климатических условий года, фактическойурожайности пастбищной растительности и сезонных объемов кормозапасов пастбищных кормов и других факторов. На основе этих расчетов онможет принять правильные управленческие решения по организации сезонной ротации пастбищ, по оптимизации поголовья животных, продолжительность ихсодержания напастбищах, оставления части пастбищных земель на отдых и другие. Данная цифровая программа также окажет помощь работникам местных исполнительных органов и контролирующих органов сельских округов, районов и областей в проведении мониторинга соблюдения требований пастбищного законодательства в части рационального использования пастбищных ресурсов.