Taner İlKer Gümrükçüoğlu

Yapılarında bir oksijen atomu ile birlikte nitrojen içeren heterosiklik bileşikler, çeşitli biyolojik uygulamaları nedeniyle önemli bir tıbbi kimya bileşikleri sınıfıdır. Benzimidazoller de bu grupta yer alıp, halka yapısında farklı yapıda iki azot (N) atomu taşıyan heterosiklik bir aromatik organik bileşiktir. Yapılan bu çalışmada, sentezlenen benzimidazol türevlerinin (1-5) antiüreaz ve antioksidan aktiviteleri spektrofotometrik metotlarla incelendi. Antioksidan aktivitesinin kanıtı bizlere vücutta oluşabilecek hastalıklara karşı savunma mekanizmasının var olduğunu açıkça göstermektedir. Sentezlenen tüm benzimidazol bileşikleri antiüreaz ve antioksidan aktivite gösterdi. Üreaz inhibisyon aktivitesi gösteren en güçlü bileşik 2 numaralı, en az aktif bileşik ise 4 numaralı bileşiktir. Tüm bileşikler tiyoüreden daha yüksek aktivite gösterdi. En yüksek antioksidan aktivitesine sahip bileşik 5 numaralı bileşik, en düşük antioksidan aktivitesine sahip bileşik ise 4 numaralı bileşikler olarak belirlendi.

Bu çalışmada, yeni bir seri benzimidazol türevi (1-5) sentezlenerek antioksidan ve antiüreaz aktiviteleri spektrofotometrik metotlarla incelendi. Sentezlenen yeni benzimidazol bileşiklerinin antioksidan aktiviteleri, DPPH (1,1-difenil-2-pikrilhidrazil) serbest radikal süpürme aktivitesi, ABTS (2,2'-azino-bis(3-etilbenzotiazolin-6-sülfonik asit) diamonyum tuzu) radikal süpürme aktivitesi, antiüreaz aktivite tayini ve demir indirgeme gücü gibi metodlarla tayin edildi. Antioksidanlar, reaktif oksijen çeşitlerinin meydana gelmesinin önlemek ve bunların oluşturmuş olduğu tahribatı engellemek için vücutta var olan bir tür savunma mekanizmalarıdır. Serbest radikalleri nötralize etmek amacıyla kullanılırlar. Antioksidan aktivitesinin kanıtı açıkça bizlere vücutta oluşabilecek hastalıklara karşı savunma mekanizmasının varlığını sergilemektedir. Elde edilen deneysel bulgulardan, benzimidazol bileşiklerinden özellikle 4 numaralı bileşiğin antioksidan aktivite değerlerinin diğer bileşiklere oranla daha yüksek olduğu saptandı. Tüm test bileşikleri, standart üreaz inhibitöründen (tiyoüre) daha yüksek aktivite gösterdi. En yüksek ve en düşük antiüreaz aktivite gösteren bileşikler sırasıyla 1 ve 5 numaralı bileşikler olarak belirlendi.

Oxidative stress is widely accepted to contribute to the pathogenesis of several psychiatric diseases. Many antipsychotic drugs and mood stabilizers act through restoration of the dysregulated oxidative homeostasis in the brain. However, the long-term effect of these drugs per se in terms of their potential to interfere with the oxidative status in the brain remains largely controversial. The present study aimed to investigate the sole effect of three commonly used psychoactive drugs, lithium, valproic acid, and olanzapine, on lipid and protein oxidation status in the prefrontal cortex of healthy rats. A total of 80 adult male albino Wistar rats were used, and groups were treated with saline (control), lithium, valproic acid, or olanzapine daily for 30 days. Following sacrification, right prefrontal cortexes were dissected and homogenized. Lipid peroxidation (LPO) and protein oxidation (AOPP) assays were performed by ELISA. LPO levels were significantly higher in lithium and valproic acid-treated rats by 45% and 40%, respectively. Olanzapine treatment caused a mild 26% increase in LPO levels, but the effect was non-significant. Lithium, valproic acid, and olanzapine treatments significantly increased AOPP levels by 58%, 54%, and 36.5%, respectively. There was a strong positive correlation between the lipid peroxidation and protein oxidation levels. Our results call attention to the need to consider the pro-oxidative capacity of antipsychotic drugs per se and their potential to disturb the oxidative homeostasis in the brain during long-term medication for psychiatric diseases.