ŞDŞenay Delimehmet Dada

Şenay Delimehmet Dada

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Şenay Delimehmet Dada has a total of 39 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    The mediating role of empathy in the association between interpersonal communication competence and attitudes toward disability in higher education

    by Şenay Delimehmet Dada, Adile Emel Sardohan Yıldırım

    Developing positive attitudes toward people with disabilities is crucial for social equality and integration. This study examines the relationship between university students’ attitudes toward people with disabilities, their empathy levels, and their interpersonal communication competence, with a focus on the mediating role of empathy. Data from 587 students were collected using a cross-sectional survey design and analyzed using correlation analysis and path analysis–based mediation modeling. The findings indicate that higher empathy and communication competence are associated with more positive attitudes and lower levels of prejudice. Empathy partially mediated the association between communication competence and egalitarian attitudes, whereas the indirect association between communication competence and prejudiced attitudes was not statistically significant. In addition, demographic factors such as gender and age were associated with attitudes, with female students reporting more positive views. These results underline the relevance of empathy and communication skills for inclusive attitudes and suggest that higher education institutions may consider policies that strengthen these competencies. Overall, this study contributes to understanding how empathy and communication are associated with disability-related attitudes in higher education.

  • Duygu ve Davranış Bozuklukları (DDB), Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ve Bütünleştirme

    by Şenay Delimehmet Dada

    Bu bölüm, duygu ve davranış bozukluğu (DDB) ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı bulunan öğrencilerin bütünleştirme ortamlarında desteklenmesini, hak temelli, ekolojik-işlevsel ve güçlü yönler odaklı bir bakışla ele almıştır. DDB; öğrencinin çevresiyle etkileşimi içinde değerlendirilmesi gereken, içe yönelim ve dışa yönelim olmak üzere iki temel boyutta incelenen, özel eğitim sisteminin eğitsel bir destek kategorisidir (CCBD, 1987; Cantrell ve diğ., 1999). DEHB ise farklı bir sınıflandırma düzeyine ait, DSM-5-TR ile tanılanan spesifik bir klinik tanı kategorisidir; DDB'nin alt türü değildir, ancak eğitsel performansı belirgin biçimde etkilediğinde DDB kapsamında eğitsel destek gerekçesi de oluşturabilir. CHADD ve CEC'in vurguladığı gibi DEHB tanısı bulunan öğrencilerin desteklenmesinde odak tanısal etiketten çok çevresel uyarlamalara, yürütücü işlev desteklerine ve güçlü yönlerin (yaratıcılık, hiperodaklanma gibi) ortaya çıkarılmasına kaydırılmalıdır. Yaygınlık verileri, hem uluslararası hem de Türkiye bağlamında bu öğrencilerin azımsanmayacak bir orana karşılık geldiğini; özellikle kız öğrencilerde yetersiz tanılamanın önemli bir sorun olduğunu göstermektedir. Bu öğrenciler, gereksinimlerine göre tam zamanlı kaynaştırmadan özel eğitim ortamlarına uzanan bir eğitim ortamları sürekliliği içinde, en az kısıtlayıcı ortam ilkesi gözetilerek yerleştirilir. Bu öğrencilerin desteklenmesinde tek başına ilaç ya da ceza odaklı yaklaşımlar yetersizdir. Etkili destek; davranışın işlevini anlamaya dayanan İşlevsel Davranış Değerlendirmesi, buna dayalı Davranış Müdahale Planları, üç kademeli OÇ-ODMD çerçevesi, sosyal beceri öğretimi, kendini yönetme stratejileri, öğretimsel uyarlamalar ve güçlü bir okul-aile iş birliğini gerektirir. Tüm bu uygulamaların ortak amacı, öğrenciyi bir tanıdan ibaret görmek yerine, ona kendi yaşamı üzerinde söz sahibi olmasını sağlayacak beceriler kazandırmak ve katılımını güvence altına almaktır.

  • Özel Eğitim ve Bütünleştirme

    by Müzeyyen Eldeniz Çetin, Fatma Betül Şenol, Şenay Delimehmet Dada, Mustafa Kurt, Mehtap Kot, Hatice Ulu Aydın, Tuğba Sivrikaya, Zekiye Hande Yılmaz, Halime Miray Sümer Dodur, Sibel Sümer Öncel, et al.

  • Open Access

    Enhancing Preservice Special Education Teachers’ Reading Fluency Instruction Through Hybrid Coaching: A Single-Case Design Study

    by Orhan Çakıroğlu, Şenay Delimehmet Dada

    Purpose: Coaching, which integrates structured guidance with systematic performance feedback, is increasingly used to enhance the instructional competencies of preservice teachers. Despite its growing application, limited research has investigated its direct impact on instructional fidelity and student reading outcomes. This study examines the effects of hybrid coaching on preservice special education teachers’ instructional accuracy and students’ reading fluency. Methods: Using a single-case multiple probe design, four preservice special education teachers and four middle school students with intellectual disabilities participated in an intervention that incorporated structured coaching, systematic feedback, and fluency-based reading instruction. Data were collected through direct observation, implementation checklists, and reading fluency assessments. Visual analysis and Tau-U effect size calculations were used to assess the intervention’s effectiveness. Results: Results indicated a substantial improvement in instructional accuracy among preservice teachers, reaching and sustaining 100% across three consecutive probe sessions. In parallel, students demonstrated significant increases in reading fluency, with correct words per minute (CWPM) scores improving by 20–50%. Social validity data highlighted high levels of satisfaction, with preservice teachers reporting increased confidence and instructional proficiency. Conclusion: The intervention’s effectiveness was most pronounced in structured coaching, while shared variance across all coaching components contributed significantly to both teacher and student outcomes. Findings reinforce the potential of hybrid coaching as a generalizable and sustainable approach for strengthening instructional fidelity and improving reading fluency outcomes in students with intellectual disabilities.

  • Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Yönelik Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde Farklılaştırma ve Bireyselleştirme Görüşleri

    by Şenay Delimehmet Dada

    Bu araştırmanın amacı, sınıfında öğrenme güçlüğü tanılı kaynaştırma öğrencisi bulunan fen bilgisi öğretmenlerinin farklılaştırılmış ve bireyselleştirilmiş öğretim uygulamalarına ilişkin görüşlerini incelemektir. Nitel araştırma deseninde yapılandırılan çalışmada, veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcılar, öğrenme güçlüğü tanılı öğrencilere eğitim veren ortaokul 5. sınıf düzeyindeki maarif modeli uygulayan fen bilgisi öğretmenlerinden amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Veriler, yansıtıcı tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve öğretmen görüşleri temalar hâlinde raporlanmıştır. Bulgular, öğretmenlerin öğretimde farklılaştırmaya yönelik bireysel farklılıkları dikkate alma eğiliminde olduklarını, buna karşın sistematik farklılaştırma ve bireyselleştirme stratejilerine yönelik bilgi ve uygulama düzeylerinin sınırlı olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmenlerin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) bağlamında uygulamalara yönelik eğitim ve destek ihtiyacı içinde oldukları belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, öğretmen eğitiminin içerik ve uygulama boyutlarında güçlendirilmesine yönelik önerilere yer verilmiştir.

  • Open Access

    Öğretmen Adaylarının Destek Eğitim Odası Kavramına Yönelik Bilişsel Yapıları ve Metaforik Algılarının İncelenmesi

    by Hasret Çakıcı, Buse Ergün, Şenay Delimehmet Dada, Sibel Er Nas

    Destek eğitim odaları, kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamaları kapsamında özel gereksinimi olan bireylere bireyselleştirilmiş destek sunmayı amaçlayan özel öğretim ortamlarıdır. Bu çalışmanın amacı ilköğretim matematik, fen bilgisi, özel eğitim, Türkçe ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının destek eğitim odası kavramına yönelik bilişsel yapıları ve metaforik algılarının ortaya koyulmasıdır. Çalışmanın örneklemini ilköğretim matematik, fen bilgisi, özel eğitim, Türkçe ve sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programlarının 3. ve 4. sınıf düzeylerinde öğrenim görmekte olan toplam 250 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırma betimsel tarama modelinde nitel bir çalışmadır. Araştırmanın verileri Kelime İlişkilendirme Testi (KİT) ve metafor aracılığıyla toplanmıştır. KİT ve metafor, destek eğitim odası anahtar kavramı çerçevesinde oluşturulmuştur. Verilerin analizinde ise içerik analizden faydalanılmıştır. KİT bulgularına göre destek eğitim odası kavramına ilişkin özel eğitim öğretmen adayları güçlü düzeyde bireyselleştirme kelimesini üretmişlerdir. Destekleyici olarak destek eğitim odası (%21,90) ve bireye özgü olarak destek eğitim odası (%16,94) en fazla metaforun yer aldığı kategoriler olmuştur. Elde edilen bulgular öğretmen adaylarının destek eğitim odalarına yönelik bilişsel yapılarının ve metaforik algılarının, bütünleştirici eğitim politikaları doğrultusunda geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir. Öğretmen yetiştirme programlarında yalnızca teorik bilgilerin aktarılması yeterli olmayıp, öğretmen adaylarının kapsayıcı eğitim bağlamında uygulama yapabilecekleri deneyim alanlarının artırılması önerilmektedir.


  • Open Access

    Enhancing Phonological Awareness Skills in Students With Intellectual Disability Through Digital Gaming Intervention

    by Özlem Altindağ Kumaş, Şenay Deli̇mEhmet Dada, Halime Miray Sümer Dodur

    Background: Phonological awareness is the ability to identify and manipulate the sounds of language. This is a crucial skill for reading and spelling development. However, students with intellectual disabilities (ID) often have difficulties in acquiring phonological awareness skills. Objectives: This study aimed to assess the impact of a digital game‐based Phonological Awareness Intervention (PAI) programme on phonological awareness skills of students with intellectual disabilities. Methods: This study used a single‐subject design with a multiple baseline model and probe conditions across participants. The participants consisted of three students aged between 7 and 8 years who had been diagnosed with mild‐to‐moderate ID. The PAI programme was implemented using a digital game‐based approach involving interactive activities and feedback. The implementation process was conducted in four phases: baseline, intervention, probe and maintenance phases. Students' phonological awareness skills were measured using standardised tests and observational checklists. Results and Conclusions: The PAI programme significantly improved phonological awareness skills of all three participants. These results highlight the effectiveness of the PAI programme in enhancing phonological awareness skills of students with intellectual disabilities. The digital game‐based approach engaged and motivated students and facilitated their learning. The study also demonstrated the social validity of the PAI programme, as both students and their mothers expressed satisfaction and appreciation. This study suggests that digital games can be a useful tool for PAIs in students with intellectual disabilities.


  • Open Access

    Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Fen Bilimleri Derslerinde Yaşam Becerilerini Geliştirmeye Yönelik Akademisyen Önerileri

    by Sibel Er Nas, Havva Yaman, Şeyma Nur Bekar, Arzu Kirman Bilgin, Haluk Özmen, Orhan Çakıroğlu, Tülay Şenel Çoruhlu, Zeynep Tatlı, Hava İpEk Akbulut, Ahmet Gülay, et al.

    Özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG) olan öğrenciler fen bilimleri dersi kapsamında bireyselleştirilmiş destek eğitime ihtiyaç duyabilmektedirler. Fen bilimleri dersinin temel amaçlarından biri de öğrencilere yaşam becerileri kazandırabilmektir. Fakat fen bilimleri dersleri kapsamında ÖÖG olan öğrencilere gerek sınıf ortamında gerekse destek eğitim odalarında yaşam becerilerinin nasıl kazandırılacağı ve geliştirileceği merak konusudur. Bu fikirden yola çıkılarak mevcut araştırmada “fen bilimleri derslerinde ÖÖG olan öğrencilerin yaşam becerilerinin nasıl geliştirebileceğine yönelik fen bilgisi ve özel eğitim akademisyenlerinin önerileri nelerdir?” sorusuna cevap aranmaktadır. Özel durum yöntemi ile yürütülen bu araştırmada uzmanlık alanı fen bilimleri eğitimi olan 10 ve özel eğitim olan 10 akademisyen olmak üzere toplam 20 katılımcının görüşü alınmıştır. Yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan mülakatlardan elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Ortaya çıkan kodlar ve temalar grafiksel gösterimlerden yararlanılarak okuyucuya sunulmuştur. Tespit edilen sonuçlardan birisi akademisyenlerin, ÖÖG olan öğrencilere iletişim ve takım çalışması becerilerinin kazandırılmasının diğer yaşam becerilerinin kazandırılmasından daha önemli olduğunu belirtmeleridir. Yaşam becerilerinin eğlenceli takım çalışmalarını içeren eğitsel oyunlarla geliştirebileceği tespit edilen bir diğer önemli sonuçtur. Fen bilgisi öğretmenlerine, derslerinde ve destek eğitim odalarında ÖÖG olan öğrencilerine yönelik araştırma sonuçlarına dayalı etkinlikler gerçekleştirmeleri önerilmektedir.


  • ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ YAŞAYAN ÖĞRENCİLERE YÖNELİK HAZIRLANAN FEN DENEYLERİ KILAVUZUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ: “MADDE VE DEĞİŞİM” ÖRNEĞİ

    by Sibel Er Nas, Muammer Çalik, Hilal Usta Yilmaz, Tülay Şenel Çoruhlu, Hava İpek Akbulut, Cevriye Ergül, Salih Çepni̇, Şenay Deli̇mehmet Dada, Zeynep Kiryak

    Bu çalışmanın amacı, “Madde ve Değişim” öğrenme alanı için öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilere yönelik fen deneyleri kılavuzu hazırlamak, uygulamak ve bu kılavuzun öğrencilerin kavramsal anlamaları üzerine olan etkisini incelemektir. Özel durum yöntemi kapsamında, çalışmaya öğrenme güçlüğü yaşayan 12 öğrenci katılmıştır. Kavram testi, görüşme ve çizim testi veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Elde edilen veriler, tam anlama, kısmi anlama, alternatif kavrama ve anlamama kategorileri kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, kılavuzun öğrencilerin madde ve değişim öğrenme alanına yönelik kavramsal anlamalarını olumlu etkilediği ortaya çıkmıştır. Ayrıca, öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilerin düşüncelerini çizimlerle ifade etmede daha başarılı oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçtan hareketle, özellikle yazma konusunda güçlük yaşayan öğrencilerin değerlendirilmesinde çizim yöntemi gibi alternatif yaklaşımların benimsenmesi önerilmektedir.


  • Öğrenme Güçlüğü Olan ve Olmayan Öğrencilerin Sözcük Bilgisi ve Okuduğunu Anlama Becerileri Arasındaki İlişki

    by Şenay Deli̇mehmet Dada, Cevriye Ergül

    Bu araştırmada öğrenme güçlüğü olan ve normal gelişim gösteren öğrencilerin sözcük bilgileri ve okuduğunu anlama performansları ile bu becerileri arasındaki ilişki düzeyi incelenmiştir. Çalışma grubunu 30 öğrenme güçlüğü olan ve 30 normal gelişim gösteren toplam 60 öğrenci oluşturmuştur. Katılımcıların tümü 3. ve 4. sınıfa devam eden öğrenciler arasından seçilmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil Testi (TİFALDİ) ve Formel Olmayan Okuma Envanteri (FOOE) kullanılarak toplanmıştır. Analizler sonucunda, sözcük bilgisi ve okuduğunu anlama becerilerinde öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilerin normal gelişim gösteren akranlarından anlamlı olarak daha düşük performans sergiledikleri görülmüştür. Öğrencilerin sözcük bilgileri ve okuduğunu anlama becerilerindeki ilişki incelendiğinde ise; öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin bu becerileri arasında kısmi olarak anlamlı bir ilişki bulunurken normal gelişim gösteren öğrenciler için bu beceriler arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Elde edilen bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.