Osman Taşkın
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Osman Taşkın has a total of 6 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
Semra Çinemre
Trabzon Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi
2 shared publications- Ali Öncü
PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTES
1 shared publication - Ayşe Özçelik
Trabzon Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi
1 shared publication - Burak Öztürk
Trabzon Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
1 shared publication - Büşra Bayram
Milli Eğitim Bakanlığı
1 shared publication - Fatih Alemdar
TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI TRABZON
1 shared publication
Latest Publications
- 29 June 2026
- Published by Trabzon Ilahiyat Dergisi in Trabzon İlahiyat Dergisi
- Vol. 13 (1) , 41-71
Cumhuriyet Dönemi Trabzon’da Medrese Eğitimi
Bu araştırma, Cumhuriyet döneminde Trabzon’da medrese geleneğinin hangi toplumsal, pedagojik ve kültürel dinamikler üzerinden sürdürüldüğünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde durum çalışması desenine dayanmaktadır. Veriler, Karadeniz’de Hoca Olmak adlı eserde yer alan kırk din görevlisinin sözlü tarih anlatılarından doküman incelemesi yoluyla elde edilmiş ve içerik analizi ile tematik olarak çözümlenmiştir.Bulgular beş temel başlık altında toplanmıştır. Medrese eğitimine yönelimin ekonomik imkânsızlıklar, din görevlisi olma arzusu, dinî kimliği koruma isteği ve nesiller arası bilgi aktarımı sorumluluğu gibi çok boyutlu nedenlere dayandığı görülmüştür. Medreseler özellikle kırsal bölgelerde hem bir meslek yolu hem de dinî kimliği muhafaza eden bir yapı olarak işlev görmüştür. Eğitim faaliyetleri, resmî kurumların ortadan kalkmasına rağmen camilerde, hoca evlerinde, dükkânlarda ve kırsal alanlarda sürdürülmüş; mekândan ziyade hocanın ilmî otoritesi belirleyici olmuştur.Medrese geleneğini taşıyan hocaların icâzet sahibi, klasik müfredata hâkim, çoğu zaman hasbî anlayışla hizmet eden ve talebelerinin maddi-manevi ihtiyaçlarını üstlenen şahsiyetler olduğu tespit edilmiştir. Kıraat alanında yetişen kurrâlar ise bölgeyi ulusal ölçekte bir ihtisas merkezine dönüştürmüştür. Öğrencilerin eğitim süreçlerinin maddi yoksunluklar, baskılar ve zor şartlar altında gerçekleştiği; buna rağmen güçlü hoca-talebe ilişkisi, kalfalık sistemi ve birebir tedris yöntemi sayesinde ilmî derinliğin korunduğu belirlenmiştir. Eğitim süreci icâzetle tamamlanmakta; bu durum hem ilmî silsileye katılımı hem de meslekî meşruiyeti temsil etmektedir. Medrese eğitimi imam, müftü, vaiz ve Kur’an kursu hocası gibi meslekî çıktılar üretmiş; aynı zamanda toplumsal dayanışmayı ve dinî hafızayı güçlendiren bir işlev üstlenmiştir. Medrese geleneğini taşıyan hocaların sadece öğretici değil; aynı zamanda toplumsal rehber, ahlaki otorite ve kriz dönemlerinde koruyucu figür olarak konumlandıkları belirlenmiştir. Son olarak, medrese eğitiminin yalnızca din görevlisi yetiştirmekle sınırlı kalmadığı; imam, müftü, vaiz ve Kur’an kursu hocası gibi meslekî çıktılar üretmenin yanında, bölgesel dinî hafızayı canlı tutan, toplumsal dayanışmayı güçlendiren ve dinî otoriteyi yeniden üreten bir işlev üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu yönüyle araştırma, din eğitimi tarihi literatürüne bölgesel ölçekte özgün ve analitik bir katkı sunmaktadır.
- 29 June 2026
- Published by Trabzon Ilahiyat Dergisi in Trabzon İlahiyat Dergisi
- Vol. 13 (1) , 41-71
Cumhuriyet Dönemi Trabzon’da Medrese Eğitimi
Bu araştırma, Cumhuriyet döneminde Trabzon’da medrese geleneğinin hangi toplumsal, pedagojik ve kültürel dinamikler üzerinden sürdürüldüğünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde durum çalışması desenine dayanmaktadır. Veriler, Karadeniz’de Hoca Olmak adlı eserde yer alan kırk din görevlisinin sözlü tarih anlatılarından doküman incelemesi yoluyla elde edilmiş ve içerik analizi ile tematik olarak çözümlenmiştir.Bulgular beş temel başlık altında toplanmıştır. Medrese eğitimine yönelimin ekonomik imkânsızlıklar, din görevlisi olma arzusu, dinî kimliği koruma isteği ve nesiller arası bilgi aktarımı sorumluluğu gibi çok boyutlu nedenlere dayandığı görülmüştür. Medreseler özellikle kırsal bölgelerde hem bir meslek yolu hem de dinî kimliği muhafaza eden bir yapı olarak işlev görmüştür. Eğitim faaliyetleri, resmî kurumların ortadan kalkmasına rağmen camilerde, hoca evlerinde, dükkânlarda ve kırsal alanlarda sürdürülmüş; mekândan ziyade hocanın ilmî otoritesi belirleyici olmuştur.Medrese geleneğini taşıyan hocaların icâzet sahibi, klasik müfredata hâkim, çoğu zaman hasbî anlayışla hizmet eden ve talebelerinin maddi-manevi ihtiyaçlarını üstlenen şahsiyetler olduğu tespit edilmiştir. Kıraat alanında yetişen kurrâlar ise bölgeyi ulusal ölçekte bir ihtisas merkezine dönüştürmüştür. Öğrencilerin eğitim süreçlerinin maddi yoksunluklar, baskılar ve zor şartlar altında gerçekleştiği; buna rağmen güçlü hoca-talebe ilişkisi, kalfalık sistemi ve birebir tedris yöntemi sayesinde ilmî derinliğin korunduğu belirlenmiştir. Eğitim süreci icâzetle tamamlanmakta; bu durum hem ilmî silsileye katılımı hem de meslekî meşruiyeti temsil etmektedir. Medrese eğitimi imam, müftü, vaiz ve Kur’an kursu hocası gibi meslekî çıktılar üretmiş; aynı zamanda toplumsal dayanışmayı ve dinî hafızayı güçlendiren bir işlev üstlenmiştir. Medrese geleneğini taşıyan hocaların sadece öğretici değil; aynı zamanda toplumsal rehber, ahlaki otorite ve kriz dönemlerinde koruyucu figür olarak konumlandıkları belirlenmiştir. Son olarak, medrese eğitiminin yalnızca din görevlisi yetiştirmekle sınırlı kalmadığı; imam, müftü, vaiz ve Kur’an kursu hocası gibi meslekî çıktılar üretmenin yanında, bölgesel dinî hafızayı canlı tutan, toplumsal dayanışmayı güçlendiren ve dinî otoriteyi yeniden üreten bir işlev üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu yönüyle araştırma, din eğitimi tarihi literatürüne bölgesel ölçekte özgün ve analitik bir katkı sunmaktadır.
- Open Access
- 27 June 2026
- Published by Gaziantep Universitesi in İlahiyat Akademi
- No. 23,p. 103-128
Liselere Giriş Sınavında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Sorularının Yer Almasının Öğrenci Tutum, İlgi ve Katılımı Üzerindeki Yansımaları
Türk eğitim sisteminde öğrencilerin bir üst kademeye geçişi büyük ölçüde merkezi sınavlarla gerçekleştirilmektedir. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından uygulanan Liselere Giriş Sınavı (LGS), öğrencilerin akademik yeterliklerini ölçmeyi amaçlayan ve ortaöğretim kurumlarına yerleştirmede belirleyici olan merkezi bir sınavdır. 2018 yılından itibaren uygulanan LGS sınavında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) sorularına da yer verilmektedir. DKAB dersi, bilişsel düzeyde bilgi kazandırmanın yanı sıra ahlaki değerlerin bireysel yaşama aktarılmasını hedeflemektedir. Bu yönüyle dersin LGS sistemine dâhil edilmesinin öğrenciler üzerindeki etkisinin incelenmesi dikkate değer bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Bu bağlamda yapılan bu çalışmanın amacı, DKAB sorularının LGS’de yer almasının öğrencilerin derse yönelik tutum, ilgi ve katılım düzeylerine etkisini öğrenci görüşleri doğrultusunda ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, LGS’de DKAB dersine yer verilmesinin öğrencilerin bu derse yönelik tutum, ilgi ve katılım düzeyleri üzerindeki etkisini anlamaya yönelik bir çözümleme hedeflenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Kocaeli’nin Körfez ilçesindeki bir devlet ortaokulunda öğrenim gören ve LGS hazırlık sürecinde olan, farklı sınıflardan seçilmiş sekizinci sınıf öğrencileri (6 kız, 6 erkek) oluşturmaktadır. Katılımcılar, başarı düzeyleri ve sınav sürecine aktif katılımları dikkate alınarak seçilmiş, görüşmeler gönüllülük esasına dayalı gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Görüşmeler yüz yüze gerçekleştirilmiş, katılımcı izniyle ses kaydına alınmış ve her bir görüşmenin süresi 15 ila 35 dakika arasında değişmiştir. Veri analizi sürecinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Veriler, kodlama, temaların oluşturulması, düzenlenmesi ve yorumlanması aşamalarından oluşmuştur. Araştırma sonuçları, öğrencilerin tamamının DKAB dersinin LGS’de yer almasına yönelik olumlu bir tutuma sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Bu olumlu yaklaşım iki temel nedene dayanmaktadır: İlki, dersin dini ve ahlaki gelişime katkı sağlayan yönü; ikincisi ise sınav puanına doğrudan katkı sunarak öğrencilerin akademik başarısına etkide bulunmasıdır. DKAB sorularının genellikle kolay bulunması, öğrencilere zaman kazandırması ve net sayılarını artırması nedeniyle sınav stratejisinde avantaj sağladığı belirtilmiştir. Araştırmada, DKAB dersine yönelik ilginin sınav kapsamında olmasıyla birlikte arttığı; öğrencilerin derse daha fazla zaman ayırdığı, daha dikkatli dinlediği ve katılım davranışlarının güçlendiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğrenciler, haftalık ders saatinin yetersiz olduğunu, dersin seçmeli saatlerle desteklenmesi gerektiğini ifade etmiştir. DKAB kitaplarının LGS’ye hazırlık açısından yetersiz kaldığını belirten öğrenciler, kaynak kitaplar, deneme sınavları ve kavram sözlükleri ile sürecin desteklenmesini talep etmektedir. Dersin LGS kapsamında yer almasının ahlaki kazanımlara etkisi ise çoğunlukla olumlu olarak değerlendirilmiştir. Öğrenciler, bu sayede ahlaki içeriklere daha fazla dikkat ettiklerini belirtmiştir. Ancak bazı katılımcılar, sınav odaklı yaklaşımın ahlaki değerlerin yalnızca bilgi düzeyinde edinilmesine neden olduğunu ve davranışa dönüşme sürecinde zayıflık oluşturduğunu dile getirmiştir. Sonuç olarak, LGS’de DKAB sorularının yer alması öğrencilerin derse yönelik tutum ve ilgisini artırmakta, akademik motivasyonu desteklemekte; ancak dersin ahlaki ve değer temelli yönlerinin sınav başarısı karşısında geri planda kalması riski doğurmaktadır. Bu bulgular, DKAB öğretiminde sınav odaklı yaklaşım ile değer eğitimi arasındaki dengenin sağlanmasının gerekliliğine işaret etmektedir.
- 27 June 2026
- Published by Gaziantep Universitesi in İlahiyat Akademi
- No. 23,p. 103-128
Open AccessLiselere Giriş Sınavında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Sorularının Yer Almasının Öğrenci Tutum, İlgi ve Katılımı Üzerindeki Yansımaları
Türk eğitim sisteminde öğrencilerin bir üst kademeye geçişi büyük ölçüde merkezi sınavlarla gerçekleştirilmektedir. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından uygulanan Liselere Giriş Sınavı (LGS), öğrencilerin akademik yeterliklerini ölçmeyi amaçlayan ve ortaöğretim kurumlarına yerleştirmede belirleyici olan merkezi bir sınavdır. 2018 yılından itibaren uygulanan LGS sınavında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) sorularına da yer verilmektedir. DKAB dersi, bilişsel düzeyde bilgi kazandırmanın yanı sıra ahlaki değerlerin bireysel yaşama aktarılmasını hedeflemektedir. Bu yönüyle dersin LGS sistemine dâhil edilmesinin öğrenciler üzerindeki etkisinin incelenmesi dikkate değer bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Bu bağlamda yapılan bu çalışmanın amacı, DKAB sorularının LGS’de yer almasının öğrencilerin derse yönelik tutum, ilgi ve katılım düzeylerine etkisini öğrenci görüşleri doğrultusunda ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, LGS’de DKAB dersine yer verilmesinin öğrencilerin bu derse yönelik tutum, ilgi ve katılım düzeyleri üzerindeki etkisini anlamaya yönelik bir çözümleme hedeflenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Kocaeli’nin Körfez ilçesindeki bir devlet ortaokulunda öğrenim gören ve LGS hazırlık sürecinde olan, farklı sınıflardan seçilmiş sekizinci sınıf öğrencileri (6 kız, 6 erkek) oluşturmaktadır. Katılımcılar, başarı düzeyleri ve sınav sürecine aktif katılımları dikkate alınarak seçilmiş, görüşmeler gönüllülük esasına dayalı gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Görüşmeler yüz yüze gerçekleştirilmiş, katılımcı izniyle ses kaydına alınmış ve her bir görüşmenin süresi 15 ila 35 dakika arasında değişmiştir. Veri analizi sürecinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Veriler, kodlama, temaların oluşturulması, düzenlenmesi ve yorumlanması aşamalarından oluşmuştur. Araştırma sonuçları, öğrencilerin tamamının DKAB dersinin LGS’de yer almasına yönelik olumlu bir tutuma sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Bu olumlu yaklaşım iki temel nedene dayanmaktadır: İlki, dersin dini ve ahlaki gelişime katkı sağlayan yönü; ikincisi ise sınav puanına doğrudan katkı sunarak öğrencilerin akademik başarısına etkide bulunmasıdır. DKAB sorularının genellikle kolay bulunması, öğrencilere zaman kazandırması ve net sayılarını artırması nedeniyle sınav stratejisinde avantaj sağladığı belirtilmiştir. Araştırmada, DKAB dersine yönelik ilginin sınav kapsamında olmasıyla birlikte arttığı; öğrencilerin derse daha fazla zaman ayırdığı, daha dikkatli dinlediği ve katılım davranışlarının güçlendiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğrenciler, haftalık ders saatinin yetersiz olduğunu, dersin seçmeli saatlerle desteklenmesi gerektiğini ifade etmiştir. DKAB kitaplarının LGS’ye hazırlık açısından yetersiz kaldığını belirten öğrenciler, kaynak kitaplar, deneme sınavları ve kavram sözlükleri ile sürecin desteklenmesini talep etmektedir. Dersin LGS kapsamında yer almasının ahlaki kazanımlara etkisi ise çoğunlukla olumlu olarak değerlendirilmiştir. Öğrenciler, bu sayede ahlaki içeriklere daha fazla dikkat ettiklerini belirtmiştir. Ancak bazı katılımcılar, sınav odaklı yaklaşımın ahlaki değerlerin yalnızca bilgi düzeyinde edinilmesine neden olduğunu ve davranışa dönüşme sürecinde zayıflık oluşturduğunu dile getirmiştir. Sonuç olarak, LGS’de DKAB sorularının yer alması öğrencilerin derse yönelik tutum ve ilgisini artırmakta, akademik motivasyonu desteklemekte; ancak dersin ahlaki ve değer temelli yönlerinin sınav başarısı karşısında geri planda kalması riski doğurmaktadır. Bu bulgular, DKAB öğretiminde sınav odaklı yaklaşım ile değer eğitimi arasındaki dengenin sağlanmasının gerekliliğine işaret etmektedir.
- Open Access
- 30 November 2025
- Published by Artvin Çoruh Üniversitesi İlahiyat Fakültesi in Akademik-Us
- No. 18,p. 57-88
İmam Hatip Okulu Müdürlerinin Din Eğitimindeki Liderlik Rolleri: Mesleki, Sosyal ve Proje Temelli Uygulamalar
Bu çalışma, İmam Hatip Okullarında (İHO) görev yapan okul müdürlerinin din eğitiminin niteliğine yönelik katkılarını, yürüttükleri mesleki, sosyal ve proje temelli faaliyetler ile din eğitiminde karşılaştıkları zorluklar bağlamında analiz etmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılan çalışmada, XX ilinde farklı okullarda görev yapan 17 İHO müdürüyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş; elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, okul müdürlerinin din eğitimi sürecinde sadece yönetsel sorumluluklarla sınırlı kalmayıp, aynı zamanda pedagojik, manevi ve sosyal liderlik rollerini de üstlendiklerini ortaya koymaktadır. Müdürlerin, Kur’an-ı Kerim, hutbe, ezan, hafızlık ve değerler eğitimi gibi mesleki etkinliklerin yanı sıra; sosyal yardım kampanyaları, kültürel geziler, dini içerikli seminerler ve toplumsal duyarlılığı artıran projelere aktif şekilde öncülük ettikleri belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, okul müdürlerinin DÖGM, İl MEM ve STK iş birlikleri kapsamında çok sayıda projeyi yürüttükleri ve bu projeleri okulun ihtiyaçlarına göre uyarladıkları görülmüştür. Bu faaliyetler, öğrencilerin hem mesleki donanımlarını hem de dini-ahlaki gelişimlerini destekleyen bütüncül bir eğitim yaklaşımının parçası olarak yürütülmektedir. Ayrıca müdürlerin din eğitimine yönelik faaliyetlerde veli ilgisizliği, öğrenci isteksizliği, öğretmen tutumları ve yapısal engeller gibi çeşitli zorluklarla karşılaştıkları tespit edilmiştir. Araştırma, okul müdürlerinin bütüncül din eğitiminin sahadaki en önemli uygulayıcı aktörleri olduğunu ve bu liderliğin din eğitiminin etkinliğini doğrudan etkilediğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, din eğitiminin teorik boyutunun ötesine geçen bir anlayışla, okul müdürlerinin eğitim süreçlerinde dönüştürücü ve değer temelli liderlik rollerini üstlenmeleri gerektiğini göstermektedir.
- 30 November 2025
- Published by Artvin Çoruh Üniversitesi İlahiyat Fakültesi in Akademik-Us
- No. 18,p. 57-88
Open Accessİmam Hatip Okulu Müdürlerinin Din Eğitimindeki Liderlik Rolleri: Mesleki, Sosyal ve Proje Temelli Uygulamalar
Bu çalışma, İmam Hatip Okullarında (İHO) görev yapan okul müdürlerinin din eğitiminin niteliğine yönelik katkılarını, yürüttükleri mesleki, sosyal ve proje temelli faaliyetler ile din eğitiminde karşılaştıkları zorluklar bağlamında analiz etmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılan çalışmada, XX ilinde farklı okullarda görev yapan 17 İHO müdürüyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş; elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, okul müdürlerinin din eğitimi sürecinde sadece yönetsel sorumluluklarla sınırlı kalmayıp, aynı zamanda pedagojik, manevi ve sosyal liderlik rollerini de üstlendiklerini ortaya koymaktadır. Müdürlerin, Kur’an-ı Kerim, hutbe, ezan, hafızlık ve değerler eğitimi gibi mesleki etkinliklerin yanı sıra; sosyal yardım kampanyaları, kültürel geziler, dini içerikli seminerler ve toplumsal duyarlılığı artıran projelere aktif şekilde öncülük ettikleri belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, okul müdürlerinin DÖGM, İl MEM ve STK iş birlikleri kapsamında çok sayıda projeyi yürüttükleri ve bu projeleri okulun ihtiyaçlarına göre uyarladıkları görülmüştür. Bu faaliyetler, öğrencilerin hem mesleki donanımlarını hem de dini-ahlaki gelişimlerini destekleyen bütüncül bir eğitim yaklaşımının parçası olarak yürütülmektedir. Ayrıca müdürlerin din eğitimine yönelik faaliyetlerde veli ilgisizliği, öğrenci isteksizliği, öğretmen tutumları ve yapısal engeller gibi çeşitli zorluklarla karşılaştıkları tespit edilmiştir. Araştırma, okul müdürlerinin bütüncül din eğitiminin sahadaki en önemli uygulayıcı aktörleri olduğunu ve bu liderliğin din eğitiminin etkinliğini doğrudan etkilediğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, din eğitiminin teorik boyutunun ötesine geçen bir anlayışla, okul müdürlerinin eğitim süreçlerinde dönüştürücü ve değer temelli liderlik rollerini üstlenmeleri gerektiğini göstermektedir.
- Open Access
- 20 April 2025
- Published by Recep Tayyip Erdogan Universitesi in Rize İlahiyat Dergisi
- No. 28,p. 263-278
Yaygın Din Eğitimi Bağlamında Vaizlerin Sorun ve Beklentileri
Yaygın din eğitimi görevlisi olan vaizler yüzyıllardır camilerde vaazlar yoluyla halkı bilgilendirmektedir. Son yıllarda vaizlerin niteliği ve hizmet alanlarının çeşitlendirilmesi ile ilgili önemli gelişmeler yaşanmıştır. Ancak önemli bir yaygın din eğitimi faaliyeti yapan vaizlerle ilgili, daha özelde vaizlerin problemleriyle ilgili alan yazında herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Buna bağlı olarak bu araştırmada; vaizlerin, vaizlik mesleğini tercih nedenleri, yürüttüğü din eğitimi faaliyetleri, karşılaştıkları sorun ve beklentilerinin neler olduğu sorusuna yanıt aranmaktadır. Çalışma, alan yazına sağlayacağı katkının yanında, Trabzon özelinde vaaz hizmetlerini değerlendirme açısından ve yaygın din eğitiminin uygulayıcıları olan vaizlerin görüşlerinin bilimsel bir bakış açısıyla incelenmesi açısından önem arz etmektedir. Bu çalışma, vaizlerin sorun ve beklentilerinin derinlemesine incelenmesi hedef alındığı için nitel yaklaşımlardan durum çalışmasına göre tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2024 yılında Trabzon ili ve ilçelerinde görev yapan 14 vaiz ve uzman vaizden oluşmaktadır. Katılımcılardan 8’i 10 yıl ve altı tecrübeye, 6’sı ise 10 yıldan daha fazla tecrübeye sahiptir. Katılımcılardan veriler görüşme yoluyla elde edilmiştir. Görüşmeler 2024 Ocak ayında yüz yüze uygulanmıştır. Ses kaydı yoluyla elde edilen veriler yazıya dönüştürüldükten sonra içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda vaizler; mesleğe olan sevgi, Diyanet İşleri Başkanlığı’nda vaizliğin iyi bir görev alanı olması gibi daha çok kişisel; insanlara faydalı olma, geniş bir kitleye ulaşma, dezavantajlı gruplara hizmet gibi toplumsal; dini anlatma ve sorumluluk gibi dini motivasyonlarla vaizlik mesleğini tercih etmektedir. Vaizler cami içinde sohbet, vaaz, Siyer ve Hadis gibi özel dini dersler, mübarek günlerde programlar yürütmektedir. Bununla birlikte cami dışında da okul, hastane, sevgi evi, cezaevi vb. kurumlarda konferans, gençlik faaliyetleri, esnaf, ev, hasta ve yaşlı ziyaretleri ve din görevlilerine seminerler gibi birçok faaliyette bulunmaktadır. Vaizlerin başta müftülüklerdeki oda, bilgisayar gibi araç gereç tahsisi gibi fiziki imkânsızlıklar; kurum içerisinde vaizlere gereken önemin verilmemesi, asli görev dışında yüklenen görevler, bürokratik yazışmalar gibi idari sorunlar yaşamaktadır. Bununla birlikte cemaatin vaaza gelmemesi veya geç gelmesi, cemaatin vaaza müdahil olması, anlatılanları dikkatle dinlememesi veya anlamaması, konuyu beğenmemesi, cemaatin farklı eğitim ve kültür seviyelerinden oluşması, yaşlı kesimden olması, vaizi şikâyet etmesi gibi cemaatle ilgili sorunları ön plana çıkarmışlardır. Ayrıca özlük haklarında adaletsizlikler, maaşın yetersizliği, uzman veya baş vaiz olmanın zorlukları, vaizlik mesleğine gereken önemin verilmemesi gibi memuriyetten kaynaklı sorunları vurgulamışlardır. Son olarak vaazların yanlış aktarılması, hazırlıksız vaaza çıkma, görevde aksaklık gösterme, kendini yenileyememe ve gençlere ulaşmada zorlanma gibi vaizlerden kendilerinden kaynaklanan bazı sorunları da vurgulamışlardır. Diyanet İşleri Başkanlığı, müftülük ve cami cemaatinden kaynaklı zikredilen bu sorunların giderilmesi vaizlerin en büyük beklentilerini oluşturmaktadır. Mesleğe severek başlayan ve çok çeşitli alanlarda hizmet sunması beklenen vaizlerin problem ve beklentilerinin dikkate alınması, daha nitelikli yaygın din eğitimi için elzemdir. Bununla birlikte vaizlere farklı sosyo-kültürel seviyedeki cami cemaatiyle iletişimini artıracak, vaazların ilgi ve dikkatle dinlenilmesini sağlayacak pedagojik formasyon becerileri kazandırılmalıdır.
- 20 April 2025
- Published by Recep Tayyip Erdogan Universitesi in Rize İlahiyat Dergisi
- No. 28,p. 263-278
Open AccessYaygın Din Eğitimi Bağlamında Vaizlerin Sorun ve Beklentileri
Yaygın din eğitimi görevlisi olan vaizler yüzyıllardır camilerde vaazlar yoluyla halkı bilgilendirmektedir. Son yıllarda vaizlerin niteliği ve hizmet alanlarının çeşitlendirilmesi ile ilgili önemli gelişmeler yaşanmıştır. Ancak önemli bir yaygın din eğitimi faaliyeti yapan vaizlerle ilgili, daha özelde vaizlerin problemleriyle ilgili alan yazında herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Buna bağlı olarak bu araştırmada; vaizlerin, vaizlik mesleğini tercih nedenleri, yürüttüğü din eğitimi faaliyetleri, karşılaştıkları sorun ve beklentilerinin neler olduğu sorusuna yanıt aranmaktadır. Çalışma, alan yazına sağlayacağı katkının yanında, Trabzon özelinde vaaz hizmetlerini değerlendirme açısından ve yaygın din eğitiminin uygulayıcıları olan vaizlerin görüşlerinin bilimsel bir bakış açısıyla incelenmesi açısından önem arz etmektedir. Bu çalışma, vaizlerin sorun ve beklentilerinin derinlemesine incelenmesi hedef alındığı için nitel yaklaşımlardan durum çalışmasına göre tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2024 yılında Trabzon ili ve ilçelerinde görev yapan 14 vaiz ve uzman vaizden oluşmaktadır. Katılımcılardan 8’i 10 yıl ve altı tecrübeye, 6’sı ise 10 yıldan daha fazla tecrübeye sahiptir. Katılımcılardan veriler görüşme yoluyla elde edilmiştir. Görüşmeler 2024 Ocak ayında yüz yüze uygulanmıştır. Ses kaydı yoluyla elde edilen veriler yazıya dönüştürüldükten sonra içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda vaizler; mesleğe olan sevgi, Diyanet İşleri Başkanlığı’nda vaizliğin iyi bir görev alanı olması gibi daha çok kişisel; insanlara faydalı olma, geniş bir kitleye ulaşma, dezavantajlı gruplara hizmet gibi toplumsal; dini anlatma ve sorumluluk gibi dini motivasyonlarla vaizlik mesleğini tercih etmektedir. Vaizler cami içinde sohbet, vaaz, Siyer ve Hadis gibi özel dini dersler, mübarek günlerde programlar yürütmektedir. Bununla birlikte cami dışında da okul, hastane, sevgi evi, cezaevi vb. kurumlarda konferans, gençlik faaliyetleri, esnaf, ev, hasta ve yaşlı ziyaretleri ve din görevlilerine seminerler gibi birçok faaliyette bulunmaktadır. Vaizlerin başta müftülüklerdeki oda, bilgisayar gibi araç gereç tahsisi gibi fiziki imkânsızlıklar; kurum içerisinde vaizlere gereken önemin verilmemesi, asli görev dışında yüklenen görevler, bürokratik yazışmalar gibi idari sorunlar yaşamaktadır. Bununla birlikte cemaatin vaaza gelmemesi veya geç gelmesi, cemaatin vaaza müdahil olması, anlatılanları dikkatle dinlememesi veya anlamaması, konuyu beğenmemesi, cemaatin farklı eğitim ve kültür seviyelerinden oluşması, yaşlı kesimden olması, vaizi şikâyet etmesi gibi cemaatle ilgili sorunları ön plana çıkarmışlardır. Ayrıca özlük haklarında adaletsizlikler, maaşın yetersizliği, uzman veya baş vaiz olmanın zorlukları, vaizlik mesleğine gereken önemin verilmemesi gibi memuriyetten kaynaklı sorunları vurgulamışlardır. Son olarak vaazların yanlış aktarılması, hazırlıksız vaaza çıkma, görevde aksaklık gösterme, kendini yenileyememe ve gençlere ulaşmada zorlanma gibi vaizlerden kendilerinden kaynaklanan bazı sorunları da vurgulamışlardır. Diyanet İşleri Başkanlığı, müftülük ve cami cemaatinden kaynaklı zikredilen bu sorunların giderilmesi vaizlerin en büyük beklentilerini oluşturmaktadır. Mesleğe severek başlayan ve çok çeşitli alanlarda hizmet sunması beklenen vaizlerin problem ve beklentilerinin dikkate alınması, daha nitelikli yaygın din eğitimi için elzemdir. Bununla birlikte vaizlere farklı sosyo-kültürel seviyedeki cami cemaatiyle iletişimini artıracak, vaazların ilgi ve dikkatle dinlenilmesini sağlayacak pedagojik formasyon becerileri kazandırılmalıdır.
- 31 December 2024
- Published by Pamukkale University in Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
- Vol. 11 (2) , 780-807
Din Kültürü Ve Ahlak Bilgisi Ve Sınıf Öğretmenlerine Göre İlkokul 1.-3. Sınıflarda Din Ve Ahlak Eğitimi İhtiyacı
Bu çalışmada ilkokul 1.-3. sınıf düzeylerinde din ve ahlak eğitimi ihtiyacının öğretmen görüşleri ile ortaya konulması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemine göre planlanan çalışmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında Trabzon il merkezinde bulunan farklı ilkokullarda görev yapan sekiz Sınıf, sekiz DKAB öğretmeni olmak üzere 16 öğretmenden oluşmaktadır. Çalışmada sınıf öğretmenlerinin tümünün, öğrencilerinin din ile ilgili sorularının olduğu; bu soruların en yoğun olarak gaybla ilgili konulara odaklandığı tespit edilmiştir. Öğretmen görüşlerine göre öğrencilerin yönelttikleri dini sorular aile, okul dışı öğrenmeler ve günlük hayattaki gözlemlere dayanmaktadır. Sınıf öğretmenlerinin tümünün konu din ile kesiştiğinde öğrenciler kendilerine soru sormasa da bu alanda kısa bir açıklama yapma ihtiyacı duydukları, ancak detaya girmedikleri görülmüştür. Sınıf öğretmenlerinin yarısı ilkokul 1.-3. sınıflarda yalnızca ahlak eğitiminin ihtiyaç olduğundan yanadır. Din eğitiminin gerekliliğinden yana olan sınıf öğretmenleri ise bunu çocuğun gelişimi ve toplumsal açıdan temellendirmiştir. DKAB öğretmenleri ise din ve ahlak eğitiminin bir ihtiyaç olma durumuna ilişkin olumlu görüştedir.
- 31 December 2024
- Published by Pamukkale University in Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
- Vol. 11 (2) , 780-807
Din Kültürü Ve Ahlak Bilgisi Ve Sınıf Öğretmenlerine Göre İlkokul 1.-3. Sınıflarda Din Ve Ahlak Eğitimi İhtiyacı
Bu çalışmada ilkokul 1.-3. sınıf düzeylerinde din ve ahlak eğitimi ihtiyacının öğretmen görüşleri ile ortaya konulması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemine göre planlanan çalışmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında Trabzon il merkezinde bulunan farklı ilkokullarda görev yapan sekiz Sınıf, sekiz DKAB öğretmeni olmak üzere 16 öğretmenden oluşmaktadır. Çalışmada sınıf öğretmenlerinin tümünün, öğrencilerinin din ile ilgili sorularının olduğu; bu soruların en yoğun olarak gaybla ilgili konulara odaklandığı tespit edilmiştir. Öğretmen görüşlerine göre öğrencilerin yönelttikleri dini sorular aile, okul dışı öğrenmeler ve günlük hayattaki gözlemlere dayanmaktadır. Sınıf öğretmenlerinin tümünün konu din ile kesiştiğinde öğrenciler kendilerine soru sormasa da bu alanda kısa bir açıklama yapma ihtiyacı duydukları, ancak detaya girmedikleri görülmüştür. Sınıf öğretmenlerinin yarısı ilkokul 1.-3. sınıflarda yalnızca ahlak eğitiminin ihtiyaç olduğundan yanadır. Din eğitiminin gerekliliğinden yana olan sınıf öğretmenleri ise bunu çocuğun gelişimi ve toplumsal açıdan temellendirmiştir. DKAB öğretmenleri ise din ve ahlak eğitiminin bir ihtiyaç olma durumuna ilişkin olumlu görüştedir.
- Open Access
- 31 December 2024
- Published by Trabzon Ilahiyat Dergisi in Trabzon İlahiyat Dergisi
- Vol. 11 (2) , 409-434
Din Eğitiminde Ailenin Benimsediği Batıl İnançların Çocuklar Üzerindeki Psiko-Sosyal Etkileri
Ailede din eğitiminde olumlu değerler ve doğru inançlar kazandırılmaya çalışılırken aynı zamanda olumsuz tutum ve davranışlar da aşılanmaktadır. Aileden kritik dönemde alınan bu olumsuz tutum ve davranışlar zamanla kişiliğe etki etmekte ve bu davranışların değiştirilmesi zorlaşmaktadır. Aileden çocukların din eğitimi sürecinde aldıkları olumsuz tutum ve davranışlardan biri de batıl inançlardır. Bu çalışma, çocukların aile ortamında gördükleri/edindikleri batıl inançları ve bunların çocuklara etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Trabzon ili Çaykara ilçesinde bulunan dört farklı ortaokulda öğrenim gören 7. Sınıf düzeyindeki yirmi öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, öğrencilerle yapılan mülakatlar yoluyla toplanmış ve içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Araştırmamız, bölgedeki ailelerin din eğitimi uygulamalarını ve çocuklara aktardıkları batıl inançları belirlemede etkili olmuştur. Çalışma grubunun tümü aileden veya çevreden günlük yaşam, fal-uğur ve soyut âlemle ilgili çok çeşitli batıl inançları öğrenmişlerdir. Bu temalarda en sık görülen batıl inançlar; gece ile ilgili davranışlar, eşiğe oturma, burçlar, ayna kırma, kara kedi, büyü, fal, cin çağırma vb. davranışlardır. Çocukların büyük bir kısmı aileden öğrendikleri batıl inançlara inanmaktadırlar. Aile ortamında edinilen bu batıl inançlar, çocukların çoğunluğunda korku ve endişe gibi olumsuz duygular oluşturmaktadır. Gelişimleri dolayısıyla öğrencilerin büyük bir kısmı, batıl inançları sorgulama ve bu inançların doğruluğunu değerlendirme eğilimindeyken, bazı öğrencilerin batıl inançları sorgulamadıkları ve bu konuda pek düşünmedikleri gözlemlenmiştir. Ayrıca 7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde işlenen batıl inançlar konusunun öğrencilerin dini tutum ve davranışlarında ciddi bir dönüşüme neden olmadığı görülmüştür. Bu sonuçlara göre, batıl inançların çocukların sağlıklı dinî gelişimini engellediği ve çocukların dinî bilgi ve anlayışlarını olumsuz etkilediği düşünülmektedir. Araştırma sonuçları, ailelerin din eğitiminde doğru bilgilere dayalı yöntemler ve model davranışlar kullanmalarının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla çocuklara doğru din eğitimi verilmesi konusunda bu eğitimi sağlayanlara destek olunmalı, örgün ve yaygın din eğitimiyle batıl inançların değerlendirilmesinde eleştirel düşünme becerileri kazandırılmalıdır.
- 31 December 2024
- Published by Trabzon Ilahiyat Dergisi in Trabzon İlahiyat Dergisi
- Vol. 11 (2) , 409-434
Open AccessDin Eğitiminde Ailenin Benimsediği Batıl İnançların Çocuklar Üzerindeki Psiko-Sosyal Etkileri
Ailede din eğitiminde olumlu değerler ve doğru inançlar kazandırılmaya çalışılırken aynı zamanda olumsuz tutum ve davranışlar da aşılanmaktadır. Aileden kritik dönemde alınan bu olumsuz tutum ve davranışlar zamanla kişiliğe etki etmekte ve bu davranışların değiştirilmesi zorlaşmaktadır. Aileden çocukların din eğitimi sürecinde aldıkları olumsuz tutum ve davranışlardan biri de batıl inançlardır. Bu çalışma, çocukların aile ortamında gördükleri/edindikleri batıl inançları ve bunların çocuklara etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Trabzon ili Çaykara ilçesinde bulunan dört farklı ortaokulda öğrenim gören 7. Sınıf düzeyindeki yirmi öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, öğrencilerle yapılan mülakatlar yoluyla toplanmış ve içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Araştırmamız, bölgedeki ailelerin din eğitimi uygulamalarını ve çocuklara aktardıkları batıl inançları belirlemede etkili olmuştur. Çalışma grubunun tümü aileden veya çevreden günlük yaşam, fal-uğur ve soyut âlemle ilgili çok çeşitli batıl inançları öğrenmişlerdir. Bu temalarda en sık görülen batıl inançlar; gece ile ilgili davranışlar, eşiğe oturma, burçlar, ayna kırma, kara kedi, büyü, fal, cin çağırma vb. davranışlardır. Çocukların büyük bir kısmı aileden öğrendikleri batıl inançlara inanmaktadırlar. Aile ortamında edinilen bu batıl inançlar, çocukların çoğunluğunda korku ve endişe gibi olumsuz duygular oluşturmaktadır. Gelişimleri dolayısıyla öğrencilerin büyük bir kısmı, batıl inançları sorgulama ve bu inançların doğruluğunu değerlendirme eğilimindeyken, bazı öğrencilerin batıl inançları sorgulamadıkları ve bu konuda pek düşünmedikleri gözlemlenmiştir. Ayrıca 7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde işlenen batıl inançlar konusunun öğrencilerin dini tutum ve davranışlarında ciddi bir dönüşüme neden olmadığı görülmüştür. Bu sonuçlara göre, batıl inançların çocukların sağlıklı dinî gelişimini engellediği ve çocukların dinî bilgi ve anlayışlarını olumsuz etkilediği düşünülmektedir. Araştırma sonuçları, ailelerin din eğitiminde doğru bilgilere dayalı yöntemler ve model davranışlar kullanmalarının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla çocuklara doğru din eğitimi verilmesi konusunda bu eğitimi sağlayanlara destek olunmalı, örgün ve yaygın din eğitimiyle batıl inançların değerlendirilmesinde eleştirel düşünme becerileri kazandırılmalıdır.
- Open Access
- 27 December 2024
- Published by Uludag University Faculty of Theology in Uludağ İlahiyat Dergisi
- Vol. 33 (2) , 277-311
DKAB ve Sınıf Öğretmenlerinin İlkokul 1.-3. Sınıflarda Yürütülmesi Muhtemel DKAB Dersine İlişkin Önerileri
Ülkemizde Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersi 4. sınıftan itibaren yürütülmektedir. 2014 yılında gerçekleştirilen 19. Milli Eğitim Şûrası’nda DKAB dersinin, eksik bırakılmış olduğu ilkokul 1.-3. sınıf düzeylerinde de okutulması yönünde bir tavsiye kararı alınmıştır. Bu noktada, böyle bir uygulama hayata geçirilmeden önce sahanın zeminini oluşturacak akademik çalışmalara ihtiyaç duyulduğu açıktır. Bu düşünceden hareketle bu çalışmada konunun uygulamaya yönelik çeşitli boyutlarının DKAB ve sınıf öğretmeni görüşleri ile araştırılması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemine göre planlanan çalışmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında Trabzon il merkezinde bulunan farklı ilkokullarda görev yapan sekiz sınıf, sekiz DKAB öğretmeni olmak üzere 16 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre her iki branştan 16 öğretmenden 10’u ilkokul 1.-3. sınıf düzeylerinde yer alması muhtemel bir DKAB dersi için 2. sınıfın, beşi 1. sınıfın, biri de 3. sınıfın uygun olduğu kanaatindedir. Sınıf öğretmenlerinin yarısı bu dersin seçmeli, yarısı zorunlu; DKAB öğretmenlerinin ise altısı zorunlu, biri seçmeli olması gerektiği görüşünde olup biri de bu konuda kararsız kalmıştır. Sınıf öğretmenleri böyle bir derste ağırlıklı olarak ahlaki içeriğin işlenmesinden yana iken DKAB öğretmenlerinde dinî içerik ahlaki içeriğe nispeten yüksek çıkmıştır. Her iki branş öğretmenleri, ilgili dersin materyal destekli ve aktif yöntem-tekniklerle işlenmesi gerektiğini belirtmiştir. Sınıf öğretmenlerinden dört kişi böyle bir dersi DKAB öğretmeninin, üç kişi sınıf öğretmeninin yürütebileceğini belirtmişken, DKAB öğretmenlerinden ise bir katılımcı haricinde tüm katılımcılar bu dersin DKAB öğretmenleri tarafından verilmesi gerektiğinden yanadır. Her iki branştan katılımcıların böyle bir ders için fırsat olarak gösterdikleri en ağırlıklı yön çocuğun erken yaşta dinî ve ahlaki değerleri kazanması, risk olarak gösterdikleri yön ise dersin zorunluluğuna bazı ailelerin tepki göstermesi ihtimalidir.
- 27 December 2024
- Published by Uludag University Faculty of Theology in Uludağ İlahiyat Dergisi
- Vol. 33 (2) , 277-311
Open AccessDKAB ve Sınıf Öğretmenlerinin İlkokul 1.-3. Sınıflarda Yürütülmesi Muhtemel DKAB Dersine İlişkin Önerileri
Ülkemizde Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersi 4. sınıftan itibaren yürütülmektedir. 2014 yılında gerçekleştirilen 19. Milli Eğitim Şûrası’nda DKAB dersinin, eksik bırakılmış olduğu ilkokul 1.-3. sınıf düzeylerinde de okutulması yönünde bir tavsiye kararı alınmıştır. Bu noktada, böyle bir uygulama hayata geçirilmeden önce sahanın zeminini oluşturacak akademik çalışmalara ihtiyaç duyulduğu açıktır. Bu düşünceden hareketle bu çalışmada konunun uygulamaya yönelik çeşitli boyutlarının DKAB ve sınıf öğretmeni görüşleri ile araştırılması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemine göre planlanan çalışmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında Trabzon il merkezinde bulunan farklı ilkokullarda görev yapan sekiz sınıf, sekiz DKAB öğretmeni olmak üzere 16 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre her iki branştan 16 öğretmenden 10’u ilkokul 1.-3. sınıf düzeylerinde yer alması muhtemel bir DKAB dersi için 2. sınıfın, beşi 1. sınıfın, biri de 3. sınıfın uygun olduğu kanaatindedir. Sınıf öğretmenlerinin yarısı bu dersin seçmeli, yarısı zorunlu; DKAB öğretmenlerinin ise altısı zorunlu, biri seçmeli olması gerektiği görüşünde olup biri de bu konuda kararsız kalmıştır. Sınıf öğretmenleri böyle bir derste ağırlıklı olarak ahlaki içeriğin işlenmesinden yana iken DKAB öğretmenlerinde dinî içerik ahlaki içeriğe nispeten yüksek çıkmıştır. Her iki branş öğretmenleri, ilgili dersin materyal destekli ve aktif yöntem-tekniklerle işlenmesi gerektiğini belirtmiştir. Sınıf öğretmenlerinden dört kişi böyle bir dersi DKAB öğretmeninin, üç kişi sınıf öğretmeninin yürütebileceğini belirtmişken, DKAB öğretmenlerinden ise bir katılımcı haricinde tüm katılımcılar bu dersin DKAB öğretmenleri tarafından verilmesi gerektiğinden yanadır. Her iki branştan katılımcıların böyle bir ders için fırsat olarak gösterdikleri en ağırlıklı yön çocuğun erken yaşta dinî ve ahlaki değerleri kazanması, risk olarak gösterdikleri yön ise dersin zorunluluğuna bazı ailelerin tepki göstermesi ihtimalidir.
- Open Access
- 15 December 2020
- Published by Cumhuriyet University in Cumhuriyet İlahiyat Dergisi
- Vol. 24 (2) , 645-664
Opportunity of Authentic Communication in Religious Education: A Theoretical Proposal on the Axis of the Martin Buber
En tr Religious education is a communication process between teacher and student. Martin Buber is one of the philosophers who attach importance to the communication and relationship that should be established between teachers and students in education. In Buber's dialogue philosophy, it is underlined that a reciprocal relationship should be established between teacher and student. Our study from this point aims to draw attention to the efforts of a sound communication opportunity between teacher and student in religious education in the light of Martin Buber's thoughts. In this study designed as a qualitative research, the document analysis method was used. In this sense, the main theme of our study is Buber's books and articles translated into Turkish and English. Besides, the studies of Cohen, Friedman, Blenkinsop, and Boschki have also been studied. The relationship of the individual with the world in Buber's philosophy of dialogue takes place in two styles. The first is the I-S/He relationship style. The person who has this level of a relationship sees the world as an object to be experienced only for himself/herself. For this reason, there is no reciprocity in their relations and experience takes place within the individual. According to Buber, the second type of relationship is based on the I-You perspective. The individual who has this form of relationship makes the world meaningful in an open, sincere, and mutual relationship. In the education based on I-S/He behavior style, the teacher has a one-way relationship with students, which is not based on reciprocity. In this process, the teacher focuses more on the subject the student will tell. Buber criticizes this kind of education, which is avoided and not related to the student. According to Buber, education should be done according to the I-You behavior style. In this way, it is possible to realize the unique existence of the child and to unite with his/her inner and outer world with the power of mutual relationship and participation. In order for the learners to establish a sound relationship with the world in general and religious and moral phenomena in particular, the learners should be in contact with religious educators in the first place. In religious education, it is necessary to establish a relationship by the teacher in which religious beliefs and values are not imposed on the student and the authenticity of a student is respected. This relationship is only possible if the student trusts the teacher and knows that the teacher is really with him/her in person. The religious educator should provide the learner with real experiences that s/he can experience and feel and should be able to follow the inner world and thoughts of the learner in this process. In this context, it is necessary to turn onto the reality, problems, and needs of the period in which students live more than the future and adulthood. The tradition should be handled as a living organism that touches the student's life, not in the form of dull, finished events and stories, and focused more on principles and messages than events and people. As a result, education should aim not only to improve cognitive development and creativity but also to develop and excel in all aspects of the person. For this reason, emotional and social phenomena should be a part of religious education. The best way to include emotional and social phenomena in religious education lies in the relationship between teachers and students. For this reason, we think that it is necessary to concentrate more on relations theoretically between religious educators and learners. In fact, we also aim to remove the issue of communication from a technical issue and place it in an ontological issue perspective. This study aims to be a humble beginning for these purposes. Din eğitimi öğretmen ve öğrenci arasında gerçekleşen bir iletişim sürecidir. Martin Buber, eğitimde öğretmen ve öğrenci arasında kurulması gereken iletişim ve ilişkiyi önemseyen filozoflardan biridir. Buber’in diyalog felsefesinde öğretmen ve öğrenci arasında mütekabiliyete dayalı bir ilişkinin kurulması gerektiğinin altı çizilir. Bu noktadan hareketle çalışmamızın amacı Martin Buber’in düşünceleri ışığında din eğitiminde öğretmen ve öğrenci arasında sahih bir iletişim imkanı çabasına dikkat çekmektir. Nitel araştırma desenine göre tasarlanan bu araştırmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu anlamda çalışmamızın ana temasını Buber’in Türkçe ve İngilizceye çevrilen kitapları ve makaleleri oluşturmaktadır. Bununla birlikte Cohen, Friedman, Blenkinsop ve Boschki’nin çalışmaları da incelenmiştir. Buber’in diyalog felsefesinde bireyin dünyayla ilişkisi iki tarzda gerçekleşmektedir. Bunlardan ilki Ben-O ilişki tarzıdır. Bu tarz ilişki düzeyine sahip olan insan, dünyayı sadece kendisi açısından tecrübe edilecek bir nesne olarak görür. Bu sebeple ilişkilerinde mütekabiliyet yoktur, tecrübe bireyin içinde gerçekleşir. Buber’e göre ikinci tür ilişki biçimi ise Ben-Sen perspektifine dayalı ilişki biçimidir. Bu ilişki biçimine sahip olan birey dünyayı açık, samimi ve karşılıklı bir ilişki çerçevesinde anlamlandır. Ben-O davranış tarzına dayalı eğitimde, öğretmen,...
- 15 December 2020
- Published by Cumhuriyet University in Cumhuriyet İlahiyat Dergisi
- Vol. 24 (2) , 645-664
Open AccessOpportunity of Authentic Communication in Religious Education: A Theoretical Proposal on the Axis of the Martin Buber
En tr Religious education is a communication process between teacher and student. Martin Buber is one of the philosophers who attach importance to the communication and relationship that should be established between teachers and students in education. In Buber's dialogue philosophy, it is underlined that a reciprocal relationship should be established between teacher and student. Our study from this point aims to draw attention to the efforts of a sound communication opportunity between teacher and student in religious education in the light of Martin Buber's thoughts. In this study designed as a qualitative research, the document analysis method was used. In this sense, the main theme of our study is Buber's books and articles translated into Turkish and English. Besides, the studies of Cohen, Friedman, Blenkinsop, and Boschki have also been studied. The relationship of the individual with the world in Buber's philosophy of dialogue takes place in two styles. The first is the I-S/He relationship style. The person who has this level of a relationship sees the world as an object to be experienced only for himself/herself. For this reason, there is no reciprocity in their relations and experience takes place within the individual. According to Buber, the second type of relationship is based on the I-You perspective. The individual who has this form of relationship makes the world meaningful in an open, sincere, and mutual relationship. In the education based on I-S/He behavior style, the teacher has a one-way relationship with students, which is not based on reciprocity. In this process, the teacher focuses more on the subject the student will tell. Buber criticizes this kind of education, which is avoided and not related to the student. According to Buber, education should be done according to the I-You behavior style. In this way, it is possible to realize the unique existence of the child and to unite with his/her inner and outer world with the power of mutual relationship and participation. In order for the learners to establish a sound relationship with the world in general and religious and moral phenomena in particular, the learners should be in contact with religious educators in the first place. In religious education, it is necessary to establish a relationship by the teacher in which religious beliefs and values are not imposed on the student and the authenticity of a student is respected. This relationship is only possible if the student trusts the teacher and knows that the teacher is really with him/her in person. The religious educator should provide the learner with real experiences that s/he can experience and feel and should be able to follow the inner world and thoughts of the learner in this process. In this context, it is necessary to turn onto the reality, problems, and needs of the period in which students live more than the future and adulthood. The tradition should be handled as a living organism that touches the student's life, not in the form of dull, finished events and stories, and focused more on principles and messages than events and people. As a result, education should aim not only to improve cognitive development and creativity but also to develop and excel in all aspects of the person. For this reason, emotional and social phenomena should be a part of religious education. The best way to include emotional and social phenomena in religious education lies in the relationship between teachers and students. For this reason, we think that it is necessary to concentrate more on relations theoretically between religious educators and learners. In fact, we also aim to remove the issue of communication from a technical issue and place it in an ontological issue perspective. This study aims to be a humble beginning for these purposes. Din eğitimi öğretmen ve öğrenci arasında gerçekleşen bir iletişim sürecidir. Martin Buber, eğitimde öğretmen ve öğrenci arasında kurulması gereken iletişim ve ilişkiyi önemseyen filozoflardan biridir. Buber’in diyalog felsefesinde öğretmen ve öğrenci arasında mütekabiliyete dayalı bir ilişkinin kurulması gerektiğinin altı çizilir. Bu noktadan hareketle çalışmamızın amacı Martin Buber’in düşünceleri ışığında din eğitiminde öğretmen ve öğrenci arasında sahih bir iletişim imkanı çabasına dikkat çekmektir. Nitel araştırma desenine göre tasarlanan bu araştırmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu anlamda çalışmamızın ana temasını Buber’in Türkçe ve İngilizceye çevrilen kitapları ve makaleleri oluşturmaktadır. Bununla birlikte Cohen, Friedman, Blenkinsop ve Boschki’nin çalışmaları da incelenmiştir. Buber’in diyalog felsefesinde bireyin dünyayla ilişkisi iki tarzda gerçekleşmektedir. Bunlardan ilki Ben-O ilişki tarzıdır. Bu tarz ilişki düzeyine sahip olan insan, dünyayı sadece kendisi açısından tecrübe edilecek bir nesne olarak görür. Bu sebeple ilişkilerinde mütekabiliyet yoktur, tecrübe bireyin içinde gerçekleşir. Buber’e göre ikinci tür ilişki biçimi ise Ben-Sen perspektifine dayalı ilişki biçimidir. Bu ilişki biçimine sahip olan birey dünyayı açık, samimi ve karşılıklı bir ilişki çerçevesinde anlamlandır. Ben-O davranış tarzına dayalı eğitimde, öğretmen,...
- 30 December 2018
- Published by Journal of the Human and Social Sciences Researchers in İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi
- Vol. 7 (4) , 2551-2568
Gençlere Göre İdeal Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmeni
Bu araştırmada, ideal Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretmeninin hangi özelliklere sahip olması gerektiği sorusuna yanıt aranmıştır. Bu amaçla gençlerin ideal DKAB öğretmeni algıları incelenmiştir. Bu çalışma nitel yaklaşıma göre tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi 2015-2016 eğitim öğretim yılında Artvin il merkezinde bulunan ortaokul ve liselerde öğrenim gören 36 öğrenciden oluşmaktadır. Öğrencilerden görüşme yoluyla elde edilen veriler, içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Belirlenen temaların desteklenmesi için, bulguların sunumunda öğrencilerin ifadelerine yer verilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin ideal DKAB öğretmeninin daha çok ahlaki ve kişisel özelliklerine vurgu yaptıkları görülmüştür. İdeal DKAB öğretmeninin diğer özelliklerinin; öğretmenlik yeterlikleri ve öğrencilerle iletişim ile ilgili olduğu anlaşılmıştır.
- 30 December 2018
- Published by Journal of the Human and Social Sciences Researchers in İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi
- Vol. 7 (4) , 2551-2568
Gençlere Göre İdeal Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmeni
Bu araştırmada, ideal Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretmeninin hangi özelliklere sahip olması gerektiği sorusuna yanıt aranmıştır. Bu amaçla gençlerin ideal DKAB öğretmeni algıları incelenmiştir. Bu çalışma nitel yaklaşıma göre tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi 2015-2016 eğitim öğretim yılında Artvin il merkezinde bulunan ortaokul ve liselerde öğrenim gören 36 öğrenciden oluşmaktadır. Öğrencilerden görüşme yoluyla elde edilen veriler, içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Belirlenen temaların desteklenmesi için, bulguların sunumunda öğrencilerin ifadelerine yer verilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin ideal DKAB öğretmeninin daha çok ahlaki ve kişisel özelliklerine vurgu yaptıkları görülmüştür. İdeal DKAB öğretmeninin diğer özelliklerinin; öğretmenlik yeterlikleri ve öğrencilerle iletişim ile ilgili olduğu anlaşılmıştır.