Mevlüt Sedat Dönmez
Research Subjects
Research Interests
Mevlüt Sedat Dönmez has a total of 5 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Nurhan Zeynep Tosun
Marmara Üniversitesi
2 shared publications - Seyhan Aksoy
Süleyman Demirel Üniversitesi
2 shared publications - Damla Karşu Cesur
Sakarya Üniversitesi
1 shared publication - Yelda Ülker
İstanbul Gelişim Üniversitesi
1 shared publication - Şakir Güler1 shared publication
Latest Publications
- 15 September 2026
- Published by Kütahya Dumlupinar Üniversitesi in Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi
- Vol. 7 (3) , 894-926
REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ
Yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin gelişimi ve reklam süreçlerine entegrasyonu, reklamcılığın temelini oluşturan yaratıcılık kavramını derinden dönüştürmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, reklamcılık alanında yapay zekâ ve yaratıcılık ilişkisini inceleyen bilimsel literatürü betimleyici ve tematik analiz yöntemleriyle değerlendirerek bütüncül bir çerçeve sunmaktır. Araştırma kapsamında Scopus veri tabanından PRISMA yönergelerine göre seçilen 16 makale incelenmiştir. Bulgular, literatürde yaratıcılığın ağırlıklı olarak insan merkezli, hesaplamalı ve hibrit (insan-YZ iş birliği) yaklaşımlar ekseninde tartışıldığını göstermektedir. Çalışmalarda yapay zekânın daha çok süreçleri hızlandıran ve optimize eden operasyonel bir araç olarak konumlandırıldığı görülürken, insanın rolünün geleneksel yaratıcı otoriteden ziyade sınırları çizen, denetleyen ve kültürel bağlamı yorumlayan bir küratör veya eşik bekçisi pozisyonuna doğru evrildiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte makaleler, yapay zekâ kullanımının içeriklerde standartlaşma, tekinsizlik hissi, telif hakları sorunları ve şeffaflık eksikliği gibi çeşitli etik ve kuramsal gerilimlere yol açtığına dikkat çekmektedir. Sonuç olarak araştırma, yapay zekânın reklam üretim kapasitesini artıran güçlü bir ‘operasyonel ortak’ olsa da başarılı ve etik bir reklam iletişimi için insanın stratejik rehberliğine duyulan ihtiyacın devam ettiğini ortaya koymaktadır.
- 15 September 2026
- Published by Kütahya Dumlupinar Üniversitesi in Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi
- Vol. 7 (3) , 894-926
REKLAMCILIKTA YAPAY ZEKÂ VE YARATICILIĞIN DÖNÜŞÜMÜ: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ
Yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin gelişimi ve reklam süreçlerine entegrasyonu, reklamcılığın temelini oluşturan yaratıcılık kavramını derinden dönüştürmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, reklamcılık alanında yapay zekâ ve yaratıcılık ilişkisini inceleyen bilimsel literatürü betimleyici ve tematik analiz yöntemleriyle değerlendirerek bütüncül bir çerçeve sunmaktır. Araştırma kapsamında Scopus veri tabanından PRISMA yönergelerine göre seçilen 16 makale incelenmiştir. Bulgular, literatürde yaratıcılığın ağırlıklı olarak insan merkezli, hesaplamalı ve hibrit (insan-YZ iş birliği) yaklaşımlar ekseninde tartışıldığını göstermektedir. Çalışmalarda yapay zekânın daha çok süreçleri hızlandıran ve optimize eden operasyonel bir araç olarak konumlandırıldığı görülürken, insanın rolünün geleneksel yaratıcı otoriteden ziyade sınırları çizen, denetleyen ve kültürel bağlamı yorumlayan bir küratör veya eşik bekçisi pozisyonuna doğru evrildiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte makaleler, yapay zekâ kullanımının içeriklerde standartlaşma, tekinsizlik hissi, telif hakları sorunları ve şeffaflık eksikliği gibi çeşitli etik ve kuramsal gerilimlere yol açtığına dikkat çekmektedir. Sonuç olarak araştırma, yapay zekânın reklam üretim kapasitesini artıran güçlü bir ‘operasyonel ortak’ olsa da başarılı ve etik bir reklam iletişimi için insanın stratejik rehberliğine duyulan ihtiyacın devam ettiğini ortaya koymaktadır.
- 9 June 2026
- Published by Inonu University in İNİF E - Dergi
- Vol. 11 (1) , 286-310
ASMR REKLAMLARININ SATIN ALMA NİYETİNE YANSIMASINDA REKLAM ANGAJMANININ ARACILIK ROLÜ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Reklam iletişimi ekosistemindeki yoğun mesaj enflasyonu ve tüketicilerin kısalan dikkat süreleri, markaları hedef kitleleriyle daha derin duyusal ve duygusal bağlar kurabilecekleri yenilikçi stratejilere yöneltmektedir. Bu bağlamda, izleyicide beyin masajı etkisi yaratan Otonom Duyusal Meridyen Tepkisi (ASMR), reklam iletişimi için güçlü ve stratejik bir duyusal araç olarak yükselmektedir. Literatürde ASMR'nin reklam üzerindeki etkileri genel hatlarıyla incelenmiş olsa da bu deneyimin satın alma niyetine tam olarak hangi psikolojik mekanizma üzerinden dönüştüğü sorusu literatürde yeterince aydınlatılamamıştır. Bu çalışmanın temel amacı, ASMR deneyiminin satın alma niyetine etkisini incelemek ve bu süreçte tüketicinin içerikle zihinsel ve duygusal olarak bütünleşmesini ifade eden reklam angajmanının üstlendiği kritik aracı rolü ortaya koymaktır. Araştırmanın metodolojik tasarımında dış ve ekolojik geçerliliği artırmak amacıyla, kurgusal bir içerik yerine gerçek bir kahve markasına ait 29 saniyelik profesyonel bir reklam filmi uyaran olarak kullanılmıştır. Video; literatürde ikna edicilik için optimal kabul edilen sürede olup öğütme, dökme ve tıkırtı gibi doğal tetikleyiciler barındırmaktadır. Veriler, kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan 264 genç katılımcıdan (yaş ortalaması 23,17) çevrimiçi anket aracılığıyla elde edilmiş ve En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, ASMR deneyiminin tüketicilerde yüksek düzeyde reklam angajmanı oluşturduğunu ve bu angajmanın satın alma niyetini pozitif yönde tetiklediğini kanıtlamıştır. Kritik bir bulgu olarak, reklam angajmanının ASMR deneyimi ile satın alma niyeti arasındaki ilişkide aracı rol oynadığı, yani etkinin zihinsel kilitlenme mekanizması üzerinden gerçekleştiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, ASMR’nin izleyiciyi pasif konumdan çıkarıp reklama kilitleyerek ikna eden stratejik bir araç olduğunu kanıtlamakta ve uygulayıcılara bütüncül duyusal reklam stratejileri kurgulamaları için kapsamlı bir yol haritası sunmaktadır.
- 9 June 2026
- Published by Inonu University in İNİF E - Dergi
- Vol. 11 (1) , 286-310
ASMR REKLAMLARININ SATIN ALMA NİYETİNE YANSIMASINDA REKLAM ANGAJMANININ ARACILIK ROLÜ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Reklam iletişimi ekosistemindeki yoğun mesaj enflasyonu ve tüketicilerin kısalan dikkat süreleri, markaları hedef kitleleriyle daha derin duyusal ve duygusal bağlar kurabilecekleri yenilikçi stratejilere yöneltmektedir. Bu bağlamda, izleyicide beyin masajı etkisi yaratan Otonom Duyusal Meridyen Tepkisi (ASMR), reklam iletişimi için güçlü ve stratejik bir duyusal araç olarak yükselmektedir. Literatürde ASMR'nin reklam üzerindeki etkileri genel hatlarıyla incelenmiş olsa da bu deneyimin satın alma niyetine tam olarak hangi psikolojik mekanizma üzerinden dönüştüğü sorusu literatürde yeterince aydınlatılamamıştır. Bu çalışmanın temel amacı, ASMR deneyiminin satın alma niyetine etkisini incelemek ve bu süreçte tüketicinin içerikle zihinsel ve duygusal olarak bütünleşmesini ifade eden reklam angajmanının üstlendiği kritik aracı rolü ortaya koymaktır. Araştırmanın metodolojik tasarımında dış ve ekolojik geçerliliği artırmak amacıyla, kurgusal bir içerik yerine gerçek bir kahve markasına ait 29 saniyelik profesyonel bir reklam filmi uyaran olarak kullanılmıştır. Video; literatürde ikna edicilik için optimal kabul edilen sürede olup öğütme, dökme ve tıkırtı gibi doğal tetikleyiciler barındırmaktadır. Veriler, kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan 264 genç katılımcıdan (yaş ortalaması 23,17) çevrimiçi anket aracılığıyla elde edilmiş ve En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, ASMR deneyiminin tüketicilerde yüksek düzeyde reklam angajmanı oluşturduğunu ve bu angajmanın satın alma niyetini pozitif yönde tetiklediğini kanıtlamıştır. Kritik bir bulgu olarak, reklam angajmanının ASMR deneyimi ile satın alma niyeti arasındaki ilişkide aracı rol oynadığı, yani etkinin zihinsel kilitlenme mekanizması üzerinden gerçekleştiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, ASMR’nin izleyiciyi pasif konumdan çıkarıp reklama kilitleyerek ikna eden stratejik bir araç olduğunu kanıtlamakta ve uygulayıcılara bütüncül duyusal reklam stratejileri kurgulamaları için kapsamlı bir yol haritası sunmaktadır.
- Open Access
- 15 April 2026
- Published by Selcuk Iletisim in Selçuk İletişim
- Vol. 19 (1) , 430-455
Görünür Olanın İdeolojisi: Instagram #Rutin Paylaşımlarında Gündelik Hayatın Kurgulanışı
Gündelik hayat sıklıkla sıradan olan pratiklerin alanı olarak görülür. Ancak gündelik hayat, kapitalistüretim ilişkileri doğrultusunda metalaştırılmış ve ideolojik olarak şekillendirilmiş ama aynı zamandadönüşüm potansiyelini içinde barındıran bir alandır. Bu nedenle sıradan ve basit olan, teorik olarakciddiye alınmalıdır ve makalenin odağı, gündelik olandır. Çalışmanın amacı, Instagram’da “rutin” etiketikullanılarak yapılan paylaşımlar aracılığı ile gündelik hayatın kapitalist sistem tarafından nasılkurgulandığını, tüketim ilişkileri içinde nasıl şekillendiğini, nasıl temsil edildiğini ve mevcut ideolojininnasıl yeniden üretildiğini ortaya koymaktır. Bu amaçla çalışmada 100 paylaşım üzerinden basit birsaymaca yapılarak nelerin rutin olarak tanımlandığı kategorik olarak tespit edilmiş ardından daoluşturulan temalar çerçevesine nitel içerik çözümlemesi yapılmıştır. Çözümleme sonucunda, baştatemizlik olmak üzere “ev rutinlerinin” kapitalist ataerkil ideoloji çerçevesinde şekillendiği; özellikle“sabah rutini” olarak paylaşılan pratiklerde tüketim yoluyla estetize edilmiş yaşamların ve sınıfsalkonumların yeniden üretildiği; rutinden şikâyet edilmemesini salık veren ‘rutin rahmettir’ söylemi ilekorku ve şükür arasına sıkıştırılan itaat eden birey konumunun yeniden üretildiği ortaya konulmuştur.“Rutin” sadece bireysel bir tekrar değildir. Benzer pratiklerin rutin olarak kabul edilmesi, bireyselseçimden çok, kolektif olarak dayatılan normların içselleştirildiğini gösterir. Ancak az da olsapaylaşımlarda, gündelik hayat rutinlerinin mizah ve gülme unsuru ile geçici olarak askıya alındığısöylenebilir.
- 15 April 2026
- Published by Selcuk Iletisim in Selçuk İletişim
- Vol. 19 (1) , 430-455
Open AccessGörünür Olanın İdeolojisi: Instagram #Rutin Paylaşımlarında Gündelik Hayatın Kurgulanışı
Gündelik hayat sıklıkla sıradan olan pratiklerin alanı olarak görülür. Ancak gündelik hayat, kapitalistüretim ilişkileri doğrultusunda metalaştırılmış ve ideolojik olarak şekillendirilmiş ama aynı zamandadönüşüm potansiyelini içinde barındıran bir alandır. Bu nedenle sıradan ve basit olan, teorik olarakciddiye alınmalıdır ve makalenin odağı, gündelik olandır. Çalışmanın amacı, Instagram’da “rutin” etiketikullanılarak yapılan paylaşımlar aracılığı ile gündelik hayatın kapitalist sistem tarafından nasılkurgulandığını, tüketim ilişkileri içinde nasıl şekillendiğini, nasıl temsil edildiğini ve mevcut ideolojininnasıl yeniden üretildiğini ortaya koymaktır. Bu amaçla çalışmada 100 paylaşım üzerinden basit birsaymaca yapılarak nelerin rutin olarak tanımlandığı kategorik olarak tespit edilmiş ardından daoluşturulan temalar çerçevesine nitel içerik çözümlemesi yapılmıştır. Çözümleme sonucunda, baştatemizlik olmak üzere “ev rutinlerinin” kapitalist ataerkil ideoloji çerçevesinde şekillendiği; özellikle“sabah rutini” olarak paylaşılan pratiklerde tüketim yoluyla estetize edilmiş yaşamların ve sınıfsalkonumların yeniden üretildiği; rutinden şikâyet edilmemesini salık veren ‘rutin rahmettir’ söylemi ilekorku ve şükür arasına sıkıştırılan itaat eden birey konumunun yeniden üretildiği ortaya konulmuştur.“Rutin” sadece bireysel bir tekrar değildir. Benzer pratiklerin rutin olarak kabul edilmesi, bireyselseçimden çok, kolektif olarak dayatılan normların içselleştirildiğini gösterir. Ancak az da olsapaylaşımlarda, gündelik hayat rutinlerinin mizah ve gülme unsuru ile geçici olarak askıya alındığısöylenebilir.
- Open Access
- 15 January 2021
- Published by Selcuk Iletisim in Selçuk İletişim
- Vol. 14 (1) , 55-83
Para-Sosyal İlişkinin Ürün Yerleştirme Çerçevesinde Marka Beğenilirliğine Yansıması
Tüketicilerin markanın pazarlama ve iletişim faaliyetlerine yönelik verdikleri yanıtları etkileyen psikolojik faktör marka beğenilirliği olarak değerlendirilmektedir. Bu noktada markalar, ürün yerleştirme uygulamaları ile tüketicilerde bir beğenilirlik sağlamak adına dizi karakterleriyle bireyler arasında kurulan para-sosyal ilişkiden faydalanmaktadır. Para-sosyal ilişki çerçevesinde bireyler dizi karakterini sanki gerçek bir arkadaşıymış gibi algılamaktadır. Bu ilişki derinleştikçe tüketiciler karakterleri bir rol model olarak görmekte ve markaya yönelik değerlendirmelerini yönlendirmektedir. Bu bağlamda araştırmada tüketicilerin dizi karakterleriyle geliştirdikleri para-sosyal ilişki ile marka beğenilirliği oluşumu arasındaki uyumun sorgulanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada yüz yüze anket tekniği ile Isparta ilinde amaçlı örneklem ile 422 katılımcıdan veri toplanmıştır. Araştırma kapsamında değişkenler arası uyumu belirlemek adına yapısal eşitlik modellemesinden faydalanılmıştır. Gerçekleştirilen analiz sonucunda araştırma çerçevesinde belirlenen model çıktılarının kabul edilebilir uyum ile mükemmel uyum arasında olduğu sonucuna erişilmiştir. Bu kapsamda elde edilen bulgulardan hareketle ürün yerleştirme kapsamında marka beğenilirliği açıklamada para-sosyal etkileşiminin yüksek etkiye sahip olduğu sonucuna erişilmiştir. Diğer bir ifadeyle ulaşılan örneklem çerçevesinde para-sosyal ilişkinin marka beğenilirliği oluşumunu güçlü düzeyde açıkladığı görülmektedir.
- 15 January 2021
- Published by Selcuk Iletisim in Selçuk İletişim
- Vol. 14 (1) , 55-83
Open AccessPara-Sosyal İlişkinin Ürün Yerleştirme Çerçevesinde Marka Beğenilirliğine Yansıması
Tüketicilerin markanın pazarlama ve iletişim faaliyetlerine yönelik verdikleri yanıtları etkileyen psikolojik faktör marka beğenilirliği olarak değerlendirilmektedir. Bu noktada markalar, ürün yerleştirme uygulamaları ile tüketicilerde bir beğenilirlik sağlamak adına dizi karakterleriyle bireyler arasında kurulan para-sosyal ilişkiden faydalanmaktadır. Para-sosyal ilişki çerçevesinde bireyler dizi karakterini sanki gerçek bir arkadaşıymış gibi algılamaktadır. Bu ilişki derinleştikçe tüketiciler karakterleri bir rol model olarak görmekte ve markaya yönelik değerlendirmelerini yönlendirmektedir. Bu bağlamda araştırmada tüketicilerin dizi karakterleriyle geliştirdikleri para-sosyal ilişki ile marka beğenilirliği oluşumu arasındaki uyumun sorgulanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada yüz yüze anket tekniği ile Isparta ilinde amaçlı örneklem ile 422 katılımcıdan veri toplanmıştır. Araştırma kapsamında değişkenler arası uyumu belirlemek adına yapısal eşitlik modellemesinden faydalanılmıştır. Gerçekleştirilen analiz sonucunda araştırma çerçevesinde belirlenen model çıktılarının kabul edilebilir uyum ile mükemmel uyum arasında olduğu sonucuna erişilmiştir. Bu kapsamda elde edilen bulgulardan hareketle ürün yerleştirme kapsamında marka beğenilirliği açıklamada para-sosyal etkileşiminin yüksek etkiye sahip olduğu sonucuna erişilmiştir. Diğer bir ifadeyle ulaşılan örneklem çerçevesinde para-sosyal ilişkinin marka beğenilirliği oluşumunu güçlü düzeyde açıkladığı görülmektedir.
- Open Access
- 30 December 2020
- Published by Tokat Gaziosmanpasa Universitesi Sosyal Bilimler Arastirmalari Dergisi in Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi
- Vol. 15 (2) , 576-589
Lovemark Algısının Sponsor Firmaya Transferi
Ürün performansının markaya bağlılık oluşturmada yetersiz kalması işletmeleri aşk ve saygı içeren Lovemark fikrine yönlendirmiştir. Markalar, iletişim stratejileriyle istedikleri değerlendirmeleri tüketicilere aktarmakta ve müşterileriyle aralarındaki bağı Lovemark seviyesine çıkarmaktadır. Faydalanılan en etkin araçlardan biri ise spor sponsorluğudur. Bu sayede takıma yönelik değerlendirmeler markaya transfer edilebilmektedir. Takımla özdeşleşme durumu ise istenilen algının markaya transferini kolaylaştırabilmektedir. Araştırmada amaçlı örneklem yöntemiyle 362 katılımcıya çevrimiçi anket tekniği ile ulaşılmıştır. Çalışmada spor sponsorluğu ile Lovemark algısının sponsor olan markaya transfer olma durumu ve takımla özdeşleşme ile Lovemark’ın alt boyutları arasındaki ilişki sorgulanmıştır. Bunun yanı sıra özdeşleşme derecelerine göre boyutların farklılaşması incelenmiştir. Ek olarak tanımlayıcı soruların takımla özdeşleşme durumuna yönelik farklılıklarının sorgulandığı araştırmada, Lovemark algısının sponsorluk aracılığı ile markaya aktarılabileceği sonucu elde edilmiştir. Bunun yanı sıra takımla özdeşleşme ile Lovemark’ın alt boyutları arasında arasında anlamlı bir ilişki görülürken, özdeşleşme derecesi ile Lovemark alt boyutlarında farklılıklar tespit edilmiştir. Tanımlayıcı unsurlar bağlamında ise özdeşleşme durumuna göre farklılıklara rastlanmıştır.
- 30 December 2020
- Published by Tokat Gaziosmanpasa Universitesi Sosyal Bilimler Arastirmalari Dergisi in Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi
- Vol. 15 (2) , 576-589
Open AccessLovemark Algısının Sponsor Firmaya Transferi
Ürün performansının markaya bağlılık oluşturmada yetersiz kalması işletmeleri aşk ve saygı içeren Lovemark fikrine yönlendirmiştir. Markalar, iletişim stratejileriyle istedikleri değerlendirmeleri tüketicilere aktarmakta ve müşterileriyle aralarındaki bağı Lovemark seviyesine çıkarmaktadır. Faydalanılan en etkin araçlardan biri ise spor sponsorluğudur. Bu sayede takıma yönelik değerlendirmeler markaya transfer edilebilmektedir. Takımla özdeşleşme durumu ise istenilen algının markaya transferini kolaylaştırabilmektedir. Araştırmada amaçlı örneklem yöntemiyle 362 katılımcıya çevrimiçi anket tekniği ile ulaşılmıştır. Çalışmada spor sponsorluğu ile Lovemark algısının sponsor olan markaya transfer olma durumu ve takımla özdeşleşme ile Lovemark’ın alt boyutları arasındaki ilişki sorgulanmıştır. Bunun yanı sıra özdeşleşme derecelerine göre boyutların farklılaşması incelenmiştir. Ek olarak tanımlayıcı soruların takımla özdeşleşme durumuna yönelik farklılıklarının sorgulandığı araştırmada, Lovemark algısının sponsorluk aracılığı ile markaya aktarılabileceği sonucu elde edilmiştir. Bunun yanı sıra takımla özdeşleşme ile Lovemark’ın alt boyutları arasında arasında anlamlı bir ilişki görülürken, özdeşleşme derecesi ile Lovemark alt boyutlarında farklılıklar tespit edilmiştir. Tanımlayıcı unsurlar bağlamında ise özdeşleşme durumuna göre farklılıklara rastlanmıştır.
- 30 September 2020
- Published by Gumushane University E-Journal of Faculty of Communication in Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi
- Vol. 8 (2) , 732-764
AMACA YÖNELİK PAZARLAMA KAPSAMINDA SOSYAL SORUMLULUK SUÇLULUĞUNUN MARKA SADAKATİNE YANSIMASI
Bireyler, toplum kurallarına yönelik aykırı bir davranışta bulunduklarında ya da toplumsal bir soruna kayıtsız kaldıklarında sosyal sorumluluk suçluluğu hissetmektedirler. Markalar ise sosyal sorumluluk stratejileri kapsamında gerçekleştirdikleri amaca yönelik pazarlama faaliyetleriyle toplumsal sorunlara yönelik bir katkı sağlama çabası içerisine girmektedir. Markanın mal veya hizmet satışından elde ettiği kazancın bir kısmını toplumsal bir soruna çözüm sunabilmek adına bağış yapması olarak tanımlanan amaca yönelik pazarlamanın tüketicilerde bir marka sadakati oluşturacağı düşünülmektedir. Bu varsayımdan yola çıkan bu araştırmada tüketicilerin sosyal sorumluluk suçluluğunun marka sadakatine yansımasını irdelemek amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra araştırma çerçevesinde katılımcıların sosyal sorumluluk suçluluğu seviyeleri ile marka sadakatleri arasındaki farklılıkların sorgulanması hedeflenmiştir. Ayrıca araştırmada, katılımcıların sosyal sorumluluk suçluluğu ve sadakatleri açısından yaş, cinsiyet, gelir durumu, medeni durum ve çalışma durumu değişkenlerine göre farklılıkların sorgulanması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırmada 316 katılımcıdan yüz yüze anket tekniği ile veri toplanmıştır. Çalışma sonucunda sosyal sorumluluk suçluluğunun marka sadakati oluşumu üzerinde pozitif yönde etkisi olduğu bulgusuna erişilmiştir. Bunun yanı sıra katılımcıların sosyal sorumluluk suçluluğu seviyelerinin marka sadakati açısından farklılıklar gösterdiği görülürken; marka sadakati ve sosyal sorumluluk suçluluğunun ise cinsiyet ve gelir durumu değişkenine göre farklılık gösterdiği sonucuna erişilmiştir.
- 30 September 2020
- Published by Gumushane University E-Journal of Faculty of Communication in Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi
- Vol. 8 (2) , 732-764
AMACA YÖNELİK PAZARLAMA KAPSAMINDA SOSYAL SORUMLULUK SUÇLULUĞUNUN MARKA SADAKATİNE YANSIMASI
Bireyler, toplum kurallarına yönelik aykırı bir davranışta bulunduklarında ya da toplumsal bir soruna kayıtsız kaldıklarında sosyal sorumluluk suçluluğu hissetmektedirler. Markalar ise sosyal sorumluluk stratejileri kapsamında gerçekleştirdikleri amaca yönelik pazarlama faaliyetleriyle toplumsal sorunlara yönelik bir katkı sağlama çabası içerisine girmektedir. Markanın mal veya hizmet satışından elde ettiği kazancın bir kısmını toplumsal bir soruna çözüm sunabilmek adına bağış yapması olarak tanımlanan amaca yönelik pazarlamanın tüketicilerde bir marka sadakati oluşturacağı düşünülmektedir. Bu varsayımdan yola çıkan bu araştırmada tüketicilerin sosyal sorumluluk suçluluğunun marka sadakatine yansımasını irdelemek amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra araştırma çerçevesinde katılımcıların sosyal sorumluluk suçluluğu seviyeleri ile marka sadakatleri arasındaki farklılıkların sorgulanması hedeflenmiştir. Ayrıca araştırmada, katılımcıların sosyal sorumluluk suçluluğu ve sadakatleri açısından yaş, cinsiyet, gelir durumu, medeni durum ve çalışma durumu değişkenlerine göre farklılıkların sorgulanması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırmada 316 katılımcıdan yüz yüze anket tekniği ile veri toplanmıştır. Çalışma sonucunda sosyal sorumluluk suçluluğunun marka sadakati oluşumu üzerinde pozitif yönde etkisi olduğu bulgusuna erişilmiştir. Bunun yanı sıra katılımcıların sosyal sorumluluk suçluluğu seviyelerinin marka sadakati açısından farklılıklar gösterdiği görülürken; marka sadakati ve sosyal sorumluluk suçluluğunun ise cinsiyet ve gelir durumu değişkenine göre farklılık gösterdiği sonucuna erişilmiştir.
- 30 June 2020
- Published by Marmara University in Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi
- No. 35,p. 164-183
Etnosentrik Eğilim Bağlamında Yerli Üretim Logosunun Satın Alma Niyeti Üzerindeki Rolü
Bireylerin etnosentrik eğilimleri doğrultusunda markalara yönelik satın alma niyeti geliştirdikleri varsayılmaktadır. Markalar ise ait oldukları menşei ülke bilgilerini bir avantaja çevirme ve bu avantajı tüketicileri ikna etme aracı olarak kullanma gayreti içerisine girmektedir. Bu bağlamda işletmeler ambalajlarında veya iletişim çalışmalarında yerli üretim ifadelerini kullanarak bireylerde kendi ürünlerine yönelik satın alma niyeti oluşturmaya çabalamaktadır. Söz konusu varsayımdan yola çıkan bu araştırma kapsamında etnosentrik eğilim bağlamında yerli üretim logosunun bireylerde satın alma niyeti oluşturmadaki rolü duş jeli ve meşrubat ürün kategorileri çerçevesinde sorgulanmıştır. Anket tekniğinin kullanıldığı ve 316 katılımcı ile gerçekleşen araştırmada aynı zamanda katılımcıların etnosentrik eğilim seviyeleri doğrultusunda ilgili ürün kategorilerine yönelik satın alma niyeti arasındaki farklılıkları da sorgulanmıştır. Sonuçlar doğrultusunda bireylerin etnosentrik eğilimlerinin yerli üretim logosunun kullanıldığı duş jeli ve meşrubat ürünlerine yönelik satın alma niyeti oluşumu üzerinde pozitif yönde etkili olduğu görülürken, etnosentrik eğilim seviyeleri ile bu ürünlere yönelik oluşan satın alma niyeti arasında da anlamlı farklılıkların olduğu sonucuna erişilmiştir.
- 30 June 2020
- Published by Marmara University in Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi
- No. 35,p. 164-183
Etnosentrik Eğilim Bağlamında Yerli Üretim Logosunun Satın Alma Niyeti Üzerindeki Rolü
Bireylerin etnosentrik eğilimleri doğrultusunda markalara yönelik satın alma niyeti geliştirdikleri varsayılmaktadır. Markalar ise ait oldukları menşei ülke bilgilerini bir avantaja çevirme ve bu avantajı tüketicileri ikna etme aracı olarak kullanma gayreti içerisine girmektedir. Bu bağlamda işletmeler ambalajlarında veya iletişim çalışmalarında yerli üretim ifadelerini kullanarak bireylerde kendi ürünlerine yönelik satın alma niyeti oluşturmaya çabalamaktadır. Söz konusu varsayımdan yola çıkan bu araştırma kapsamında etnosentrik eğilim bağlamında yerli üretim logosunun bireylerde satın alma niyeti oluşturmadaki rolü duş jeli ve meşrubat ürün kategorileri çerçevesinde sorgulanmıştır. Anket tekniğinin kullanıldığı ve 316 katılımcı ile gerçekleşen araştırmada aynı zamanda katılımcıların etnosentrik eğilim seviyeleri doğrultusunda ilgili ürün kategorilerine yönelik satın alma niyeti arasındaki farklılıkları da sorgulanmıştır. Sonuçlar doğrultusunda bireylerin etnosentrik eğilimlerinin yerli üretim logosunun kullanıldığı duş jeli ve meşrubat ürünlerine yönelik satın alma niyeti oluşumu üzerinde pozitif yönde etkili olduğu görülürken, etnosentrik eğilim seviyeleri ile bu ürünlere yönelik oluşan satın alma niyeti arasında da anlamlı farklılıkların olduğu sonucuna erişilmiştir.
- Open Access
- 10 June 2020
- Published by Suleyman Demirel University Visionary Journal in Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi
- Vol. 11 (27) , 514-526
DOĞAL REKLAMLARIN MARKA TUTUMU BAĞLAMINDA İRDELENMESİ
Yayınlandıkları içerikle örtüşerek tüketicilere reklam mesajlarını üstü kapalı bir biçimde aktaran iletişim biçimi, doğal reklam olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde internet reklamcılığı çerçevesinde değerlendirilen doğal reklamlar, özellikle kendisini tanıtım mesajlarına kapatan tüketicilere ulaşmada etkin bir araç olarak düşünülmektedir. Bunun yanı sıra doğal reklam uygulamalarının markaya yönelik olumlu bir tutum oluşturabildiği varsayılmaktadır. Söz konusu varsayımdan yola çıkan bu araştırma kapsamında tüketicilerin doğal reklama yönelik değerlendirmeleri ve bunun marka tutumuna yansıması Onedio sitesinde doğal reklam yayımlayan Haribo markası özelinde sorgulanmıştır. Bu doğrultuda Isparta ilinde 510 kişiyle yüz yüze anket tekniği ile veri toplanan araştırma kapsamında ayrıca tanımlayıcı değişkenler arasındaki farklılıklar irdelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre doğal reklamın marka tutumu oluşturmak açısından olumlu bir rolü olduğu görülürken, tanımlayıcı değişkenler özelinde hem doğal reklamın değerlendirilmesi hem de marka tutumu açısından farklılıkların meydana geldiği bulgusuna erişilmiştir.
- 10 June 2020
- Published by Suleyman Demirel University Visionary Journal in Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi
- Vol. 11 (27) , 514-526
Open AccessDOĞAL REKLAMLARIN MARKA TUTUMU BAĞLAMINDA İRDELENMESİ
Yayınlandıkları içerikle örtüşerek tüketicilere reklam mesajlarını üstü kapalı bir biçimde aktaran iletişim biçimi, doğal reklam olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde internet reklamcılığı çerçevesinde değerlendirilen doğal reklamlar, özellikle kendisini tanıtım mesajlarına kapatan tüketicilere ulaşmada etkin bir araç olarak düşünülmektedir. Bunun yanı sıra doğal reklam uygulamalarının markaya yönelik olumlu bir tutum oluşturabildiği varsayılmaktadır. Söz konusu varsayımdan yola çıkan bu araştırma kapsamında tüketicilerin doğal reklama yönelik değerlendirmeleri ve bunun marka tutumuna yansıması Onedio sitesinde doğal reklam yayımlayan Haribo markası özelinde sorgulanmıştır. Bu doğrultuda Isparta ilinde 510 kişiyle yüz yüze anket tekniği ile veri toplanan araştırma kapsamında ayrıca tanımlayıcı değişkenler arasındaki farklılıklar irdelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre doğal reklamın marka tutumu oluşturmak açısından olumlu bir rolü olduğu görülürken, tanımlayıcı değişkenler özelinde hem doğal reklamın değerlendirilmesi hem de marka tutumu açısından farklılıkların meydana geldiği bulgusuna erişilmiştir.
- Open Access
- 24 January 2020
- Published by Erciyes Universitesi (DergiPark) in Erciyes İletişim Dergisi
- Vol. 7 (1) , 297-320
Reflection of Violence as a Cathartic Emotion to Brand Attitude
Bireylerin tutum ve davranışlarında etkili olduğu düşünülen insan duyguları temelde mutluluk, üzüntü, korku, şaşırma, öfke ve tiksinme olarak sınıflandırılmaktadır. Bunun yanı sıra tüketicilerin tercih ve tutumlarını etkileyen şiddet, endişe gibi hisler katharsis duygular olarak değerlendirilmektedir. Bireylerin bedensel ve ruhsal arınması olarak tanımlanan katharsis durum reklam içeriklerinde de kullanılarak tüketicilerde bir rahatlama hissi oluşturmaktadır. Markalar ise hem temel duyguları hem de katharsis duyguları reklam çekicilikleri çerçevesinde değerlendirerek tüketicilerde bir tutum ve satın alma niyeti oluşturma çabası içerisine girmektedir. Bu noktada reklam uygulamaları içerisinde en sık kullanılan katharsis duygulardan biri ise şiddet olarak görülmektedir. Bu çerçevede katharsis şiddet duygusu bazı durumlarda tek başına bazı durumlarda ise diğer duygularla birlikte tüketicilerde bir marka tutumu oluşturma amacıyla reklam çekiciliği olarak kullanılmaktadır. Bu araştırma kapsamında katharsis bir duygu olan şiddetin reklamda kullanımının markaya yönelik tutuma yansımasını tutumun bilişsel, duygusal ve davranışsal alt boyutları açısından yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve tanımlayıcı değişkenler bağlamında irdelemek amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırma bağlamında katharsis şiddeti reklam içerikleri içerisinde kullanan Regal markası tercih edilmiş ve markaya yönelik tutumu ölçmek hedeflenmiştir. Bu doğrultuda kolayda örneklem yöntemiyle 391 kişiyle çevrimiçi anket tekniği uygulanarak veri toplanmıştır. Araştırma kapsamında cinsiyet değişkeni ve tanımlayıcı değişkenler bağlamında tüketicilerin marka tutum alt boyutları arasında farklılıklar olduğu görülürken, yaş ve eğitim durumu değişkenleri açısından katılımcıların marka tutumu alt boyutlarında farklılıkların olmadığı sonucuna erişilmiştir. Bu çerçevede kadınların erkeklere göre markaya daha zayıf bir tutum sergiledikleri izlenmiştir. Ayrıca hem cinsiyet hem de tanımlayıcı değişkenler açısından tutumun bilişsel ve duygusal alt boyutu bağlamında farklılıkların olduğu görülürken; tutumun davranışsal alt boyutu açısından farklılıklar gözlenmemiştir.
- 24 January 2020
- Published by Erciyes Universitesi (DergiPark) in Erciyes İletişim Dergisi
- Vol. 7 (1) , 297-320
Open AccessReflection of Violence as a Cathartic Emotion to Brand Attitude
Bireylerin tutum ve davranışlarında etkili olduğu düşünülen insan duyguları temelde mutluluk, üzüntü, korku, şaşırma, öfke ve tiksinme olarak sınıflandırılmaktadır. Bunun yanı sıra tüketicilerin tercih ve tutumlarını etkileyen şiddet, endişe gibi hisler katharsis duygular olarak değerlendirilmektedir. Bireylerin bedensel ve ruhsal arınması olarak tanımlanan katharsis durum reklam içeriklerinde de kullanılarak tüketicilerde bir rahatlama hissi oluşturmaktadır. Markalar ise hem temel duyguları hem de katharsis duyguları reklam çekicilikleri çerçevesinde değerlendirerek tüketicilerde bir tutum ve satın alma niyeti oluşturma çabası içerisine girmektedir. Bu noktada reklam uygulamaları içerisinde en sık kullanılan katharsis duygulardan biri ise şiddet olarak görülmektedir. Bu çerçevede katharsis şiddet duygusu bazı durumlarda tek başına bazı durumlarda ise diğer duygularla birlikte tüketicilerde bir marka tutumu oluşturma amacıyla reklam çekiciliği olarak kullanılmaktadır. Bu araştırma kapsamında katharsis bir duygu olan şiddetin reklamda kullanımının markaya yönelik tutuma yansımasını tutumun bilişsel, duygusal ve davranışsal alt boyutları açısından yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve tanımlayıcı değişkenler bağlamında irdelemek amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırma bağlamında katharsis şiddeti reklam içerikleri içerisinde kullanan Regal markası tercih edilmiş ve markaya yönelik tutumu ölçmek hedeflenmiştir. Bu doğrultuda kolayda örneklem yöntemiyle 391 kişiyle çevrimiçi anket tekniği uygulanarak veri toplanmıştır. Araştırma kapsamında cinsiyet değişkeni ve tanımlayıcı değişkenler bağlamında tüketicilerin marka tutum alt boyutları arasında farklılıklar olduğu görülürken, yaş ve eğitim durumu değişkenleri açısından katılımcıların marka tutumu alt boyutlarında farklılıkların olmadığı sonucuna erişilmiştir. Bu çerçevede kadınların erkeklere göre markaya daha zayıf bir tutum sergiledikleri izlenmiştir. Ayrıca hem cinsiyet hem de tanımlayıcı değişkenler açısından tutumun bilişsel ve duygusal alt boyutu bağlamında farklılıkların olduğu görülürken; tutumun davranışsal alt boyutu açısından farklılıklar gözlenmemiştir.
- Open Access
- 27 July 2019
- Published by Selcuk Iletisim in Selçuk İletişim
- Vol. 12 (2) , 914-939
RASYONEL FAYDANIN SAĞLADIĞI DUYGUSAL TATMİN
Günümüzde tüketicilerin ekonomik oluşa, çeşitliliğe, işlevsel özelliklere göre yaptıkları alışverişten, başarı, eğlence, keyif alma gibi birtakım duygusal faydalar da elde ettikleri düşünülmektedir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen araştırma kapsamında rasyonel faydaya yönelik ürünün kolay, hızlı erişebiliyor olması, fiyatının uygunluğu, son trendi yakalamış olması, garanti kapsamının tatmin edici olması, ürün çeşitliliğinin yeterliliği, ödeme kolaylığı ve müşteri hizmetlerinin kalitesi gibi unsurların bireylerin tüketim süreçlerinde meydana getirdiği hedonik sonuçlar irdelenmiştir. Bu kapsamda Isparta ilinde 306 kadın ve erkek tüketiciyle yüz yüze anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda bireylerin tüketim oranları özelinde değerlendirme kriterleri ve demografik değişkenler arasında farklılıklar meydana gelmiş olsa da genel anlamda rasyonel tüketim süreçleri sonucunda hedonik bir tatmin elde edebileceği tahmin edilmektedir.
- 27 July 2019
- Published by Selcuk Iletisim in Selçuk İletişim
- Vol. 12 (2) , 914-939
Open AccessRASYONEL FAYDANIN SAĞLADIĞI DUYGUSAL TATMİN
Günümüzde tüketicilerin ekonomik oluşa, çeşitliliğe, işlevsel özelliklere göre yaptıkları alışverişten, başarı, eğlence, keyif alma gibi birtakım duygusal faydalar da elde ettikleri düşünülmektedir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen araştırma kapsamında rasyonel faydaya yönelik ürünün kolay, hızlı erişebiliyor olması, fiyatının uygunluğu, son trendi yakalamış olması, garanti kapsamının tatmin edici olması, ürün çeşitliliğinin yeterliliği, ödeme kolaylığı ve müşteri hizmetlerinin kalitesi gibi unsurların bireylerin tüketim süreçlerinde meydana getirdiği hedonik sonuçlar irdelenmiştir. Bu kapsamda Isparta ilinde 306 kadın ve erkek tüketiciyle yüz yüze anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda bireylerin tüketim oranları özelinde değerlendirme kriterleri ve demografik değişkenler arasında farklılıklar meydana gelmiş olsa da genel anlamda rasyonel tüketim süreçleri sonucunda hedonik bir tatmin elde edebileceği tahmin edilmektedir.