IOİrEm Olğaç

İrEm Olğaç

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

İrEm Olğaç has a total of 1 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    İSTANBUL İLİNDE YER ALAN ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNİN MEKÂNSAL ETKİLERİ

    by İrem Olğaç

    Ekonomik faaliyetler çerçevesinde yer alan sanayi faaliyetleri, sanayi inkılabıyla hız kazanmış ve günümüzde daha belirgin bir forma bürünerek etki alanını genişletmiştir. Konum, sermaye, hammadde, ulaşım, enerji, pazar, işgücü gibi birçok önemli unsuru kapsayan sanayi faaliyetlerinin bulunduğu bölgeye olan etkisi göz ardı edilemeyecek şekilde büyüktür. Bu etki zaman içerisinde arazi kullanımında, nüfusun gelişiminde, ekonominin hareketlenmesinde ve çevrede meydana gelen değişimlerde belirgin olarak hissedilmiştir. Özellikle Organize Sanayi Bölgeleri (OSB)’de değişimlerin daha etkin sonuçlar ortaya çıkardığı görülmüştür. Kuruluş amacı planlı kentleşme ve sanayi faaliyetlerini bir arada toplamak olan Organize Sanayi Bölgeleri’nin günümüzdeki hedefleri arasına bölgeler arasında gelişmişlik farklarının ortadan kaldırılması, istihdam olanaklarının arttırılması ve sürdürülebilir bir çevre oluşturmak gibi amaçlarda eklenmiştir. Türkiye’de kuruldukları ve faaliyete geçtikleri günden 2000 yılına kadar tüzel kişilikten yoksun olan OSB, 4562 sayılı “Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’nun devreye girmesi ve 15.04.2000 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla beraber tüzel kişilik kazanmıştır. İstanbul, Türkiye’nin nüfus bakımından en kalabalık ve sosyo-ekonomik faaliyetlerin en yoğun yaşandığı ilidir. Ayrıca sahip olduğu 8 Organize Sanayi Bölgesiyle sanayi faaliyetlerinin en yoğun olduğu ve en çok göç hareketine maruz kalan ildir. Bu çalışmayla OSB’lerinin yoğun olarak yer aldığı İstanbul ilinin 1990 yılından 2023 yılına kadar geçirmiş olduğu mekânsal değişimler tespit edilmiştir. Bu değişimlerin arazi kullanımında ve nüfusun gelişiminde etkisi üzerinde durulmuş ve bu doğrultuda öneriler sunulmuştur.

  • Open Access

    MARMARA BÖLGESİ’NDEKİ İLLERİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN COĞRAFİ GÖSTERGELERLE BELİRLENMESİ

    by İrem Olğaç, Mesut Doğan

    Doğal kaynakların kullanımı, ekonomik kalkınma ve kaynakların gelecek nesillere aktarılması olarak ifade edilen sürdürülebilirlik, doğal yaşam koşullarına zarar vermeden, gelecek nesillerin de ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde faaliyetlerde bulunmayı hedeflemektedir. Çok kapsayıcı bir kavram olan sürdürülebilirlik, bölgesel boyutuyla ele alındığında; bölgelerin sosyo-kültürel ve ekonomik ölçeklerinin iyileştirilmesi yönünden büyük önem arz etmektedir. Bölgelerin gelişmesini etkileyen doğal ve beşerî faktörlerin iyileştirilmesi sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir ekonomilerin tümünü kapsamaktadır. Bir bölgenin sürdürülebilirliği hakkında önemli bilgiler veren coğrafi göstergeler; çevre, ekonomi ve toplumsal olmak üzere üç ana bileşen etrafında toplanmaktadır. Coğrafi göstergeler, aynı zamanda sürdürülebilirliğin hedeflerinin belirlenmesinde, politikaların oluşturulmasında ve var olan politikaların değerlendirilmesinde önemli bir olgudur. Tarım, sanayi, ticaret, ulaşım ve turizm gibi birçok sektörde önemli bir role sahip olan Marmara Bölgesi, ülkemizin kuzeybatısında yer almaktadır. Var olan sektörlerin büyümesiyle artan nüfus miktarı beraberinde bölgedeki doğal kaynakların kullanımı, ekolojik dengenin bozulması ve çevre kirliliği gibi sürdürülebilirlik konuları da getirmektedir. Marmara Bölgesi’nin sürdürülebilirliği için, bölgedeki tüm illerin (İstanbul, Kocaeli, Bursa, Sakarya, Bilecik, Balıkesir, Yalova, Tekirdağ, Edirne, Kırklareli ve Çanakkale) doğal kaynakları, çevresel faktörleri ve ekonomik koşulları hesaba katılarak hareket edilmelidir. Bu çalışmayla Marmara Bölgesi'nde yer alan illerin coğrafi göstergelere göre sürdürülebilirlik düzeyleri tespit edilmiştir. Bu bilgilerin demografik, sağlık, eğitim, ekonomik ve çevresel göstergeleri analiz edilmiştir.


  • DÜZCE AKÇAKOCA İLÇESİNDE KÖY YERLEŞMELERİNİN COĞRAFİ AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

    by İrem Olğaç, Mesut Doğan

    Çalışma sahasını oluşturan Akçakoca, Düzce iline bağlı olup Batı Karadeniz kıyı kuşağında yer almaktadır. Akçakoca ilçesi 380 km² yüz ölçüme sahiptir. Doğal sınırlarla çevrili olan Akçakoca ilçesinde eğim genel olarak batıdan doğuya, kuzeyden güneye doğru artış göstermektedir. İlçe, Düzce üzerinden TEM otoyoluyla İstanbul ve Ankara gibi önemli megapol ve metropolle bağlantı kurmaktadır. Çalışmada, Akçakoca ilçesinin kırsal yerleşmeleri coğrafi bir bakış açısıyla incelenmiştir. Elde edilen sonuçların değerlendirilmesiyle farklı alanlara yönelik önemli bir kaynak olmakla birlikte mevcut bilgilerin güncellenmesi de katkı sağlamıştır. Çalışmanın veri kaynakları; belirli aralıklarda yapılan arazi çalışmalarından, elektronik ortamlardan, resmi kurum ve kuruluşlardan temin edilmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar çeşitli programlarla işlenerek tablo, grafik ve haritalarla desteklenmiştir. Çalışmanın temel konusunu ilçenin sahip olduğu 43 köy yerleşmesi oluşturmaktadır. Bu köy yerleşmelerinin büyük bir kısmı 100 m. yükselti basamağının altında kurulmuştur. Çalışma sahasında yer alan köylerin, yükselti basamakları nispeten dengeli bir şekilde dağıldığı tespit edilmiştir. Köyler genel olarak orman kenarında, yamaçta, nehir kenarında ve şehirlerarası yol kenarında konumlanmıştır. Köy yerleşmelerinin 20’si toplu iken 23’ü dağınık formdadır. Köy yerleşmelerindeki ekonomik faaliyetler tarım, hayvancılık ve turizm faaliyetleri etrafında şekillenmiştir. Çalışma sahasındaki köylerde nüfus en düşük 97, en yüksek ise 736 kişiden oluşmaktadır. Nüfusu miktarı 200-300 arasında olan köylerin oranı %41,86 olarak tespit edilmiştir.


  • Open Access

    Düzce İli’nin Kır ve Şehir Nüfusunun Tespiti (1935 - 2022)

    by İrEm Olğaç, Mesut Doğan

    Araştırmanın konusu, Düzce İli’nin Kır ve Şehir Nüfusunun 1935 – 2022 yılları özelinde tespit ve analiz edilmesidir. Kır ve şehir nüfusunun tespiti, demografik yapının anlaşılması, kalkınma planlamalarının sağlıklı bir şekilde yapılmasında sağlamak ve var olan kaynakların etkin bir şekilde kullanılması ve yönetilmesi açısından önemlidir. Düzce İl sınırlarının esas alındığı bu çalışmanın amacı; Düzce İli’nin kır ve şehir nüfusunu tespit ederek ilin demografik yapısını anlamak ve bu doğrultuda ilin kalkınma planlamalarının sağlıklı bir şekilde yapılmasına olanak oluşturmaktır. Ayrıca var olan kaynakların etkin bir şekilde kullanılması ve yönetilmesine katkı sağlayacak öneriler geliştirmektir. Bu çalışmada, TÜİK tarafından belirlenen idari kriter esas alınarak il ve ilçe merkezinde yaşayanlar şehir köy, nahiye ve bucaklarda yaşayanlar ise kır nüfusu olarak ele alınmıştır. 1935-2000 yılları arasındaki veriler Genel Nüfus Sayımlarıyla Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) ve 2000-2022 yılları arasındaki veriler ise Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) üzerinden temin edilerek Düzce’nin kır-şehir nüfusunda meydana gelen gelişmeler tespit edilmiştir. TÜİK’ten elde edilen verilerle oluşturulan harita için ArcGIS/ ArcMap 10.4.1 programları içerisinde bulunan Kernel Yoğunluk Analizi yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca konuyla ilgili literatür taraması, bilgi arama ve gözlem yöntemleriyle elde edilen veriler Word, Excel ve ArcGIS/ArcMap 10.4.1 programlarından yararlanılarak tablo ve haritalarla desteklenmiştir. Bu doğrultuda Düzce İli’nin kır-şehir nüfusunun tarihsel gelişimi, nüfus artış oranları, nüfus yoğunlukları ve cinsiyete göre dağılımları alt başlıklar içerisinde incelenmiştir. Çalışma sonucunda kır nüfusunun 1935-2022 yılları arasında düzenli bir şekilde azalmasına rağmen, 2008 yılına kadar toplam nüfus içerisindeki oranının şehir nüfusuna oranla daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. Ancak bu durum 2008 yılı itibariyle tersi yönde değişmiştir.


  • Beylikdüzü Organize Sanayi Bölgesi'nin Mekânsal Etkileri

    by İrEm Olğaç, Mesut Doğan

    Sanayi faaliyetleri, bazen bir tesis bazen de bir bölge olarak karşımıza çıkmaktadır. Farklı üretim kollarında faaliyet yürüten sanayi işletmelerinin bir arada bulunmasını ifade eden sanayi bölgelerinin, planlı bir şekilde ortaya çıkması “organize sanayi bölgesi” kavramıyla belirginleşmektedir. Organize Sanayi Bölgeleri ilk kurulduklarında planlı şehirleşme ve sanayi kuruluşlarının aynı alanda toplanmasını hedeflerken daha sonraki yıllarda bölgeler arasında gelişmişlik farklarını ortadan kaldırmak, istihdamı arttırmak ve çevreyi korumak gibi amaçları da hedef almıştır. Ülkemizde şehir içinde plansız bir şekilde kurulan sanayi kuruluşları 1960'lı yılların başında gündeme gelen ve ikinci yarısında da uygulamaya konulan organize sanayi bölgeleriyle birlikte daha düzenli bir alanda faaliyet göstermeye başlamıştır. Günümüzde gelişimini batı yönünde de devam ettiren İstanbul'un en hızlı gelişen bölgelerinden biri de Beylikdüzü'dür. 2000 yılına kadar durağan bir gelişme gösteren ilçe bu tarihten itibaren özellikle 2002 yılında Beylikdüzü Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulmasıyla hızlı bir gelişim sürecine girmiştir. Beylikdüzü'nün gelişip ilçe statüsü kazanmasında bölgede uygulanan sanayi politikaları ve 2002 yılında kurulan Beylikdüzü Organize Sanayi Bölgesi'nin etkisi oldukça büyüktür. Kurulduğu günden bugüne bölgenin mekânsal dokusu üzerinde önemli değişikliklere neden olan Beylikdüzü Organize Sanayi Bölgesi, yerleşim alanlarının kurulup gelişmesinde önemli rol oynayarak şehirsel gelişime katkıda bulunmuştur. Bu çalışmayla İstanbul megapolü içerisinde yer alan Beylikdüzü'nde 2002 yılında faaliyete geçen Beylikdüzü Organize Sanayi Bölgesi'nin ilçe gelişimindeki mekânsal etkileri incelenmiştir.


  • Edirne Şehri nüfusunun gelişimi ve yapısal özellikleri

    by Mesut Doğan, İrEm Olğaç

    Bir yerin kalkınması için var olan doğal ve beşeri kaynakların bilinmesi ve doğru bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Beşeri kaynaklardan en önemlisi nüfus miktarı ve nitelikleridir. Bir ülke için hem nicelik hem de nitelik bakımından önemli olan nüfus dinamik bir yapıya sahiptir. Nüfusun miktarı, yoğunluğu, yaş gruplarına göre dağılımı ve cinsiyet yapısı gibi birçok özellik bir yerin demografik yapısını etkilemektedir. Cumhuriyetin ilanından günümüze kadar değişen ve gelişen koşullar çerçevesinde Edirne şehrinin nüfusu sürekli değişmiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarında 34.528 olan nüfus, 2019 yılı itibariyle 172.802’ye ulaşmıştır. Şehrin nüfusu; bulunduğu coğrafi konum, taşıdığı ilkim şartları, tarıma yönelik ekonomisi ve İstanbul’a yakınlığıyla sahip olduğu ulaşım imkânları doğrultusunda şekillenmiştir. Bu çalışmayla Edirne şehrinin geçmişten günümüze nüfusunun gelişimi ve yapısal özelliklerinin değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu doğrultuda şehir nüfusu Cumhuriyet öncesi ve sonrası (1927-2019) dönemlerini kapsayan gelişmelerle birlikte değerlendirilmiştir.


  • Edirne Şehri’nin Arazi Kullanımının Zamansal Değişimi (1990-2018)

    by İrem Olğaç, Mesut Doğan

    Türkiye’nin Avrupa’ya açılan kapılarından biri olan Edirne Şehri, Anadolu ve Balkanlar arasında önemli bir köprü vazifesi görmüştür. Edirne Şehri, bünyesinde çeşitli uygarlıkların izlerini taşımaktadır. Osmanlı Devleti’nin başkenti olduktan sonra çok büyük mekânsal değişimler yaşayan şehir, Cumhuriyetin ilanıyla birlikte farklı bir gelişim evresi sergilemiştir. Köklü bir tarihe sahip olan Edirne Şehri’nde Cumhuriyetin ilk yıllarında 34.528 kişi olan nüfus, 2019 yılı itibariyle 172.802’e ulaşmıştır. 1969 yılında başlayan kalkınma çalışmalarıyla hızla gelişen sanayi kolları 1976 yılına kadar devam etmiştir. Bu tarihten itibaren kalkınmada öncelikli iller kapsamından çıkarılması ve çevre yerleşmelerin sanayi sektörünün gelişme göstermesiyle Edirne Şehri’nin gelişme süreci yavaşlamıştır. Tarımın gerisinde kalan sanayi faaliyetleri ağırlıklı olarak tarımsal ürünlerin işlendiği tarıma dayalı gıda sanayileri şeklinde gelişme göstermiştir. Gıda sanayisi dışında tekstil, maden, metal, toprak, tuğla/kiremit sanayi gibi işletme kolları da çalışma sahasında mevcuttur. Bu faaliyetler şehirde nüfusun artmasına yönelik bir seyir izlemesine neden olmuştur. Artan nüfusla birlikte şehirdeki arazi kullanımında değişmeler meydana gelmiştir. Çeşitli imar faaliyetlerine izin verilmesiyle verimli araziler olumsuz etkilenmiştir. Sahadaki mevcut verimli toprakların belirlenmesi ve doğal ortam potansiyeline uygun olarak kullanılması için gerekli önlemler alınmalıdır.