MAMehmet Akif Altunay

Mehmet Akif Altunay

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Mehmet Akif Altunay has a total of 5 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Artificial Intelligence and Automation in Finance and Accounting Processes

    by Mehmet Akif Altunay

    This chapter examines artificial intelligence and automation in finance and accounting through a process-design lens. It argues that automation suitability depends primarily on process structure, data quality, exception intensity, control requirements, and the extent of human judgment rather than on software choice alone. Business Process Management (BPM) is used to organize process discovery, as-is mapping, suitability assessment, redesign, implementation, and monitoring. Within this framework, robotic process automation (RPA), natural language processing (NLP), and machine learning (ML) are matched to structured transactions, unstructured financial text, and anomaly detection. Implementation evidence from financial close, consolidation, and audit analytics is classified by source type to distinguish technology capability from organizational use. The chapter concludes with two author-developed diagnostic tools: a five-stage Intelligent Accounting Maturity Model and a Governance Checklist for CFOs, controllers, and internal auditors.

  • Open Access

    Explaining Digital Financial Security Behavior among University Students: The Roles of Financial Literacy, Digital Security Understanding, and Social Environment

    by Mehmet Akif Altunay

    Digital financial services have become embedded in everyday financial life; however, adopting these services does not necessarily mean using them securely. While much of the FinTech literature has focused on adoption intention, behavioral intention, and continued use, less attention has been paid to users’ security-oriented behavior after adoption. The primary aim of this study is to explain secure post-adoption behavior in digital financial services by examining Financial Literacy, Digital Security Understanding, and Social Environment as antecedents of Digital Financial Security Behavior among university students. Data were collected from 1,781 undergraduate students in Türkiye. Exploratory factor analysis was conducted on one subsample (n = 917), whereas confirmatory factor analysis and structural equation modeling were conducted on an independent subsample (n = 864). Full-collinearity variance inflation factors, measurement invariance analyses, and a multilayer perceptron artificial neural network analysis were used as robustness checks. Financial Literacy was the strongest predictor of Digital Financial Security Behavior (β = .466; p < .001), followed by Digital Security Understanding (β = .319; p < .001). The direct path from Social Environment was positive but not statistically significant (β = .077; p = .099). The model explained 59.9% of the variance in Digital Financial Security Behavior. The ANN analysis yielded the same predictor-importance ordering: Financial Literacy (100.00), Digital Security Understanding (67.29), and Social Environment (7.00). The findings indicate that universities and financial-service providers should combine financial-literacy education with applied digital-security training and emphasize concrete protective routines. By shifting attention from FinTech adoption to secure post-adoption behavior, this study contributes to research on user-side security behavior and fraud prevention in digital financial services.

  • Muhasebe Meslek Mensuplarının Vergi Planlamasına Yönelik Algı ve Tutumlarının Belirlenmesi: Isparta Örneği

    by Mehmet Akif Altunay

    Bu araştırmanın amacı, muhasebe meslek mensuplarının vergi planlamasına yönelik algı ve tutumlarını çok boyutlu olarak incelemek ve Peker Kılıçer (2018) tarafından geliştirilen yedi faktörlü ölçeğin farklı bir coğrafi bağlam ve bağımsız bir örneklemdeki ölçüm yapısı ile grup farklılıklarını değerlendirmektir. Isparta’da bulunan 257 muhasebe meslek mensubundan (%72 yanıt oranı) toplanan veriler doğrulayıcı faktör analizi, Mann–Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri ile analiz edilmiştir. Bulgular, ölçeğin yedi faktörlü yapısının Isparta örnekleminde genel uyum bakımından kabul edilebilir bir çerçeve sunduğunu, bazı boyut çiftlerinde ise ayırt edici geçerliğin sınırlı kaldığını göstermiştir. En dikkat çekici bulgu, F4 (Vergi Planlamasının Olumsuz Yönleri) boyutunda orijinal örneklemle kıyaslandığında ~2,3 puanlık artıştır. Bu durum 2018–2025 dönemindeki mevzuat değişikliklerinin uyum yükünü artırdığı şeklinde yorumlanmıştır. Araştırmada cinsiyet, meslek unvanı ve eğitim düzeyi değişkenlerinin vergi planlaması algısında seçici farklılıklar ürettiği, mükellef sayısı değişkeninin ise tüm boyutlarda anlamlı farklılıklar ürettiği sonucuna ulaşılmıştır.

  • Muhasebe Hilelerinde Ahlaki Kırılma: Namuslu Filmi Üzerine Bir İnceleme

    by Mehmet Akif Altunay

    Son yıllarda yaşanan muhasebe hileleri, yarattıkları ekonomik etkiler nedeniyle önemli bir tartışma konusu haline gelmiştir. Bu hileleri açıklayan geleneksel yaklaşımlar genellikle statik modellere odaklanırken, hilekârın yaşadığı psiko-sosyal dönüşümün dinamik yapısını ele alan çalışma sayısı sınırlı düzeyde kalmaktadır. Bu araştırmanın amacı, muhasebe hilelerinde yaşanan ahlaki kırılma sürecini, kişisel, örgütsel ve toplumsal düzeylerdeki etkileşimleri temel alarak aşamalı bir yapı şeklinde incelemektir. Çalışmada, etik çatışmaları ve toplumsal yozlaşmayı sembolik bir dille yansıtan 1984 yapımı Namuslu filmi veri kaynağı olarak seçilmiş ve nitel yöntemlerden biri olan kuram oluşturma yöntemiyle MAXQDA programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, ahlaki kırılmanın, hazırlık, kırılma, normalleşme ve çözülme/intikam olmak üzere dört ana aşamaya yayılan bir dönüşüm olarak kurulduğunu göstermektedir. Bulgular, hazırlık aşamasında hissedilen baskıların ve anomik düzenin ahlaki direnci aşındırdığını, kırılma aşamasında damgalanma, bilişsel uyumsuzluk ve etik solma mekanizmalarının devreye girdiğini göstermektedir. Normalleşme aşamasında çevrenin sessiz ya da açık onayı hileyi olağanlaştırırken, çözülme/intikam aşamasında hile, Ali Rıza için bir savunma ve güç aracına dönüşmektedir. Araştırma sonucunda geliştirilen “Süreçsel Ahlaki Kırılma Modeli”, literatürdeki statik hile modellerine kavramsal, yöntemsel ve uygulama düzeyinde bütüncül ve süreç odaklı bir alternatif sunmaktadır. Çalışma, hile ile mücadelenin teknik kontrollerin ötesine geçerek, hileyi normalleştiren örgütsel söylem ve toplumsal meşrulaştırma uygulamalarını da hedeflemesi gerektiğini vurgulamaktadır.

  • Businesses’ Perceptions of Accountants’ Compliance with Professional Ethical Principles: A Study on Isparta Province

    by Mehmet Akif Altunay, Duygu Ceri̇t

    Bu çalışma, muhasebe meslek mensuplarının mesleki etik ilkelere uyumuna ilişkin algıları işletme tarafı perspektifinden incelemektedir. Alan yazın büyük ölçüde meslek mensuplarının öz-değerlendirmelerine dayanmaktadır. İşletme tarafının algısını beş temel etik ilke çerçevesinde, doğrulanmış bir ölçüm modeliyle ele alan çalışma bulunmamaktadır. Isparta Ticaret ve Sanayi Odası'na kayıtlı şirketlerde görev yapan 249 şirket sahibi, yönetici ve çalışanın verileri, Ekim 2021-Şubat 2022'de yüz yüze anketle toplanmış ve Muhasebe Meslek Mensuplarının Mesleki Etik Tutumları Ölçeği ile analiz edilmiştir. Beş faktörlü ölçüm modeli karma uyum göstermiş (CFI=0,929; RMSEA=0,097; SRMR=0,045), tek faktörlü model reddedilmiştir. Bifaktör analiz toplam puanın birincil ölçü olarak kullanılmasını desteklemiştir (ωH/ω=0,951; ECV=0,785). Algı düzeyi ortanın üzerinde (4,81±1,37) ancak tarafsızlık boyutu (4,44±1,66), mesleki yeterlilik ve özen dahil diğer dört boyuttan anlamlı biçimde düşük bulunmuştur (F(4,992)=18,109; p<0,001). Katılımcı özelliklerine göre yapılan karşılaştırmaların hiçbiri çoklu test düzeltmesinden sonra anlamlı kalmamıştır. Bulgular, işletme tarafının muhasebe meslek mensuplarını teknik yeterlilik bakımından tarafsızlığa kıyasla daha olumlu değerlendirdiğini göstermektedir.

  • Open Access

    Sosyal Güvenlik Hileleri

    by Mehmet Akif Altunay, Güven Ballı

    Bu çalışma, sosyal güvenlik alanında gerçekleşen hilelerin incelendiği bir kaynaktır. Sosyal güvenlik sistemi, toplumun sağlık güvencesi, emeklilik imkanı ve diğer faydalarını sağlamak amacıyla kurulmuştur. Ancak katılımcıların gerekli katkıları yapmaması veya yetersiz katkı yapması durumunda sosyal güvenlik açığı ortaya çıkmaktadır. Bu açığı kapatmak için devlet çeşitli tedbirler almaktadır, ancak hile yapma eğilimi devam etmektedir. Bu çalışma, sahte sigortalılık ve diğer sosyal sigorta hilelerini ele almaktadır. Mevzuat ve mesleki tecrübe temel alınarak oluşturulan içerik, vaka analiziyle desteklenmektedir. Bu çalışma, sosyal güvenlik alanında hilelerin tespit edilmesi ve önlenmesi konusunda bir kaynak olarak hizmet etmektedir. This study is a source that examines frauds in the field of social security. The social security system is established to provide the society with health insurance, retirement benefits, and other advantages. However, when participants fail to make the necessary contributions or make insufficient contributions, a social security deficit arises. The government takes various measures to close this deficit, but the tendency to commit fraud continues. This study addresses fake insurance and other social security frauds. The content, based on legislation and professional experience, is supported by case analysis. This study serves as a resource for detecting and preventing frauds in the field of social security.

  • “Dolap Beygiri” Filminin Muhasebe Etiği ve Muhasebe Hileleri Bağlamında İncelenmesi

    by Mehmet Akif Altunay

    Son yıllarda yaşanan muhasebe skandallarında muhasebecilerin de rolünün bulunması muhasebe etiğini önemli hale getirmiştir. Muhasebe hilelerinin önüne geçebilmek amacıyla küresel ve yerel olmak üzere birçok değişim ve dönüşüm yaşanmıştır. Ancak kamu veya özel sektör çalışanlarının muhasebe etiğine uygun hareket etmeme ihtimali bir risk unsuru olarak durmaktadır. Bu çalışmanın amacı seksenli yılların başında üretilen bir sinema filmi olan “Dolap Beygiri” filminin muhasebe etiği ve hile unsurları çerçevesinde incelenmesidir. Bu çalışmada “Dolap Beygiri” filmi nitel bir yöntem olan betimsel-yorumlayıcı analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Filmin tamamı incelenmiş ve muhasebe meslek etiği ve muhasebe hileleri ile ilgili olduğu değerlendirilen sahneler analiz edilerek yorumlanmıştır. Çalışmada üç sonuca ulaşılmıştır. Birincisi filmin muhasebe mesleğini okumak, memur olmak ve memleketi kurtarmak kavramlarıyla özdeş halde ve olumsuz bir bakış açısıyla yansıttığı sonucuna varılmıştır. İkincisi, muhasebe hileleri ile mücadelede muhasebecilerin dürüstlüğünün yeterli olmayacağı, muhasebecilerin çalışanlarını hile yapmamaları için gözetlemeleri gerektiği sonucuna varılmıştır. Üçüncüsü bir muhasebecinin her zaman dürüst olabileceği sonucuna varılmıştır.


  • Open Access

    VERGİ USUL KANUNU, TMS 2 STOKLAR STANDARDI VE BOBİ FRS 6 STOKLAR BÖLÜMÜ AÇISINDAN DÖNÜŞTÜRME MALİYETLERİ

    by Burak Yeter, Mehmet Akif Altunay

    Stok kalemleri, işletmelerin önemli varlıkları arasındadır. Stoklar, üretim işletmelerinin sürekliliğini sağlayan varlık kalemleridir. Stoklarla ilgili olarak Vergi Usul Kanunu (VUK), Türkiye Muhasebe Standartları (TMS 2) "Stoklar" ve Büyük ve Orta Ölçekli İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı (BOBI FRS)’de farklı düzenlemeler bulunmaktadır. Bu farklılıklardan biri önerilen stok maliyetleme yöntemleridir. TMS 2, normal maliyet yöntemini önerir. VUK, tam maliyet yöntemini önerir. BOBİ FRS ise normal maliyet ve tam maliyet yöntemlerinden birini önermektedir. Seçilen maliyetleme yöntemlerinden dolayı kar / zarar sonuçlarında ve muhasebe kayıtlarında farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Bu durum, mali tablo kullanıcılarının kararlarını da etkilemektedir. Çalışmada, stok maliyet yöntemleri VUK, TMS 2 ve BOBI FRS açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ek olarak, süt mamulleri üreten bir işletmeden alınan maliyet verileri kullanılarak, analizlerin farklılıkları tartışıldı. Çalışmanın sonuçlarına göre atıl kapasite dönemlerinde normal maliyet yönteminin tam maliyet yöntemine göre daha gerçekçi ve güvenilir sonuçlar verdiği ortaya çıkmıştır. Bu sonuç aynı zamanda maliyet verilerini ve muhasebe kayıtlarını da etkilemektedir.


  • Atebetü’l Hakayık’ın Muhasebe Etiği Açısından Değerlendirilmesi

    by Mehmet Akif Altunay, Oğuz Kuyumcu

    Çalışmanın amacı Türk Edebiyatının temel eserlerinden biri olan Edib Ahmed’in Atebetü’l-Hakâyık adlı eserinin muhasebe etiği açısından değerlendirilmesidir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden “doküman incelemesi” yöntemi ve “betimsel analiz” tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın temaları olarak Muhasebeciler için Uluslararası Etik Standartlar Kurulu (IESBA) tarafından belirlenen ve Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği tarafından da kabul edilen muhasebe etik ilkeleri seçilmiştir. Atebetü’l-Hakâyık’ta yer alan beyitler muhasebe etik bağlamında taranmış ve eşleşen beyitler yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, muhasebe etik ilkelerinin tamamının eserde yer aldığı, mesleki davranış ilkesinin diğerlerine göre daha fazla beyitte bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca eserin muhasebe etiği eğitim süreçlerinde kullanılabilir nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.


  • İŞLETMELERDE KURUMSAL YÖNETİM VE İÇ DENETİM ALGISI: ISPARTA’DAKİ ANONİM ŞİRKETLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

    by Mehmet Akif Altunay, Mustafa Mohammed Fahmi Al-Obaidi

    Son yıllarda yaşanan işletme skandalları ve iflaslar işletmelerin yönetimlerinin ve kontrol süreçlerinin daha fazla gündeme gelmesine neden olmuştur. Yatırımcılar yatırım kararı verirken işletmelerin finansal raporlarının yanısıra kurumsallaşma süreçlerini de önemli görmektedirler. Yapılan araştırmalar işletmelerin yaşadıkları olumsuz durumların daha çok kurumsal yönetim uygulamamalarından kaynaklandığını göstermiştir. Çünkü işletmeler kurumsal yönetim sayesinde daha şeffaf, adil, sosyal sorumluluğu özümsemiş ve hesap verebilir olabilmektedirler. Kurumsal yönetim, yatırımcılara işletme varlıklarının korunması, verimli kullanılması ve işletme faaliyetleri sonucu ortaya çıkan katma değerin hissedarlar tarafından paylaşımına ilişkin işletmelerin hissedarlarına verdiği garantileri ve bu garantilerin işlerliğini sağlayacak mevzuatı, etik kuralları kapsayan çağdaş bir yaklaşımdır. Kurumsal yönetim ve iç denetim süreçleri ile birlikte işletme kaynaklarının verimli bir şekilde kullanılabilmesini sağlayarak işletmelerin sürdürülebilir hale getirmektedir. Kurumsal yönetim sadece işletmeler için değil içinde bulunulan makro ekonomiyi hatta küresel ekonomiyi de etkilemektedir. Kurumsal yönetim işletmelerin belli kurallar çerçevesinde işletilmesini garanti ederek etik ve kural dışı müdahalelere karşı işletmeyi koruyan bir kalkan olarak da görülebilir. Bu çalışmada anonim şirketlerin yönetim, muhasebe birimi ile iç denetim birimi çalışanlarının yukarıda önemi ortaya konulan kurumsal yönetime ve iç denetime yönelik görüş ve algıları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Isparta’daki Anonim Şirketler üzerine anket yapılmıştır. Anket sonucuna göre kurumsal yönetimin hayata geçirilmesinde iç denetimin önemli olduğu, yönetim tarafından desteklenen iç denetim faaliyetlerinin işletmelerin kurumsal yönetim uygulamasına katkıda bulunduğu ortaya çıkmıştır.