HHHakan Hekimhan

Hakan Hekimhan

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Hakan Hekimhan has a total of 19 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    Determination of the Effects of Hot Water Treatments on Spore Germination and Mycelial Growth of Fusarium fujikuroi, the Causal Agent of Rice Bakanae Disease

    by Yeşim Eğerci, Hakan Hekimhan, Ceren Cer

    Bakanae disease, caused predominantly by Fusarium fujikuroi, is an important seed-borne disease of rice that leads to serious yield losses and poses increasing management challenges due to fungicide resistance and limited use of certified seed. This study aimed to determine the thermal sensitivity and in vitro thermal death range of F. fujikuroi by evaluating the effects of different hot water temperature–time combinations on conidial germination and mycelial growth. A highly virulent isolate of F. fujikuroi was exposed to temperatures ranging from 50 to 60 °C for 5, 10, 15, and 20 min. Spore germination and mycelial growth were assessed on PDA, and inhibition percentages were statistically analyzed. Spore germination decreased progressively with increasing temperature and exposure time, with complete inhibition observed at ≥58 °C for all exposure durations and at 57 °C for prolonged treatment. Mycelial growth showed greater thermal tolerance, with total inhibition achieved at 59–60 °C for all exposure times and at 58 °C after 20 min. Overall, spore germination was more sensitive to heat than mycelial growth. These results provide essential baseline information for developing hot water seed treatment protocols and support the potential of thermotherapy as an effective, non-chemical approach for managing rice bakanae disease.

  • Fusarium culmorum ve Fusarium graminearum başak yanıklığı hastalıklarına karşı Türkiye’de tescil edilmiş bazı arpa (Hordeum vulgare L.) çeşitlerinin Tip-2 reaksiyonlarının belirlenmesi

    by Hakan Hekimhan, Hülya Sipahi, Ayşen Yumurtacı

    Arpada önemli bir hastalık olan Fusarium başak yanıklığı, ürün verimini azaltmanın yanı sıra kalite üzerinde de olumsuz etkiler yaratmaktadır. Bu çalışmada, bazı arpa çeşitlerinin Fusarium culmorum (Wm.G.Sm.) Sacc. (syn. Fusisporium culmorum Wm.G.Sm.; Fusarium culmorum var. leteius) ve Fusarium graminearum Schwabe sensu lato (syn. Gibberella zeae (Schwein.) Petch) başak yanıklığı etmenlerine karşı dayanıklılık düzeyleri belirlenmiştir. Araştırma, İzmir/Menemen’de tarla koşullarında suni inokulasyon yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilen 32 arpa çeşidi ile hassas kontrol çeşidi olarak kullanılan Stander çeşidi incelenmiştir. Deneme öncesinde, arpa tohumları yüzey dezenfeksiyon işlemine tabi tutulmuş, laminer kabinde kurutulmuş ve steril petri kaplarında kurutma kâğıtları üzerinde nemlendirilip çimlendirilmiştir. Çimlenen tohumlar, soğuklama ihtiyacını karşılamak amacıyla 4 hafta boyunca buzdolabına alınmıştır. Fusarium graminearum ve Fusarium culmorum izolatları Adana yöresinden temin edilmiş ve SNA besiyerinde kültüre alınmıştır. Çiçeklenme döneminde 1x10⁵ makrokonidi/ml konsantrasyonunda hazırlanan sıvı inokulumlar, her çeşidin 10 başağına püskürtülmüş ve penetrasyonunu sağlamak amacıyla başaklar bir gün boyunca şeffaf torbalarla kaplanmıştır. Süt olum döneminin sonunda (inokulasyondan 2-3 hafta sonra), başaklardaki enfeksiyon oranları yüzdesel olarak ve skala değerlerine göre değerlendirilmiştir. Çalışmada incelenen 33 arpa çeşidinden F. culmorum için 1 çeşidin, F. graminearum için ise 4 çeşidin çok duyarlı (VS) olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca F. culmorum ve F. graminearum için, 7 ve 14 çeşit hassas (S), 18 ve 11 çeşit orta hassas (MS), 5 ve 2 çeşit ise orta dayanıklı (MR) tepki göstermiştir. Clarice ve Hilal çeşitlerinin her iki patojene karşı da dayanıklı (R) olduğu belirlenmiştir.


  • Pupal Parasitoids of the Hessian Fly, Mayetiola destructor (Say) (Diptera Cecidomyiidae) in Cereal Fields in Northern Cyprus

    by Celalettin Gözüaçık, Mustafa Güllü, Ayda Konuksal, Hakan Hekimhan

    The Hessian fly, Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae), is the primary pest insect affecting barley and wheat fields in Northern Cyprus. This research aimed to identify the parasitoids of M. destructor. Field studies were conducted in three locations representing Lefkoşa, Girne, Güzelyurt, Gazimağusa, and İskele during the cereal production seasons of 2012-2013. In each field, 100 plants were uprooted and placed in plastic bags, then kept in boxes covered with nets in the laboratory at 25±1°C and 65±5% relative humidity during the spring season. The findings revealed Arthrolytus maculipennis (Walker), Meraporus graminicola Walker (Pteromalidae), and Eupelmus microzonus Folster (Eupelmidae) species from the Hymenoptera order (Chalcidoidea). A. maculipennis, with a prevalence rate of 59.6%, was found to be widespread and predominant, followed by M. graminicola at 22.8% and E. microzonus at 17.6%. While E. microzonus was newly recorded in the fauna of Cyprus, both A. maculipennis and M. graminicola were documented for the first time in this study in the Cyprus fauna.

  • Effects on Yield, Morphological and Some Agronomic Characteristics of Seed Treatment Against Hessian Fly [(Mayetiola destructor (Diptera: Cecidomyiidae)] on Barley (Hordeum vulgare L.)

    by Ayda Konuksal, Mustafa Güllü, Celalettin Gözüaçik, Hakan Heki̇mhan, Reşat DEĞİRMENCİ, Cem Karaca

    Hesse sineği, Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae) Kuzey Kıbrıs’ta arpa bitkisinin önemli zararlılarından biridir. Çalışmada, M. destructor’a karşı bazı sistemik tohum ilaçlarının (İmidacloprid 600 g L-1 (IM), Clothianidin 600 g L-1 (CL) ve Thiamethoxam 350 g L-1 (TH)) 3 farklı dozu uygulanmıştır. Denemeler, 3 tekerrürlü olarak tesadüf bloklarında şerit parseller deneme deseninde Athenais çeşidi kullanılarak 2 farklı lokasyonda (Türkmenköy+Paşaköy ve Güzelyurt) 3 üretim sezonu (2013-2016) boyunca yürütülmüştür. Arpa bitkisinin çıkışından ve 10 cm boya gelmesinden sonra haftada bir defa olmak üzere her parselden tesadüfi olarak alınan 25 bitkide larva sayımları yapılmıştır. Elde edilen veriler Jmp 13 istatistik paket programında analiz edilmiş ve değerler ilaçsız kontrol parselleriyle karşılaştırılmıştır. Çalışmaların sonucunda, kontrol parsellerinde ortalama 3.6 birey bitki-1 bulunurken, uygulanan en yüksek dozla bu değer 0.8 birey bitki-1 bulunmuştur. Her 3 yılın ortalamaları dikkate alındığında kardeş sayısı en yüksek CL uygulamasından Güzelyurt’ta (3.25 kardeş bitki-1) elde edilmiştir. Hektolitre ağırlığı, Güzelyurt’ta 60.96 kg iken, Paşaköy’de 48.82 kg olarak gerçekleşmiştir. İlaç uygulamalarında hektolitre; CL’da 55.51 kg, IM’da 54.49 kg, TH’de 54.66 kg olmuştur. Dozlar arasında ise, en yüksek hektolitre ağırlığı 2. ve 3. dozlarda bulunmuştur. En yüksek bin tane ağırlığı Paşaköy lokasyonunda her iki bitki koruma ürünün en yüksek dozlarından elde edilmiştir. Hesse sineği için ekim öncesi tohuma ilaç uygulamalarında en yüksek verim, kontrole (117.4 kg da-1) göre tüm uygulanan ilaçların en yüksek uygulandığı dozlarından elde edilmiştir. Ancak, TH 44.7 kg da-1 (162.1 kg da-1), IM 38.5 kg da-1 (155.9 kg da-1) ve CL 47.2 kg da-1 (164.6 kg da-1) verim farkı oluşmuştur. Tohum ilaçlamasının yapıldığı parseller ile ilaçlama yapılmayan parseller karşılaştırıldığında dekara % 37.1 oranında (43.5 kg da-1) verim artışı tespit edilmiştir.

  • Open Access

    Evaluation of the reactions of some varieties of wheat against septoria leaf blotch disease (zymoseptoria tritici (Desm. Quaedvlieg & Crous)

    by Yeşim EĞERCİ, M Ömer Öztürk, Hakan Heki̇mhan

    Amaç: Bu araştırmada, Ege Bölgesi buğday ekim alanlarında yaygın olarak görülen, verim ve kaliteyi etkileyen Septorya yaprak lekesi hastalığına karşı bölgemiz koşullarında yaygın olarak yetiştirilen buğday çeşitlerinin reaksiyonları belirlenmiştir. Materyal ve Yöntem: Çalışmanın materyalini; enfekteli yapraklardan izole edilen ve tanısı gerçekleştirilmiş virülent Zymoseptoria tritici izolatı, bölgede yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan (10 ekmeklik ve 5 makarnalık buğday çeşitleri) ve bu hastalığa hassas olan Touching-20 ve Tekirdağ buğday çeşitlerine ait tohumlar oluşturmaktadır. Çeşit reaksiyonu denemeleri, iklim odası ve sera koşullarında gerçekleştirilmiş, hastalık skalasına göre değerlendirmeler yapılarak çeşitlerin hastalığa karşı reaksiyon durumları belirlenmiştir. Araştırma Bulguları: İklim odası ve sera koşullarında gerçekleştirilen denemelerde, sadece Alatay çeşidi Orta Dayanıklı (MR) olarak belirlenmiş diğer çeşitler ise hassas ve çok hassas olarak tespit edilmiştir. Gönen 98, Ceyhan 99, Kaşifbey 95, Adana 99, Cumhuriyet 75 ve Ziyabey 98 çeşitlerinin ise ileride yapılacak ıslah çalışmaları için ümitvar olduğu düşünülmektedir. Sonuç: Çalışma ile Septorya yaprak lekesi hastalığına karşı bölgede yaygın olarak tercih edilen çeşitlerin durumu ilk kez belirlenmiştir. Ege Bölgesi'nde Septorya yaprak lekesi hastalığının epidemi yapması durumunda, yaygın olarak kullanılan buğday çeşitlerinin genelinin hassas bulunmasından dolayı, ürün ve verim kayıplarının yaşanabileceği endişesi duyulmaktadır. Ancak; orta dayanıklı olarak belirlenen Alatay çeşidinin, hastalığın her yıl görüldüğü alanlarda ekiminin önerilerek, epidemi riskinin bu şekilde daha aza indirgeneceği düşünülmektedir.


  • Tarla Koşullarında Suni İnokulasyon ile Bazı Arpa Genotiplerinin Rhynchosporium commune (Zaffarano, Mc Donalds&Linde) Arpa Yaprak Yanıklığı Hastalığına Karşı Reaksiyonlarının Belirlenmesi

    by Hakan Heki̇mhan, Orhan Büyük, Filiz Ünal, Aydan Araz, Aysel Yorgancılar, M. Erkut Özkeski̇n, Asuman Torun, Soner Yüksel, Esra Çeli̇k, Suat Kaymak

    Arpada yaprak yanıklığı etmeni olan Rhynchosporium commune (Zaffarano, Mc Donalds&Linde), bitkide gelişmeyi olumsuz etkilemekte ve verimi önemli ölçüde düşürmektedir. Etmen, Türkiye’de arpanın en önemli hastalık etmenlerinden birisidir ve gelişmesine uygun koşullarda ürün kaybı %10-40 olabilmektedir. Bu çalışma kapsamında, Türkiye’de yetiştirilen bazı arpa çeşitleri (63 adet) ve Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü’ne ait ileri kademe arpa hatları (46 adet) 3 tekerrürlü olarak tesadüf blokları deneme deseninde Eskişehir’de 2017-2018 ve 2018-2019 sezonlarında test edilmiştir. Testlerde R. commune’nin 5 virülent izolatı karışım halinde tarla koşullarında bitkilere kardeşlenme dönemi sonu-sapa kalkma başlangıcında (Zadoks 30-39) bir hafta içerisinde üç kere uygulanmıştır. Bu çalışma sonucunda bazı arpa çeşit ve ileri kademe arpa hatlarının R. commune’ye karşı gösterdiği dayanıklılık reaksiyonları 1-9 skalasına göre belirlenmiştir. Alınan sonuçlara göre çeşitlerden %2’si çok dayanıklı, %8’i dayanıklı, %33’ü hassas ve %13’ü çok hassas bulunmuştur. Verim kademesindeki hatlardan ise %12’si dayanıklı, %55’i orta dayanıklı, %33’ü hassas olarak belirlenmiş çok dayanıklı ve çok hassas düzeyde materyal tespit edilmemiştir. Reaksiyon çalışmaları sonucunda hastalığa karşı dayanıklı bulunan arpa çeşit ve hatları gelecekte ıslah çalışmalarında dayanıklılık kaynağı olarak kullanılabilir ve dayanıklı çeşitler hastalığın sorun olduğu yörelerde ekilebilir. Dayanıklı ve/veya yüksek derecede toleranslı bulunan materyaller kontrollü koşullarda test edilerek ve moleküler çalışmalarla da desteklenerek ıslahta güvenilir bir şekilde kullanılabilirler.