IBİrFan Baytar

İrFan Baytar

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


İrFan Baytar has a total of 1 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    Arazi Kullanımının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Haritalanması ve Analizi: Van Şehri Örneği

    by İrFan Baytar

    Bu çalışmada, Van merkez ilçeleri ve bunların şehir merkezi ile yakın çevresinin alındığı arazi kullanım durumunun analizi amaçlanmıştır. Çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Corin haritalarının manuel çizimi ve sayısallaştırma yöntemiyle bazı haritalar oluşturulurken, diğer bazı haritalar ise uzaktan algılama ve kontrollü sınıflandırma metoduyla yapılmıştır. Van şehrinin ekonomik, sosyal ve kültürel yönleriyle gelişmesi ilin kırsal yerleşmelerinden ve çevre illerden göç almasına neden olmuştur. Bu durum arazi kullanımını etkilemiştir. Şehirde, 1990, 2010 ve 2024 yıllarındaki arazi kullanımında değişme olduğu görülmüş ve en önemli değişimin tarım arazileri, çıplak alan ve yerleşme alanlarında olduğu gözlemlenmiştir. 1990 yılında şehir merkezinde tarım alanı (%72), yerleşim alanı (%11) iken 2024 yılında tarım alanı (%62)’ye düşmüş, yerleşim alanı ise (%27)’ye yükselmiştir. Yerleşmelerin daha çok ovada kurulması tarımsal arazilerin yok olmasına neden olmakta ve yapılaşmaya uygun olmayan ovada depremden kaynaklı riskleri arttırmaktadır. 2011 yılında yaşanan Van Depremi’nden sonra yeni yerleşim yerleri TOKİ konut uygulamalarıyla daha çok çıplak alan niteliğinde olan ve daha sağlam olan arazilere kaydırılmıştır. Ancak depremin unutulmasıyla birlikte tekrar ovadaki tarım arazileri üzerinde yapılaşma hız kazanmıştır. Bu araştırma arazi kullanımında yaşanan birtakım sorunların irdelenmesi ve yapılaşmaya uygun olmayan arazilerin amacı dışında kullanılmasının gelecekte sorunları daha da büyütebileceğinin vurgulanması bakımından önemlidir.


  • Open Access

    Muş Ovasında Beyaz Lahana Üreticiliği: Bağlar Köyü Örneği

    by İrFan Baytar

    Bitkisel üretim, insanların temel besin maddesi ihtiyacını karşıladığından dolayı önemini korumaktadır. Son yıllarda tarım alanlarının amacı dışında kullanımının artması ve küresel ölçekte etkili olan pandemi ve bölgesel savaşların gıdaya erişimi zorlaştırması, bitkisel üretimin önemini daha da arttırmıştır. Bu durum elverişli tarım arazilerinin verimli şekilde kullanılması, ekonomik ve katma değeri yüksek olan bitkisel ürünlerin üretilmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Bitkisel üretim potansiyeli olan Muş ili önemli tarım alanlarına sahiptir. İldeki bu tarım alanlarında farklı bitkisel ürünler yetişmektedir. Bu ürünler arasında özellikle beyaz lahana kalitesi ve verimiyle öne çıkmaktadır. Beyaz lahanadan yapılan Çorti Aşı ve Çorti Turşusu coğrafi işaret almasına rağmen ülke çapında bilinirliliği sınırlı kalmıştır. İlin genelinde bazı ailelerin ev tüketim ihtiyacı için üretilen beyaz lahana özellikle Bağlar Köyü ve çevresinde ticari boyut kazanmıştır. Bu çalışmada, Türkiye’deki önemli tarım alanları arasında yer alan ve bitkisel desen çeşitliliği çok olan Muş Ovası’nda özellikle beyaz lahananın üretiminin yaygınlaştırılması için öneriler sunulmuştur. Beyaz lahanayla özdeşleşen Bağlar köyünde üretimin yoğunlaşması nedeniyle bu köyde yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle bir saha çalışması yapılmıştır. Çalışma alanının lokasyon haritası ArcMap 10.5 programıyla çizilmiş, katılımcıların görüşleri ise MAXQDA paket programıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre beyaz lahana üreticiliğinin Bağlar köyünde yaygın olmasının nedenleri arasında köyün toprak özellikleri, su kaynaklarına erişim kolaylığı, üreticilerin kuşaktan kuşağa bu işi yaparak uzmanlaşmaları, üreticiler arasında küçük ölçekte dayanışma kültürü ve ortak pazar oluşumu sayılabilir.


  • Open Access

    Muş Ovası’ndaki Yerleşmelerin Mekânsal Gelişiminin (1984-2024) Tarım Arazileri Üzerindeki Etkisi

    by İrFan Baytar

    Dünya nüfusunun artış hızı farklı ülkelerde değişken olsa da artış eğilimini sürdürmektedir. Bununla birlikte dünyadaki nüfus hareketleri de ortaya çıkan ekonomik, siyasi, askeri, eğitim ve sağlık gibi sorunlar başta olmak üzere diğer bazı nedenlere bağlı olarak artmaktadır. Özellikle ulaşım, iletişim sistemlerinin gelişmesi ve çeşitlenmesi bu hareketi daha da arttırmıştır. Bu sorunların biri veya birkaçının etkili olduğu yerleşim birimlerinden başta büyük şehirler olmak üzere diğer şehirlere doğru göç yaşanmaktadır. Dolayısıyla göç alan şehirlerde ortaya çıkan mekânsal büyüme ihtiyacı ilave mesken, işyeri ve ulaşım sistemleri (havalimanı, karayolu, demiryolu, limanlar ve entegrasyon hat bağlantıları amacıyla arazi kullanımı) tarım arazilerinin amacı dışında kullanılmasına neden olmaktadır. Tarım arazilerinin yapılaşmaya açılması ve betonla kaplanması tarım topraklarının tahrip olmasına ve sürdürülebilirlikten uzaklaşması sonucunu doğurmaktadır. Türkiye’nin önemli tarım alanları arasında yer alan Muş Ovası yerleşme yayılışlarına maruz kalmıştır ve bu durum son yıllarda artarak devam etmektedir. Muş Ovası sınırları içerisinde başta Muş şehri olmak üzere iki ilçe merkezi sekiz belde ve elli üç köy kurulmuştur. Bu yerleşmelerin tarım arazilerine doğru yayılışı, bazı düzenlemelerle belirli yerlerde sınırlandırılmasına rağmen devam etmektedir. Muş Ovası’nın güney doğusunda yer alan ovanın bir kısmı da Bitlis ili Güroymak sınırı içerisinde yer almaktadır. Bu arazilerin bir kısmı bataklık sınıfında olup diğer kısmı ise başta Güroymak ilçesi ve on iki köy yerleşmesi Muş Ovası sınırları içerisinde yayılış göstermektedir. Muş Ovası’ndaki tarım alanlarının mesken bölgeleri, sanayi bölgeleri, hava limanı, kara ve demir yollarının kamu kurumları tarafından önemli oranda plansızca kullanılarak yok edildiği görülmektedir. Tarım arazilerinin bu amaçlarla kullanılması, zeminin yapılaşmaya uygun olmaması depremden etkilenme riskini arttırmaktadır. Bu çalışmada Muş Ovası tarım arazilerinin amacı dışında kullanıldığı ve yıllar içerisinde yerleşmelerin nasıl plansızca yayıldığı farklı dönemler kıyaslanarak ortaya konulmuştur. Araştırma sahası, ArcMap 10.5 kullanılarak lokasyon haritası ve 1984, 2004 ve 2024 yıllarına ait arazi kullanım haritaları çizilerek harita koordinatları UTM koordinat sistemiyle belirtilmiştir. Aynı zamanda ovada en büyük yayılış alanına sahip Muş Şehri’nin 1984, 2004 ve 2024 yıllarındaki yayılış sınırları Google Earth Pro üzerinde gösterilmiştir. Ayrıca, Muş Ovası’ndaki tarımsal araziler üzerindeki yerleşimlerin fotoğraflaması yapılmıştır. Bütün bu veri kaynaklarıyla analizler yapılarak bu durumun sürdürülebilirliği hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.

  • The Migration of Afghanistani Refugees to Iran

    by İrfan Baytar

    Göçler isteğe bağlı olduğu gibi zorunlu da olabilmektedir. Afganistan’da meydana gelen göçlerin önemli bir kısmı zorunlu göç kategorisindedir. Bu tür göçler bazı durumlarda kitlesel nitelik kazanarak hem göç veren ülke hem de göç alan ülkeler açısından ağır sonuçlar meydana getirmektedir. İç çatışmalarla oluşan kaos ortamı ve neticede ortaya çıkan istikrarsızlık, Afganistanlı mültecilerin kendilerine en yakın olan ülkeleri tercih etmeleriyle sonuçlanmaktadır. Mültecilerin İran’ı tercih etmelerinde farklı nedenler bulunmaktadır. Bu nedenler arasında başta İran’ın Afganistan ile sınır komşusu olması gelirken; dinsel, dilsel ve mezhepsel faktörlerinin de etkili olduğu görülmektedir. İran’a göç eden Afganistanlı mültecilerin ekonomik durumlarının da etkisiyle imkân bulanların Türkiye ve Avrupa’ya gittikleri, imkânı olmayanların ise İran’da kaldıkları ve zamanla imkânlarını oluşturup yaşam şartlarının daha iyi olduğu bir ülkeye göç etmek için bekledikleri göze çarpmaktadır. Tarihi süreç içerisinde Afganistanlı mültecilerin daha önce de İran’a göç ettikleri görülmektedir. Ancak günümüzde İran’ın mültecilere bakışı eskiye nazaran değişmiştir. Bunun temel sebepleri arasında İran’daki göçmen sayısının artması (Afganlı, Suriyeli ve Iraklı mülteciler), İran’ın ambargolar nedeniyle ekonomisinin kötü olması ve sürecin zamanla İran halkının mültecilere bakış açısının değişmesi olarak gösterilebilir. Bu nedenlerle 2021 yılında Taliban yönetiminin Afganistan’da kontrolü ele geçirmesinin ardından göç etmeye devam eden mültecilere İran daha temkinli yaklaşmaktadır.


  • Open Access

    Türkiye’nin Afganistanlı Mülteci Göçündeki Yeri ve Önemi

    by İrFan Baytar

    Anadolu, konumu itibariyle geçmişten günümüze kadar farklı dönemlerde farklı nedenlerle kitlesel ölçekte mülteci akınlarına sahne olmuştur. Bununla birlikte başta Afganistan, İran, Pakistan olmak üzere bazı Afrika ülkelerinden de mülteci geçişleri olmaktadır. Bu durumun görülmesinde Türkiye’nin Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en fazla yaklaştığı noktada bulunması ve Asya ile Avrupa arsında köprü görevi görerek transit ülke olarak kullanılması etkili olmaktadır. Türkiye’nin son yıllarda transit ülke özelliğinin yanında hedef ülke olma özelliğinin de güçlendiği söylenebilir. Bu nedenle Ortadoğu ülkeleri başta olmak üzere Afrika ülkelerinden de Türkiye’ye gelen göçmenler olmaktadır. Türkiye ile İran sınırının engebeli olması ve İran’ın mültecilerin geçişi için etkili adımlar atmayarak mülteci geçişlerini engellemede isteksiz davranması, bu güzergâhta mülteci girişlerinin artmasında etkili olmaktadır. Gerek bireysel gerekse kitlesel ölçekteki göç hareketlerinde temel hedef batı ülkelerine geçiş olsa da göçmenler bu ülkelere geçemedikleri takdirde Türkiye’ye yerleşme yolarını arayarak kalmak istemektedirler. Bu çalışmada Afganistan’da farklı zamanlarda meydana gelen çatışma ve kaos nedeniyle mültecilerin Türkiye üzerinden Batı ülkelerine ya da Türkiye’ye yerleşmek amacıyla hareketleri üzerinde durulmuştur. Son yıllarda Irak, Suriye ve Afganistan coğrafyalarında meydana gelen istikrarsızlık ve bununla birlikte geçici koruma statüsündeki Suriyelilerin sayısının fazlalığı nedeniyle göç ve mültecilik konusu daha bir önem kazanmıştır. Dünyada ve Türkiye’de meydana gelen ekonomik sıkıntılar nedeniyle de imkânlar azalmış ve bu nedenle mültecilere bakış da değişmiştir.


  • Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun (TKDK) Verdiği Destekler ve Bu Desteklerin Kırsal Kalkınmaya Etkisi: Muş İli Örneği

    by İrFan Baytar

    Kırsal kalkınma, hem ülkelerin tarımsal kaynaklarının üretimi ve arz talep dengesi hem de nüfusun kır-kent içerisindeki dağılımı üzerinde etkilidir. Kırsal kalkınmayı gerçekleştiren ülkelerde, üretim ile arz talep nispeten dengelidir ve kır-kent arasındaki nüfus dengesi nispeten sağlanır. Kırsal kalkınmayı gerçekleştiremeyen ülkelerde ise hem tarımsal üretimde yetersizlikler ortaya çıkmakta hem de arz talep dengesi sağlanamamaktadır. Bu ülkeler, dengeyi ithalatla sağlamaya çalışmakta ve bu durum ekonomileri üzerindeki ithalat baskısını arttırmaktadır. Kırsal kalkınmayı gerçekleştiremeyen ülkelerde kırdan kente sürekli göç yaşanmaktadır. Bu durum kentlerde nüfus baskısı oluştururken, kırsalda ise üretimde aksamalar ve demografik yatırımlardan yararlanma oranını düşürmektedir. Kırsal kalkınmayı gerçekleştirmek için önemli kaynak, büyük projeler, uzun soluklu ve kararlı çalışmalar gerekmektedir. Bu amaçla ulusal ve uluslararası farklı kurumlar görev üstlenmektedir. Kuşkusuz ilgili kurumlar arasında kırsal kalkınmada en kapsamlı ve etkili faaliyet yürüten kurum Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumudur. Kurum hem Avrupa Birliğinden gelen hem de ulusal fonlardan kaynak alarak faaliyetlerini yürütmektedir. Kurum farklı sektörlerde destek yelpazesini genişletse de zaman zaman kaynak sıkıntısı çekmektedir. Muş ili kırsal potansiyelin yüksek olduğu ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun faaliyet yürüttüğü iller arasında yer almaktadır. Ancak kurumun henüz yeni olması (kuruluş itibariyle) kaynaklarının yetersizliği, yapılan yatırımların yeterince yaygınlaştırılamaması, proje kullandırmada, denetiminde Avrupa standartlarının henüz sağlanamaması ve bozulan çiftçilik imajı ile büyük şehirlerdeki çekicilikler nedeniyle yaşanan göç bu durumu daha da zorlaştırmaktadır.


  • KIRSAL ALAN POTANSİYELİNİN KIRSAL KALKINMAYA ETKİSİ ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA: MUŞ İLİ ÖRNEĞİ

    by İrFan Baytar, Mesut Doğan

    Bu çalışmada, Muş ilinin kırsal alan potansiyeli ve bu potansiyelin ilin kırsal kalkınmasına etkileri araştırılmıştır. Çalışmada üretici görüşlerine başvurularak yapılan saha çalışması, görüşme tekniği kullanılarak hazırlanmıştır. Araştırmanın temel amacı tarım, hayvancılık, turizm vb. faaliyetlerde ilin kırsal alan potansiyeline dönük saha gözlemleri yapmak ve üretici görüşleri ışığında çalışmayı yürütmektir. Bununla birlikte ilin kırsal potansiyelinin kırsal kalkınma üzerindeki etkilerinin sınırlı kalmasına neden olan faktörleri belirleeyerek, göçün nedenlerini ortaya koymak ve çözüm önerileri geliştirmek de araştırmanın üzerinde durduğu konular arasındadır. Çalışmada Muş’un tarım, hayvancılık, su (Murat Nehri ve Karasu), turizm vb. kaynakları irdelenmiş ve bunların daha verimli kullanılmasının önemi üzerinde durulmuştur. Bu kaynaklardan yüksek verim almak için arazilerin amacı dışında kullanılmaması, sulama imkânın geliştirilmesi, yeni tür bitki ve yeni hayvan cinslerinin denenmesi, çiftçi örgütlenmesinin teşvik edilmesi, kooperatifleşme ve uzmanlaşmanın güçlendirilmesi, marka ürünlerin üretilmesi, güçlü pazar desteğinin sağlanması, girdi maliyetlerinin düşürülerek faizsiz kredi desteğinin sağlanması, ulusal ve uluslararası düzeyde güçlü pazar ayağının kurulması önemlidir.


  • Open Access

    Muş İlinde Tarım ve Hayvancılık Faaliyetleri

    by İrFan Baytar, Mesut Doğan

    Bu çalışmada, Muş ilinin tarım ve hayvancılık potansiyeli irdelenmiş kırsal kalkınmaya etkileri üzerinde durulmuştur. Çalışmada ilin tarım, hayvancılık gibi kırsal alan potansiyelinin incelenmesi bu potansiyelin kırsal kalkınma üzerindeki etkilerinin sınırlı kalmasındaki nedenler vurgulanmış ve çözüm önerileri getirilmiştir. Muş, tarımsal üretim bakımından Türkiye’nin önemli illeri arasında yer almaktadır. Murat Nehri ve Karasu, ilin önemli akarsu kaynakları arasında yer almaktadır. Muş ili 866.833 hektar arazisinin içerisinde en büyük paya 357.342 hektarla (%41,2) tarım arazisi sahiptir. Muş Ovası başta olmak üzere Malazgirt, Bulanık ve Liz ovaları, Muş ilinin ve Türkiye’nin önemli tarım alanları arasında yer almaktadır. Bu alanlarda sulu tarım yaygınlaştırıldığı takdirde ilin, ülke içerisindeki tarımsal üretimdeki yeri ve önemi daha da artacaktır. Bu durum kırsal kalkınmaya ivme kazandıracaktır. İlin sahip olduğu yaylalar ve meralar hayvancılık faaliyetleri için önemli avantaj sağlamaktadır. Nitekim il arazileri içerisinde tarım arazilerinden sonra ikinci sırayı 336.062 hektarla (%38,8) mera alanları, üçüncü sırayı 72.099 hektarla (%8,3) çayır alanları oluşturmaktadır. 2020 yılında hayvan varlığı bakımından ilde birinci sırayı 1.235.552 ile küçükbaş alırken, ikinci sırada ise 336.885 ile büyükbaş gelmektedir. İlin sahip olduğu tarım, hayvancılık vb. kaynaklarından alınan verimin arttırılabilmesi, ilin sahip olduğu potansiyelin kullanılabilmesi için sulama imkânlarının iyileştirilmesi, kooperatifleşmenin güçlendirilmesi, ulusal ve uluslararası ölçekte güçlü pazar ağının geliştirilmesi gerekmektedir. Bu imkânlar geliştirildiği taktirde Muş ilinin tarım ve hayvancılık üretiminde önemli artış meydana gelecektir. Böylece ildeki kırsal kalkınma faaliyetleri ivme kazanacaktır.


  • Open Access

    VAN İLİNDE KARAYOLU ULAŞIMININ GELİŞİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

    by İ̇rfan Baytar

    Türkiye’de karayolu ulaşımının tarihi gelişimine baktığımızda, ilk olarak bu yolların Hititler zamanında yapıldığı görülmektedir. Yolların yapımı ile birlikte Anadolu’nun önemi artmaya başlamıştır. Pers (Kral Yolu), Roma ve Osmanlı dönemlerinde yapılan çalışmalarla Anadolu’daki ulaşım ağı daha da gelişmiştir. Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk dönemlerinde kaynak yetersizliğinden dolayı, Osmanlıdan kalan ulaşım hatlarına ilave olarak, önemli bir çalışma yapılamamıştır. 1950’li yıllardan sonra karayolu ulaşımına ağırlık verilmeye başlandığı görülmektedir. Zaman içerisinde Van’daki ulaşım sistemleri arasında en fazla gelişen karayolları olmuştur.