Sena Esin İmAmoğlu

Firmaların ayakta kalabilmek için pazardaki değişime ayak uydurmaları gerekmektedir. Günümüzde hayatın her alanında etkisi olan en kritik değişimlerden biri ise dijitalleşme olarak kabul edilmektedir. Dijitalleşme pazar yapısından tüketici davranışlarına kadar hemen her alanda yıkıcı bir dönüşüme sebep olmuştur. Bu durum dijitalleşmeyi işletmeler için bir gereklilik haline getirmiştir. Dolayısıyla dijitalleşme hem araştırmacıların hem de yöneticilerin yoğun ilgi gösterdiği bir konudur. Ancak bunu kolaylaştıran faktörler ile işletme çıktılarına etkilerine yönelik hala yeterli bilgi mevcut değildir. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı, dijital dönüşümcü liderlik, dijitalleşme ve pazar performansı arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu ilişkileri ampirik olarak ortaya koymak için anket yöntemiyle 214 veri toplanmıştır. Veriler Kocaeli’ndeki imalat sanayi yöneticilerinden elde edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, dijital dönüşümcü liderlik ile dijitalleşme arasında ve dijitalleşme ile pazar performansı arasında istatistiki olarak anlamlı ve pozitif ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca dijitalleşmenin, dijital dönüşümcü liderlik ve pazar performansı arasındaki ilişkide ara değişken etkisinin olduğu saptanmıştır. Böylece bu çalışma hem literatüre ampirik kanıtlarla katkı sunmakta hem de yöneticilere dijitalleşmeye ilişkin öneriler sunmaktadır.

Although researchers have shown great interest in the antecedents and consequences of internet use due to the internet becoming a part of daily life, there is a gap in the literature regarding the factors that affect teachers’ use of the internet for creative purposes. This study aims to empirically examine teachers’ use of the internet for creative purposes and explores its relationship with emotional intelligence, computer anxiety, and the perceived ease of use of the internet. Furthermore, the possible intermediary effect of the perceived ease of use of the internet on creativity among these variables is also empirically investigated. In this context, data were obtained from 264 teachers in the Marmara Region in Turkey using a survey method. To test hypothesized relationships, structural equation modeling was conducted. Findings revealed that computer anxiety has a negative effect on creativity, while perceived usefulness, emotional intelligence, and the perceived ease of use have a positive effect. Our results also supported the partial mediating role of the perceived ease of use in the relationships between emotional intelligence and creativity, as well as between perceived usefulness and creativity, and the full mediating role of the perceived ease of use in the relationship between computer anxiety and creativity. Therefore, this research extends teachers’ understanding of technology acceptance and creativity by linking the two. Moreover, research findings provide important information to shape educational policies or professional development programs on the basis of digital education and offer a different approach to educators.

Teknolojinin bir getirisi olan değişime ayak uydurmak ve karşılaşılan problemlere hızlı yanıt verebilmek tedarik zinciri için her geçen gün zorlayıcı bir süreç haline gelmektedir. Tedarik zincirinde karşılaşılan sorun ve aksaklıklara karşı hızlı yanıt verilebilmesinde dijitalleşme, gerçek zamanlı veri sağlamasıyla oldukça önemli bir hale gelmektedir. Ancak tüm bunların tedarik zinciri tarafından ne ölçüde özümsendiği ve tedarik zinciri performansına nasıl etki ettiği merak konusu haline gelmiştir. Bu yüzden tedarik zinciri çevikliği ve dijitalleşme literatürde yoğun ilgi gören bir konu olarak öne çıkmaktadır. Kavramsal olarak dijitalleşmenin tedarik zinciri çevikliğini ve özümseme kapasitesini artırarak olumlu yönde etkilediği ve böylece tedarik zinciri performansının artacağı öne sürülmektedir. Ancak bu ilişkileri etkileyen faktörlerden bazıları literatürde birbirinden bağımsız olarak incelenmiş olmasına rağmen bir arada henüz çalışılmamışlardır. Bu ihtiyacı gidermek ve literatürdeki boşluğu doldurmak için, çalışmanın amacı dijitalleşme, özümseme kapasitesi, tedarik zinciri çevikliği, tedarik zinciri performansı arasındaki ilişkileri incelemektir. Böylece bu çalışmanın kuramsal olarak özgün olmasıyla literatürdeki önemli bir boşluğu kapatacağı öngörülmektedir. Dijitalleşme, özümseme kapasitesi, tedarik zinciri çevikliği, tedarik zinciri performansı arasındaki ilişkiler ile bu ilişkilerde etkili faktörler ortaya konarak bilimsel literatüre katkıda bulunulacak ve elde edilecek bulgular gelecek çalışmalara ışık tutacaktır.

Kısıtlı kaynak kullanımı ile temel işlevlerde kaliteden ödün vermeden çözümler sunmayı mümkün kılan tutumlu inovasyon kavramına ilişkin literatür henüz gelişme aşamasındadır. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı, dönüşümcü liderlik, bilgi paylaşımı, tutumlu inovasyon ve firma performansı arasındaki ilişkileri incelemektir. Ayrıca tutumlu inovasyon ile firma performansı arasındaki ilişkide pazar belirsizliğinin düzenleyici rolünün ortaya konması da hedeflenmektedir. Bu sebeple Gebze’deki imalat sanayi yöneticilerinden anket yöntemiyle 253 veri toplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, dönüşümcü liderlik ile tutumlu inovasyon arasında ve bilgi paylaşımı ile tutumlu inovasyon arasında pozitif ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, tutumlu inovasyon ve firma performansının da pozitif ilişkili olduğu, pazar belirsizliğinin ise bu ilişkide düzenleyici etkisinin bulunmadığı saptanmıştır.

Dijital dönüşüm köklü değişiklikleri gerektirmektedir ve bu sebeple sürecin yönetilebilmesi için kritik unsurların ortaya konması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, dönüşümsel liderlik, örgütsel çeviklik ve dijital dönüşüm arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu amaç doğrultusunda Gebze’de çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren firmalardaki 285 yöneticiden anket yoluyla veri toplanmıştır. Araştırma hipotezlerini test etmek üzere yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, dönüşümcü liderliğin hem örgütsel çeviklik hem de dijital dönüşümle pozitif yönde ilişkili olduğunu, örgütsel çevikliğin ise dijital dönüşümle pozitif ilişkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca dönüşümcü liderlik ile dijital dönüşüm arasındaki ilişkide örgütsel çevikliğin aracılık rolüne sahip olduğu ortaya konmuştur.

Sürdürülebilir rekabet avantajı, işletmelerin sahip oldukları kaynaklara bağlıdır ve bu yüzden kaynaklarla ilgili alınacak kararlar önem arz etmektedir. Bu kaynakların etkin ve verimli kullanılabilmesi de eş zamanlı bilgiye sahip olmayı gerektirmektedir. Yapay zeka uygulamaları eş zamanlı bilgiye erişme problemini ortadan kaldırmakta ve karar verme sürecini hızlandırmaktadır. Bu yüzden işletmelerin karar verici konumunda bulunanlar, geliştirilen yapay zeka uygulamaları sayesinde iş yapış şekillerinde ve kullanılan geleneksel bilgi sistemleri uygulamalarında değişimlere gitmek durumundadırlar. Bu araştırmanın amacı, işletmelerin birbirleriyle olan rekabetlerinde yapay zeka uygulamalarının karar verme sürecinde stratejik bir önem taşıdığını ve yapay zeka uygulamalarının karar verici konumunda bulunan insan faktörü olmadan da var olup olamayacağını tartışmaktır. Bu çerçevede yapılan incelemeler sonucunda, gelecekte yapay zeka uygulamaları ve teknolojilerinin daha da gelişeceği ve işletmelerin karar verme süreçlerinde kullanımının önemli ölçüde artacağı öngörülmektedir.