DYDuygu Ulusoy Yılmaz

Duygu Ulusoy Yılmaz

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Duygu Ulusoy Yılmaz has a total of 5 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    Popüler Müzikte Evrensel Değerlerin İzini Sürmek: Türkçe Şarkı Sözlerinde UNESCO’nun Yaşayan Değerlerine Diyakronik Bir Bakış

    by Duygu Ulusoy Yılmaz

    Bu çalışma, UNESCO’nun Yaşayan Değerleri’nin 1980, 1990 ve 2000 yıllarında Türkçe sözlü popüler müziklerde nasıl temsil edildiğini ve zaman içinde nasıl değişim gösterdiğini incelemektedir. Her dönemden en çok satan beş albüm olmak üzere toplam 15 albüm seçilmiş, bu albümlerde yer alan toplam 150 şarkı sözü analiz edilmiştir. Albümlerin seçiminde, dönemin toplumsal etkisi ve kültürel popülerliği dikkate alınarak, ilgili yılların müzikal temsil gücü yüksek örneklerine odaklanılmıştır. Araştrma, nitel araştırma desenine dayalı içerik analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Şarkı sözleri, UNESCO’nun Yaşayan Değerler Programı kapsamında tanımlanan barış, sevgi/aşk, saygı, sorumluluk, hoşgörü, dürüstlük, tevazu, mutluluk, işbirliği, sadelik, özgürlük ve birlik değerleri temel alınarak tematik kodlama yoluyla değerlendirilmiştir. Analiz sürecinde yalnızca değerlerin doğrudan ifade dildiği söylemler değil, bunları dolaylı olarak yansıtan metaforlar, söylemler ve dugyusal anatımlar da dikkate alınmıştır. Bulgular, her döneme ait değer dağılımlarının karşılaştırmalı olarak izlenebilmesini sağlayacak grafiklerle görselleştirilmiştir.Elde edilen sonuçlar, şarkı sözlerinde yer alan değerlerin Türkiye’nin toplumsal, kültürel ve siyasi dönüşümleriyle yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. 1980 askeri darbesi sonrasında işbirliği ve sevgi gibi dayanışma ve duygusal sığınma temalarının öne çıktığı; buna karşın özgürlük temasının büyük ölçüde geri planda kaldığı görülmüştür. 1990’lı yıllar, küreselleşme ve medya çeşitliliğinin etkisiyle bireysel duyguların ve öznel anlatımların öne çıktığı bir dönem olmuş; bu yıllarda sevgi, mutluluk ve tevazu gibi değerler şarkı sözlerinde daha belirgin biçimde temsil edilmiştir. 2000’li yıllarda ise Türkçe popüler müzikte bireysel ve toplumsal değerlerin bir arada ifade edildiği daha dengeli bir söylem oluştuğu gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, özgürlük teması bu dönemde de sınırlı biçimde temsil edilmiştir. Bu bulgular, Türkçe sözlü popüler müziğin dönemsel toplumsal değişimlerle ilişkili olarak evrensel değerlerin kültürel temsilini yansıtan önemli bir söylem alanı olduğunu göstermektedir.

  • Open Access

    Pandemi Sürecinde Müzisyen Olmak

    by Duygu Ulusoy Yılmaz

    Covid-19 pandemisi, küresel bir sağlık krizini tetiklemesinin yanı sıra kültür ve sanat alanında etkileri uzun süre hissedilecek derin bir sosyo-ekonomik kırılmayı beraberinde getirmiştir. Türkiye’de 15 Mart 2020 tarihli İçişleri Bakanlığı genelgesiyle başlayan kısıtlamalar, 21 Mart itibarıyla tüm canlı müzik faaliyetlerinin süresiz olarak durdurulmasıyla müzisyenleri çok boyutlu bir dönüşüm sürecine sürüklemiştir. Canlı müzik etkinliklerinin durması, müzisyenlerin gelir kaynaklarının kesintiye uğramasının yanı sıra, müzikal icranın sahne, beden ve dinleyiciyle kurduğu sürekliliği askıya almış, bu durum müzisyenlerin hem performans hem toplumsal görünürlük hem aidiyet boyutlarında önemli dönüşümler yaşamalarına neden olmuştur.Bu çalışma, pandemi sürecinde Türkiye’de müzisyenlerin yaşadığı çok boyutlu dönüşümü görünür kılmayı amaçlamaktadır. Araştırma, müzisyenleri yalnızca kültürel emekçi olarak değil, müzikal icra pratikleri ve icra mekanlarının dönüşümü bağlamında, aidiyet ve kimlik üreten aktörler olarak ele almaktadır. Bu doğrultuda çalışma, müzikal icrayı beden, mekân ve süreklilik ilişkisi içinde şekillenen bir pratik olarak değerlendirmektedir. Araştırma Türkiye’nin farklı şehirlerinde faaliyet gösteren 129 müzisyenle gerçekleştirilen anket çalışmasına dayanmaktadır. Anket; demografik bilgiler ve bireysel deneyimlerin yanı sıra pandemi öncesi ve sonrası çalışma koşulları, müzikal üretim ve icra biçimleri, dijital üretim pratikleri ile kriz sürecinde geliştirilen bireysel ve kolektif stratejilere ilişkin sorulardan oluşmaktadır.Elde edilen veriler, müzik alanında uzun süredir var olan sorunların pandemiyle birlikte keskinleştiğini göstermektedir. Bulgular, üretim koşullarındaki kırılganlığın arttığını, buna karşın müzikal sürekliliği korumaya yönelik icra ve dayanışma stratejilerinin belirginleştiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, pandemi koşullarında müzikal icranın dönüşümünü müzikolojik bir perspektifle ele alarak, bu dönüşümün müzisyenlik üzerindeki etkilerini görünür kılmakta ve gelecekte benzer krizlere yönelik politika üretimi ihtiyacına işaret etmekte, müzik, toplum ve kültür ilişkisine dair literatüre disiplinler arası bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.

  • Open Access

    Feminist Müzikoloji Perspektifiyle Erken Cumhuriyet Döneminde Kadınların Müzikteki Konumuna İlişkin Bir Değerlendirme

    by Duygu Ulusoy Yılmaz

    Bu çalışma, erken Cumhuriyet döneminde kadınların müzik alanındaki konumunu, feminist müzikoloji temelli bir bakış açısıyla ele almaktadır. Çalışmanın çıkış noktası, kadınların sahnede görünür hale gelişinin yalnızca modernleşmenin kanıtı şeklinde yorumlanmasının ötesinde, ulusun sesini, duygusunu ve bedenle kurduğu ilişkiyi dönüştüren bir süreç olarak değerlendirilmesi gerekliliğidir. Çalışmada, Joan Scott, Suraiya Faroqhi ve Deniz Kandiyoti yaklaşımlarından esinle Cumhuriyet modernleşmesi toplumsal cinsiyet üzerinden kurulan bir ulus projesi olarak ele alınmış ve Susan McClary, Marcia Citron, Ruth Solie’nin bakışıyla da müzik tarihinin cinsiyetlendirilmiş yapısını tartışmaya açmıştır. Burada ortaya konan tartışma, alanın bütününü kapsama iddiası gütmemekte, daha çok bu alana dönük dikkatin artırılmasına yönelik küçük bir katkı sağlamayı hedeflemektedir. Belirlenen kuramsal çerçeve, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan süreçte kadınların müzikle ilişkisi üzerinden izlenebilmektedir. Tanzimat öncesinde saray çevresiyle sınırlı kalan kadın müzik pratiklerinin, Tanzimat ve Meşrutiyet dönemlerinde değişen eğitim imkanları ve dönüşen beğeni kültürüyle birlikte genişlediği, bu birikimin Cumhuriyet’in kültür politikalarına zemin oluşturduğu ortaya konmaktadır. Erken Cumhuriyet döneminde öncü isimler üzerinden sahne, eğitim, radyo ve müzikte kadınlar incelenirken bu görünürlüğün aynı zamanda sıkı kuralların varlığına da değinilmektedir. Müzik tarihi uzun süre erkek merkezli bir bakışla yazılmış, kadınlar geri planda bırakılmıştır ancak Cumhuriyet dönemi müziğinin bütüncül biçimde değerlendirilebilmesi kadınların da emeğinin dikkate alınmasıyla mümkün olabilir. Kadınların tarihsel varlığının ortaya çıkarılmasında sözlü tarih çalışmaları, arşiv incelemeleri ve yerel müzik pratiklerine yönelik araştırmalar büyük önem taşımaktadır.

  • Open Access

    MÜZİK ÖĞRETMENLERİNİN ŞİDDET TUTUM DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

    by Duygu Ulusoy Yılmaz, Emine Serra Polat

    İnsanın olduğu her yerde var olan ve engel olunmadığı sürece varlığını artırarak devam ettiren şiddet, günümüzde en büyük toplumsal sorunlardan biridir. Kişinin kendisine ya da karşısındakilere (canlı, cansız her tür varlık olabilir) üstünlük sağlamak amacıyla fiziksel ve/veya duygusal biçimde uyguladığı baskıyı, zorlamayı ifade eden, gerek bireysel, gerek toplumsal açıdan genel olarak kötüyü çağrıştıran bir ifadedir. Bu bakışla, güzelle örtüşen unsurları şiddetle bağdaştırabilmek daha zordur. Bu yönden çoğu kişi tarafından güzel algısıyla bütünleştirilen sanatın şiddetle anılması çok da alışıldık bir yaklaşım değildir. Özünde güzeli barındırması beklenen sanatla uğraşan kişilerin, şiddete ilişkin tutumlarının nasıl olduğu sorusundan hareketle başlayan çalışma, müzik eğitimi alan ve bu alanda mesleğini sürdüren bireylerle sınırlandırılmıştır. Türkiye’de farklı bölgelerde çalışan 100 müzik öğretmeninin şiddet tutumlarını belirlemek amacıyla, Adıbelli, Saçan ve Türkoğlu tarafından geliştirilen Şiddet Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Şiddet tutumuna farklı değişkenlerin etkisini saptamak amacıyla kişisel bilgi formundan yararlanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 22 istatistik programı kullanılmıştır. Cinsiyetin, yaşın, mezun olunan lise türünün, müzik öğretmenlerinin okudukları kitap, izledikleri film, dinledikleri müzik türlerinin, şiddet tutumları üzerindeki etkilerini belirlemeye yönelik sorular neticesinde, dinlenilen müzik türü ile şiddet tutum düzeyi arasında anlamlı sonuçlar elde edilmiştir.

  • Open Access

    Woman in Erzurum Folk Songs

    by Ahmet Selçuk Bayburtlu, Duygu Ulusoy Yilmaz

    Üreten kadınların gerek bireysel gerek toplumsal cinsiyete ilişkin sorunlar karşısında seslerini duyurmaya başlar hale gelmesine paralel olarak, kadını konu alan sosyal çalışmalar da hız kazanmaya başlamıştır. Halk biliminden sosyolojiye, psikolojiden müzikolojiye kadar farklı disiplinlerde toplumsal cinsiyet ve kadın temasını ele alan -özellikle- kültürel çalışmalarda bunun yansımalarını görmek mümkündür. Kültürün işitsel boyutu olan müzik alanında da kadına ilişkin çalışmaların artmaya başladığı görülür. Popüler müziklerin yanı sıra kültürün sözlü ve işitsel yansıması olan türkülerde de bu kapsamda çalışma hareketliliği dikkati çeker. Toplum yaşamını, olaylara bakış açısını geçmişten günümüze taşıyan kültürel miras olan türküler, sözlerindeki temalardan, motiflerden yola çıkarak toplumunun özüne ilişkin bilgi edinmemizi sağlayan önemli veri kaynaklarıdır. Bu araştırmada, bu değerli kaynaklardan yola çıkarak, kadının konumuna Erzurum türküleri örnekleminde yanıt aranmaktadır. Bu kapsamda, Erzurum yöresine ait 308 türkü içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiş, sözlerinde kadın teması içeren 167 türkü saptanmıştır. 153’ü kırık hava, 14’ü uzun hava olan bu türkülerin; makam, usul, ağız özelliklerine göre dağılımı yapılmıştır. Türküler, kadına ilişkin semboller, hitap şekilleri, kadına uygun görülen roller açısından incelenmiş, tüm veriler tablo ve grafikler şeklinde gösterilmiştir.


  • Kahramanmaraş Türkülerinin Konu, Makam, Usûl ve Ses Özellikleri Açısından İncelenmesi

    by Elif Türkan Kum, Duygu Ulusoy Yılmaz

    Kahramanmaraş, tarihi Hititlere kadar uzanan köklü bir miras üzerine inşa edilmiş bir şehirdir. Böylesine köklü bir kültür mirası bulunan Kahramanmaraş’ın müzik kültürü de elbette çok eskilere uzanmaktadır. Zamanla Anadolu Türk kültürünün egemen olmasıyla şehrin en önemli müzik mirasını türküler oluşturmaya başlamıştır. Bu çalışmada, TRT Halk müziği repertuvarında yer alan, Kahramanmaraş yöresine kayıtlı türküler, betimsel tarama modeline göre ele alınmıştır. İncelenen 78 türkü konu, makam, usûl ve ses özelliklerine göre ele alındı. Kahramanmaraş yöresine kayıtlı türkülerin incelenmesi neticesinde; en çok işlenen konunun aşk ve sevda olduğu, bunu kahramanlık ve asker türküleri, ağıtlar, oyun ve tören konulu türküler izler. Makam olarak hüseyni makamının baskın olduğu yöre türkülerinin çoğunluk olarak karar sesinin la sesi, aynı şekilde bitiş sesinin de çoğunluk olarak la sesi olduğu tespit edildi. Kahramanmaraş yöresine kayıtlı türküler usûl açısından incelendiğinde 4/4’lük usûlün çoğunlukla kullanıldığı görülür. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) halk müziği repertuvar yer alan 78 Kahramanmaraş türküsünün incelenmesi neticesinde elde edilen veriler, grafik olarak çalışma içinde açıklamalarıyla verildi.


  • Halk Türkülerinin İçinde Varlığını Sürdüren Şiddet Çağrışımlı İfadeler

    by Duygu Ulusoy Yilmaz, Funda Kekli̇k Kal, Ahmet Selçuk Bayburtlu

    Şiddet; fiziksel, psikolojik, bireysel ve toplumsal boyutları ile ele alınması gereken bir olgudur. İnsan, yaşamı boyunca şiddetin farklı boyutları ile karşılaşmaktadır. Şiddet, doğuştan gelen bir davranış biçimi olmasından ziyade sonradan öğrenilen davranışlardır. Psikolojik sorunlar dışında, aile, arkadaş, kitle iletişim araçları şiddetin öğrenilmesine, kanıksanmasına ve yayılmasına etken ortamlardır. Yani insanlar diğer davranışlar gibi şiddeti de içinde bulundukları ortamdan öğrenirler ve kültürel bir miras gibi sonraki kuşaklara aktarabilirler. Toplumun yaşam biçimine, duygularının dışa vurumuna ilişkin önemli ipuçları veren halk türküleri de nesilden nesile, kulak yoluyla aktarılarak öğrenilir. Türkü sözlerinde yer alan şiddet çağrışımlı ifadeler de öğrenilen ve sonraki kuşaklara aktarılan unsurlardır. Bu durum şiddet çağrışımlı ifadelerin müzik aracılığıyla sürekliliğin sağlanmasına, zaman içinde tekrar edilme sıklığına bağlı olarak kanıksanmasına, normalleşmesine ve toplumda kabul gören ifadeler haline dönüşmesine vesile olabilir. Bu çalışmada, TRT Halk müziği repertuvarında yer alan, sözlerinde şiddet çağrışımlı ifadeler içeren türküler, betimsel tarama modeline göre ele alınmıştır. Şiddet çağrışımlı ifadelerin tespit edildiği 1406 halk türküsü; türüne, bölgesine, şiddet boyutlarına ve şiddet çağrışımı içeren ifadelere göre incelenmiştir. Şiddet çağrışımlı ifadeler, salt kelime anlamıyla değil, türkülerin ifade ettiği bütünsel ve genel anlam odaklı olarak değerlendirilmiş, bu kapsamda yapılan detaylı incelemeler sonucunda şiddet çağrışımlı ifadelerin her türküde farklı şiddet boyutlarını ifade ettiği tespit edilmiştir.


  • Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Öğrencilerinin Düşünme Stillerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

    by Duygu Ulusoy Yilmaz, Didem Akar

    Bu araştırmada Müzik Eğitimi ve Resim-İş Eğitimi Anabilim Dallarında öğrenim görmekte olan öğrencilerin düşünme stillerinin belirlenmesi ve düşünme stillerinin farklı değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma tasarımı genel tarama modellerinden biri olan ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini 2018-2019 öğretim yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı ve Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalında kayıtlı olan 238 öğrenci; örneklemini ise bu bölümlere devam etmekte olan 146 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verileri, öğrencilerin düşünme stillerini belirlemek amacıyla Sternberg ve Wagner (1992) tarafından geliştirilen ve Buluş (2006) tarafından Türkçe güvenirlik çalışması gerçekleştirilen Düşünme Stilleri Ölçeği ile öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin 2018-2019 güz dönemine ait not ortalama verileri öğrenci işlerinden temin edilmiştir. Düşünme Stilleri Ölçeği 5 temel alt boyut ve 13 alt boyut olmak üzere 7’li likert tipi 65 sorudan oluşmaktadır. Elde edilen veriler SPSS 23 (IBM) istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü öğrencilerinin sırasıyla en çok yasama, liberal ve yargı düşünme stillerini; en az ise muhafazakar, global ve monarşik düşünme stillerini tercih ettikleri saptanmıştır. Ayrıca ikinci sınıf öğrencilerinde yargı ve anarşik stilin üçüncü ve dördüncü sınıflara göre daha çok kullanıldığı tespit edilmiştir.