YIYasemin İpEk

Yasemin İpEk

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article

Previous Organizations / Institutes

The organizations / institutes from the scholar's other articles in the past ten years


Yasemin İpEk has a total of 10 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Education, religiosity, and secularisation: a meta-analysis from Türkiye

    by Yasemin İpEk

    The relationship between education and religiosity has long been a central topic of debate in the social sciences. Early formulations of modernisation and secularisation theories linked education t...

  • Open Access

    İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Öğretim Süreçlerinin Kariyer Eğilimi ve Stresi Açısından İncelenmesi

    by Yasemin İpEk, Sümeyra Arican, Recai Doğan

    İlahiyat fakülteleri standart bir program uygulamaktadır. Bununla birlikte mezunları din referanslı eğitim ve hizmet alanlarında birbirinden farklı kariyer olanaklarıyla karşılaşmaktadır. Bu durum, bir taraftan öğrencilerin akademik iş yükünü arttırırken diğer taraftan öğrencide kariyer belirsizliği oluşturabilmektedir. Yüksek din öğretimi kurumlarındaki öğrenci sayılarının artmasıyla birlikte öğrencilerin kariyer stresinden daha fazla etkilendikleri düşünülmektedir. Araştırmanın amacı, yüksek din öğretimi öğrencilerinin hedeflerini belirleme ve gerçekleştirmede karşılaştıkları güçlüklerin, kariyer streslerini ne düzeyde etkilediğinin belirlenmesidir. Araştırmanın tasarlanmasında nicel bir yaklaşım benimsenmiş ve araştırma süreci nedensel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılı itibariyle İlahiyat/İslami İlimler Fakültelerinin 2, 3. ve 4. sınıflarında okuyan 450 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara, kolaylıkla bulunabilme ve kartopu örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak; kişisel bilgilere yönelik soruların yer aldığı formun yanı sıra Bozanoğlu tarafından geliştirilen “Akademik Güdülenme Ölçeği” ile Özden ve Sertel-Berk tarafından Türkçeye uyarlanan “Kariyer Stresi Ölçeği” kullanılmıştır. Google Forms aracılığıyla toplanan veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada kadın öğrencilerin ve son sınıf öğrencilerinin iş bulma baskılarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin kariyer stresi ve iş bulma baskısını hissetme durumları arttıkça akademik güdülenmelerinin düştüğü ve bu durumun genel akademik başarılarını da düşürdüğü tespit edilmiştir.


  • Open Access

    İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Mantıksal-Matematiksel Zekâ Profilleri Açısından Akademik Başarı Durumlarının İncelenmesi

    by Yasemin İpEk, Ayşe Çalal

    İlahiyat bilimlerinin ilerleyebilmesi için matematiksel becerilerin gerekliliği tarihten günümüze değişmeyen bir gerçekliktir. Fıkıh, kelam, felsefe gibi İslam ilahiyatının temel alanlarının matematiğin farklı boyutları ile olan ilişkisi durumun örneklerindendir. Çalışmada kısmen yer verilen bu örnekler matematiğin İslam düşünce geleneğindeki önemini ve işlevini anlamak adına önemli olmuştur. Günümüzde üniversitede bir bilim alanı olarak yer alan ilahiyatın matematiksel becerilerle olan ilişkisinin tarihi kökenlerine atıfta bulunmak hedeflenmiştir. Matematiksel düşünme becerisinin ilahiyat alanındaki önemi ve işlevselliği İslam düşünce geleneğinden bu yana daha da artmaktadır. Matematiksel bilgi ve kavramları kullanarak, soyutlama, tahminleme, genelleme, hipotez kurup test etme gibi becerilere odaklanan matematiksel düşünebilme sadece matematik problemlerinin çözümünde değil hayatın içerinde karşılaşılabilecek tüm problemlerin çözümünde işe koşulması gereken bir yetkinliktir. Dinî konulardaki yeni problem ve ihtiyaçlar karşısında çözüm üretmesi beklenen ilahiyat alanının bu yetkinliğe sahip öğrencilere hitap etmesi ideal olacaktır. Bu düşüncelerden yola çıkılarak araştırmada ilahiyat fakültesi öğrencilerinin üst düzey düşünme becerilerinden mantıksal-matematiksel düşünme becerilerine sahip olma durumlarına göre ilahiyat öğretim süreçlerindeki ders çalışma ve öğrenme yaklaşımlarının değişip değişmediği ve bu durumun genel akademik başarıları üzerinde etkili olup olmadığı incelenmiştir. Bu amaçla tahmin değişkeni olarak öğrencilerin mantıksal-matematiksel zekâ algı düzeylerinin (X) sonuç değişkeni olarak genel akademik başarılarına (Y) etkisini açıklamada öğrenme ve ders çalışma yaklaşımları (M) açıklayıcı bir role sahip midir, sorusuna cevap aranmış ve araştırmanın yöntemsel yaklaşımı bu soru etrafında belirlenmiştir. Nicel bir yaklaşımla tasarlanmış bu araştırmada nedensel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evreni, Türkiye genelinde 2022-2023 eğitim öğretim yılında İlahiyat (birinci veya ikinci öğretim) programlarına devam eden öğrencilerdir. Bu kapsamda 2022-2023 eğitim öğretim yılında İlahiyat Fakültelerine devam eden 452 öğrenciye ulaşılmıştır. Bu öğrencilerin belirlenmesinde olasılıklı olamayan örnekleme yöntemlerinden kolaylıkla bulunabilmeye başvurulmuştur. Veri toplama aracı olarak “Çoklu Zekâ Öz Algı Ölçeği”nin alt ölçeklerinden biri olarak “Mantıksal-Matematiksel Zekâ Öz Algı Ölçeği” ile “Akademik Başarı Envanteri Ölçeği”nin genel akademik başarı alt ölçeği olan “Öğrenme ve Ders Çalışma Yaklaşımları Envanteri (ÖDYE-Kısa Form)” kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları değerlendirildiğinde ilahiyat fakültesi öğrencilerinin mantıksal-matematiksel zekâ düzeylerinin ilahiyat öğretimi süreçlerindeki öğrenme ve ders çalışma yaklaşımlarını etkilediği ayrıca bu ilişkinin genel akademik başarıları üzerinde anlamlı bir düzeyde ve olumlu bir yönde belirleyici olduğu ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin mantıksal-matematiksel zekâ algılarındaki artışın derinlemesine yaklaşımlı öğrenmelerini ile düzenli çalışma ve çalışmayı izleme şeklindeki davranışlarını da anlamlı bir düzeyde arttırdığı saptanmıştır. Aynı zamanda öğrencilerin mantıksal-matematiksel zekâ düzeyleri düştükçe öğrenmelerinin de daha yüzeysel bir yaklaşımla gerçekleştiği ve bu durumun da genel akademik başarılarını düşürdüğü sonucuna ulaşılmıştır. Son yıllarda İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin akademik başarı düzeylerinin düşüş eğiliminde olduğuna ilişkin tartışmaların yaşandığı görülmektedir. Bu düşüşün nedenleri pek çok açıdan tartışılabilir. Fakat mantıksal ve matematiksel düşünme becerileri yüksek öğrencilerin ilahiyat fakültelerini tercih etmesini sağlayacak bir puanlama sistemi bu düşüşün önüne...

  • 4-6 Yaş Kur’an Kursu Öğreticilerinin Teknoloji Yeterlilikleri Hakkında Bir Karma Yöntem Araştırması

    by Yasemin İpek, Ali Öncü

    Bu araştırma, 4-6 yaş Kur’an kursu öğreticilerinin teknolojik yetkinliklerinin ne düzeyde olduğu ve bu yetkinliği olumlu ya da olumsuz anlamda etkileyen faktörlerin neler olduğu sorusu çerçevesinde yürütülmüştür. Böyle bir sorunun problem olarak ele alınıp çalışılmasının temel nedeni ise Pandemi süreciyle birlikte ortaya çıkan eğitim-öğretim süreçlerinde teknoloji kullanımın önemi konusuna dikkat çekmektir. Araştırmada karma yöntem modellerinden açımlayıcı sıralı desen benimsenmiştir. Çalışmanın birincil veri kümesi olarak nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu kapsamda veri toplama aracı olarak kişisel bilgilere dönük soruların yer aldığı formun yanı sıra Horzum vd. (2014) tarafından geliştirilen “Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği (TPAB)” gerekli izinler alınarak kullanılmış ve 528 katılımcıya uygulanmıştır. Çalışmanın ikincil veri kümesi olarak nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninden faydalanılmıştır. Bu kapsamda iki oturum şeklinde ve her bir oturumda 10 katılımcı olmak üzere toplamda 20 katılımcı ile odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerin odağında katılımcıların 4-6 yaş grubu Kur’an kursu uzaktan eğitim sürecindeki teknoloji kullanım tecrübelerinden genel olarak bahsetmeleri ile sürecin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirmeleri yer almıştır. Araştırmada elde edilen nicel bulgular ışığında öğreticilerin TPAB ölçeği genel ortalamasının iyi olduğu dikkat çekmektedir. Fakat öğreticilerin teknoloji ile ilgili alt boyutlardan almış oldukları puanların genel ortalamanın altında olduğu görülmektedir. Nitel bulgular çerçevesinde ise uzaktan eğitim süreciyle birlikte teknoloji okur yazarlığı farkındalığının arttığı tespit edilmiştir. Öğreticiler kendilerinde ortaya çıkan bu teknoloji farkındalığını korumak ve konuyla ilgili hizmet içi eğitim seminerlerine ihtiyaç duyduklarını belirtmektedir.


  • Open Access

    COVİD-19 KISITLAMALARI SÜRECİNDE LİSANSÜSTÜ ÖĞRENCİLERİN ÇEVRİMİÇİ EĞİTİM DENEYİMLERİNİN İNCELENMESİ (İLAHİYAT VE İSLAMİ İLİMLER EĞİTİM PROGRAMLARI ÖRNEĞİ)

    by Yasemin İpek, Vahdeddin Şi̇mşek, Hasan Sözen

    Bu çalışmada, ilahiyat ve İslami ilimler fakültesi lisansüstü programlarına devam eden öğrencilerin deneyimlemiş oldukları çevrimiçi (online) eğitim ve öğretimle ilgili görüşlerine başvurulmuştur. Çalışmadan elde edilen verilere göre, çevrimiçi ilahiyat/İslami ilimler lisansüstü eğitimlerinin güçlü ve zayıf yönleri belirlenmiş, öğrencilerin çevrimiçi öğrenmeye ilişkin genel tutum düzeylerinin açıklanmış, genel tutumlarının çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği ortaya konulmuştur. Araştırmanın çalışma evreni 2019-2020 bahar dönemi ve 2020-2021 güz eğitim-öğretim dönemlerinde çeşitli üniversitelerin ilahiyat/İslami ilimler alanında lisansüstü eğitim programlarına devam eden ve COVİD-19 sınırlamaları nedeniyle çevrimiçi (online) eğitim sürecini deneyimlemiş olan öğrencilerdir. Çalışmada araştırma yöntemi olarak karma model benimsenmiştir. Araştırmanın nicel boyutu için tarama, nitel boyutu için durum çalışması deseni benimsenmiştir. Veri toplama aracı olarak; kişisel bilgilere dönük soruların yer aldığı form, öğrencilerin lisansüstü ilahiyat/İslami ilimler programları özelinde çevrimiçi öğrenmeye ilişkin görüşlerini almak üzere anket sorularının yer aldığı form ile Usta, İlker ve Okur (2016) tarafından geliştirilen “Çevrimiçi Öğrenme Tutum Ölçeği” gerekli izinler alınarak kullanılmıştır. Ayrıca Çevrimiçi (online) eğitim öğrencisi olduğum lisansüstü eğitim için uygundur.”, “Daha iyi ve etkili bir lisansüstü eğitim için yüz yüze etkileşim gereklidir.”, “Çevrimiçi (online) eğitim lisansüstü eğitimde fırsat eşitliği sağlamaktadır.” ve “Lisansüstü eğitimin tamamını çevrimiçi (online) eğitim yoluyla almak isterdim.” şeklindeki ifadelerden oluşan anket formu kullanılarak öğrencilerin çevrimiçi ilahiyat/İslami ilimler programlarına özel görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Dahası nicel verilerin nitel veriler çerçevesinde tartışılmasını sağlamak üzere, öğrencilerin çevrimiçi eğitim sürecini genel olarak değerlendirmelerine imkân veren açık uçlu soruların bulunduğu bir form uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları 200 öğrenciye uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen verilerle ölçeğin güvenirlik kontrolü sağlanmıştır. Çalışma grubundan elde edilen verilerin analiz edilmesinde SPSS paket programından yararlanılmış, betimsel istatistikler yapılmıştır. Elde edilen bulguların nitel verilerle desteklenmesini sağlamak üzere öğrencilerin alıntılarına yer verilmiştir.Çalışma bulguları ilahiyat ve İslami ilimler alanında lisansüstü eğitim alan öğrencilerinin uzaktan eğitim algıları; cinsiyet, öğretim elemanlarının çevrimiçi eğitim sistemlerini kullanmaya istekli olma, lisansüstü öğrenim görülen üniversite ile ikamet edilen yerin birbirine göre konumu, devam edilen anabilim dalı türü ile çevrimiçi eğitim sürecinde sahip olunan internet bağlantısı durumu değişkenlerine göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Dahası öğrencilerin yüz yüze eğitimi çevrimiçi eğitimden daha etkin ve tercih edilebilir görme eğiliminde oldukları saptanmıştır. Ancak ölçekten elde edilen bulgular, anket ifadelerinden elde edilen bulgular ve nitel veriden elde edilen bulgular bir bütün olarak değerlendirildiğinde; lisansüstü ilahiyat/İslami ilimler programları için genel çıkarımlarda bulunmak yerine değerlendirmelerin alan odaklı bir yaklaşımla yapılmasının daha makul olduğu anlaşılmıştır. Buna göre hangi derslerin yüz yüze, hangilerinin çevrimiçi eğitim modeline daha uygun olduğunu tespit ederek hibrit uygulamaların işe koşulmasının daha anlamlı olacağı görülmüştür. Öğrencilerin değişen rolleri tekrar gözüne alınarak yetişkin eğitimi kapsamında çevrimiçi süreci yeniden tasarlamak olumlu katkı sağlayabilir. Ayrıca çevrimiçi lisansüstü ilahiyat/İslami ilimler eğitim süreçlerini daha etkin...


  • AKADEMİK BAŞARISI YÜKSEK ÖĞRENCİLERİN AHLAKİ DEĞER YÖNELİMLERİNİN İNCELENMESİ

    by Yasemin İpEk

    Bu araştırmanın amacı, akademik alanda başarılı öğrencilerin ahlaki değer yönelimlerini belirlemektir. Böylelikle bilişsel alanda parlak görülen ve öğretim süreçlerinde bu yönde desteklenen bu öğrencilerin duyuşsal alan özelliklerin de keşfedilmesine ve öğretimlerinde dikkate alınmasına katkı sağlamaktır. Nicel bir yaklaşımla tasarlanan bu araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın genel evreni akademik alanda başarılı ortaöğretim öğrencileridir. Araştırmanın örneklemi ise 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır il merkezinde faaliyet gösteren fen liseleri öğrencilerinden oluşturulmuştur. Araştırma verileri Diyarbakır il merkezindeki Rekabet Kurumu Cumhuriyet Fen Lisesi ve Vali Aydın Arslan Fen Lisesi öğrencilerinden olmak üzere bu iki liseye devam eden 706 öğrenciden elde edilmiştir. Araştırmada temelde “Akademik alanda başarılı öğrencilerin değer tercih sıralamaları nedir ve bu sıralamaları cinsiyetlerine göre nasıldır?” sorularına yanıt aranmıştır. Bu araştırma sonucunda öğrenciler tarafından en çok önemsen beş değerin, birinci sırada “aile kurumuna önem verme” daha sonra sırası ile namuslu olmak, âdil olmak, güvenilir olmak ve dürüstlük değerleri olduğu; en az tercih alan beş değerin ise, en azı misafirperverlik olmak üzere, kanaat, estetik duyarlılık, ölçülülük ve paylaşımcı olmak değerlerinin olduğu görülmüştür. Bu kapsamda ilgili literatür incelendiğinde bilişsel alanda gelişkin bir potansiyele sahip öğrencilerin karakteristik olarak aile kurumuna önem verme, namuslu olmak, adalet, güven, doğruluk, dürüstlük gibi ahlaki özelliklere sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin değerleri önemseme düzeylerinin, cinsiyete göre bazı değerlerde değişiklik gösterdiğine ulaşılmıştır. Akademik alanda başarılı öğrencilerin cinsiyetlerine göre değer yönelimlerinin genel popülasyona benzerlik gösterdiği ve kapsamdaki kuramsal bilgilerin bu öğrenciler için de geçerliliğini koruduğu söylenebilir. Hatta ilgili literatürde de bilişsel alanda gelişkin potansiyele sahip öğrencilerin toplumsal norm ve kültüre hususen saygılı duyduklarına, bunları benimsemek üzere sorguladıklarına ve hatta bunların bilinçli bir taşıyıcısı olabildiklerine ilişkin referanslarla da karşılaşılmıştır.

  • Open Access

    Üstün Zekâlı Öğrencilerin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersine İlişkin Tutumlarının İncelenmesi

    by Cemal Tosun, Hasan Sözen, Yasemin İpEk, Vahdeddin Şi̇mşek

    Zekâ düzeyi yüksek kişiler, yaşadıkları toplumun en önemli insan kaynağıdır. Üstün zekâlı öğrencilerin potansiyelinin önemini fark eden toplumlar üstün yetenekli çocuklara ve bu çocukların eğitimlerine yönelik çalışmalara daha da hız vermiştir. Bu bağlamda son yıllarda üstün yetenekli öğrencilere yönelik eğitim faaliyetleri tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de artmıştır. Bu noktada Bilim ve Sanat Merkezleri (BİLSEM) kurulmuş ve üstün yetenek ve zekâya sahip bireylere eğitim verilmesi amaçlanmıştır. Bu merkezlerde eğitim gören üstün yetenekli öğrenciler hem bu merkezlerde hem de diğer öğrenciler gibi okulda da eğitim görmektedir. Eğitim alınan derslerden biri de Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisidir. Ancak bu özelliklere sahip öğrencilerin Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersine yönelik tutumlarının belirlenmesine dair çalışma bulunmamaktadır.Bu bağlamda araştırmanın amacı, üstün zekâlı öğrencilerin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersine ilişkin genel tutumlarını farklı değişkenlere göre incelemektir. Diğer taraftan, üstün zekâlı öğrencilerle ilgili alan yazındaki söz konusu boşluğa dikkat çekmek, üstün zekâlı öğrencilerin din ve ahlak öğretimi alanındaki ilgi ve ihtiyaçlarının belirlenmesine ilişkin daha derinlemesine çalışmalara ihtiyacı ortaya koymak ve bu konuda yeni çalışmalara zemin hazırlamaktır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Milli Eğitim Bakanlığı, Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğünce “üstün zekâlı” olarak tanılanan ortaokul ve lise öğrencileri oluşturmaktadır. Söz konusu araştırma verileri 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Ölçeğin, elde edilen veriler üzerinden güvenirliğini test etmek üzere iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmış, Cronbach Alfa değeri 0,95 olarak saptanmıştır. Bununla birlikte yüzde, frekans, aritmetik ortalama gibi betimsel istatistiklere yer verilmiştir. Öğrencilerin DKAB dersine ilişkin tutumlarının cinsiyet, sınıf düzeyi, gelir durumu, anne ve baba öğrenim durumu değişkenlerine göre incelenmesi için öncelikle veri setinin parametrik test varsayımlarını karşılayıp karşılamadığına bakılmıştır. Bu amaçla yapılan istatiksel işlemler parametrik testlerin kullanımının uygunluğunu göstermiştir. İki örneklem grubundan elde edilen ortalama değerleri kıyaslamak üzere ilişkisiz (bağımsız) örneklemler t testi; ikiden fazla sayıda örneklem grubundan elde edilen ortalama değerleri kıyaslamak için tek faktörlü varyans analizi (ANOVA) testi kullanılmıştır. Yapılan analizlerden, üstün zekâlı öğrencilerin DKAB derslerine ilişkin tutumlarının olumlu olduğu; söz konusu tutumlarının cinsiyet ve anne öğrenim durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, ancak sınıf düzeyi, gelir ve baba öğrenim durumlarına göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu noktada gerek üstün zekâlı öğrencilerin gerekse normal zekâ gelişim özelliği gösteren öğrencilerin DKAB dersine ilişkin tutum düzeylerini olumlu yönde arttırmak amacıyla öğrencilerin kendilerinin ve velilerinin dersin öğretim programından, öğretmenlerinden, öğretim etkinliklerinden, materyallerinden ve yöntemlerinden beklentilerinin neler olduğunun tespit edilmesi ve söz konusu hususların gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesi açısından önemlidir. Bu çalışmanın sonucunda öncelikli olarak önerilen husus, elde edilen nicel bulguları desteklemek üzere daha derinlemesine veri sağlayacak nitel çalışmaların yapılmasıdır. Bu bağlamda önerilen bir diğer önemli husus da ilgili araştırmalardan elde edilen tespit ve öneriler dikkate alınarak üstün zekâlı olarak belirlenmiş öğrencilere yönelik farklılaştırılmış DKAB öğretim programlarının geliştirilmesidir. Üstün zekâlı öğrencilere yönelik eğitim faaliyetlerinin bir bütünlük içerisinde yürütülmesini sağlamak üzere bu öğrencilerin öğrenme kapasitelerini,...