Sevgen Özbaşı
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Sevgen Özbaşı has a total of 4 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Emre Yazici
Department of Turkish Education, Faculty of Education, Yıldız Technical University, İstanbul, Türkiye
1 shared publication - Mehmet Hilmi Sağlam
Department of Educational and Counselling Psychology, and Special Education, Faculty of Education, The University of British Columbia, Vancouver, Canada
1 shared publication - Talha Göktentürk
Yildiz Teknik Üniversitesi
1 shared publication - İhsan Kalenderoğlu
Gazi Üniversitesi
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 21 July 2026
- Published by Turkish Education Association in Education and Science
- Vol. 51 (227) , 653-683
The ecological background of education in Turkish cinema
Educational films, beginning with Çalıkuşu in the 1960s, have increasingly expanded their presence in Turkish cinema. These films not only reflect societal perceptions of education but also provide a condensed overview of the history of Turkish education. Thus, education in Turkish cinema has emerged as a significant cultural phenomenon. This study examined the most critically acclaimed Turkish film with an educational theme from each decade since the 1960s, as determined by Internet Movie Database (IMDb) scores (Çalıkuşu, The Chaos Class, A Season in Hakkari, Bullshit, On the Way to School, and Brother’s Keeper). Phenomenology was used as the research design to examine how education is represented as a cultural and educational phenomenon in Turkish cinema. The data were analyzed using open coding within the thematic analysis method, using NVivo 8 software within the ecological framework. The findings revealed ecological patterns influencing the teacher-student relationship and identified the depiction of the "burnout school" in The Chaos Class. Qualitative models were developed for each film, and three key themes emerged: (1) The behaviorist approach is prominently reflected in the films, including those set in the 21st century; (2) Throughout cinematic history, characters such as teachers, students, school staff, and families are depicted as being influenced by complex ecological factors; and (3) In every decade, films provide rich insights into the ecological background of education, particularly in the areas of values education, teaching methods, classroom and school management, and measurement and evaluation. Thus, Turkish cinema not only serves as a mirror reflecting the trajectory of educational history but also holds the potential to shape society's perceptions of education.
- 21 July 2026
- Published by Turkish Education Association in Education and Science
- Vol. 51 (227) , 653-683
Open AccessThe ecological background of education in Turkish cinema
Educational films, beginning with Çalıkuşu in the 1960s, have increasingly expanded their presence in Turkish cinema. These films not only reflect societal perceptions of education but also provide a condensed overview of the history of Turkish education. Thus, education in Turkish cinema has emerged as a significant cultural phenomenon. This study examined the most critically acclaimed Turkish film with an educational theme from each decade since the 1960s, as determined by Internet Movie Database (IMDb) scores (Çalıkuşu, The Chaos Class, A Season in Hakkari, Bullshit, On the Way to School, and Brother’s Keeper). Phenomenology was used as the research design to examine how education is represented as a cultural and educational phenomenon in Turkish cinema. The data were analyzed using open coding within the thematic analysis method, using NVivo 8 software within the ecological framework. The findings revealed ecological patterns influencing the teacher-student relationship and identified the depiction of the "burnout school" in The Chaos Class. Qualitative models were developed for each film, and three key themes emerged: (1) The behaviorist approach is prominently reflected in the films, including those set in the 21st century; (2) Throughout cinematic history, characters such as teachers, students, school staff, and families are depicted as being influenced by complex ecological factors; and (3) In every decade, films provide rich insights into the ecological background of education, particularly in the areas of values education, teaching methods, classroom and school management, and measurement and evaluation. Thus, Turkish cinema not only serves as a mirror reflecting the trajectory of educational history but also holds the potential to shape society's perceptions of education.
- Open Access
- 15 June 2025
- Published by Abant Izzet Baysal Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi in Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
- Vol. 25 (2) , 895-910
Evrensel Değerler Bağlamında Çocuk Edebiyatı Romanları: Zeynep Cemali Örneği
Birey gelişiminin sağlıklı bir biçimde sağlanabilmesi için çocukların erken dönemden başlayarak ilgi ve gereksinmelerine uygun nitelikli yapıtlarla buluşturulması gerekmektedir. Sağlam bir toplum yapısının oluşturulması için, çocukların başka yaşam örnekleri ve deneyimleriyle karşılaşması önemlidir. Birey/Çocuk evrensel değerleri içselleştiremediği, değerler eğitimi kazanmadığı sürece toplumsal birlikteliğin kurulması güçtür. Çocukların duyarlık yeteneğini kazanabilmesi için yaşananları duygularıyla algılamaları gerekmektedir. Bu bağlamda yazınsal nitelikli çocuk edebiyatı yapıtları, çocuklara hem anadilinin ve kültürünün özelliklerini hem de ulusal-evrensel değerleri tanıtmada; onları değer eğitimi açısından geliştirmede en önemli araçlardır. Bu nedenle çocuk edebiyatı alanında önemli yere sahip, kitaplarının baskı sayılarına bakıldığında hedef kitlesince ilgi gören Zeynep Cemali’nin edebiyat yapıtlarında Schwartz’ın belirlediği değerlere ne sıklıkla nasıl yer verildiğinin saptanması ve yapıtların değerler eğitimi kapsamında ele alınması çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu çalışma, etkileşimsiz analitik (çözümlemeli) nitel araştırma karakteristiği taşımaktadır. Araştırmada ölçüt olarak alınan Schwartz’ın değerler sınıflandırmasına göre Zeynep Cemali’nin dört romanı, içerdiği değerler bağlamında incelenmiştir. İnceleme sonucunda sınıflandırmada yer alan “güç, başarı, iyilikseverlik, evrenselcilik, geleneksellik, hazcılık, özyönelim, uyarılım, uyma, güvenlik” değerlerinin tümünün işlendiği belirlenmiştir. Tüm bunlar doğrultusunda Zeynep Cemali’nin romanlarının evrensel değerler açısından zengin ileti ve örnekler sunduğunu; bu değerler aracılığıyla çocukların değerler eğitimi sürecine katkı sağlayabileceğini; roman karakterleriyle özdeşim kuran çocuk okurun, daha çok bu karakterler aracılığıyla yansıtılan değerleri içselleştirebileceğini söylemek mümkündür.
- 15 June 2025
- Published by Abant Izzet Baysal Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi in Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
- Vol. 25 (2) , 895-910
Open AccessEvrensel Değerler Bağlamında Çocuk Edebiyatı Romanları: Zeynep Cemali Örneği
Birey gelişiminin sağlıklı bir biçimde sağlanabilmesi için çocukların erken dönemden başlayarak ilgi ve gereksinmelerine uygun nitelikli yapıtlarla buluşturulması gerekmektedir. Sağlam bir toplum yapısının oluşturulması için, çocukların başka yaşam örnekleri ve deneyimleriyle karşılaşması önemlidir. Birey/Çocuk evrensel değerleri içselleştiremediği, değerler eğitimi kazanmadığı sürece toplumsal birlikteliğin kurulması güçtür. Çocukların duyarlık yeteneğini kazanabilmesi için yaşananları duygularıyla algılamaları gerekmektedir. Bu bağlamda yazınsal nitelikli çocuk edebiyatı yapıtları, çocuklara hem anadilinin ve kültürünün özelliklerini hem de ulusal-evrensel değerleri tanıtmada; onları değer eğitimi açısından geliştirmede en önemli araçlardır. Bu nedenle çocuk edebiyatı alanında önemli yere sahip, kitaplarının baskı sayılarına bakıldığında hedef kitlesince ilgi gören Zeynep Cemali’nin edebiyat yapıtlarında Schwartz’ın belirlediği değerlere ne sıklıkla nasıl yer verildiğinin saptanması ve yapıtların değerler eğitimi kapsamında ele alınması çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu çalışma, etkileşimsiz analitik (çözümlemeli) nitel araştırma karakteristiği taşımaktadır. Araştırmada ölçüt olarak alınan Schwartz’ın değerler sınıflandırmasına göre Zeynep Cemali’nin dört romanı, içerdiği değerler bağlamında incelenmiştir. İnceleme sonucunda sınıflandırmada yer alan “güç, başarı, iyilikseverlik, evrenselcilik, geleneksellik, hazcılık, özyönelim, uyarılım, uyma, güvenlik” değerlerinin tümünün işlendiği belirlenmiştir. Tüm bunlar doğrultusunda Zeynep Cemali’nin romanlarının evrensel değerler açısından zengin ileti ve örnekler sunduğunu; bu değerler aracılığıyla çocukların değerler eğitimi sürecine katkı sağlayabileceğini; roman karakterleriyle özdeşim kuran çocuk okurun, daha çok bu karakterler aracılığıyla yansıtılan değerleri içselleştirebileceğini söylemek mümkündür.
- Open Access
- 21 March 2025
- Published by Dil ve Edebiyat Arastirmalari Dergisi in Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- No. 31,p. 383-410
Zeynep Cemali Öykülerinin Deyimler Bakımından İncelenmesi
Kültürel ögeler ile söz varlığı birimleri bir dilin kimliğini oluşturan ve biçimlendiren önemli unsurlardandır. Bir toplumun sahip olduğu kültürün yansımaları söz varlığı ve söz varlığındaki değişimlerde kendini belli eder. Bu yansımalar dikkate alındığında ve bunlar incelendiğinde dilde gerçekleşen ses ve sözcük değişim dönüşümleri, dilin yapısal ve biçimsel özellikleri, toplumun sosyokültürel özellikleri ve değerleri hakkında önemli bilgilere ulaşılabilir. Bir dilin söz varlığını sözcük ve söz öbeklerinin yanı sıra atasözü, deyim, ikileme, pekiştirme, yansıma ifadeler gibi kalıplaşmış dilsel birimler oluşturur. Bu ögeler kendini en doğru ve en özgün biçimde edebiyat eserlerinde gösterir. Bu eserlerdeki söz varlığı ögeleri irdelenerek metinlerdeki dilin yapısı ve düzeyi, söz varlığından ne ölçüde ve nasıl yararlanıldığı, kültürel değerlerin işlenip işlenmediği gibi durumlar saptanabilir. Bu çalışmanın amacı da Zeynep Cemali’nin çocuklar için yazdığı öykülerindeki deyimleri belirlemek; bu deyimlerin kurmaca metne sağladığı anlamsal katkıları ele almaktır. Deyimlerin seçilmesinin nedeni ise geniş bir kullanım alanının olması, gündelik yaşam dilinde sıkça bulunması, dolayısıyla dil ve kültür yapısı hakkında çok sayıda ipucu sunmasıdır. Etkileşimsiz analitik çözümleme yönteminin kullanıldığı bu betimsel araştırmada, yazarın öykü kitapları taranarak bunlarda geçen deyimler saptanmış ve bu deyimlerin metne sağladığı anlamsal katkılar üzerinde durulmuştur. Sonuç olarak öykülerde deyimlerden büyük ölçüde yararlanıldığı; böylelikle anlatımın zenginleştirilip özgünleştirildiği; öykülerin hedef kitlenin söz dağarcığı ve kavram evrenini genişletebilecek nitelikte olduğu söylenebilir.
- 21 March 2025
- Published by Dil ve Edebiyat Arastirmalari Dergisi in Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- No. 31,p. 383-410
Open AccessZeynep Cemali Öykülerinin Deyimler Bakımından İncelenmesi
Kültürel ögeler ile söz varlığı birimleri bir dilin kimliğini oluşturan ve biçimlendiren önemli unsurlardandır. Bir toplumun sahip olduğu kültürün yansımaları söz varlığı ve söz varlığındaki değişimlerde kendini belli eder. Bu yansımalar dikkate alındığında ve bunlar incelendiğinde dilde gerçekleşen ses ve sözcük değişim dönüşümleri, dilin yapısal ve biçimsel özellikleri, toplumun sosyokültürel özellikleri ve değerleri hakkında önemli bilgilere ulaşılabilir. Bir dilin söz varlığını sözcük ve söz öbeklerinin yanı sıra atasözü, deyim, ikileme, pekiştirme, yansıma ifadeler gibi kalıplaşmış dilsel birimler oluşturur. Bu ögeler kendini en doğru ve en özgün biçimde edebiyat eserlerinde gösterir. Bu eserlerdeki söz varlığı ögeleri irdelenerek metinlerdeki dilin yapısı ve düzeyi, söz varlığından ne ölçüde ve nasıl yararlanıldığı, kültürel değerlerin işlenip işlenmediği gibi durumlar saptanabilir. Bu çalışmanın amacı da Zeynep Cemali’nin çocuklar için yazdığı öykülerindeki deyimleri belirlemek; bu deyimlerin kurmaca metne sağladığı anlamsal katkıları ele almaktır. Deyimlerin seçilmesinin nedeni ise geniş bir kullanım alanının olması, gündelik yaşam dilinde sıkça bulunması, dolayısıyla dil ve kültür yapısı hakkında çok sayıda ipucu sunmasıdır. Etkileşimsiz analitik çözümleme yönteminin kullanıldığı bu betimsel araştırmada, yazarın öykü kitapları taranarak bunlarda geçen deyimler saptanmış ve bu deyimlerin metne sağladığı anlamsal katkılar üzerinde durulmuştur. Sonuç olarak öykülerde deyimlerden büyük ölçüde yararlanıldığı; böylelikle anlatımın zenginleştirilip özgünleştirildiği; öykülerin hedef kitlenin söz dağarcığı ve kavram evrenini genişletebilecek nitelikte olduğu söylenebilir.
- Open Access
- 30 December 2021
- Published by Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi in Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi
- Vol. 5 (4) , 2496-2518
"Dolunay Dedektifleri" Roman Dizisinin Türkçenin Söz Varlığı Açısından Çözümlenmesi
Bir dilin söz varlığını oluşturan atasözü, deyim, ikileme, ilişki sözleri gibi dilsel yapılar, içinde doğduğu dilin ve kültürün en önemli izlerini taşır. Bu izler irdelenerek –kültürel değerlerin yanı sıra- o dilde tarihi süreç içerisinde gerçekleşen ses-biçim-anlam değişikleri ortaya konulup dilin yapısal özelliklerine ulaşılabilir. Bir dilin söz varlığı ögeleri de en uygun ve en doğru biçimde o dilde verilen sözlü-yazılı kültür ürünlerinde karşımıza çıkar. Dil gelişimi için kritik dönem olan okulöncesi süreçte de çocuk ne kadar çok nitelikli uyaranla karşılaşırsa, söz dağarcığı ve kavram alanı o kadar genişleyebilir. Dilsel ve görsel uyaranlar içeren en temel ve en kolay ulaşılabilir kaynak ise çocuk edebiyatı yapıtlarıdır. Dolayısıyla bu yapıtlardaki dilsel birimler incelenerek dilin düzeyi, söz varlığı ögelerinden nasıl yararlanıldığı, bunların çeşitliliği, anlamsal değerleri, çocuk okura uygun olup olmadığı gibi durumlar belirlenebilir. Bu çalışmanın amacı da Türk çocuk edebiyatına özgün yapıtlar kazandıran, hem yazar hem şair kimliğiyle öne çıkan Mavisel Yener’in “Dolunay Dedektifleri” roman dizisini söz varlığı ögeleri açısından çözümlemek; bu ögeler aracılığıyla kurmaca metne kazandırılan anlamsal katkıları değerlendirmektir. Bir devamlılık ve bütünlük oluşturması açısından, çalışmanın inceleme nesnesi olarak yazarın roman dizisi seçilmiştir. Betimsel nitelik taşıyan bu çalışmada, kurgusal bir yapı üzerinde tarama yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle Mavisel Yener’in “Dolunay Dedektifleri” roman dizisini oluşturan altı çocuk edebiyatı yapıtı baştan sona taranarak bunlarda yer alan söz varlığı ögeleri (deyim, atasözü, ikileme, ilişki sözleri, yansıma sözcük ve yansıma ikilemeler) saptanmış ve kendi içlerinde bölümlendirilmiştir. Ardından yapıtlardaki dil-anlatım özelliklerinin ve söz varlığı ögelerinin kurmaca metne sağladığı anlamsal katkılar -metinlerden örneklerle desteklenerek- değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Romanlarda 6 atasözü, 230 deyim, 160 ikileme, 58 yansıma söz varlığı ögesi ve 48 ilişki sözü olmak üzere toplam 502 öge saptanmıştır. Çalışmanın ana amacı yapıtlardaki söz varlığını nicelik olarak belirlemek olmasa da inceleme sonucunda kitaplarda en sık kullanılan dilsel yapıların deyim ve ikileme; en azının da atasözü olduğu görülmüştür. Tüm bunlar doğrultusunda çalışmada, yazarın yapıtlarının Türkçenin söz varlığını yansıttığı ve bu ögelerden yararlanarak anlatımına özgünlük, akıcılık, şiirsellik, zenginlik kattığı; yapıtların çocuk okurun sözcük dağarcığını ve kavram alanını genişletebilecek nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- 30 December 2021
- Published by Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi in Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi
- Vol. 5 (4) , 2496-2518
Open Access"Dolunay Dedektifleri" Roman Dizisinin Türkçenin Söz Varlığı Açısından Çözümlenmesi
Bir dilin söz varlığını oluşturan atasözü, deyim, ikileme, ilişki sözleri gibi dilsel yapılar, içinde doğduğu dilin ve kültürün en önemli izlerini taşır. Bu izler irdelenerek –kültürel değerlerin yanı sıra- o dilde tarihi süreç içerisinde gerçekleşen ses-biçim-anlam değişikleri ortaya konulup dilin yapısal özelliklerine ulaşılabilir. Bir dilin söz varlığı ögeleri de en uygun ve en doğru biçimde o dilde verilen sözlü-yazılı kültür ürünlerinde karşımıza çıkar. Dil gelişimi için kritik dönem olan okulöncesi süreçte de çocuk ne kadar çok nitelikli uyaranla karşılaşırsa, söz dağarcığı ve kavram alanı o kadar genişleyebilir. Dilsel ve görsel uyaranlar içeren en temel ve en kolay ulaşılabilir kaynak ise çocuk edebiyatı yapıtlarıdır. Dolayısıyla bu yapıtlardaki dilsel birimler incelenerek dilin düzeyi, söz varlığı ögelerinden nasıl yararlanıldığı, bunların çeşitliliği, anlamsal değerleri, çocuk okura uygun olup olmadığı gibi durumlar belirlenebilir. Bu çalışmanın amacı da Türk çocuk edebiyatına özgün yapıtlar kazandıran, hem yazar hem şair kimliğiyle öne çıkan Mavisel Yener’in “Dolunay Dedektifleri” roman dizisini söz varlığı ögeleri açısından çözümlemek; bu ögeler aracılığıyla kurmaca metne kazandırılan anlamsal katkıları değerlendirmektir. Bir devamlılık ve bütünlük oluşturması açısından, çalışmanın inceleme nesnesi olarak yazarın roman dizisi seçilmiştir. Betimsel nitelik taşıyan bu çalışmada, kurgusal bir yapı üzerinde tarama yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle Mavisel Yener’in “Dolunay Dedektifleri” roman dizisini oluşturan altı çocuk edebiyatı yapıtı baştan sona taranarak bunlarda yer alan söz varlığı ögeleri (deyim, atasözü, ikileme, ilişki sözleri, yansıma sözcük ve yansıma ikilemeler) saptanmış ve kendi içlerinde bölümlendirilmiştir. Ardından yapıtlardaki dil-anlatım özelliklerinin ve söz varlığı ögelerinin kurmaca metne sağladığı anlamsal katkılar -metinlerden örneklerle desteklenerek- değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Romanlarda 6 atasözü, 230 deyim, 160 ikileme, 58 yansıma söz varlığı ögesi ve 48 ilişki sözü olmak üzere toplam 502 öge saptanmıştır. Çalışmanın ana amacı yapıtlardaki söz varlığını nicelik olarak belirlemek olmasa da inceleme sonucunda kitaplarda en sık kullanılan dilsel yapıların deyim ve ikileme; en azının da atasözü olduğu görülmüştür. Tüm bunlar doğrultusunda çalışmada, yazarın yapıtlarının Türkçenin söz varlığını yansıttığı ve bu ögelerden yararlanarak anlatımına özgünlük, akıcılık, şiirsellik, zenginlik kattığı; yapıtların çocuk okurun sözcük dağarcığını ve kavram alanını genişletebilecek nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- 18 December 2020
- Published by Journal of International Scientific Researches in IBAD Sosyal Bilimler Dergisi
- No. 8,p. 178-192
Türkçe Dersi Öğretim Programındaki Kök Değerler Çerçevesinde Aytül Akal Masallarının İncelenmesi
Bilişsel, duyuşsal, dilsel, toplumsal gelişim ve kişilik gelişiminin sağlıklı bir biçimde ilerleyebilmesi ve insanın “birey” olarak kendini ifade edebilmesi için çocukluk döneminde gereksinimlerine uygun nitelikte uyaranlarla etkileşimde bulunması gerekir. Çocuğun toplumsallaşma sürecinde farklı yaşam deneyimlerine tanıklık etmesi onun dilsel, bilişsel sosyal becerilerinin gelişmesinde yardımcıdır. Bu süreç çocuğun, evrensel ve ulusal değerleri özümseyip duyarlık ve değerler eğitimi kazanması açısından önemlidir. Bu noktada, çocuğa yardımcı olabilecek en temel ve en etkili araçlar çocuk edebiyatı ürünleridir. Benlik gelişimi, duyarlık ve değerler eğitiminin temellerinin atıldığı okulöncesi dönemlerde, çocuklar için hazırlanan yapıtların niteliği daha da önem taşımaktadır. Bu dönemde çocukların daha çok ilgi gösterdiği kitapların masal kitapları olmasından dolayı bu çalışmada Aytül Akal tarafından yazılan çağdaş masallar, Türkçe Dersi Öğretim Programında belirtilen “kök değerler” çerçevesinde irdelenmiştir. Betimsel nitelik taşıyan bu çalışmada veriler doküman incelemesi yoluyla toplanmıştır. İnceleme sonucunda masalların “adalet, dostluk, dürüstlük, özdenetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik” kök değerlerinin tamamını içerdiği belirlenmiştir. Bu bağlamda yazarın masallarına yönelik Türkçe Dersi Öğretim Programında yer alan kök değerleri aktaran ileti ve örnekler içerdiği; bu değerler aracılığıyla çocukların değerler eğitimi sürecine katkı sağlayabileceği söylenebilir.
- 18 December 2020
- Published by Journal of International Scientific Researches in IBAD Sosyal Bilimler Dergisi
- No. 8,p. 178-192
Türkçe Dersi Öğretim Programındaki Kök Değerler Çerçevesinde Aytül Akal Masallarının İncelenmesi
Bilişsel, duyuşsal, dilsel, toplumsal gelişim ve kişilik gelişiminin sağlıklı bir biçimde ilerleyebilmesi ve insanın “birey” olarak kendini ifade edebilmesi için çocukluk döneminde gereksinimlerine uygun nitelikte uyaranlarla etkileşimde bulunması gerekir. Çocuğun toplumsallaşma sürecinde farklı yaşam deneyimlerine tanıklık etmesi onun dilsel, bilişsel sosyal becerilerinin gelişmesinde yardımcıdır. Bu süreç çocuğun, evrensel ve ulusal değerleri özümseyip duyarlık ve değerler eğitimi kazanması açısından önemlidir. Bu noktada, çocuğa yardımcı olabilecek en temel ve en etkili araçlar çocuk edebiyatı ürünleridir. Benlik gelişimi, duyarlık ve değerler eğitiminin temellerinin atıldığı okulöncesi dönemlerde, çocuklar için hazırlanan yapıtların niteliği daha da önem taşımaktadır. Bu dönemde çocukların daha çok ilgi gösterdiği kitapların masal kitapları olmasından dolayı bu çalışmada Aytül Akal tarafından yazılan çağdaş masallar, Türkçe Dersi Öğretim Programında belirtilen “kök değerler” çerçevesinde irdelenmiştir. Betimsel nitelik taşıyan bu çalışmada veriler doküman incelemesi yoluyla toplanmıştır. İnceleme sonucunda masalların “adalet, dostluk, dürüstlük, özdenetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik” kök değerlerinin tamamını içerdiği belirlenmiştir. Bu bağlamda yazarın masallarına yönelik Türkçe Dersi Öğretim Programında yer alan kök değerleri aktaran ileti ve örnekler içerdiği; bu değerler aracılığıyla çocukların değerler eğitimi sürecine katkı sağlayabileceği söylenebilir.
- 18 December 2020
- Published by Journal of International Scientific Researches in IBAD Sosyal Bilimler Dergisi
- p. 84-94
Türkçe Eğitimi ve Çocuk Edebiyatında “Toplumsal Cinsiyet” Üzerine Yapılmış Lisansüstü Tezlerin Değerlendirilmesi
Türkçe eğitimi ve çocuk edebiyatı alanında 2000-2020 yıllarında yapılmış lisansüstü tezleri ele alan bu çalışmanın amacı; tezleri yıl, tür, alan ve kullanılan yönteme göre sınıflandırılarak değerlendirmektir. Çalışma tarama modeli tipinde betimsel bir araştırmadır. Veriler, YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından elde edilmiştir. Taramada kavram olarak “toplumsal cinsiyet”; konu olarak “Türk Dili ve Edebiyatı” ile “Eğitim ve Öğretim” anahtar ifadeleri kullanılmıştır. Tarama sonucunda “Türk Dili ve Edebiyatı” alanından 43, “Eğitim ve Öğretim” alanından 51 olmak üzere toplam 94 tez belirlenmiştir. Bu tezlerin yıl, tür, alan ve kullanılan yönteme göre dağılımları yapılmıştır. “Eğitim ve Öğretim” olarak dizinlenen tezler arasından “Türkçe Eğitimi” alanındaki 7 tez; “Türk Dili ve Edebiyatı” olarak dizinlenen tezlerin içinden de “Çocuk Edebiyatı” kapsamındaki 13 tez ayrılarak konu bakımından ayrıca ele alınmıştır. Sonuç olarak Türk dili ve edebiyatı, çocuk edebiyatı ve Türkçe eğitimi alanlarında disiplinler arası yaklaşımla “toplumsal cinsiyet” kavramını ele alarak yazılmış tezlerin son yıllarda belirgin bir biçimde arttığı; söz konusu alanlarda belirlenen 50 tezden 41’inin yüksek lisans düzeyinde olduğu; tezlerden 1’i dışında diğerlerinin betimsel nitelik taşıdığı; çalışma konusu olarak da tezlerin önemli kısmını yazınsal yapıtlarda ya da metinlerdeki toplumsal cinsiyet rollerini belirlemeye yönelik olduğu bulgularına ulaşılmış; bulgulardan hareketle bazı öneriler sunulmuştur.
- 18 December 2020
- Published by Journal of International Scientific Researches in IBAD Sosyal Bilimler Dergisi
- p. 84-94
Türkçe Eğitimi ve Çocuk Edebiyatında “Toplumsal Cinsiyet” Üzerine Yapılmış Lisansüstü Tezlerin Değerlendirilmesi
Türkçe eğitimi ve çocuk edebiyatı alanında 2000-2020 yıllarında yapılmış lisansüstü tezleri ele alan bu çalışmanın amacı; tezleri yıl, tür, alan ve kullanılan yönteme göre sınıflandırılarak değerlendirmektir. Çalışma tarama modeli tipinde betimsel bir araştırmadır. Veriler, YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından elde edilmiştir. Taramada kavram olarak “toplumsal cinsiyet”; konu olarak “Türk Dili ve Edebiyatı” ile “Eğitim ve Öğretim” anahtar ifadeleri kullanılmıştır. Tarama sonucunda “Türk Dili ve Edebiyatı” alanından 43, “Eğitim ve Öğretim” alanından 51 olmak üzere toplam 94 tez belirlenmiştir. Bu tezlerin yıl, tür, alan ve kullanılan yönteme göre dağılımları yapılmıştır. “Eğitim ve Öğretim” olarak dizinlenen tezler arasından “Türkçe Eğitimi” alanındaki 7 tez; “Türk Dili ve Edebiyatı” olarak dizinlenen tezlerin içinden de “Çocuk Edebiyatı” kapsamındaki 13 tez ayrılarak konu bakımından ayrıca ele alınmıştır. Sonuç olarak Türk dili ve edebiyatı, çocuk edebiyatı ve Türkçe eğitimi alanlarında disiplinler arası yaklaşımla “toplumsal cinsiyet” kavramını ele alarak yazılmış tezlerin son yıllarda belirgin bir biçimde arttığı; söz konusu alanlarda belirlenen 50 tezden 41’inin yüksek lisans düzeyinde olduğu; tezlerden 1’i dışında diğerlerinin betimsel nitelik taşıdığı; çalışma konusu olarak da tezlerin önemli kısmını yazınsal yapıtlarda ya da metinlerdeki toplumsal cinsiyet rollerini belirlemeye yönelik olduğu bulgularına ulaşılmış; bulgulardan hareketle bazı öneriler sunulmuştur.
- Open Access
- 30 June 2020
- Published by Akademik Sosyal Arastirmalar Dergisi (Asya Studies) in Asya Studies
- Vol. 4 (12) , 11-20
KARAKTER EĞİTİMİ AÇISINDAN VLADİMİR TUMANOV’UN ROMANLARINDAKİ ÇOCUK KARAKTERLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Çeviri çocuk edebiyatı yapıtlarında karakter eğitimi bağlamında çocuk karakterlerin kişilik özelliklerinin incelenip değerlendirildiği bu çalışmada, veri kaynağını Rus yazar Vladimir Tumanov’un Haritada Kaybolmak ve Kraliçeyi Kurtarmak adlı romanları oluşturmaktadır. Çocukluk dönemi, insan karakterinin büyük ölçüde şekillenmeye ve yavaş yavaş yerleşmeye başladığı dönemdir. Özellikle bu dönemde çocukların etkileşimde bulunduğu, çocuğa görelik ve çocuk gerçekliği ilkelerini gözeterek hazırlanmış, çocukların yaş ve ilgilerine uygun biçimde kurgulanmış nitelikli çocuk edebiyatı ürünleri; çocukların benlik ve karakter gelişimine olumlu yönde katkı sağlayabilecek uyaranlardır. Türk çocuk edebiyatındaki yapıtlar kadar çeviri çocuk edebiyatı ürünleri de çocukların yaşam alanına giren ve onların ilgisini çeken araçlardır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Vladimir Tumanov’un Türkiye’nin önde gelen yayınevleri tarafından 100’ü aşkın tekrar baskısı yapılan, çok okunan ve çok satan çocuk kitapları listesinde yer alan Haritada Kaybolmak ve Kraliçeyi Kurtarmak romanlarındaki çocuk karakterlerin kişilik özelliklerini karakter eğitimi açısından değerlendirmektir. Veriler, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Çalışmada, romanlardaki çocuk karakterlerin kişilik özellikleri saptanmış; bu özelliklerin çocuk ve genç okurların karakter eğitimine olası katkıları yorumlanmıştır. İncelenen çocuk karakterlerin “araştırmacı ve sorgulayan, yardımsever, çalışkan, dürüst ve güvenilir, arkadaşlığa önem veren, kendine güvenen” karakterler oldukları görülmüştür. Bu olumlu özeliklerinin yanı sıra bazı olumsuz özellikleri de söz konusudur. Bu durum yazarın gerçeklikle bağdaşmayan, idealize edilmiş karakterler yaratmadığının göstergesidir. İnceleme sonucunda, romanlardaki çocuk karakterlerin büyük oranda olumlu kişilik özellikleriyle öne çıktığına; Tumanov’un romanlarının çocuk ve genç okurların karakter eğitimine katkı sağlayabilecek nitelikte olduğuna ulaşılmıştır.
- 30 June 2020
- Published by Akademik Sosyal Arastirmalar Dergisi (Asya Studies) in Asya Studies
- Vol. 4 (12) , 11-20
Open AccessKARAKTER EĞİTİMİ AÇISINDAN VLADİMİR TUMANOV’UN ROMANLARINDAKİ ÇOCUK KARAKTERLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Çeviri çocuk edebiyatı yapıtlarında karakter eğitimi bağlamında çocuk karakterlerin kişilik özelliklerinin incelenip değerlendirildiği bu çalışmada, veri kaynağını Rus yazar Vladimir Tumanov’un Haritada Kaybolmak ve Kraliçeyi Kurtarmak adlı romanları oluşturmaktadır. Çocukluk dönemi, insan karakterinin büyük ölçüde şekillenmeye ve yavaş yavaş yerleşmeye başladığı dönemdir. Özellikle bu dönemde çocukların etkileşimde bulunduğu, çocuğa görelik ve çocuk gerçekliği ilkelerini gözeterek hazırlanmış, çocukların yaş ve ilgilerine uygun biçimde kurgulanmış nitelikli çocuk edebiyatı ürünleri; çocukların benlik ve karakter gelişimine olumlu yönde katkı sağlayabilecek uyaranlardır. Türk çocuk edebiyatındaki yapıtlar kadar çeviri çocuk edebiyatı ürünleri de çocukların yaşam alanına giren ve onların ilgisini çeken araçlardır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Vladimir Tumanov’un Türkiye’nin önde gelen yayınevleri tarafından 100’ü aşkın tekrar baskısı yapılan, çok okunan ve çok satan çocuk kitapları listesinde yer alan Haritada Kaybolmak ve Kraliçeyi Kurtarmak romanlarındaki çocuk karakterlerin kişilik özelliklerini karakter eğitimi açısından değerlendirmektir. Veriler, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Çalışmada, romanlardaki çocuk karakterlerin kişilik özellikleri saptanmış; bu özelliklerin çocuk ve genç okurların karakter eğitimine olası katkıları yorumlanmıştır. İncelenen çocuk karakterlerin “araştırmacı ve sorgulayan, yardımsever, çalışkan, dürüst ve güvenilir, arkadaşlığa önem veren, kendine güvenen” karakterler oldukları görülmüştür. Bu olumlu özeliklerinin yanı sıra bazı olumsuz özellikleri de söz konusudur. Bu durum yazarın gerçeklikle bağdaşmayan, idealize edilmiş karakterler yaratmadığının göstergesidir. İnceleme sonucunda, romanlardaki çocuk karakterlerin büyük oranda olumlu kişilik özellikleriyle öne çıktığına; Tumanov’un romanlarının çocuk ve genç okurların karakter eğitimine katkı sağlayabilecek nitelikte olduğuna ulaşılmıştır.
- Open Access
- 25 April 2020
- Published by Dil Egitimi ve Arastirmalari Dergisi in Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi
- Vol. 6 (1) , 88-104
A Detailed Analysis of Idioms in Sevim Ak’s Stories
ÖZ: Bir dilin kimliğini oluşturan unsurlar arasında kültür ve söz varlığı gelir. Kültürün izleri söz varlığına, söz varlığındaki değişimler de kültüre yansır. Bu yansımalar incelenerek tarihî süreç içerisinde dilde gerçekleşen değişikler, dilin yapısal özellikleri ve toplumun kültürel değerleri ortaya konabilir. Dili oluşturan söz varlığının kapsamında atasözü, deyim ikileme gibi pek çok dilsel yapı yer alır. Bu yapılar kendini en uygun şekilde sözlü ve yazılı kültür ürünlerinde gösterir. Edebiyat eserlerindeki söz varlığı incelenerek kullanılan dilin düzeyi, dilin yapısı, söz varlığı ögelerinden yararlanıp yararlanılmadığı, kültürel değerlere yer verilip verilmediği gibi durumlar tespit edilebilir. Bu çalışmanın amacı da Türk çocuk edebiyatı yazarlarından Sevim Ak’ın öykülerinde bulunan deyimleri belirlemek; bunların metne sağladığı anlamsal katkıları değerlendirmektir. Kullanım alanının daha geniş olması, günlük yaşamda daha çok yer alması, dil-kültür yapımızla ilgili birçok ipucu sunması bakımından deyimler tercih edilmiştir. Çalışma tarama yönteminin kullanıldığı betimsel bir araştırmadır. Ak’ın 19 öykü kitabı taranarak bunlarda bulunan deyimler saptanmıştır. Bu deyimlerin öykülere kattığı anlamsal değerler yorumlanmıştır. Sonuç olarak yazarın öykülerinde deyimlerden geniş ölçüde yararlandığı; böylelikle anlatımını zenginleştirip özgünleştirdiği; hedef kitlenin sözcük dağarcığı ve kavram dünyasını genişletebilecek nitelik taşıdığı söylenebilir.Anahtar sözcükler: Sevim Ak, çocuk edebiyatı, öykü, deyim
- 25 April 2020
- Published by Dil Egitimi ve Arastirmalari Dergisi in Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi
- Vol. 6 (1) , 88-104
Open AccessA Detailed Analysis of Idioms in Sevim Ak’s Stories
ÖZ: Bir dilin kimliğini oluşturan unsurlar arasında kültür ve söz varlığı gelir. Kültürün izleri söz varlığına, söz varlığındaki değişimler de kültüre yansır. Bu yansımalar incelenerek tarihî süreç içerisinde dilde gerçekleşen değişikler, dilin yapısal özellikleri ve toplumun kültürel değerleri ortaya konabilir. Dili oluşturan söz varlığının kapsamında atasözü, deyim ikileme gibi pek çok dilsel yapı yer alır. Bu yapılar kendini en uygun şekilde sözlü ve yazılı kültür ürünlerinde gösterir. Edebiyat eserlerindeki söz varlığı incelenerek kullanılan dilin düzeyi, dilin yapısı, söz varlığı ögelerinden yararlanıp yararlanılmadığı, kültürel değerlere yer verilip verilmediği gibi durumlar tespit edilebilir. Bu çalışmanın amacı da Türk çocuk edebiyatı yazarlarından Sevim Ak’ın öykülerinde bulunan deyimleri belirlemek; bunların metne sağladığı anlamsal katkıları değerlendirmektir. Kullanım alanının daha geniş olması, günlük yaşamda daha çok yer alması, dil-kültür yapımızla ilgili birçok ipucu sunması bakımından deyimler tercih edilmiştir. Çalışma tarama yönteminin kullanıldığı betimsel bir araştırmadır. Ak’ın 19 öykü kitabı taranarak bunlarda bulunan deyimler saptanmıştır. Bu deyimlerin öykülere kattığı anlamsal değerler yorumlanmıştır. Sonuç olarak yazarın öykülerinde deyimlerden geniş ölçüde yararlandığı; böylelikle anlatımını zenginleştirip özgünleştirdiği; hedef kitlenin sözcük dağarcığı ve kavram dünyasını genişletebilecek nitelik taşıdığı söylenebilir.Anahtar sözcükler: Sevim Ak, çocuk edebiyatı, öykü, deyim