IÖİsMail Cem Özkurt

İsMail Cem Özkurt

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


İsMail Cem Özkurt has a total of 11 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Makro İktisat Alanında Teorik ve Uygulamalı Araştırmalar

    by Hilal Şeker, İsMail Cem Özkurt, Cemaleddin Gerede, Yusuf Korkmaz, Burcu Barlas, Gökhan Özkul, Hüseyin Tezer, Ahmet Köseoğlu, Rukiye Genç Korkut, Savaş Savaş, et al.

    Makroekonomik gelişmelerin giderek karmaşıklaştığı, küresel belirsizliklerin arttığı ve ekonomik dönüşümlerin yeni politika arayışlarını beraberinde getirdiği günümüzde, ekonomilerin işleyişini anlamak güncel tartışmaları teorik yaklaşımlar ve ampirik analizler çerçevesinde çok boyutlu bir yaklaşımı gerekli kılmaktadır. Ekonomik büyüme, fiyat istikrarı, finansal piyasalar, kamu maliyesi, dış ticaret ve işgücü piyasaları arasındaki etkileşimlerin doğru analiz edilmesi, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılması bakımından büyük önem taşımaktadır. Makro İktisat Alanında Teorik ve Uygulamalı Araştırmalar başlıklı bu eser; yeşil enerjiye geçişin makroekonomik ve çevresel etkilerinden jeopolitik risklerin portföy yatırımları üzerindeki yansımalarına, para arzı ve enflasyon ilişkisinden kâr kaynaklı enflasyon tartışmalarına; makro ihtiyati politikalardan kamu maliyesinin yapısal dönüşümüne, yapay zekâ ve otomasyonun büyüme üzerindeki etkilerinden demografik yaşlanmaya kadar uzanan geniş bir konu yelpazesi sunmaktadır. Ayrıca kayıt dışı istihdam, yabancı işgücü, farklı dönemlerde yaşanan makroekonomik şoklar ve Türkiye ihracatının sektörel yapısı gibi konular üzerinden ekonominin kurumsal ve yapısal özelliklerini incelemektedir. Teorik değerlendirmeleri uygulamalı araştırmalarla buluşturan kitap, ekonomik değişkenler arasındaki ilişkilerin anlaşılmasına, yapısal sorunların analiz edilmesine ve politika seçeneklerinin bilimsel bir bakış açısıyla değerlendirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır. Makroiktisat alanında çalışan akademisyenler, araştırmacılar, lisansüstü öğrenciler ve ekonomi politikalarına ilgi duyan okuyucular için hazırlanan bu eser, Türkiye ekonomisinin güncel meselelerini farklı perspektiflerden ele alan ve yeni araştırmalara kapı aralayan kapsamlı bir akademik başvuru kaynağı niteliğindedir.

  • TÜRKİYE’DE BEKLENEN ENFLASYON İLE GERÇEKLEŞEN ENFLASYON ARASINDAKİ EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

    by İsMail Cem Özkurt

    Enflasyon sorunu 1970’li yıllardan itibaren hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde kronik bir makroekonomik sorun haline gelmeye başlamıştır. Merkez bankaları enflasyon sorunu ile mücadele amacıyla geleneksel ve geleneksel olmayan para politikası araçları ile ekonomiye müdahale etmektedirler. Son yıllarda önemi giderek artan beklenti yönetimi bu amaçla kullanılan geleneksel olmayan araçlardan biridir. Ekonomik sistem içerisinde yer alan firma yöneticileri ve seçilmiş bireylerden oluşan veri gruplarına yönetilen sorulardan oluşan beklenti anketleri merkez bankalarının ileriye yönelik enflasyonist beklentilerin neler olduğuna dair fikir edinmesini sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayınlanan Piyasa Katılımcıları Anketi ile Tüketici Fiyatları Endeksi arasındaki eşbütünleşme ve nedensellik ilişkilerini ortaya koyabilmektir. Bu amaçla 2013:01-2024:06 dönemini kapsayan aylık verilerden oluşan toplam 138 gözleme dayalı ekonometrik analiz yapılmıştır. Çalışmada değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi tespit edebilmek amacıyla Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Eşbütünleşme Testi (ARDL) ve nedensellik ilişkilerini tespit edebilmek amacıyla da Toda-Yamamoto Nedensellik Analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, beklenen enflasyon ile gerçekleşen enflasyon arasında hem kısa hem de uzun dönemde güçlü bir eşbütünleşme ilişkisi bulunmaktadır. Bunun yanı sıra değişkenler arasında 0.01 anlamlılık düzeyinde güçlü bir karşılıklı nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre iki sonuca ulaşmak mümkündür. Bunlardan birincisi, Türkiye Ekonomisi’nde enflasyon beklentileri ile gerçekleşmelerinin birlikte hareket ettiğidir. Bu sonuca bağlı olarak ulaşılabilecek ikinci sonuç ise beklenti yönetiminin önemidir. Doğru bir beklenti yönetimi çerçevesinde enflasyon beklentileri enflasyon hedeflemesi politikasında bir çıpa görevi görebilecektir. İktisadi bir olay olan enflasyon sorunu ekonomi dışında meydana gelen siyasi ve jeopolitik risklerden de etkilenmektedir. Bu nedenle enflasyon sorunun çözümünde sadece ekonomik değil enflasyonu etkileyen diğer sorunların da çözülmesi gerekmektedir.

  • TÜRKİYE’DE BEKLENEN ENFLASYON İLE GERÇEKLEŞEN ENFLASYON ARASINDAKİ EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

    by İsMail Cem Özkurt

    Enflasyon sorunu 1970’li yıllardan itibaren hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde kronik bir makroekonomik sorun haline gelmeye başlamıştır. Merkez bankaları enflasyon sorunu ile mücadele amacıyla geleneksel ve geleneksel olmayan para politikası araçları ile ekonomiye müdahale etmektedirler. Son yıllarda önemi giderek artan beklenti yönetimi bu amaçla kullanılan geleneksel olmayan araçlardan biridir. Ekonomik sistem içerisinde yer alan firma yöneticileri ve seçilmiş bireylerden oluşan veri gruplarına yönetilen sorulardan oluşan beklenti anketleri merkez bankalarının ileriye yönelik enflasyonist beklentilerin neler olduğuna dair fikir edinmesini sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayınlanan Piyasa Katılımcıları Anketi ile Tüketici Fiyatları Endeksi arasındaki eşbütünleşme ve nedensellik ilişkilerini ortaya koyabilmektir. Bu amaçla 2013:01-2024:06 dönemini kapsayan aylık verilerden oluşan toplam 138 gözleme dayalı ekonometrik analiz yapılmıştır. Çalışmada değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi tespit edebilmek amacıyla Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi Eşbütünleşme Testi (ARDL) ve nedensellik ilişkilerini tespit edebilmek amacıyla da Toda-Yamamoto Nedensellik Analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, beklenen enflasyon ile gerçekleşen enflasyon arasında hem kısa hem de uzun dönemde güçlü bir eşbütünleşme ilişkisi bulunmaktadır. Bunun yanı sıra değişkenler arasında 0.01 anlamlılık düzeyinde güçlü bir karşılıklı nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre iki sonuca ulaşmak mümkündür. Bunlardan birincisi, Türkiye Ekonomisi’nde enflasyon beklentileri ile gerçekleşmelerinin birlikte hareket ettiğidir. Bu sonuca bağlı olarak ulaşılabilecek ikinci sonuç ise beklenti yönetiminin önemidir. Doğru bir beklenti yönetimi çerçevesinde enflasyon beklentileri enflasyon hedeflemesi politikasında bir çıpa görevi görebilecektir. İktisadi bir olay olan enflasyon sorunu ekonomi dışında meydana gelen siyasi ve jeopolitik risklerden de etkilenmektedir. Bu nedenle enflasyon sorunun çözümünde sadece ekonomik değil enflasyonu etkileyen diğer sorunların da çözülmesi gerekmektedir.

  • Türkiye’de İklim Değişikliği ile Tüketici Enflasyonu İlişkisi; VAR ve Nedensellik Analizi

    by İsMail Cem Özkurt

    İklim değişikliğinin sanayi devrimi ile birlikte başladığı kabul edilmekle birlikte olumsuz etkileri son on yıllarda gittikçe artmıştır. Küresel bir sorun olan iklim değişikliği tüm ülkeleri etkilerken iklim değişikliğinin ortaya koyduğu ekonomik etkiler ise ülke özelinde incelenmektedir. Çalışmanın amacı, sadece bir çevre sorunu değil aynı zamanda ekonomik bir sorun olan iklim değişikliğinin Türkiye’de tüketici enflasyonuna etkisini ortaya koyabilmektir. Analiz 1981-2023 dönemini kapsayan yıllık verilerden oluşmaktadır. Çalışmada yöntem olarak kullanılan Varyans Ayrıştırması, Etki-Tepki ve Granger Nedensellik Testi sonuçlarına göre sera gazı emisyonları ve sıcaklık değişimleri tüketici enflasyonunda meydana gelen değişimin nedenidir. Aynı zamanda sera gazı emisyonlarından sıcaklık değişimlerine doğru da tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre sera gazı emisyonlarının Türkiye’de tüketici enflasyonunu doğrudan ve dolaylı yoldan en çok etkileyen etmen olduğu tespit edilmiştir. İklim değişikliğinin küresel bir sorun olması nedeniyle sadece tek bir ülkenin çabalarıyla bu sorunu çözmek mümkün değildir. Bu nedenle vakit çok geç olmadan bu sorunun çözümüne yönelik küresel olarak acil tedbirler alınmalıdır.

  • Open Access

    İklim Değişikliğinin Türkiye’de Tarımsal Üretime Etkisi

    by İsMail Cem Özkurt

    Tarım sektörü insanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahiptir. Hayatın devamı için yeme-içme faaliyetlerinin yapılması zorunluluğu bu sektöre stratejik bir önem kazandırmaktadır. İklim değişikliği ise sanayi devriminin bir sonucu olarak başta sera gazı emisyonlarının sebep olduğu olumsuzluklar olmak üzere tüm Dünya’yı etkileyen bir durumdur. Sanayi devrimi ile birlikte tarımsal üretimin ekonomi içindeki payı azalsa da yakın zamanda gerçekleşen Covid-19 pandemi dönemi tarımsal üretim ve arzının göz ardı edilemeyecek kadar önemli olduğunu bir kez daha göstermiştir. Tarımsal üretimin sahip olduğu bu önem aynı zamanda iklim değişikliklerinin tarımsal üretimi ne kadar ve nasıl etkilediği sorusunu ortaya çıkarmıştır. İklim değişikliği göstergelerinin olumsuz etkilerinin hemen ortadan kalkmayacağı gerçeği hem sorunların hem de çözüm yollarının tespitini önemli hale getirmektedir. Çalışmanın amacı, Türkiye’de tarımsal üretim miktarının iklim değişikliklerinin göstergesi olarak kabul edilen değişkenlerden nasıl ve ne yönde etkilendiğini ortaya koymaktır. Bu amaçla birim kök testlerinden sonra Varyans Ayrıştırması, Etki-Tepki Fonksiyonu ve Toda Yamamoto Nedensellik Analizi yapılmıştır. Çalışma sonuçları, Türkiye’de tarımsal üretim ile sera gazı emisyonu arasında bir nedensellik ilişkisinin yanı sıra kuraklık, ortalama sıcaklık ve yağış değişkenleri ile sera gazı emisyonu arasında da nedensellik ilişkisi olduğunu, yani sera gazı emisyonunun doğrudan ve dolaylı olarak iklim değişikliğinin nedeni olduğunu göstermektedir. Buna göre öncelikli olarak sera gazı emisyonlarını kontrol altına alacak çalışmalara ihtiyaç olduğu değerlendirilmektedir.


  • Open Access

    Cointegration Relationship between Portfolio Investments and Investment Instruments in Türkiye

    by İsMail Cem Özkurt

    As a result of globalization, the removal of barriers to international capital has created a source for countries in need of capital. These capital sources referred to as short-term capital movements or simply portfolio investments, provide significant benefits to the economy when they first enter the country. Investment instruments are instruments used by those who have excess capital in their hands in order to make a profit. The aim of this study is to reveal the cointegration relationships between portfolio investments and investment instruments in Türkiye. The motivation for this study is that there are few studies in the literature that examine cointegration relationships between all investment instruments and portfolio investments. The study comprises quarterly data covering the period from 2009Q1 to 2023Q2. The data has been obtained from the CBRT EVDS system. According to the results of ARDL cointegration analysis; there is a cointegration relationship between the variables both in the short and long run. According to these results, in Türkiye, investment instruments do not significantly affect portfolio investments, but portfolio investments significantly affect investment instruments.


  • Open Access

    TÜRKİYE’DE KATILIM BANKALARI FONLARI İLE MEVDUAT FAİZLERİ İLİŞKİSİ; EŞBÜTÜNLEŞME, DOLS VE FMOLS ANALİZİ

    by İsmail Cem Özkurt

    Finansal sistem başta ekonomik büyüme olmak üzere ülkelerin makroekonomik hedeflerini gerçekleştirmede büyük rol oynamaktadırlar. Sistemde en önemli rolü ise bankalar oynamaktadır. İslam dininde faiz, İslam hukukçularının çoğunluğu tarafından genellikle yasaklanan riba olarak kabul edilmektedir. Bu durum Müslüman ülkelerde bankacılık sisteminin yeterince gelişememesine neden olmuştur. Atıl fonların artması ve ekonomilerin büyüme ihtiyaçları üzerine İslam dini hükümlerine uygun bir bankacılık sistemi arayışları neticesinde katılım bankacılığı ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 2006:01-2023:06 döneminde aylık verilerle katılım bankalarının topladıkları fonlarla ticari bankaların bir, üç, altı ve bir yıl vadeli mevduat faiz oranları arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi tespit edildikten sonra ilişkinin yönü ve şiddetini belirlemek için DOLS ve FMOLS testleri yapılmıştır. Sonuçta biray vadeli mevduat faiz oranları katılım bankalarının topladıkları fonları negatif, üçay vadeli mevduat faiz oranları ise pozitif yönde etkilemektedir. Altıay ve biryıl değişkenleri ise istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur.


  • Open Access

    Türkiye’de İnovasyon Faaliyetleri ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Nedensellik Analizi

    by İsmail Cem Özkurt

    Bilgi her geçen gün önemini arttıran bir üretim faktörüdür. Bu faktörü elde edip geliştirebilmenin temeli ise inovasyon faaliyetlerine dayanmaktadır. Ekonomik büyümeyi sağlamak ülkelerin birincil hedefi olmakla birlikte artık bu hedefe ulaşmak sanayi yatırımları yerine bilgi ekonomisine dayalı üretimden geçmektedir. İktisat literatüründe teknolojiyi dışsal bir faktör olarak kabul eden dışsal büyüme modellerinin ülkeler arasındaki büyüme farklılıklarını açıklamada yetersiz kalması üzerine içsel büyüme teorileri olarak ifade edilen ve teknolojiyi içsel değişken olarak kabul eden teori literatürde yer almıştır. İlk olarak Schumpeter tarafından tanımlanan inovasyon, kullanılan teknolojilerin yerine yeni teknolojilerin geçmesi şeklinde tanımlanmış ve yaratıcı yıkım olarak ifade edilmiştir. Bu çalışmanın amacı, ekonomik büyümede önemli rol oynadığı düşünülen inovasyon ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisini ortaya koyabilmektir. Literatürde yer alan ekonometrik çalışmalarda genellikle ekonomik büyüme ve inovasyon faaliyetleri arasında karşılıklı nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla, bağımsız değişkenler olarak ise inovasyon faaliyetlerini temsilen Ar-Ge harcamaları, yüksek teknolojili ürün ihracatı ve patent sayıları kullanılmıştır. Ekonometrik analizde VAR modeli, Johansen Eşbütünleşme Testi ve Toda-Yamamoto nedensellik analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; GSYİH ile patent sayıları arasında karşılıklı, Ar-Ge harcamalarından da ekonomik büyümeye doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmaktadır. Türkiye’de Ar-Ge harcamalarının ekonomik büyümenin nedeni olarak bulunması bu harcamalarda sağlanacak artışların ekonomik büyümeyi arttıracağı sonucunu ortaya çıkarmaktadır.


  • An Assessment of the Inflation Targeting Policy in Turkey and Evaluation of the GDP Targeting Policy as an Alternative

    by İsmail Cem Özkurt

    The inflation targeting policy is a monetary policy that was first implemented in New Zealand in the 1990s and then implemented in developed and developing countries worldwide. Inflation targeting policy, which had found wide application until the 2008 global financial crisis, caused the emergence of specific problems, especially in developing countries. As the inflation targeting policy was ineffective in solving these problems, the applicability of the GDP (Gross Domestic Product) targeting policy, which was previously argued for in the literature, has started to be discussed again. This study assesses the success of the inflation targeting policy in Turkey and provides a general understanding of the GDP targeting policy as an alternative.