Safa Yıldıran

Tarım ürünlerinin zekâtı olan öşür, yalnızca mali bir mükellefiyet değil; aynı zamanda berekete, toplumsal dayanışmaya ve adaletin tesisine vesile olan ilahi bir emirdir. Günümüz Türkiye’sinde devlet eliyle toplanmamasına rağmen bireysel bir dini vecibe niteliği taşıyan öşrün, mükellefler tarafından büyük ölçüde ihmal edildiği gözlemlenmektedir. Bununla birlikte Türkiye’nin yüksek tarımsal üretim seviyesi ve öşrün kendine has harcama alanları dikkate alındığında, öşrün yoksulların ihtiyacını karşılamada önemli bir potansiyele sahip olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma, öşrün fıkhi temellerini, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan tarihsel seyri ve mevcut literatür çerçevesinde ele aldıktan sonra, 2021 yılı verileriyle Türkiye’nin bölgesel düzeydeki öşür potansiyelini ve bu potansiyelin yoksulların ihtiyacını karşılama düzeyini analiz etmektedir. Sulama durumu, bekâ ve nisâb şartları dikkate alınarak ve ulaşılabilir tüm veri kaynaklarından azami ölçüde faydalanılarak geliştirilen yöntemsel çerçeve sayesinde il ve bölge bazında detaylı potansiyel hesaplamaları yapılmıştır. Elde edilen en çarpıcı bulgu, hem İmam Ebû Hanîfe’nin hem de İmameyn’in içtihatlarına göre hesaplanan öşür potansiyellerinin mutlak yoksulluk sınırına dayalı kaynak açığını tüm bölgelerde karşılayabilecek düzeyde olmasıdır. Tarım sektörünün ekonomi içindeki payının tarihsel olarak düşük seviyelerde seyrettiği bir dönemde dahi bu potansiyelin varlığı, öşrün ve genel olarak zekâtın yoksullukla mücadele ve toplumsal dayanışma açısından taşıdığı kritik öneme işaret etmektedir.

Boycott movements, initially driven by individual consumer choices in response to Israel's ongoing actions in Gaza, have evolved into potent...

İsrail’in Filistin’de sürdürdüğü işgal politikalarına karşı yükselen boykot hareketleri, bireysel bir tüketim tercihi olmanın ötesinde, ...

Small and medium enterprises (SMEs) are crucial for economies in terms of their contributions to gross national product, employment, and innovation. Besides their contribution, the issue of financial inclusion of SMEs has not been solved yet. The unsatisfied needs of SMEs for financing and the improvements in the technological facilities lead to new financial solutions within the scope of financial technologies. Among them, crowdfunding comes into prominence with its enormous growth in the last decade. In this study, the current regulatory framework for the crowdfunding platforms in Turkey launched in 2019 has been analyzed comparatively with the regulation in the United Arab Emirates (UAE), the most benchmarked jurisdiction in the Middle East and North Africa, in terms of the scope of the crowdfunding platforms, Shari’ah-compliance, the conditions for the entrepreneurs and the investors, and secondary markets. Based on the comparison, the findings imply that the legislative framework of the UAE is more flexible and less restrictive compared to that of Turkey. Although both regulations consist of the same type of conditions for the entrepreneurs and the investors, regulators in Turkey specify each condition with specific limits, while the regulators in UAE only define the types of conditions and charge the platforms with setting the limits and other details. It can be said that the second approach leads to a more competitive crowdfunding market in the UAE.