Gülşah Parlak Kalkan
Gülşah Parlak Kalkan has a total of 2 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Ali Kiri̇bi̇ş
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
2 shared publications - Selvi Demi̇r
Kilis 7 Aralik Universitesi
1 shared publication
Latest Publications
- 23 July 2023
- Published by RumeliDE Dil ve Edebiyat Arastirmalari Dergisi in Rumelide Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- No. Ö12,p. 78-86
Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen C1 düzeyi öğrencilerinin yazma becerisindeki kelime sıklıkları
İleri düzey (C1-C2), çeşitli dil yapılarının uygun şekilde kullanılarak metinlerin birbirine bağlanması açısından ulaşılması hedeflenen son eşiktir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde C1 seviyesine ulaşmış öğrencilerden içeriği zengin, uzun metinleri anlamaları, mantıksal bağlantıları kurmaları ve kendilerini sözlü, yazılı olarak iyi yapılandırılmış şekilde ifade etmeleri beklenir. Yetkin dil kullanıcısı, eğitimden sosyal yaşama dek hayatın tüm alanlarında gelişmiş kelime hazinesi ile dili işlevsel, akıcı ve çok yönlü kullanabilir. Dil öğretim sürecinde temel becerilerin geliştirilmesinde kelime hazinesi elzemdir çünkü öğrenciler bu dil yapılarını üretici dil becerileri ile kullanmaktadır. Bu çalışmada, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen C1 düzeyi öğrencilerinin yazma becerisinde tercih ettiği kelime türlerinin sıklıkları tespit edilmiştir. Yapılan analiz neticesinde ulaşılan sonuçlar tablolar hâlinde sunulmuştur. Araştırmanın amacı ise Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen C1 düzeyi öğrencilerinin sıklıkla tercih ettiği kelime kategorilerinden yola çıkarak dil öğretim süreçlerini kolaylaştırmaya yönelik öneriler sunmaktır.
- 23 July 2023
- Published by RumeliDE Dil ve Edebiyat Arastirmalari Dergisi in Rumelide Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- No. Ö12,p. 78-86
Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen C1 düzeyi öğrencilerinin yazma becerisindeki kelime sıklıkları
İleri düzey (C1-C2), çeşitli dil yapılarının uygun şekilde kullanılarak metinlerin birbirine bağlanması açısından ulaşılması hedeflenen son eşiktir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde C1 seviyesine ulaşmış öğrencilerden içeriği zengin, uzun metinleri anlamaları, mantıksal bağlantıları kurmaları ve kendilerini sözlü, yazılı olarak iyi yapılandırılmış şekilde ifade etmeleri beklenir. Yetkin dil kullanıcısı, eğitimden sosyal yaşama dek hayatın tüm alanlarında gelişmiş kelime hazinesi ile dili işlevsel, akıcı ve çok yönlü kullanabilir. Dil öğretim sürecinde temel becerilerin geliştirilmesinde kelime hazinesi elzemdir çünkü öğrenciler bu dil yapılarını üretici dil becerileri ile kullanmaktadır. Bu çalışmada, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen C1 düzeyi öğrencilerinin yazma becerisinde tercih ettiği kelime türlerinin sıklıkları tespit edilmiştir. Yapılan analiz neticesinde ulaşılan sonuçlar tablolar hâlinde sunulmuştur. Araştırmanın amacı ise Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen C1 düzeyi öğrencilerinin sıklıkla tercih ettiği kelime kategorilerinden yola çıkarak dil öğretim süreçlerini kolaylaştırmaya yönelik öneriler sunmaktır.
- 28 September 2022
- Published by Trakya Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi in Trakya Eğitim Dergisi
- Vol. 12 (3) , 1536-1547
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN TÜRK DİLİ DERSİNE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin Türk Dili dersine ilişkin tutumlarını belirlemek ve söz konusu tutumlarına cinsiyet, sınıf düzeyi, ana bilim dalı, mezun olunan lise türü, günlük ortalama okunan kitap sayfa sayısı, günlük ortalama genel ağ kullanma sıklığı ve günlük ortalama izlenen televizyon süresi değişkenlerinin etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Nicel araştırma yaklaşımlarından biri olan tarama modelinde tasarlanan çalışma, 2019-2020 akademik yılı güz döneminde Kilis 7 Aralık Üniversitesi Muallim Rıfat Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 381 iki, üç ve dördüncü sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmadaki veri toplama araçları Türk dili dersine ilişkin tutum ölçeği ile kişisel bilgi formundan oluşmaktadır. Araştırmada ulaşılan bulgular, Türk Dili dersine ilişkin öğrenci tutumlarının yüksek oranda olumlu olduğunu; söz konusu tutumun sadece günlük okunan ortalama kitap sayfa sayısı değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiğini bunun yanında cinsiyet, sınıf düzeyi, ana bilim dalı, mezun olunan lise türü, günlük ortalama genel ağ kullanma sıklığı ve günlük ortalama izlenen televizyon süresi değişkenlerine göre ise anlamlı farklılık göstermediğini ortaya koymaktadır.
- 28 September 2022
- Published by Trakya Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi in Trakya Eğitim Dergisi
- Vol. 12 (3) , 1536-1547
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN TÜRK DİLİ DERSİNE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin Türk Dili dersine ilişkin tutumlarını belirlemek ve söz konusu tutumlarına cinsiyet, sınıf düzeyi, ana bilim dalı, mezun olunan lise türü, günlük ortalama okunan kitap sayfa sayısı, günlük ortalama genel ağ kullanma sıklığı ve günlük ortalama izlenen televizyon süresi değişkenlerinin etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Nicel araştırma yaklaşımlarından biri olan tarama modelinde tasarlanan çalışma, 2019-2020 akademik yılı güz döneminde Kilis 7 Aralık Üniversitesi Muallim Rıfat Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 381 iki, üç ve dördüncü sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmadaki veri toplama araçları Türk dili dersine ilişkin tutum ölçeği ile kişisel bilgi formundan oluşmaktadır. Araştırmada ulaşılan bulgular, Türk Dili dersine ilişkin öğrenci tutumlarının yüksek oranda olumlu olduğunu; söz konusu tutumun sadece günlük okunan ortalama kitap sayfa sayısı değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiğini bunun yanında cinsiyet, sınıf düzeyi, ana bilim dalı, mezun olunan lise türü, günlük ortalama genel ağ kullanma sıklığı ve günlük ortalama izlenen televizyon süresi değişkenlerine göre ise anlamlı farklılık göstermediğini ortaya koymaktadır.
- Open Access
- 31 December 2021
- Published by SOYLEM Filoloji Dergisi in SÖYLEM Filoloji Dergisi
- Vol. 6 (3) , 794-819
THE TV SERIES NAMES IN TERMS OF GRAMMATICAL FUNCTION
Adbilimin (onomastiğin) önemli çalışma alanlarından biri de eseradbilimi (hrematonimi)dir. Eseradbilim; roman, hikâye, şiir vb. edebî ürünler, tablo veya heykel gibi sanat eserleri, sanatçılar tarafından kullanılan herhangi bir eşya vb. pek çok adlandırmanın temelindeki sosyokültürel sebepleri, bu adlarda dilin kullanım şekillerini inceleyen bir bilim dalıdır. Oluşumları bakımından yazılı birer metin/eser olarak değerlendirilebilecek dizilerin adları da gerek dilin kullanımı gerekse dil/kültür ilişkisi bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, dizi adlarını meydana getiren söz dizimsel özellikleri belirlemektir. Çalışma için Türkiye’de reyting bazında en çok izlenen ATV, FOX, Kanal D, Kanal 7, Show TV, Star TV ve TRT 1 kanallarında 1990’lı yıllardan 2020 yılına kadar yayınlanan dizilerden basit seçkisiz yöntemle belirlenen 576 dizinin adı, dil bilgisel görünümleri açısından incelenip tasniflenmiştir. Çalışma neticesinde diziler adlandırılırken en çok kelime gruplarından faydalanıldığı görülmüştür. Tespit edilen 328 adet kelime grubundan 126’sı ad tamlaması, 127’si ise sıfat tamlamasıdır. Ayrıca dizi adlarında bağlama, unvan, ünlem, kısaltma ve ilgi grupları ile birleşik ad ve fiil türündeki yapılar da kullanılmıştır. 87 adet cümle değerinde ve 10 adet de eksiltili yapıdan oluşan dizi adı tespit edilmiştir. Bu çalışmayla günümüzde hâlen yaygın iletişim araçlarından biri olan televizyon özelindeki diziler adlandırılırken tercih edilen yapılar ve bu yapıların tercih sebepleri üzerinde düşünülerek adbilime katkı sunmak amaçlanmıştır.
- 31 December 2021
- Published by SOYLEM Filoloji Dergisi in SÖYLEM Filoloji Dergisi
- Vol. 6 (3) , 794-819
Open AccessTHE TV SERIES NAMES IN TERMS OF GRAMMATICAL FUNCTION
Adbilimin (onomastiğin) önemli çalışma alanlarından biri de eseradbilimi (hrematonimi)dir. Eseradbilim; roman, hikâye, şiir vb. edebî ürünler, tablo veya heykel gibi sanat eserleri, sanatçılar tarafından kullanılan herhangi bir eşya vb. pek çok adlandırmanın temelindeki sosyokültürel sebepleri, bu adlarda dilin kullanım şekillerini inceleyen bir bilim dalıdır. Oluşumları bakımından yazılı birer metin/eser olarak değerlendirilebilecek dizilerin adları da gerek dilin kullanımı gerekse dil/kültür ilişkisi bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, dizi adlarını meydana getiren söz dizimsel özellikleri belirlemektir. Çalışma için Türkiye’de reyting bazında en çok izlenen ATV, FOX, Kanal D, Kanal 7, Show TV, Star TV ve TRT 1 kanallarında 1990’lı yıllardan 2020 yılına kadar yayınlanan dizilerden basit seçkisiz yöntemle belirlenen 576 dizinin adı, dil bilgisel görünümleri açısından incelenip tasniflenmiştir. Çalışma neticesinde diziler adlandırılırken en çok kelime gruplarından faydalanıldığı görülmüştür. Tespit edilen 328 adet kelime grubundan 126’sı ad tamlaması, 127’si ise sıfat tamlamasıdır. Ayrıca dizi adlarında bağlama, unvan, ünlem, kısaltma ve ilgi grupları ile birleşik ad ve fiil türündeki yapılar da kullanılmıştır. 87 adet cümle değerinde ve 10 adet de eksiltili yapıdan oluşan dizi adı tespit edilmiştir. Bu çalışmayla günümüzde hâlen yaygın iletişim araçlarından biri olan televizyon özelindeki diziler adlandırılırken tercih edilen yapılar ve bu yapıların tercih sebepleri üzerinde düşünülerek adbilime katkı sunmak amaçlanmıştır.
- Open Access
- 29 October 2021
- Published by Ana Dili Egitimi Dergisi ADED in Ana Dili Eğitimi Dergisi
- Vol. 9 (4) , 1102-1127
İstiklal Marşı’nın Anlaşılma Düzeyinin Tespitine Yönelik Betimsel Bir Çalışma (Lise ve Üniversite Öğrencileri Örneği)
Bu çalışmada Mehmet Akif’in Türk milletinin tarihine yön veren bağımsızlık mücadelesi neticesinde kaleme aldığı ve edebî unsurlardan ziyade millî bir değer olan İstiklal Marşı’ndaki bazı anahtar kelimelerin lise son sınıf ve üniversite son sınıf öğrencileri tarafından bilinme durumları değerlendirilmiştir. Çalışma için 22 anahtar kelimenin yer aldığı görüşme formu kullanılmıştır. Hazırlanan form (İstiklal Marşı’nın yer aldığı bir nüsha ile), Kilis ilindeki devlet liselerinde son sınıfta öğrenim gören 111 öğrenci ve Kilis 7 Aralık Üniversitesi’nde değişik bölümlerde okuyan 111 öğrenci olmak üzere toplamda 222 öğrenciye uygulanmıştır. Çalışmada ulaşılan bulgular; öğrencilerin İstiklal Marşı’ndaki anahtar kelimeleri bilme/bilmeme düzeylerinin cinsiyete, bölüme ve eğitim kademelerine göre istatistiksel açıdan bazı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur.
- 29 October 2021
- Published by Ana Dili Egitimi Dergisi ADED in Ana Dili Eğitimi Dergisi
- Vol. 9 (4) , 1102-1127
Open Accessİstiklal Marşı’nın Anlaşılma Düzeyinin Tespitine Yönelik Betimsel Bir Çalışma (Lise ve Üniversite Öğrencileri Örneği)
Bu çalışmada Mehmet Akif’in Türk milletinin tarihine yön veren bağımsızlık mücadelesi neticesinde kaleme aldığı ve edebî unsurlardan ziyade millî bir değer olan İstiklal Marşı’ndaki bazı anahtar kelimelerin lise son sınıf ve üniversite son sınıf öğrencileri tarafından bilinme durumları değerlendirilmiştir. Çalışma için 22 anahtar kelimenin yer aldığı görüşme formu kullanılmıştır. Hazırlanan form (İstiklal Marşı’nın yer aldığı bir nüsha ile), Kilis ilindeki devlet liselerinde son sınıfta öğrenim gören 111 öğrenci ve Kilis 7 Aralık Üniversitesi’nde değişik bölümlerde okuyan 111 öğrenci olmak üzere toplamda 222 öğrenciye uygulanmıştır. Çalışmada ulaşılan bulgular; öğrencilerin İstiklal Marşı’ndaki anahtar kelimeleri bilme/bilmeme düzeylerinin cinsiyete, bölüme ve eğitim kademelerine göre istatistiksel açıdan bazı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur.
- Open Access
- 30 August 2021
- Published by Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi in Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi
- Vol. 5 (2) , 1182-1219
İş Yeri Adlarındaki Türkçenin Yabancı Dillerle Etkileşimi Kilis Örneği
Türkiye ile Suriye arasındaki sınır hattında yer alan Kilis; verimli toprakları, elverişli iklimi, geçiş güzergâhında bulunmasına bağlı ulaşım olanakları ile yüzyıllarca önemli bir yerleşim yeri olmuş ve kültürler arası etkileşimin de yüksek düzeyde olduğu ilde karma bir yapı oluşmuştur. Ayrıca yaklaşık dokuz yıl önce Suriye’de başlayan savaş sebebiyle de Kilis, yerli nüfusundan daha fazla bir mülteci nüfusu ile birlikte yaşamaktadır. Bu durum, ildeki ekonomik faaliyetlerden sosyokültürel yapıya kadar pek çok konuda etkili olduğu gibi yörede konuşulan Türkçeyi de etkisi altına almıştır. Söz konusu farklı kültürlerin kesişme noktası olan cadde ve sokaklar ise kültürel kimliğin deşifre edilebileceği önemli veri sahalarıdır. Farklı sosyal katmanlardan kişilerin öncelikli olarak çeşitli ihtiyaçlarını karşılamak üzere buluştuğu cadde ve sokaklar ile buralarda bulunan mağaza ve iş yerlerinde istemli ya da istemsiz iletişim hâlinde olmaları, dilin güncel durumu hakkında da konuyla ilgili araştırma yapmak isteyenlere önemli ipuçları sunmaktadır.Nicel ve nitel veri toplama tekniklerinin bir arada kullanıldığı karma desenli bu çalışmada, Kilis ilinin merkezinde bulunan ve farklı özellikteki insan gruplarının yaşadığı üç bölge araştırma sahası olarak seçilmiştir. Birinci bölge daha çok yerli halkın yaşadığı Cumhuriyet Caddesi, Murtaza Caddesi; ikinci bölge daha çok il dışından üniversite okumak için ile gelen öğrencilerin veya iş sebebiyle ilde bulunan memurların ikamet ettiği Üniversite Caddesi; üçüncü bölge ise çoğunlukla Arap halkın yaşadığı Dereboyu Caddesi, Nemika Caddesi ve Zeytinli Mahallesi olarak belirlenmiştir. Her üç bölgeden derlenen 750 civarında iş yeri, mağaza vb. iş yeri adları köken itibarıyla tasniflenmiştir. Türkçenin yabancı diller ile etkileşim durumunu tespit amaçlı, sınırlı bir ölçekte ele alınan bu çalışmanın aynı zamanda nüfus yoğunluğunun sosyokültürel farklılıkları ile iş yeri adları arsındaki ilişkiyi de betimler nitelikte olması ile alana katkı sağlaması umulmaktadır.
- 30 August 2021
- Published by Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi in Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi
- Vol. 5 (2) , 1182-1219
Open Accessİş Yeri Adlarındaki Türkçenin Yabancı Dillerle Etkileşimi Kilis Örneği
Türkiye ile Suriye arasındaki sınır hattında yer alan Kilis; verimli toprakları, elverişli iklimi, geçiş güzergâhında bulunmasına bağlı ulaşım olanakları ile yüzyıllarca önemli bir yerleşim yeri olmuş ve kültürler arası etkileşimin de yüksek düzeyde olduğu ilde karma bir yapı oluşmuştur. Ayrıca yaklaşık dokuz yıl önce Suriye’de başlayan savaş sebebiyle de Kilis, yerli nüfusundan daha fazla bir mülteci nüfusu ile birlikte yaşamaktadır. Bu durum, ildeki ekonomik faaliyetlerden sosyokültürel yapıya kadar pek çok konuda etkili olduğu gibi yörede konuşulan Türkçeyi de etkisi altına almıştır. Söz konusu farklı kültürlerin kesişme noktası olan cadde ve sokaklar ise kültürel kimliğin deşifre edilebileceği önemli veri sahalarıdır. Farklı sosyal katmanlardan kişilerin öncelikli olarak çeşitli ihtiyaçlarını karşılamak üzere buluştuğu cadde ve sokaklar ile buralarda bulunan mağaza ve iş yerlerinde istemli ya da istemsiz iletişim hâlinde olmaları, dilin güncel durumu hakkında da konuyla ilgili araştırma yapmak isteyenlere önemli ipuçları sunmaktadır.Nicel ve nitel veri toplama tekniklerinin bir arada kullanıldığı karma desenli bu çalışmada, Kilis ilinin merkezinde bulunan ve farklı özellikteki insan gruplarının yaşadığı üç bölge araştırma sahası olarak seçilmiştir. Birinci bölge daha çok yerli halkın yaşadığı Cumhuriyet Caddesi, Murtaza Caddesi; ikinci bölge daha çok il dışından üniversite okumak için ile gelen öğrencilerin veya iş sebebiyle ilde bulunan memurların ikamet ettiği Üniversite Caddesi; üçüncü bölge ise çoğunlukla Arap halkın yaşadığı Dereboyu Caddesi, Nemika Caddesi ve Zeytinli Mahallesi olarak belirlenmiştir. Her üç bölgeden derlenen 750 civarında iş yeri, mağaza vb. iş yeri adları köken itibarıyla tasniflenmiştir. Türkçenin yabancı diller ile etkileşim durumunu tespit amaçlı, sınırlı bir ölçekte ele alınan bu çalışmanın aynı zamanda nüfus yoğunluğunun sosyokültürel farklılıkları ile iş yeri adları arsındaki ilişkiyi de betimler nitelikte olması ile alana katkı sağlaması umulmaktadır.
- 24 June 2021
- Published by FSM Scholarly Journal of Humanities and Social Sciences in FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi
- No. 17,p. 715-750
TV Dizi Adlarında Türkçenin Diğer Dillerle Etkileşimine Yönelik Betimsel Bir Çalışma
Bu araştırmada Türkiye’de reyting sıralamasında önde olan Atv, Fox, Kanal D, Kanal 7, Show, Star ve TRT 1’de 1990’lı yıllardan 2020 yılına kadar yayınlanan dizi adlarından seçkisiz örneklem şeklinde oluşturulan verideki kelimeleri köken bakımından sınıflandırmak suretiyle Türkçenin hangi dil ile ne ölçüde etkileşim hâlinde olduğunun tespiti amaçlanmış ve ulaşılan sonuçlar, Türk dil/kültür tarihi ile uygunluğu bakımından değerlendirilmiştir. Araştırma verileri için ilgili kanalların internet sitelerinden derlenen 576 dizi adındaki kelimeler, örnek durum çalışması tekniği ile incelenmiş ve içerik analizi yapılarak deşifre edilen veriler çeşitli tasniflerle değerlendirilmiştir. Sonuçta TV dizi adlarındaki kelimelerin %55’inin Türkçe, %31’inin Arapça, %8’inin Farsça, %4.5’inin batı kökenli ve %2’sinin de kökeninin belirsiz olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla dizi adlarında Türkçe açısından betimlenen durumun Türk dil/kültür tarihi ile bağının günümüzde de kuvvetli olduğunu söylemek mümkündür.
- 24 June 2021
- Published by FSM Scholarly Journal of Humanities and Social Sciences in FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi
- No. 17,p. 715-750
TV Dizi Adlarında Türkçenin Diğer Dillerle Etkileşimine Yönelik Betimsel Bir Çalışma
Bu araştırmada Türkiye’de reyting sıralamasında önde olan Atv, Fox, Kanal D, Kanal 7, Show, Star ve TRT 1’de 1990’lı yıllardan 2020 yılına kadar yayınlanan dizi adlarından seçkisiz örneklem şeklinde oluşturulan verideki kelimeleri köken bakımından sınıflandırmak suretiyle Türkçenin hangi dil ile ne ölçüde etkileşim hâlinde olduğunun tespiti amaçlanmış ve ulaşılan sonuçlar, Türk dil/kültür tarihi ile uygunluğu bakımından değerlendirilmiştir. Araştırma verileri için ilgili kanalların internet sitelerinden derlenen 576 dizi adındaki kelimeler, örnek durum çalışması tekniği ile incelenmiş ve içerik analizi yapılarak deşifre edilen veriler çeşitli tasniflerle değerlendirilmiştir. Sonuçta TV dizi adlarındaki kelimelerin %55’inin Türkçe, %31’inin Arapça, %8’inin Farsça, %4.5’inin batı kökenli ve %2’sinin de kökeninin belirsiz olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla dizi adlarında Türkçe açısından betimlenen durumun Türk dil/kültür tarihi ile bağının günümüzde de kuvvetli olduğunu söylemek mümkündür.
- 21 November 2020
- Published by RumeliDE Dil ve Edebiyat Arastirmalari Dergisi in Rumelide Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- No. Ö8,p. 199-223
Dil bilimsel açıdan lakaplar: Kilis yöresi örneği
Dil incelemelerinin önemli bir alanını oluşturan ad bilim, aynı zamanda dil-kültür ilişkisini de incelemesi bakımından disiplinler arası bir nitelik kazanmış ve antropoloji, sosloyoloji, folklor gibi birçok bilim dalı ile ortak bir çalışma sahası yakalamıştır. Ad bilim adı altında yapılan incelemeler, oldukça geniş bir literatürü kapsadığı için zamanla alt dallara ayrılmış ve kişi adları, hayvan adları, su adları, coğrafya adları gibi daha sayılabilecek pek çok araştırma alanını malzeme sahasına dahil etmiştir. Gerek ülkemizde gerekse diğer dünya ülkelerinde ad bilimin popüler birçok alanında sayısız çalışma yapılmıştır. Hatta Almanya gibi bazı Avrupa ülkelerinde ve Rusya’da özellikle yer adları ile ilgili çok ciddi bir literatür ve çalışma disiplini oluşmuştur. Türkiye’de de ad bilimle ilgili yerel ya da bölgesel düzeyde yapılmış pek çok araştırmanın varlığı söz konusudur. Ad bilimin, en az zikredilen alanları kadar önem gerektiren bir diğer çalışma alanı ise lakaplardır. Kişinin dolayısıyla mensubu olduğu toplumun özellikle sosyal yapısının ve aynı zamanda mizah yönünün anlaşılabilmesi için bu lakapların değişik yaklaşımlarla değerlendirilmesi gerekir. Ülkemizde lakaplarla ilgili bugüne kadar yapılmış kıymetli pek çok çalışma mevcutken bu çalışmaların büyük bir kısmında şeriye sicillerindeki lakaplar araştırılmıştır. Ancak toplumun konuyla ilgili bugünkü durumunu tespit eden çalışmalara da daha fazla eğilmek gerekmektedir. Söz konusu çalışma için nitel araştırma yöntemlerinden örnek durum çalışması tekniği ile Kilis merkeze bağlı ve özellikle yerli halkın yaşadığı mahallelerden lakaplar derlenmiş ve ulaşılan veriler kategorisel içerik analizi ile tasniflenmiştir. Böylece Kilis’teki lakaplar ve lakap verme ölçütleri belirlenerek yörede bu geleneğin genel eğilimleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte veriler, dil malzemesi açısından da ayrıca değerlendirilmiştir.
- 21 November 2020
- Published by RumeliDE Dil ve Edebiyat Arastirmalari Dergisi in Rumelide Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- No. Ö8,p. 199-223
Dil bilimsel açıdan lakaplar: Kilis yöresi örneği
Dil incelemelerinin önemli bir alanını oluşturan ad bilim, aynı zamanda dil-kültür ilişkisini de incelemesi bakımından disiplinler arası bir nitelik kazanmış ve antropoloji, sosloyoloji, folklor gibi birçok bilim dalı ile ortak bir çalışma sahası yakalamıştır. Ad bilim adı altında yapılan incelemeler, oldukça geniş bir literatürü kapsadığı için zamanla alt dallara ayrılmış ve kişi adları, hayvan adları, su adları, coğrafya adları gibi daha sayılabilecek pek çok araştırma alanını malzeme sahasına dahil etmiştir. Gerek ülkemizde gerekse diğer dünya ülkelerinde ad bilimin popüler birçok alanında sayısız çalışma yapılmıştır. Hatta Almanya gibi bazı Avrupa ülkelerinde ve Rusya’da özellikle yer adları ile ilgili çok ciddi bir literatür ve çalışma disiplini oluşmuştur. Türkiye’de de ad bilimle ilgili yerel ya da bölgesel düzeyde yapılmış pek çok araştırmanın varlığı söz konusudur. Ad bilimin, en az zikredilen alanları kadar önem gerektiren bir diğer çalışma alanı ise lakaplardır. Kişinin dolayısıyla mensubu olduğu toplumun özellikle sosyal yapısının ve aynı zamanda mizah yönünün anlaşılabilmesi için bu lakapların değişik yaklaşımlarla değerlendirilmesi gerekir. Ülkemizde lakaplarla ilgili bugüne kadar yapılmış kıymetli pek çok çalışma mevcutken bu çalışmaların büyük bir kısmında şeriye sicillerindeki lakaplar araştırılmıştır. Ancak toplumun konuyla ilgili bugünkü durumunu tespit eden çalışmalara da daha fazla eğilmek gerekmektedir. Söz konusu çalışma için nitel araştırma yöntemlerinden örnek durum çalışması tekniği ile Kilis merkeze bağlı ve özellikle yerli halkın yaşadığı mahallelerden lakaplar derlenmiş ve ulaşılan veriler kategorisel içerik analizi ile tasniflenmiştir. Böylece Kilis’teki lakaplar ve lakap verme ölçütleri belirlenerek yörede bu geleneğin genel eğilimleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte veriler, dil malzemesi açısından da ayrıca değerlendirilmiştir.