İsa Curebal
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
İsa Curebal has a total of 37 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
Abdullah Soykan
15 shared publications- Recep Efe
Department of Geography, Balıkesir University, Balıkesir, Türkiye
13 shared publications Süleyman Sönmez
11 shared publicationsRecep Efe
8 shared publications- Melike Durak
Balikesir Universitesi
7 shared publications - Muhammed Mustafa Özdel
Department of Geography, Institute of Social Sciences, Balıkesir University, Balıkesir 10145, Türkiye
6 shared publications
Latest Publications
- 15 April 2026
- Published by Turkish Society for Geomorphology in Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
- No. 17
Comparative Machine Learning Approaches to Landslide Susceptibility in Southeastern Türkiye
Landslides are among the most destructive natural hazards in mountainous regions, causing severe economic losses and infrastructure damage. Reliable susceptibility mapping is essential for hazard mitigation and sustainable land-use planning, particularly in tectonically active areas such as southeastern Türkiye. This study aims to compare the predictive performance and spatial consistency of six widely used machine learning algorithms—Support Vector Machine (SVM), Logistic Regression (LR), Random Forest (RF), Artificial Neural Network (ANN), Naïve Bayes (NB), and Maximum Entropy (MaxEnt)—together with an Ensemble model, under identical geomorphological and environmental conditions. A GIS-based framework was applied using eleven conditioning factors derived from topographic, geological, hydrological, and land-cover datasets. A landslide inventory verified by field observations was used for model training and validation. Model performance was assessed using Receiver Operating Characteristic (ROC) analysis and the Area Under the Curve (AUC). All models achieved high predictive accuracy (AUC = 0.877–0.959). The NB model performed best (AUC = 0.959), while the Ensemble model produced the most spatially consistent susceptibility patterns. High- and very high-susceptibility zones were consistently associated with steep slopes and weak lithological units. Comparative machine learning approaches provide reliable and transferable tools for regional landslide susceptibility assessment. The results highlight the importance of algorithm selection and ensemble strategies in susceptibility mapping.
- 15 April 2026
- Published by Turkish Society for Geomorphology in Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
- No. 17
Comparative Machine Learning Approaches to Landslide Susceptibility in Southeastern Türkiye
Landslides are among the most destructive natural hazards in mountainous regions, causing severe economic losses and infrastructure damage. Reliable susceptibility mapping is essential for hazard mitigation and sustainable land-use planning, particularly in tectonically active areas such as southeastern Türkiye. This study aims to compare the predictive performance and spatial consistency of six widely used machine learning algorithms—Support Vector Machine (SVM), Logistic Regression (LR), Random Forest (RF), Artificial Neural Network (ANN), Naïve Bayes (NB), and Maximum Entropy (MaxEnt)—together with an Ensemble model, under identical geomorphological and environmental conditions. A GIS-based framework was applied using eleven conditioning factors derived from topographic, geological, hydrological, and land-cover datasets. A landslide inventory verified by field observations was used for model training and validation. Model performance was assessed using Receiver Operating Characteristic (ROC) analysis and the Area Under the Curve (AUC). All models achieved high predictive accuracy (AUC = 0.877–0.959). The NB model performed best (AUC = 0.959), while the Ensemble model produced the most spatially consistent susceptibility patterns. High- and very high-susceptibility zones were consistently associated with steep slopes and weak lithological units. Comparative machine learning approaches provide reliable and transferable tools for regional landslide susceptibility assessment. The results highlight the importance of algorithm selection and ensemble strategies in susceptibility mapping.
- Open Access
- 2 April 2026
- Published by Springer Nature in Geoheritage
- Vol. 18 (2) , 82
Geo-ecological Values and Sustainable Geotourism Potential of the İğneada Floodplain Forests and Lagoon Lakes, NW Türkiye
- 2 April 2026
- Published by Springer Nature in Geoheritage
- Vol. 18 (2) , 82
Open AccessGeo-ecological Values and Sustainable Geotourism Potential of the İğneada Floodplain Forests and Lagoon Lakes, NW Türkiye
- 27 March 2026
- Published by Celal Bayar University Journal of Social Sciences in Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol. 24 (1) , 192-213
Jeomorfoloji – kırsal nüfus etkileşimi: Güzelhisar Çayı Havzası’nda (İzmir-Manisa) zamansal ve mekânsal bir analiz (1950–2024)
Bu çalışma, Güzelhisar Çayı Havzası’nda 1950–2024 yılları arasında nüfusun farklı yükselti basamaklarına göre zamansal değişimini ele almıştır. Yerleşim birimlerinin 0–200 m, 200–400 m, 400–600 m ve 600–800 m aralıklarında gruplandığı çalışmada, demografik veriler hem grafiksel hem de tematik harita temsilleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, 200–400 m yükselti aralığının tüm dönem boyunca en fazla nüfusu barındıran basamak olduğunu, ancak 1980 sonrası süreçte bu baskınlığın kademeli biçimde zayıfladığını göstermektedir. Buna karşın, 400–600 m basamağı 2000’li yıllardan itibaren görece önem kazanmış ve demografik açıdan daha istikrarlı bir yapıya kavuşmuştur. 600 m üzerindeki yüksek alanlar, sınırlı yerleşim sayısı ve düşük nüfus yoğunluklarıyla kırsal yerleşim açısından kısıtlı bir potansiyele sahiptir. Sonuç olarak, havzadaki demografik örüntüler yalnızca mekânsal dağılım değil, aynı zamanda zamansal nüfus değişimleri bakımından da yükselti faktörüne duyarlıdır. Bu durum, kırsal yerleşim planlaması ve bölgesel kalkınma stratejileri açısından yükselti-temelli analizlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır.
- 27 March 2026
- Published by Celal Bayar University Journal of Social Sciences in Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol. 24 (1) , 192-213
Jeomorfoloji – kırsal nüfus etkileşimi: Güzelhisar Çayı Havzası’nda (İzmir-Manisa) zamansal ve mekânsal bir analiz (1950–2024)
Bu çalışma, Güzelhisar Çayı Havzası’nda 1950–2024 yılları arasında nüfusun farklı yükselti basamaklarına göre zamansal değişimini ele almıştır. Yerleşim birimlerinin 0–200 m, 200–400 m, 400–600 m ve 600–800 m aralıklarında gruplandığı çalışmada, demografik veriler hem grafiksel hem de tematik harita temsilleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, 200–400 m yükselti aralığının tüm dönem boyunca en fazla nüfusu barındıran basamak olduğunu, ancak 1980 sonrası süreçte bu baskınlığın kademeli biçimde zayıfladığını göstermektedir. Buna karşın, 400–600 m basamağı 2000’li yıllardan itibaren görece önem kazanmış ve demografik açıdan daha istikrarlı bir yapıya kavuşmuştur. 600 m üzerindeki yüksek alanlar, sınırlı yerleşim sayısı ve düşük nüfus yoğunluklarıyla kırsal yerleşim açısından kısıtlı bir potansiyele sahiptir. Sonuç olarak, havzadaki demografik örüntüler yalnızca mekânsal dağılım değil, aynı zamanda zamansal nüfus değişimleri bakımından da yükselti faktörüne duyarlıdır. Bu durum, kırsal yerleşim planlaması ve bölgesel kalkınma stratejileri açısından yükselti-temelli analizlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır.
- Open Access
- 13 March 2026
- Published by Springer Nature in Geoheritage
- Vol. 18 (2) , 65
Evaluation of Granite Topography in the Ida Madra Geopark in the Context of Geoheritage
- 13 March 2026
- Published by Springer Nature in Geoheritage
- Vol. 18 (2) , 65
Open AccessEvaluation of Granite Topography in the Ida Madra Geopark in the Context of Geoheritage
- Open Access
- 5 March 2026
- Published by Springer Nature in Geoheritage
- Vol. 18 (2) , 55
Geosite Assessment for Geotourism Purposes: Case Study of Ida Madra Geopark, Türkiye
- 5 March 2026
- Published by Springer Nature in Geoheritage
- Vol. 18 (2) , 55
Open AccessGeosite Assessment for Geotourism Purposes: Case Study of Ida Madra Geopark, Türkiye
- 10 January 2026
- Published by Turkish Society for Geomorphology in Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
- No. 16,p. 43-63
RUSLE (3D) Modeli Kullanılarak Toprak Erozyonu Tahmini: Güzelhisar Barajı Havzası Örneği (İzmir - Manisa)
Türkiye’nin batısındaki İzmir ili, Aliağa ilçesinde bulunan Güzelhisar barajı, Aliağa yerleşmesi ve ilçedeki sanayi tesislerinin su ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla planlanmış ve 1982 yılında hizmete alınmıştır. Barajların ömürleri, erozyon nedeniyle baraj göllerine taşınan siltasyondan doğrudan etkilenmektedir. Bu çalışma, baraj havzasında toprak erozyonu duyarlılığı ile dağılışının belirlenmesi, yıllık ortalama toprak kaybı miktarının tahmini, ayrıca erozyon nedeniyle baraj rezervuarında oluşan hacimsel değişimin belirlenebilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için Coğrafi Bilgi Sistemleri tabanlı Düzenlenmiş Evrensel Toprak Kaybı Denklemi (Revised Universal Soil Loss Equation / RUSLE) kullanılmıştır. Denklemin havzaya uygulanabilmesi için havzanın yağış, toprak, arazi kullanımı, eğim uzunluk ve eğim diklik ve erozyon önleyici faktörler gibi erozyonu etkileyen parametrelere ait haritalar üretilmiştir. Sonrasında bu haritalar çakıştırılarak hesaplamalar yapılmış ve erozyon duyarlılık sınıfları oluşturulmuştur. Böylece erozyon duyarlılık sınıflarının mekânsal dağılımı ile yıllık tahmini toprak kaybı miktarı belirlenmiştir. Çalışma sonucunda Güzelhisar Barajı havzasında çok hafif, hafif, orta şiddetli, şiddetli ve çok şiddetli olarak ayırt edilen beş farklı grupta erozyon duyarlılık sınıfı tanımlanmıştır. Buna göre havzanın %19.4’nde çok hafif, %14.4’ünde hafif, %12.2’sinde orta şiddetli, %16.3’ünde şiddetli ve son olarak %37,8’inde ise çok şiddetli erozyon duyarlılığı tespit edilmiştir. Ortalama bir hesap ile havza genelinde 13 ton / ha / yıl erozyon duyarlılığı hesaplanmıştır. Güzelhisar barajı havzasında hesaplanan erozyon duyarlılığı, Türkiye ortalaması olarak hesaplanan 8,24 ton/ha/yıl değerinden yüksek bulunmuştur. Bulgular, sediman verimini azaltmak ve Güzelhisar Barajı'nın işletme ömrünü uzatmak için hedeflenen koruma önlemlerine duyulan ihtiyacın altını çizmektedir. Bu bütünleştirici yaklaşım, benzer hidrolojik bağlamlarda erozyon değerlendirmesi için ölçeklenebilir bir metodoloji sunmaktadır.
- 10 January 2026
- Published by Turkish Society for Geomorphology in Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
- No. 16,p. 43-63
RUSLE (3D) Modeli Kullanılarak Toprak Erozyonu Tahmini: Güzelhisar Barajı Havzası Örneği (İzmir - Manisa)
Türkiye’nin batısındaki İzmir ili, Aliağa ilçesinde bulunan Güzelhisar barajı, Aliağa yerleşmesi ve ilçedeki sanayi tesislerinin su ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla planlanmış ve 1982 yılında hizmete alınmıştır. Barajların ömürleri, erozyon nedeniyle baraj göllerine taşınan siltasyondan doğrudan etkilenmektedir. Bu çalışma, baraj havzasında toprak erozyonu duyarlılığı ile dağılışının belirlenmesi, yıllık ortalama toprak kaybı miktarının tahmini, ayrıca erozyon nedeniyle baraj rezervuarında oluşan hacimsel değişimin belirlenebilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için Coğrafi Bilgi Sistemleri tabanlı Düzenlenmiş Evrensel Toprak Kaybı Denklemi (Revised Universal Soil Loss Equation / RUSLE) kullanılmıştır. Denklemin havzaya uygulanabilmesi için havzanın yağış, toprak, arazi kullanımı, eğim uzunluk ve eğim diklik ve erozyon önleyici faktörler gibi erozyonu etkileyen parametrelere ait haritalar üretilmiştir. Sonrasında bu haritalar çakıştırılarak hesaplamalar yapılmış ve erozyon duyarlılık sınıfları oluşturulmuştur. Böylece erozyon duyarlılık sınıflarının mekânsal dağılımı ile yıllık tahmini toprak kaybı miktarı belirlenmiştir. Çalışma sonucunda Güzelhisar Barajı havzasında çok hafif, hafif, orta şiddetli, şiddetli ve çok şiddetli olarak ayırt edilen beş farklı grupta erozyon duyarlılık sınıfı tanımlanmıştır. Buna göre havzanın %19.4’nde çok hafif, %14.4’ünde hafif, %12.2’sinde orta şiddetli, %16.3’ünde şiddetli ve son olarak %37,8’inde ise çok şiddetli erozyon duyarlılığı tespit edilmiştir. Ortalama bir hesap ile havza genelinde 13 ton / ha / yıl erozyon duyarlılığı hesaplanmıştır. Güzelhisar barajı havzasında hesaplanan erozyon duyarlılığı, Türkiye ortalaması olarak hesaplanan 8,24 ton/ha/yıl değerinden yüksek bulunmuştur. Bulgular, sediman verimini azaltmak ve Güzelhisar Barajı'nın işletme ömrünü uzatmak için hedeflenen koruma önlemlerine duyulan ihtiyacın altını çizmektedir. Bu bütünleştirici yaklaşım, benzer hidrolojik bağlamlarda erozyon değerlendirmesi için ölçeklenebilir bir metodoloji sunmaktadır.
- 29 December 2025
- Published by Turkish Geograpical Review in Türk Coğrafya Dergisi
- No. 88,p. 185-197
Sediment tarama işlemi yapılan kentsel bir sulak alanda potansiyel toksik element kaynaklı ekolojik risk analizi: Mogan Gölü (Türkiye)
Mogan Gölü, Ankara kent merkezinin güneyinde Gölbaşı ilçesi sınırları içerisinde yer alan, 6.5 km2 alan kaplayan bir alüvyal set gölüdür. Son yıllarda gölde ortaya çıkan ve gözle görülür seviyelere ulaşan ekolojik bozulmalar nedeniyle 2017 – 2022 yılları arasında göl tabanında sediment tarama işlemi gerçekleştirilerek ekolojik bozulmaya uğramış sediment tabakası 50 cm kazınıp gölden çıkarılmıştır. Bu araştırma sediment kazıma işlemi yapılan ve yapılmayan bölgedeki ekolojik risk seviyesini karşılaştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında gölün farklı noktalarından 25 adet yüzey sedimenti alınmış, PTE konsantrasyonu, toplam organik karbon ve klorofil bozunma ürünleri analizleri gerçekleştirilmiştir. Ekolojik risk seviyesini ve antropojenik etkileri analiz etmek amacıyla zenginleşme faktörü, jeoakümülasyon indeksi, ekolojik risk faktörü ve potansiyel ekolojik risk faktörü hesaplamaları yapılmıştır. Analiz sonuçları mekânsal ve istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. PTE konsantrasyonu ortalama değerlere göre ppm olarak şu şekilde sıralanmıştır: Fe (21300) > Al (19900) > P (630) > Mn (513) > Ni (95) > Cr (62) > Zn (51) > Cu (27) > As (15) > Pb (14) > Mo (1.82) > Cd (0.12) > Hg (0.050). Antropojenik etki değerlendirmesi analizlerinde ortalama verilere göre Pb, Ni, Cu, Cr, Mo, Cd, Fe orta derecede zenginleşmiştir. Noktasal girdiler P ve Hg için orta derecede zenginleşmeye neden olmuştur. Ekolojik risk analizi Mogan Gölü’nde Cd ve Hg kaynaklı, orta derecede potansiyel ekolojik risk bulunduğunu göstermiştir. Çalışmada; gölde yerleşme, tarım ve endüstriyel faaliyetlerden kaynaklanan kirlilik yükünün arttığı, bunun da ötrofikasyonu hızlandırarak ekosistemi tehdit ettiği belirlenmiştir. Sediment tarama sonrası PTE konsantrasyonu ve ekolojik risk düzeylerinde azalma görülse de değerlerin hâlâ risk oluşturduğu, bu nedenle kentsel, endüstriyel ve tarımsal kaynaklı baskıların sıkı biçimde denetlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
- 29 December 2025
- Published by Turkish Geograpical Review in Türk Coğrafya Dergisi
- No. 88,p. 185-197
Sediment tarama işlemi yapılan kentsel bir sulak alanda potansiyel toksik element kaynaklı ekolojik risk analizi: Mogan Gölü (Türkiye)
Mogan Gölü, Ankara kent merkezinin güneyinde Gölbaşı ilçesi sınırları içerisinde yer alan, 6.5 km2 alan kaplayan bir alüvyal set gölüdür. Son yıllarda gölde ortaya çıkan ve gözle görülür seviyelere ulaşan ekolojik bozulmalar nedeniyle 2017 – 2022 yılları arasında göl tabanında sediment tarama işlemi gerçekleştirilerek ekolojik bozulmaya uğramış sediment tabakası 50 cm kazınıp gölden çıkarılmıştır. Bu araştırma sediment kazıma işlemi yapılan ve yapılmayan bölgedeki ekolojik risk seviyesini karşılaştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında gölün farklı noktalarından 25 adet yüzey sedimenti alınmış, PTE konsantrasyonu, toplam organik karbon ve klorofil bozunma ürünleri analizleri gerçekleştirilmiştir. Ekolojik risk seviyesini ve antropojenik etkileri analiz etmek amacıyla zenginleşme faktörü, jeoakümülasyon indeksi, ekolojik risk faktörü ve potansiyel ekolojik risk faktörü hesaplamaları yapılmıştır. Analiz sonuçları mekânsal ve istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. PTE konsantrasyonu ortalama değerlere göre ppm olarak şu şekilde sıralanmıştır: Fe (21300) > Al (19900) > P (630) > Mn (513) > Ni (95) > Cr (62) > Zn (51) > Cu (27) > As (15) > Pb (14) > Mo (1.82) > Cd (0.12) > Hg (0.050). Antropojenik etki değerlendirmesi analizlerinde ortalama verilere göre Pb, Ni, Cu, Cr, Mo, Cd, Fe orta derecede zenginleşmiştir. Noktasal girdiler P ve Hg için orta derecede zenginleşmeye neden olmuştur. Ekolojik risk analizi Mogan Gölü’nde Cd ve Hg kaynaklı, orta derecede potansiyel ekolojik risk bulunduğunu göstermiştir. Çalışmada; gölde yerleşme, tarım ve endüstriyel faaliyetlerden kaynaklanan kirlilik yükünün arttığı, bunun da ötrofikasyonu hızlandırarak ekosistemi tehdit ettiği belirlenmiştir. Sediment tarama sonrası PTE konsantrasyonu ve ekolojik risk düzeylerinde azalma görülse de değerlerin hâlâ risk oluşturduğu, bu nedenle kentsel, endüstriyel ve tarımsal kaynaklı baskıların sıkı biçimde denetlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
- 26 December 2025
- Published by Springer Nature in Geoheritage
- Vol. 18 (1) , 13
Geoheritage Potential of Karacabey Floodplain Forest (Türkiye): A Layered Assessment of Paleoecological and Geochemical Archives
- 26 December 2025
- Published by Springer Nature in Geoheritage
- Vol. 18 (1) , 13
Geoheritage Potential of Karacabey Floodplain Forest (Türkiye): A Layered Assessment of Paleoecological and Geochemical Archives
- Open Access
Climate-Driven Futures of Olive (Olea europaea L.): Machine Learning-Based Ensemble Species Distribution Modelling of Northward Shifts Under Aridity Stress
With its millennia-long agricultural history, Olive (Olea europaea L.) is one of the most strategic crops of the Mediterranean basin and a key component of the Turkish economy. This study assessed the effects of climate change on the potential distribution of olive in Türkiye using machine learning-based species distribution models (SDMs). Analyses were conducted using the 1970–2000 reference period and future projections for 2041–2060 and 2081–2100 under the SSP2-–4.5 and SSP5–8.5 scenarios, incorporating bioclimatic variables as well as topographic factors such as elevation, slope, and aspect. The model showed strong predictive performance (AUC = 0.93; TSS = 0.77) and identified elevation, winter precipitation (Bio19), and mean temperature of driest quarter (Bio9) as the primary variables influencing the distribution of olive trees. Model results predict a significant shift in suitable areas for olive cultivation, both northward—from the traditional Aegean and Mediterranean coastal belt toward the Marmara and Black Sea regions—and upward in elevation into higher-altitude inland areas. High-suitability areas, which accounted for 4.4% of Türkiye’s land area during the reference period, are projected to decline to 0.2% by the end of the century under the SSP5–8.5 scenario. UNEP Aridity Index analyses indicate increasing aridity pressure on olive habitats. While 87.2% of suitable habitats were classified as sub-humid in the reference period, projections for 2081–2100 under SSP5–8.5 suggest that 40.1% of these areas will shift to dry sub-humid and 26.4% to semi-arid conditions.
Open AccessClimate-Driven Futures of Olive (Olea europaea L.): Machine Learning-Based Ensemble Species Distribution Modelling of Northward Shifts Under Aridity Stress
With its millennia-long agricultural history, Olive (Olea europaea L.) is one of the most strategic crops of the Mediterranean basin and a key component of the Turkish economy. This study assessed the effects of climate change on the potential distribution of olive in Türkiye using machine learning-based species distribution models (SDMs). Analyses were conducted using the 1970–2000 reference period and future projections for 2041–2060 and 2081–2100 under the SSP2-–4.5 and SSP5–8.5 scenarios, incorporating bioclimatic variables as well as topographic factors such as elevation, slope, and aspect. The model showed strong predictive performance (AUC = 0.93; TSS = 0.77) and identified elevation, winter precipitation (Bio19), and mean temperature of driest quarter (Bio9) as the primary variables influencing the distribution of olive trees. Model results predict a significant shift in suitable areas for olive cultivation, both northward—from the traditional Aegean and Mediterranean coastal belt toward the Marmara and Black Sea regions—and upward in elevation into higher-altitude inland areas. High-suitability areas, which accounted for 4.4% of Türkiye’s land area during the reference period, are projected to decline to 0.2% by the end of the century under the SSP5–8.5 scenario. UNEP Aridity Index analyses indicate increasing aridity pressure on olive habitats. While 87.2% of suitable habitats were classified as sub-humid in the reference period, projections for 2081–2100 under SSP5–8.5 suggest that 40.1% of these areas will shift to dry sub-humid and 26.4% to semi-arid conditions.
- 15 October 2025
- Published by Turkish Society for Geomorphology in Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
- No. 15,p. 126-149
HEC-RAS Tabanlı 2 Boyutlu Taşkın Tehlike Çalışması: Bahadınlı ve Karadere (Burhaniye – Balıkesir)
Taşkın tehlike haritaları, taşkın önleme ve zarar azaltma stratejilerinin önemli bir parçasıdır. Çünkü bu haritalar, taşkın eğilimini belirleyen fiziksel özelliklere dayanarak en savunmasız bölgelerin tespit edilmesini sağlar. Bu çalışmanın amacı, Bahadınlı ve Karadere kırsal mahallelerinin (Balıkesir/Burhaniye) taşkın tehlikesini HEC-RAS yazılımı kullanılarak iki boyutlu (2D) modelleme ile ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda kullanılan altlık veriler; SYM5, Devlet Su İşleri (DSİ) D04A016 kodlu Karadere Bahadınlı istasyonunun maksimum akım verileri, arazi kullanımı ve bina verileri vb. olarak belirlenmiştir. Q5, Q10, Q50, Q100, Q500 ve Q1000 akım değerleri, Gumbel EV I (Ekstrem Değer) dağılımı kullanılarak hesaplanmıştır. HEC-RAS yazılımı ile gerçekleştirilen iki boyutlu modelleme sonucunda su derinliği ve akım hızı haritaları üretilmiştir. Ardından, ArcGIS/ArcMap 10.8 yazılımı kullanılarak taşkın tehlike haritaları oluşturulmuştur. Bahadınlı kırsal mahallesi için regülatörün varlığı ve yokluğunu içeren iki senaryo; Karadere için ise tek senaryo üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Bahadınlı’da, her iki senaryoda da taşkın suları geniş tabanlı vadi içerisinde, akarsuyun akış yönüne göre sol tarafında bulunan tarım arazileri boyunca yayılım göstermiştir. Regülatör dikkate alınmadığında hem insanlar hem de tarım arazilerindeki binalar (konut, hayvan barınağı, depo vb.) için tehlike vardır; regülatör dikkate alındığında ise büyük ölçüde yalnızca insanlar için düşük tehlike söz konusudur. Karadere Kırsal Mahallesi taşkın tehlike haritalarında, ana kanalda taşkın suyunun yatak dışına çıkmadığı görülmüştür. Yan kollardan taşan sular çevreye yayılmakla birlikte, bu yayılım genellikle insanlar için düşük ve orta tehlike sınıfındadır. Bu tür afetlerin tekrar yaşanmaması veya yaşanması durumunda oluşabilecek zararların minimuma indirgenmesi için öncelikle taşkın yatağı belirlendikten sonra bu sınırlar içinde kalan beşeri yapıların belirli bir plan çerçevesinde tahliye edilmesi düşünülebilir. Yerleşim birimlerinin yer seçiminde doğal ortam koşullarının dikkate alınması elzemdir. Ayrıca yapay kanalların havza özellikleri ve akış dinamiği ile uyumlu olmasına dikkat edilmelidir. Son olarak ise mevcut yerleşim birimlerinde akarsu yataklarının demonstrasyon çalışmaları ile genişletilmesi ve sürtünmeyi arttırarak akımı yavaşlatmak, sızmayı da arttırmak amacıyla havza ağaçlandırılması önerilmektedir.
- 15 October 2025
- Published by Turkish Society for Geomorphology in Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
- No. 15,p. 126-149
HEC-RAS Tabanlı 2 Boyutlu Taşkın Tehlike Çalışması: Bahadınlı ve Karadere (Burhaniye – Balıkesir)
Taşkın tehlike haritaları, taşkın önleme ve zarar azaltma stratejilerinin önemli bir parçasıdır. Çünkü bu haritalar, taşkın eğilimini belirleyen fiziksel özelliklere dayanarak en savunmasız bölgelerin tespit edilmesini sağlar. Bu çalışmanın amacı, Bahadınlı ve Karadere kırsal mahallelerinin (Balıkesir/Burhaniye) taşkın tehlikesini HEC-RAS yazılımı kullanılarak iki boyutlu (2D) modelleme ile ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda kullanılan altlık veriler; SYM5, Devlet Su İşleri (DSİ) D04A016 kodlu Karadere Bahadınlı istasyonunun maksimum akım verileri, arazi kullanımı ve bina verileri vb. olarak belirlenmiştir. Q5, Q10, Q50, Q100, Q500 ve Q1000 akım değerleri, Gumbel EV I (Ekstrem Değer) dağılımı kullanılarak hesaplanmıştır. HEC-RAS yazılımı ile gerçekleştirilen iki boyutlu modelleme sonucunda su derinliği ve akım hızı haritaları üretilmiştir. Ardından, ArcGIS/ArcMap 10.8 yazılımı kullanılarak taşkın tehlike haritaları oluşturulmuştur. Bahadınlı kırsal mahallesi için regülatörün varlığı ve yokluğunu içeren iki senaryo; Karadere için ise tek senaryo üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Bahadınlı’da, her iki senaryoda da taşkın suları geniş tabanlı vadi içerisinde, akarsuyun akış yönüne göre sol tarafında bulunan tarım arazileri boyunca yayılım göstermiştir. Regülatör dikkate alınmadığında hem insanlar hem de tarım arazilerindeki binalar (konut, hayvan barınağı, depo vb.) için tehlike vardır; regülatör dikkate alındığında ise büyük ölçüde yalnızca insanlar için düşük tehlike söz konusudur. Karadere Kırsal Mahallesi taşkın tehlike haritalarında, ana kanalda taşkın suyunun yatak dışına çıkmadığı görülmüştür. Yan kollardan taşan sular çevreye yayılmakla birlikte, bu yayılım genellikle insanlar için düşük ve orta tehlike sınıfındadır. Bu tür afetlerin tekrar yaşanmaması veya yaşanması durumunda oluşabilecek zararların minimuma indirgenmesi için öncelikle taşkın yatağı belirlendikten sonra bu sınırlar içinde kalan beşeri yapıların belirli bir plan çerçevesinde tahliye edilmesi düşünülebilir. Yerleşim birimlerinin yer seçiminde doğal ortam koşullarının dikkate alınması elzemdir. Ayrıca yapay kanalların havza özellikleri ve akış dinamiği ile uyumlu olmasına dikkat edilmelidir. Son olarak ise mevcut yerleşim birimlerinde akarsu yataklarının demonstrasyon çalışmaları ile genişletilmesi ve sürtünmeyi arttırarak akımı yavaşlatmak, sızmayı da arttırmak amacıyla havza ağaçlandırılması önerilmektedir.