Mehmet Bozkoyun

The adequacy and accessibility of active park areas in the district center of Karaköprü were evaluated using a Geographic Information Systems based network analysis approach. Transportation networks, neighborhood boundaries, population data, and park locations were subjected to accuracy checks and prepared for analysis. A service area analysis was conducted in ArcGIS, and pedestrian accessibility to parks was examined through 2, 4, 6, 8, and 10 minute walking zones. The findings indicate that park areas are spatially unevenly distributed across neighborhoods and that significant differences exist in per capita park area. In the neighborhoods of Mehmetçik, Güllübağ, Seyrantepe, and Çamlıyayla, park areas are either absent or severely insufficient. In contrast, neighborhoods such as Doğukent, Çankaya, Esentepe, and Karşıyaka exhibit higher values of per capita park area. The districtwide average of 3.4 m² per person falls below commonly accepted planning standards. In some neighborhoods, walking times exceed six minutes, and in areas without parks, access is attained through adjacent neighborhoods. Ensuring fair and balanced access to parks is essential for spatial equity. In semi-arid urban environments such as Şanlıurfa and Karaköprü, the multifunctional roles of parks in supporting climate adaptation and enhancing urban resilience further increase their significance in planning processes. The study comparatively assessed accessibility patterns together with population density, and the spatial distribution of inequalities was illustrated through maps.

7 Ekim 2023 tarihinde başlayan El Aksa Tufanı Operasyonu ve sonrasındaki çatışmaların Gazze Şeridi’ndeki kentsel ve vejetasyon tahribatını uzaktan algılama teknikleriyle incelemeyi amaçlayan bu çalışmada, 03.10.2023 ve 06.10.2024 tarihlerini kapsayan çok zamanlı Landsat uydu verileri kullanılarak kentsel ve vejetasyon alanlarındaki değişimler analiz edilmiştir. Kentsel alanlardaki yapısal değişimin/yıkımın tespiti için NDBI analizi, bitki örtüsündeki değişimin/tahribatın belirlenmesi için ise NDVI analizi temel araçlar olarak uygulanmıştır. Bu iki temel verinin mekânsal entegrasyonu için uygulanan overlay analizi, yıkımın eş zamanlı boyutlarını ortaya koymak amacıyla 373,42 km²’lik çalışma sahası üzerinde yürütülmüştür. Elde edilen veriler, Gazze Şeridi genelinde kentsel alanların 258,80 km²’lik (%69,3) kısmının tahrip edildiğini ve bitki örtüsünün %12,9’unun yok olduğunu göstermektedir. Özellikle Gazze kenti, Deyr el-Belah ile Han Yunus ve nispeten Refah hattında hem yapı hem de yeşil alan kaybının birlikte görüldüğü ağır bir yıkım tablosu göze çarpmaktadır. Analiz sonuçları, bölgedeki kentsel dokunun yalnızca bir yıllık süre içinde yaklaşık üçte ikisinin işlevselliğini yitirdiğini ortaya koymaktadır. Mevcut durum, literatürde kentlerde yürütülen savaşların kentsel mekân üzerindeki sistematik ve yıkıcı etkilerini tanımlamak için kullanılan kentkırım kavramı ile örtüşmektedir.

Arazi kullanımı, insanların yaşamsal faaliyetlerini sürdürdükleri alanların doğal ve beşerî özelliklerinin belirlenmesi, bu özelliklere göre sınıflandırılması, değer tespitinin yapılması ve belirli amaçlara yönelik kullanımının planlanması süreci olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde plansız kentleşme, turizm faaliyetleri, ulaşım altyapısının inşası, madencilik ve sanayi faaliyetleri gibi çeşitli beşerî etkinliklere ek olarak aşırı otlatma ve göç hareketleri de farklı arazi kullanım türleri üzerinde önemli baskılar oluşturmaktadır. Bunun yanında, arazilerin zamansal değişiminin izlenmesi ve hangi kullanım türlerinin arttığını, azaldığını ya da bozulmaya uğradığını ortaya koymak, sürdürülebilir arazi yönetimi açısından önemli bir gereklilik haline gelmiştir. Bu kapsamda, arazinin mevcut özelliklerinin doğru şekilde belirlenmesi, arazi kabiliyet sınıflarının ortaya konulması ve arazi kullanım kararlarının hem güncel eğilimler hem de zamansal değişim süreçleri doğrultusunda belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda, karma yöntemin (doküman inceleme ve CBS ile verilerin analizi) kullanıldığı mevcut çalışmanın amacı, Silopi ilçesinde geçmişten günümüze (1990-2024) arazi kullanım durumunu ve değişimini belirlemek, bununla birlikte sürdürülebilir arazi kullanımına yönelik çözüm önerileri ortaya koymaktır. Silopi ilçesi kuzeyde Şırnak il merkezi, batıda Cizre ilçesi, kuzeydoğuda Uludere ilçesi ile çevrilidir. Güneybatıda Suriye, güney ve doğuda ise Irak ile sınır komşusudur. Silopi ilçesinde, 1990 ile 2024 yılları arasında arazi kullanımında önemli değişimlerin olduğu tespit edilmiştir. Nitekim, söz konusu dönemde çalışma sahasında yerleşim alanları, sulu tarım alanları, otlak alanları, maden ve endüstriyel alanlar ile orman alanlarında artış yaşanırken, kuru tarım alanları ve toplam tarımsal alanlarda azalma olduğu göze çarpmaktadır.

Tarihsel süreçte, avcı-toplayıcı dönemden günümüze kadar hayvanlar, insan yaşamında önemli bir rol oynamıştır. İlk dönemlerde hayvan yetiştiriciliği temel olarak güvenlik ve beslenme amacıyla gerçekleştirilirken, günümüzde bu faaliyet çok daha çeşitli amaçlarla sürdürülmektedir. Hayvanların yetiştirilmesi artık yalnızca gıda temini ve korunma gereksinimiyle sınırlı kalmayıp, ekonomik kazanç, spor, inanç vb. farklı alanlarda da önemli bir rol oynamaktadır. Zaman içerisinde hayvan yetiştiriciliğinin farklı amaçlar doğrultusunda çeşitlenmesi, çeşitli hayvancılık türlerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu hayvancılık türlerinden biri de göçebe hayvancılıktır. Zorlu koşullar, yer bulma, gelir-gider dengesizliği, girdi maliyetlerinin yüksek olması, yetersiz sübvansiyon vb. nedenlerden dolayı geçmişe nazaran, günümüzde göçebe hayvancılık ile uğraşanların sayısı azalmıştır. Bu noktada Silopi ilçesindeki göçebe hayvancılığın ele alındığı mevcut çalışmanın amacı, göçebe hayvancılık faaliyetlerini sürdüren ailelerin bu yaşam tarzını tercih etme nedenlerini, üretim süreçlerinde elde ettikleri hayvansal ürünlerin türlerini ve bu ürünlerin pazarlama yöntemlerini belirlemektir. Ayrıca, hayvancılık desteklemelerine ilişkin katılımcıların görüşlerini, bu alandaki temel giderlerini ve göçebe hayvancılık faaliyetleri sırasında karşılaştıkları sorunları tespit etmek ve sürdürülebilir bir göçebe hayvancılık için çözüm önerilerini ortaya koymaktır. Çalışmada, yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, göçebe hayvancılıkla uğraşanların en önemli maliyet unsurlarının yem ve mera ücretleri olduğu, bununla birlikte mevcut desteklemelerin yetersiz kaldığı ve pazarlama olanaklarının kısıtlı olduğu tespit edilmiştir.

Siverek şehri ve yakın çevresinde tarım alanlarının yıllar itibariyle azaldığı göze çarpmaktadır. Bu bağlamda Siverek şehrini ele alan bu çalışma, şehrin 1984-2024 yılları arasında mekânsal gelişiminin tarım alanları üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Tarihsel süreçte tarımsal üretim açısından önemli bir merkez olan Siverek şehri, 1980'lerden itibaren artan nüfus ve kentsel genişleme nedeniyle tarım alanlarını kaybetmeye başlamıştır. Kentsel gelişimin tarım alanlarına etkisini ortaya koymak için araştırmada, 1984, 1995, 2005, 2015 ve 2024 yıllarına ait Landsat uydu görüntüleri, imar planları ve Google Earth Pro verileri kullanılmıştır. Uydu görüntüleri üzerinde atmosferik ve radyometrik düzeltmeler QGIS yazılımıyla yapılmış, alansal hesaplamalar ise ArcMap 10.8 ile gerçekleştirilmiştir. Tarım arazilerinin sınıflandırılması ve yıllar içindeki değişimlerinin belirlenmesi bu veriler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Siverek’te kentsel yayılma büyük ölçüde tarım alanlarını etkilemiştir. Yerleşim alanlarının en fazla II. sınıf tarım arazileri üzerinde genişlediği belirlenmiştir. 1984 yılında 358 hektar olan şehirsel alan büyüklüğü, 2024 yılında 1.637 hektara ulaşmıştır. Özellikle güneybatı yönündeki genişleme, sanayi, sağlık, ulaşım, eğitim vb. altyapının bu bölgede yoğunlaşmasıyla ilişkilidir. Tarımsal alanların işgal edilmesi üretimi olumsuz yönde etkilemiştir. Bu bağlamda düşünüldüğünde, Siverek gibi tarımsal potansiyeli yüksek bir şehirde, tarım alanlarının korunmasına yönelik sürdürülebilir planlamaların yapılması önem arz etmektedir. Bununla birlikte, ilgili kurumların tarımsal arazileri imar planlarının dışında tutarak yapılaşmayı önlemeleri gerekmektedir.

Samsun-Canik’te Göçmenlerin Sosyo-Ekonomik Sorunları Üzerine Bir Araştırma Derya AĞBABA Burak GÜL Bitlis’teki Hristiyanlık İnancına Ait Tarihi Mekanların Turizm Açısından Değerlendirilmesi ve Rota Önerisi Adnan ALKAN Kahramanmaraş Nüfusunun Gelişimi ve 6 Şubat 2023 Depremlerinin Bu Gelişime Olan Etkisi Şerife BİLİNİR Nadire KARADEMİR Mekânsal Gelişim Sürecinde Tarım Alanları: Siverek Şehri Üzerine Bir İNCELEME (1984-2024) Mehmet BOZKOYUN Sağlık Hizmetlerinin Ulaşım Coğrafyası Açısından Erişilebilirlik Analizi: Elazığ Örneği Ayşe ÇAĞLIYAN Enes KUŞ Kent Morfolojisinde Cadde ve Sokak Sistemlerinin Ağ Analizi Dündar DAĞLI Aşır Yüksel KAYA Kahramanmaraş Kent Turizmi Çekiciliklerinin Analizi Nadire KARADEMİR Suriye İdlib Bölgesi’nde Acil Barınma Kamplarının Morfolojik Örüntüsü: Atasay Yerleşmesi Örneği Hüseyin Melih ÖZDEMİR Ceyhan Şehrinin Mekânsal Gelişimi ve Arazi Kullanımındaki Değişimler Ersin Kaya SANDAL Veli AYATA Katılımcı Coğrafi Verilerle Fatih İlçesi Yürüyüş Rotalarının Mekansal Analizi Ahmet ŞAHAP Aslı DENİZ ADIGÜZEL İnegöl İlçesinde Yaşlı Nüfusun Mekânsal Dağılışı Elif ŞİMŞEK Mehmet DENİZ Göç ve Kentsel Mekân İlişkisi: Gaziantep Örneği Emrah TÜRKOĞLU Kentsel Açık Alanlarda Yüzey Kaplama Malzemelerinin Sıcaklık Üzerindeki Rolü: Gaziantep Dülükbaba Tabiat Parkı Ercan VURAL Tuğrul AVCI

İnsanların, çeşitli nedenlere bağlı olarak bulundukları ülkeden sınırları aşarak başka bir ülkeye göç etmeleri dış göç olarak tanımlanmaktadır. Bulunduğu konum itibariyle birçok kez dış göçlere maruz kalan ülkelerden biri Türkiye’dir. Nitekim, Mart 2011’de Suriye’de meydana gelen gösteriler kısa sürede bir iç savaşa dönüşmüştür. İç savaştan kaçan Suriyeli sığınmacıların en fazla göç ettikleri ülkelerin başında Türkiye bulunmaktadır. Türkiye’ye gelen sığınmacılar ilk başlarda sınır illerinde oluşturulan geçici barınma merkezlerine alınmışlardır. Daha sonraları sığınmacılar ülkemizdeki tüm illere dağılmışlardır. Ülkemizde Suriyeli sığınmacıların fazla olduğu illerden bir tanesi de Elazığ’dır. Dolayısıyla bu araştırmanın konusunu Elâzığ ili oluşturmaktadır. Araştırmada nitel veri toplama yöntemlerinden, görüşme ve gözlem (serbest gözlem) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın amacı, Suriyeli sığınmacıların Elâzığ ilindeki mekânsal dağılışlarını ortaya koymaktır. 2023 yılı itibari ile Elazığ’da bulunan Suriyeli sığınmacı sayısı 12,130’dur. Bu sığınmacıların büyük çoğunluğu kent merkezlerinde yaşamaktadır. Kırsal alanlarda yaşayan sığınmacı sayısı son derece azdır. İl genelinde Suriyeli sığınmacılar Elâzığ merkez, Baskil, Karakoçan, Keban, Kovancılar, Maden, Palu ve Sivrice ilçelerinde bulunmaktadır. Buna karşılık Ağın, Alacakaya ve Arıcak ilçelerinde herhangi bir Suriyeli sığınmacı bulunmamaktadır. Suriyeli sığınmacıların en fazla olduğu kentsel mahaleler Elâzığ merkezde bulunan Sanayi, İcadiye, Rüstem Paşa, Yeni, Mustafa Paşa, Akpınar, İzzet Paşa vb. mahalleleridir. Kırsal alanlarda Suriyeli sığınmacı sayısının en fazla olduğu ilçe ise Baskil’dir.

Bitlis, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, camiler, medreseler, türbeler ve diğer dini yapılarla zengin bir inanç turizmi potansiyeline sahiptir. İlin zengin inanç turizmi potansiyeline rağmen, bu potansiyelin yeterince tanıtılamadığı ve turizm altyapısının yerli ve özellikle de yabancı turistleri çekme noktasında yetersiz kaldığı görülmektedir. Nitekim, 2015-2023 yılları arasında ili ziyaret eden yerli turist sayısı ortalama 40 bin ile 145 bin arasında değişirken, yabancı turist sayısının 3000’i dahi aşamadığı belirlenmiştir. İlde mevcut konaklama tesislerinin kapasitesinin turist sayısını karşılayabilecek düzeyde olmasına rağmen (yoğun sezonlarda kapasite sınırlarına ulaşma ihtimaline karşılık, ek konaklama tesislerinin yapılması gerekmektedir) bu tesislerin hizmet kalitesinin artırılmasına yönelik çalışmaların yapılması önem arz etmektedir. Bununla birlikte cami, medrese, türbe gibi inanç turizmi unsurlarının daha fazla tanıtılması ve bu yapılar çevresindeki turistik hizmetlerin geliştirilmesi, ilin turizm potansiyelinin daha geniş bir kitleye ulaşmasını sağlayacaktır. Bu çalışmada, Bitlis şehrinin inanç turizmi potansiyeli incelenmiştir. Araştırmanın amacı, şehrin inanç turizmi açısından sahip olduğu değerleri belirlemek ve bu potansiyelin daha iyi değerlendirilmesi için öneriler sunmaktır. Çalışmada doküman inceleme yöntemi kullanılmış; tarihi kayıtlar, turizm istatistikleri ve saha gözlemleri temel alınmıştır. Çalışmada, Bitlis şehrinin inanç turizmi potansiyelinin tam anlamıyla değerlendirilemediği, bu alanda yatırımların ve tanıtım faaliyetlerinin arttırılması ayrıca turizm altyapısının iyileştirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Bu tür adımların atılması, şehrin inanç turizmi kapsamında daha fazla ziyaretçi çekmesini mümkün kılacaktır.

Bitlis İli Turizminin Mevcut Durumu ve Ziyaretçi Projeksiyonları Necmettin ELMASTAŞ Fatih ADIGÜZEL Bitlis İli Jeomorfoturizm Potansiyelinin İncelenmesi Murat UZUN Emrah SİYAVUŞ Bitlis İli Yöresel Yemeklerinin Gastronomi Turizmi Potansiyelinin Değerlendirilmesi Abdullah KÖSEOĞLU Özge KORKMAZ Bitlis İlinde Kıyı Turizminin Geliştirilmesi ve Engelliler Plajı Önerisi Umut GÜLERYÜZ Bitlis İlinde Şehir Turizmi Mehmet Sait ŞAHİNALP Bitlis Şehrinin İnanç Turizmi Üzerine Bir İnceleme Mehmet BOZKOYUN Bitlis Turizminin Tanıtımında Dijital Medya Kullanımı Şule AYDIN Eda YAYLA Bitlis Yöresinde Halk Kültürünün Yaşatılması ve Turizm Açısından Değerlendirilmesi İçin Örneklem Oluşturulması Adnan BOYUNDURUK Mehmet Emin SÖNMEZ Bitlis’te Ekoturizme Konu Olan Alanların Tespiti ve Priskin’in Kontrol Listesi Yaklaşımına Göre Derecelendirilmesi Faruk ALAEDDİNOĞLU Bitlis’te Faaliyet Gösteren Restoranlara Yapılan Çevrimiçi Yorumların Değerlendirilmesi Alper ATEŞ Halil SUNAR Çok Katmanlı Kent Olarak Ahlat Harabe Şehirin Turizme Kazandırılması Yaşar SUBAŞI DİREK “Geleneksel Meskenlerin Kültür Turizmi Açısından Değerlendirilmesi (Bitlis-Hizan) Uzuntaş Köyü Taş Evleri” Ahmet ŞAHAP Nemrut Dağı’nın Turizm Potansiyeli ve Değerlendirilmesi Ersin Kaya SANDAL Sakin Şehir Ünvanının Şehir Markalaşmasına Etkisi: Ahlat Örneği Ferhat ARSLAN Tarihi Seyahat Rotasının Yeniden Canlandırılması: Evliya Çelebi’nin Bitlis Yolculuğu Adnan ALKAN Aslı DENİZ ADIGÜZEL Türkiye Turizminde İlk Müstakil İdari Erk: Turizm ve Tanıtma Bakanlığı (1963-1982) Erol EVCİN

Bu çalışmada Hoşap Çayı Havzası’nın tarımsal arazi kullanım durumu ele alınmıştır. Havza, coğrafi bölge ayırımına göre, Doğu Anadolu Bölgesi’nin Van Bölümünde, İstatistiki Bölge Birim Sınıflandırmasına göre ise TRB2 Bölgesi (Düzey 2) içerisinde bulunmaktadır. Çalışma alanının minimum yüksekliği 1649 metre ile Van Gölü su seviyesi iken maksimum yüksekliği ise 3684 metre ile Başet Dağı’dır. Havzanın toplam alanı 2.551 km²’dir. Bu çalışmadaki amaç, Hoşap Çayı Havzası’ndaki tarımsal arazi kullanım durumunu ortaya koymak ve bu araziden rantabl yararlanmak için çözüm önerileri geliştirmektir. Bu çalışmanın ilk aşamasına literatür taraması ve gerekli veriler toplanarak başlanmıştır. Literatür toplama ve tasnifini, arazi çalışmaları, sayısal veri toplama ve elektronik ortamda harita çizimleri takip etmiştir. Bu hazırlıklardan sonra çalışma grafik, tablolarla desteklenerek tamamlanmıştır. Batıda Havasor Ovası, doğuda ise akarsular tarafından parçalanmış olan Hoşap Platosu havzanın en önemli düzlük alanlarını oluşturmaktadır. Hoşap Çayı Havzası’nda genel arazi bölünüşünde tarım alanlarının payı %23.2’dir. Hoşap Çayı Havzası’nda hayvancılık ile birlikte diğer önemli bir ekonomik faaliyet ise tarımdır. Tarımsal faaliyetler batıda, Hoşap Çayı’nın Van Gölü’ne döküldüğü deltanın her iki tarafında (güney-kuzey) ve Havasor Ovası’nda, doğuda ise Hoşap Platosu’nda yoğunluk kazanmıştır. Havzada, mevcut tarımsal arazi potansiyeli yeterince değerlendirilmemektedir. Havzadaki mevcut potansiyelin maksimum fayda sağlayacak biçimde kullanılabilmesi için tarımsal arazi kullanımında sürdürülebilir bir planlamanın yapılması önem arz etmektedir.