UDUğur Demi̇r

Uğur Demi̇r

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Uğur Demi̇r has a total of 24 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Sınıf Öğretmeni Adaylarının Yapay Zekâ Okuryazarlık ve Yapay Zeka Kaygı Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

    by Uğur Demir, Celalettin Çelebi

    Bu çalışmada sınıf öğretmeni adaylarının yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin yapay zekâ kaygısı, yaş, cinsiyet, sınıf düzeyi, internet kullanım alışkanlıkları, internet kullanımına ayrılan süre ve bilgisayar sahipliği durumu gibi çeşitli değişkenler ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeline göre gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemi basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 2023-2024 güz döneminde çeşitli üniversitelerde öğrenim gören 266 sınıf öğretmeni adayından oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Çelebi ve diğerleri (2023b) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan “Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği (YZOÖ)” ile Akkaya ve diğerleri (2021) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan “Yapay Zekâ Kaygı Ölçeği (YZKÖ)” kullanılmıştır. Yapılan Cronbach alfa güvenirlik analizinde Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği (α=0,83) ile Yapay Zekâ Kaygı Ölçeği’nin (α=0,91) yüksek derecede güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Veriler çevrimiçi ortam aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan verilerin normal dağılım özelliği gösterip göstermediğine çarpıklık ve basıklık katsayılarına göre karar verilmiştir. Normal dağılım özelliği gösteren veriler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin düşük, yapay zekâ kaygılarının ise ortalama olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının %75’inin düşük YZ okuryazarlık düzeyine, %47,7’sinin düşük YZ kaygı düzeyine sahip olduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin arttıkça yapay zekâ kaygı düzeylerinin düştüğü görülmüştür. Ancak bu ilişkinin zayıf ve anlamlı düzeyde olmadığı sonucu elde edilmiştir. İnterneti haber takibi ve eğitim, ders amacıyla kullanma alışkanlığına sahip olan öğretmen adaylarının YZ okuryazarlık düzeylerinin anlamlı derece daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca kadın öğretmen adaylarının yapay zekâ kaygı düzeylerinin erkek öğretmen adaylara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yaş, sınıf düzeyi, internet kullanım sıklığı ve bilgisayar sahipliği gibi değişkenlerin yapay zekâ okuryazarlığı ve kaygı düzeylerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Yapay zekâ okuryazarlığı literatüre yeni giren ve eğitim bağlamında az çalışılmış bir konudur. Önümüzdeki yıllarda bu konudaki çalışmaların artacağı ve yapay zekâ okuryazarlığı ile ilişkili değişkenlerin daha derinlemesine inceleme konusu olacağı beklenmektedir.


  • Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Etkinlik Ö ekleriyle Hayat Bilgisi Öğretimi

    by Taner Altun, Uğur Demir, Sabahattin Çiftçi, Salih Akyıldız, Onur Batmaz, Caner Özdemir, Ahmet Gülay, Sinem Gül Avcı, Miraç Bakkaloğlu, Mükremin Durmuş, et al.

    İlkokul dönemi, çocukların dünyayı anlamlandırmaya başladığı, değer yargılarını, tutumlarını ve toplumsal kimliklerini şekillendirdikleri en kritik eğitim basamağıdır. Bu dönemde verilen Hayat Bilgisi dersi, çocukların kendilerini, çevrelerini ve yaşadıkları toplumu tanımalarına; birey olarak hak ve sorumluluklarının farkına varmalarına; doğaya ve insanlara duyarlı, bilinçli bir yaşam tarzı geliştirmelerine rehberlik eder. Bu yönüyle Hayat Bilgisi, sadece bir ders değil, çocukların yaşamla bağ kurmasını sağlayan temel bir öğrenme alanıdır. Bu eser, Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin getirdiği yeni anlayış doğrultusunda, Hayat Bilgisi öğretimini hem kuramsal hem de uygulamalı yönleriyle ele almaktadır. 2024 Hayat Bilgisi Öğretim Programının yaklaşımı, değer temelli öğrenme, kapsayıcı eğitim, farklılaştırılmış öğretim, üretken yapay zekâ entegrasyonu ve sınıf dışı öğrenme gibi çağdaş temalar, alanında uzman akademisyenler ve deneyimli öğretmenler tarafından derinlemesine incelenmiştir. Kitapta yer alan etkinlik ö ekleri, öğretmenlerin sınıf içinde kolaylıkla uygulayabileceği nitelikli öğretim tasarımları sunarken; öğretmen adaylarına da öğretim sürecini çok boyutlu düşünme ve planlama becerisi kazandırmayı hedeflemektedir. Bu kitap, Hayat Bilgisi dersinin yalnızca bilgi aktarımı değil, yaşama dair bir bilinç kazandırma süreci olduğunu vurgulayan kapsamlı bir rehber niteliğindedir. Öğrencilerin yaşam becerilerini, değer bilincini ve demokratik vatandaşlık anlayışını geliştirmeyi amaçlayan bu çalışma, geleceğin eğitimine yön verecek önemli bir kaynak olarak tasarlanmıştır. Eserin hazırlanmasında emeği geçen değerli akademisyenlere, öğretmenlere ve yazar ekibine içten teşekkürlerimizi sunarız. Onların bilgi birikimi, deneyimi ve özverili katkılarıyla bu kitap, eğitim dünyasına kalıcı bir değer kazandırmıştır. Bu anlamda eserin özellikle sınıf öğretmeni yetiştiren eğitim kurumlarına, öğretmenlere, eğitimci akademisyenlere ve öğretmen adaylarına etkili Hayat Bilgisi öğretimi konusunda faydalar sağlayacağını ümit ediyoruz.

  • Open Access

    Yapay Zekâ Okuryazarlığı: Sistematik Derleme

    by Celalettin Çelebi̇, Uğur Demi̇r, Ferhat Karakuş

    Yapay zekâ (YZ) hem iş hem de günlük yaşamda her geçen gün daha fazla yer elde etmektedir. Bu sebeple YZ konusunda uzman olmayan kişilerin, YZ’nin avantajlarından faydalanabilmesi ve dezavantajlarından kaçınabilmesi önemli bir mesele haline gelmektedir. Bu noktada bireylerin YZ teknolojilerini etkili ve etik bir şekilde kullanabilmeleri için ihtiyaç duydukları beceri setini ifade eden YZ okuryazarlığı kavramı ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada Türkçe alanyazına katkı sağlamak amacıyla İngilizce dilindeki YZ Okuryazarlığı konulu kavramsal ve keşifsel çalışmaların sistematik derleme yöntemiyle incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çeşitli veritabanlarında YZ okuryazarlığı başlıklı çalışmalar taranmıştır. Ön tarama sonucunda 57 çalışmaya ulaşılmıştır. Bilimsel hakemli bir dergide yayınlanması, İngilizce dilinde yazılmış olması, tam metin erişimine sahip olması gibi uygunluk kriteleri sonrasında 26 çalışma hariç tutulmuştur. Dahil etme aşamasında, YZ okuryazarlığı hakkında tanımsal ifadelerin olması ve tanımların özgün olması kriterleri dikkate alınmıştır. Bu kriterlere göre katılımcı araştırmacılar bağımsız olarak tüm çalışmaları analiz etmiştir. Nihai olarak 23 çalışmanın daha hariç tutulması ile birlikte sistematik derleme aşamasına sekiz çalışma dahil edilmiştir. Araştırmaların kodlanması aşamasında belirlenen 13 kategori için beş uzmanın görüşüne başvurulmuştur. İnceleme aşamasında en az dört uzmanın ortaklaştığı kategoriler dikkate alınmıştır. Buna göre çalışmalar; yayım yılı, yayımlandığı ülke, veri toplama aracı, veri analiz yöntemi, bilim dalı, araştırma deseni, YZ okuryazarlığını tanımlamada izlenen yol haritası, YZ okuryazarlığının gerekliliğine dair vurgular ve YZ okuryazarlığı tanımı kategorilerine göre incelenmiştir. Kategoriler tablolalar halinde verilmiştir. Ayrıca İncelenen çalışmalardaki tanımsal ifadelerin ortak ve farklı yönlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Sonuç olarak bireylerin YZ okuryazarlığı, YZ teknolojilerini eleştirebilme ve YZ kavramlarını anlama yeteneklerini içerir. Aynı zamanda, günlük yaşamda ve iş dünyasında etik ve etkili bir şekilde YZ'yi kullanabilmelerine olanak sağlayan yetenekler kümesi olarak tanımlanabilir.


  • Top Cited Papers
    Open Access

    Artificial Intelligence, AI literacy, Digital literacy, AI literacy scale

    by Celalettin Çelebi̇, Fatih Yilmaz, Uğur Demi̇r, Ferhat Karakuş

    The purpose of this research is to adapt the Artificial Intelligence Literacy Scale (AILS) developed by Wang et al. (2022) into Turkish and study its validity and reliability. The scale aims to measure the artificial intelligence literacy levels of non-expert adults. The research data were gathered from 402 participants, and the researchers did Confirmatory Factor Analysis (CFA) to test the validity of the adapted scale, and to test the reliability, they adopted Cronbach’s alpha technique. The adapted scale consists of 12 items and 4 factors, as is the case in the original version. CFA results indicate that X^2/df =1.82, RMSEA = 0.04, RMR = 0.03, NFI = 0.95, CFI = 0.98, GFI = 0.96 and AGFI = 0.94. Considering CFA results, it is concluded that the adapted scale is a good fit. As for reliability, as far as the factors are concerned, the internal consistency results are 0.72, 0.74, 0.76, and 0.72, respectively. Additionally, α=0.85 for the whole scale. Consideringly, the scale and its factors are adequately reliable, and the adapted scale can be used in Turkish culture.


  • A Systematic Review of Research on Critical Thinking Skills of Teachers and Pre-service Teachers

    by Uğur Demi̇r

    The aim of this study is to examine the research on the critical thinking skills of teachers and pre-service teachers using a systematic review methodology. The study includes 26 articles published in Turkey and abroad between 2013 and 2022, as well as 4 master's theses published in Turkey. The research was categorized according to the publication year, type, purpose, method/design, sample level, sample size, data collection tools, data analysis method, and conclusions/recommendations in accordance with the systematic review methodology. The study revealed an increase in research on the critical thinking skills of teachers and pre-service teachers before the pandemic, with a relatively decrease in research during the pandemic. Quantitative designs were largely preferred in the research, with scale-type data collection tools being the most frequently used. The California Critical Thinking Disposition Inventory, developed by Facione, was found to be the most commonly used scale to measure the critical thinking skills of teachers and teacher pre-services. While the objectives of the research were similar, the results differed. In conclusion, there is no consensus in the literature regarding the critical thinking skills of teachers and pre-service teachers. Based on the results of the study, recommendations were made for researchers and teacher training institutions.