MGMustafa Güngör

Mustafa Güngör

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Mustafa Güngör has a total of 18 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ

    by Mustafa Güngör

    Dijital haberciliğin yaygınlaşmasıyla artan tık tuzakları medya etiğinin en fazla ihlal edildiği konular arasında yer almaktadır. Bu stratejiyi kullanan haber siteleri gelirlerini artırmak için insanları yanıltabilmektedir. Yoğun tık tuzağına maruz kalan bireyler ise gerçek haber başlığı ile tık tuzağını ayırt edemez hale gelmektedir. Bu problemin Türkiye’deki durumunu tespit edip haber kullanıcılarının tık tuzağı farkındalığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada Türkiye’de en fazla ziyaret edilen sitelerin tık tuzağı oranları ve tık tuzaklarına kullanıcıların verdiği tepkiler araştırılmıştır. Örnek olay deseni çerçevesinde tasarlanan çalışmada içerik analizi ve mesaj çözümlemesi ile veriler değerlendirilmiştir. Türkiye’de en fazla ziyaret edilen 6 haber sitesinin 152 manşet haberinden 107’sinde (%70,4) tık tuzağı tespit edilmiş, incelenen haberlere toplamda 2.904 yorum yapıldığı görülmüştür. Tüm yorumlar arasında sadece 29’unun (%1) tık tuzağının farkında olduğu anlaşılmıştır. 2.875 (%99) yorum ise tık tuzağını eleştirmeden konuyla alakalı tartışma yapmaya devam etmiştir. Tık tuzağının farkında olmayanların yine de konu ile ilgili habere yorum yapması, farkında olanların ise sayıca az olması ya da haberden kaçınması dolayısıyla haber sitelerinin tık tuzağını yapmadan, doğru konu tercihiyle de etkileşim alabileceği anlaşılmıştır. Kullanıcıların doğrudan ve doğal olarak yaptığı yorumları inceleyip tık tuzağı farkındalığını belirlemesi bakımından diğer çalışmalardan ayrılan bu araştırmanın literatüre katkı sağlama potansiyeli bulunmaktadır. Tık tuzağına başvuranlar ve okuyucular için öneriler sunması, bu etik sorunun çözümü için yapılabilecekleri tartışması bakımından da çalışma önem taşımaktadır.

  • Open Access

    Eleştirel Yaklaşımlar ve Analizler

    by Faruk Aşlakcı, Özlem Bel, Özlem Özgür, Mevlüt Can Koçak, Olgun Küçük, Mustafa Güngör, Hatice Ay, Mustafa Emre Köksalan, Mustafa Evren Berk, Mehmet Enes Bağcı, et al.

  • Mizansen Eleştirisi: Filmin Görsel Anlamının Çözümlenmesi

    by Mustafa Güngör

    Sinema, kitlelere mesajını hem görsel hem de işitsel araçlarla aktarabilen çok yönlü bir sanat dalıdır. Bu zengin araçlarla filmlerde anlam, yalnızca hikâyeyle değil, izleyicinin gördüğü tüm unsurlarla ortaya çıkar. Sahneleme anlamına gelen mizansen, hikâyenin izleyiciye aktarılmasındaki en güçlü araçlardan biri olarak öne çıkar. Mizansen; ışık, dekor, kostüm, oyunculuk ve kamera gibi temel ögelerin sahnenin anlamını güçlendirecek biçimde düzenlenmesini ifade eder. Mizansen Eleştirisi: Filmin Görsel Anlamının Çözümlenmesi başlıklı bu eser, sinemada verilmek istenen mesajı pekiştiren mizanseni yorumlamanın ne kadar gerekli olduğunu gözler önüne serer. Mizansen eleştirisi, filmin hem biçimsel yapısını hem de bu yapının içerikle kurduğu ilişkiyi inceleyen sistematik bir yöntemdir. Görsel unsurların "nasıl" kullanıldığını ve bu tercihlerin "nedenlerini" sorgulayarak, yönetmenin sanatsal kararlarının ardındaki anlam üretim süreçlerini görünür kılmayı amaçlar. Bu yöntem, biçimsel çözümlere odaklanarak yönetmenin estetik tercihleri doğrultusunda nasıl bir anlam meydana getirdiğini analiz eder. Kitap, bu çözümleme yaklaşımını Rus yapımı fantastik türdeki “Usta ve Margarita” (2023) filmi üzerinden somut bir örnekle detaylandırarak, izleyici algısını yönlendiren yapısal düzeni anlamanıza olanak tanır. Bu çalışma, mizansenin estetik bir düzenlemenin ötesinde, anlatı, duygu ve ideoloji arasında köprü kuran merkezi bir eleştiri aracı olduğunu gösterir.

  • Open Access

    SAĞLIK İLETİŞİMİNDE İNFOGRAFİKLERİN ÖNEMİ: SAĞLIK BAKANLIĞI “HAVANI KORU” TEMALI İNFOGRAFİKLERİNİN İNCELENMESİ

    by Rufen Oral, Mustafa Güngör

    Grafik tasarımında yaygın olarak kullanılan infografikler, metin ve grafik şekillerinin birlikte kullanılmasıyla bilginin daha etkili ve dikkat çekici bir tasarım şeklinde sunulmasını sağlamaktadır. Sıkıcı ve uzun bilgiler kısaltılarak daha öz ve görsel destekle tamamlanarak İnfografik halinde daha kolay anlaşılır ve daha etkili hale getirilmektedir. Özellikle geniş kitleleri ilgilendiren güncel ve önemli konular, infografik yoluyla metin ile birlikte sayılarla, şekillerle ve resimlerle desteklenerek görselleştirilmektedir. Ayrıca bilginin iletilmesinde grafiksel ve görsel öğelerin kullanılması ile görsel hafızada daha hızlı bir etki sağlanmaktadır. İnfografiklerin oluşturulmasında, görsel algıyı düzenlemeye yönelik çeşitli yaklaşımlardan biri olarak Gestalt İlkeleri sıklıkla kullanılmaktadır. Sadelik, benzerlik, şekil zemin ilişkisi, tamamlama, devamlılık ve yakınlık başlıca Gestalt algı ilkeleri arasında yer almaktadır. Sağlık iletişiminde ve sağlık eğitiminde de birçok konuda halkı bilgilendirmeye yönelik infografikler kullanıldığı görülmektedir. Bu çalışmada, Sağlık Bakanlığı (SB) Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün internet sitesinde halka yönelik bilgiler adı altında yayınlanan dumansız hava sahası temalı afişler ve broşürler, Gestalt algı ilkelerine göre incelenmiştir. İnternet sitesinde halkı bilgilendirmeye yönelik yayınlanan infografiklerden 22 afiş ve broşür Gestalt algı ilkelerine göre analiz edilerek yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda, dumansız hava saha sahası temalı halkı bilgilendirme amaçlı hazırlanan infografiklerin en çok sadelik ve şekil-zemin ilkelerine göre tasarlandığı görülmüştür. Görsellerde bilgilerin kısa, net, açık ve dikkat çekici bir şekilde sunulduğu, bilgilerin görsellerle desteklenmesinde kullanılan renk ve görsellerle uyumlu ve anlamlı algı tasarımları oluşturulduğu tespit edilmiştir. Sağlık iletişiminde kullanılan infografiklerin, halkı sigara bıraktırmaya yönelik bilgilendirme ve bilinçlendirme işlevi ile etkileyici bir tasarımla hazırlandığı anlaşılmıştır.

  • Open Access

    Medyaya Güven Algısının Belirleyicisi Olarak Demografik Nitelikler Üzerine Bir Alan Araştırması

    by Mustafa Güngör, Birol Gülnar

    İnsanlar için hayli önemli olan habere ulaşmak, günümüzde çok kolay hale gelmiştir. Gerek geleneksel medya gerekse yeni medya yoğun bir şekilde haber iletmekte, bireyler medyadan gelişmeleri öğrenmekte; ancak her bilgiye güvenememektedir. Yeni medyanın haber amaçlı kullanılmaya başlamasıyla ve bu alanda başat rolü üstlenmesiyle, medyaya olan güven sorunu büyümüştür. Güven sorununu ortaya çıkaran pek çok sebep vardır. Araçtan, kaynaktan, mesajdan kaynaklı güven sorunları olabileceği gibi bireylerin kendinden kaynaklı da medyaya güven problemi olabilmektedir. Bu çalışma kapsamında da medyaya güven farklı boyutlardan değerlendirilmiştir. Bireylerin medyaya güveninin hangi seviyede olduğunu ve demografik değişkenlerin güven üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmada Konya ilinde yaşayan 668 katılımcı ile saha araştırması gerçekleştirilmiş, bireylerin geleneksel medyaya yeni medyadan daha fazla güvendiği, tüm medyaya ise orta düzeyde güvendiği ortaya konmuştur. Araştırmada ayrıca, yeni medyaya gençlerin daha çok güvendiği, kadınların tüm medyaya güveninin daha fazla olduğu, meslek bazında ise öğrencilerin dünya üzerinde yoğun olarak kullanılan sosyal medya araçlarına diğer gruplardan daha çok güvendiği, yüksek gelir seviyesine sahip kişilerin ve yüksek eğitimli kişilerin medyaya daha az güvendiği ortaya konmuştur. Mesleklerin güven üzerindeki etkisini ortaya koyması, çalışmayı daha önceki araştırmalardan ayrıştırmakta ve araştırmanın bu bakımdan önemliliği bulunmaktadır. Çalışmanın sonucunda demografik niteliklerin güven üzerinde etkili olduğu anlaşılmıştır.

  • Open Access

    Sosyal Medyada Dezenformasyonun Yayılması, Motivasyonları ve Düzeltme Zorlukları Üzerine Bir Araştırma

    by Mustafa Güngör, Kader Eşiyok

    Dezenformasyon, kitle iletişimindeki en önemli sorunlardan biri olma özelliğini sürdürmektedir. Bu sorun özellikle olağanüstü dönemlerde ciddi seviyelere ulaşıp tehlikeli bir hal almaktadır. Türkiye’de 11 ilde yıkıcı etki yapan Kahramanmaraş depreminde de dezenformasyonun büyük zararları ortaya çıkmıştır. Depremin hemen ardından yoğun bir dezenformasyon başladığı için, Dezenformasyonla Mücadele Merkezi ilk ay bültenlerinin yüzde 93’ünü deprem konusundaki hatalı içerikleri düzeltmeye ayırmıştır. Bu çalışma da dezenformasyonla mücadele etmek için yapılan girişimlerin ne kadar başarılı olduğu, sorunsalından hareketle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı dezenformasyonla mücadele çalışmalarının verimliliğini ortaya koyarak alınabilecek yeni tedbirler için perspektif oluşturmaktır. Çalışmada, Dezenformasyon Bültenleri doküman analizi ile incelenmiş; X platformundaki gönderiler açık içerik analizi ile değerlendirilmiş; dezenformasyonun içeriği ve motivasyonu ise mesaj çözümlemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma sosyal medyanın dezenformasyondaki ısrarını istatiksel anlamda ortaya koyması, dezenformasyonunun motivasyonunu ve geniş alana yayılmasını göstermesi bakımından önemlidir. Çalışmada örneklem olarak seçilen 39 dezenformasyonun, 45 milyon 808 bin görüntülendiği, içeriklerin yüzde 87 oranında düzeltilmediği ya da silinmediği ve büyük çoğunlukla siyasi motivasyonlarla üretildiği görülmüştür. Sosyal medyanın yanlış bilgiyi düzeltmeme sorunu bir kez daha gözler önüne serilmiştir. Çalışma neticesinde çarpıtılmış bilgilerin düzeltilmesi için yeni ve farklı stratejilere ihtiyaç duyulduğu anlaşılmıştır. Bu konudaki mevcut öneriler sıralandıktan sonra sorunun çözümü için yeni adımlarla ilgili tartışma yapılmıştır.


  • Open Access

    Hodolojik Mekanlar Üzerine Tipomorfolojik Çözümleme: Poor Things Filmi Örneği

    by Hasan Hüseyin Toydemir, Mehmet Ali Sevimli, Mustafa Güngör

    Hem sinema hem de mimari için önemli olan mekân, bir taraftan insanlar tarafından şekillendirilmekte diğer taraftan da insanları şekillendirmektedir. İnsan ve mekân arasındaki ilişki birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. Bu ilişkiyi farklı perspektiflerden anlamak için kullanılan yöntemlerden birisi de tipomorfolojidir. Tipomorfoloji, bina tasarımının, şehirle ve içinde bulunduğu toplumla ilişkisini incelemek için önemli bir başlangıç olarak görülmektedir. Tipomorfoloji her ne kadar mimarlık ve coğrafya alanında kullanılsa da multidisipliner bir yönü de bulunmaktadır. Bu çalışma, filmsel zaman içerisinde dönüşen hodolojik mekânlar üzerine tipomorfolojik analiz yaparak sinema ve mimariyi bir araya getiren multidisipliner bir nitelik taşımaktadır. Tipomorfolojiyi sinemada bir çözümleme yöntemi olarak kullanması bakımından özgün olan bu çalışma, sinema alanında daha sonra gerçekleştirilecek araştırmalar için bir yöntem önerisi sunmakta ve sinema eleştirisine yeni bir bakış açısı kazandırma çabası ile önem arz etmektedir. Araştırmada, anlatısının merkezinde kentler arası geçişlerin olduğu Poor Things filmi üzerine tipomorfolojik analiz gerçekleştirilmiş ve bu yöntem önerisinin Kirazın Tadı ve Here filmlerine uygulanabilirliği tartışılmıştır. Bu bağlamda “Filmlerdeki karakter ve mekân ilişkisi nasıl ilerlemektedir?” sorusuna cevap aranmıştır. Araştırmada filmlerdeki karakter ve mekânlardaki dönüşümün sebeplerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Sonuçta Poor Things filminin ana karakteri Bella Baxter, filmsel zaman içerisinde dönüşürken mekânların da onunla birlikte değişime uğradığı ortaya konmuştur. Böylelikle tipomorfolojik perspektifin, karakter ve mekândaki bütünleşik değişimleri ortaya koyabilecek bir film analiz yöntemi olabileceği değerlendirilmiştir.


  • Open Access

    İdeolojiyi Meşrulaştırma ve Kamuoyu Oluşturma Aracı Olarak Sinema

    by Mustafa Güngör, Meral Serarslan

    Kitle iletişim araçları kamuoyu oluşturma ve pekiştirme konusunda kullanılmaktadır. Medya, bu özelliği sayesinde birçok sorunda ve toplumsal krizde kitlelerin beklentilerine yanıt verebilmek amacıyla devreye girmiştir. Sinema da ortaya çıktığı günden bu yana kitleleri etkileme ve izleyiciye belirli bir düşünceyi kabul ettirme aracı olarak kullanılmıştır. Bu bağlamda, sinema, izleyiciye yalnızca bir hikâye sunmakla kalmamakta; aynı zamanda, gerçek ile kurmaca arasındaki sınırları bulanıklaştırarak izleyicinin kendini bu dünyayla özdeşleştirmesine de zemin hazırlamaktadır. Perdede gördükleri karakterlerle özdeşleşen izleyiciler, filmden etkilenerek verilen mesajı daha kolay içselleştirmektedir. Gerçekliğin yanılsamalı bir biçimde algılanması, ideolojik olarak üretilen kurmaca filmlerin kitleler üzerinde derin etkiler yaratmasına neden olmaktadır. Bu durum, devletlerin de kendi iletmek istedikleri mesajları filmler aracılığıyla kitlelere ulaştırmaları sonucunu doğurmuştur. Türkiye’de de bu duruma benzer örnekler mevcuttur. Çalışmada, sinema ve politika ilişkisine örnek olması bakımından Dağ 2 filmi analiz edilmiştir. Dağ 2 filmi ve dönemin Türk dış politikası arasındaki ilişkiyi ve filmin neden üretildiğini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışma, Türk sinemasında da politik ve ideolojik özellikleri ön plana çıkan bir filmin hem geniş izleyici kitlesine ulaşıp beğenilebileceğini hem de devletin sinemayı kamuoyu oluşturma amacıyla destekleyebileceğini göstermesi bakımından önemlidir. Çalışmada ideolojik analiz ve mizansen eleştirisi yöntemleri birlikte kullanılmıştır. İlgili analizler, Türk dış politikasını yönetenlerin söylemlerine benzer bir söylemin filmde de yer aldığı, bu söylemin mizansenle de desteklendiğini ortaya koymuştur. Ayrıca 2016’da vizyona giren Dağ 2 filminin, Türkiye’nin sınır ötesi operasyonlarına yönelik kamuoyu desteğini artırmak amacıyla kullanıldığı ve film aracılığıyla dönemin dış politikası lehine bir algı oluşturulmasının hedeflendiği anlaşılmıştır. Dağ 2’nin vizyona girdiği yıl en çok izlenen film olması, izleyicilerin doğrudan oy verdiği platformlarda da yüksek oy oranına sahip olması gibi parametreler göz önünde bulundurulduğunda kamuoyu oluşturma ve ideolojiyi meşrulaştırma bakımından izleyicide karşılık bulduğu değerlendirilmiştir.

  • Open Access

    Yerel Haber Sitelerinin Tık Tuzakları ve Sosyal Medya Stratejisi Üzerine Bir Analiz

    by Mustafa Güngör

    İnsan hayatında önemli bir yeri olan haberi, pek çok kanal, araç ve uygulamadan edinmek mümkündür. Kitlelere haberi ulaştıran iletişim ortamlarının sayısının fazla olmasıyla da rekabet artmıştır. Bunun sonucunda haberden kazanç sağlama adına tık tuzağı uygulamalarına başvurma durumu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada yerel haber sitelerinin tık tuzakları konusundaki tutumu ve sosyal medya stratejileri araştırılmıştır. Çalışmanın amacı yerel haber sitelerinin manşetleri ile sosyal medya hesaplarındaki tık tuzağı uygulamalarıyla ilgili tutumunu ortaya koymak ve tuzakların hedeflerine ne derece ulaştığını anlamaktır. Çalışmada içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Yerel haber siteleri, soru cümleleri gibi yöntemlerle oluşturulan klasik tık odaklı haberlerden, görüntüye, yazıyı biçimlendirmeden, belirsiz bırakmaya kadar pek çok tık tuzağı yöntemini kullanmıştır. Analizler neticesinde Yenihaber’in yüzde 74, Merhaba’nın yüzde 72 ve Hakimiyet’in yüzde 55 gibi büyük oranlarda tık tuzağına başvurduğu ortaya konmuştur. Bu siteler, similarweb istatistiklerinde de ziyaret edilme bakımından aynı sırayla yer almıştır. Böylece tık tuzaklarının hedefine ulaştığı anlaşılmıştır. Çalışmada gazetelerin sosyal medyayı günümüz koşullarına uygun bir biçimde kullanmadığı, buraya özgü içerik üretmediği, sadece sitelerindeki haberleri yeniden ilettikleri bir araç olarak gördükleri de anlaşılmıştır. Gazeteler sosyal medyalarında da tık tuzağı olan haberleri yoğun olarak paylaşmaktadır.


  • Open Access

    Yerel Haber Sitelerinin Güncelliği ve Yerelliğinin Tıklanma Oranlarına Etkisi

    by Mustafa Güngör

    İnsanlar doğaları gereği çevresindeki gelişmelerden haberdar olmak istemektedir. Bu talebin karşılanabileceği en önemli araç ise medyadır. Yeni medya da günümüzde haber alma ve verme amacıyla fazlaca kullanılmaktadır. Yeni medya ile kitlelere yoğun bir haber akışı olmaktadır. Bireylerin yaşadığı ülke ve dünya hakkındaki gelişmeleri öğrenmesi için sayısız kanal bulunmaktadır. Ancak yerel konularda haber alınabilecek uygulamalar daha sınırlıdır. Bundan dolayı yerel internet haber sitelerinin, bulundukları bölge hakkındaki konulara önem vermesi gerekmektedir. Bu çalışmada öncelikle Konya’daki 11 yerel internet haber sitesinin ne kadar yerel haber verdiği, içerik analizi yöntemi ile araştırılmıştır. Araştırmanın yapıldığı dönemde analiz edilen bin 751 haberin yüzde 52’sinin yerel, yüzde 48’inin yaygın – Konya dışı olduğu anlaşılmıştır. Araştırmanın öncelikli amacı Konya’daki yerel internet haber sitelerinin ne kadar yerel içeriğe yer verdiğini ve manşetlerinin ne kadar güncellendiğini tespit edip bu tercihlerin ziyaret edilme üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Bu amaca ulaşmak için bu sitelerin ülke sıralamaları, haber kategorisi sıralamaları, ziyaret edilme oranları; 8 farklı SEO verisi üzerinden araştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda yerel internet haber sitelerinden; yerel habere önem verenler ile yerel ve yaygın haber dengesini gözetenlerin; ziyaret edilme, ülke – haber kategorisi sıralaması istatistiklerinde daha üst sıralarda yer aldığı, aşırı güncellemenin de tıklanma üzerinde olumsuz etki yaptığı tespit edilmiştir. Ayrıca; haber sayıları, tıklanma ve ziyaret edilme oranlarındaki ilişkiden hareketle bireylerin aşırı haberden kaçındığı anlaşılmıştır.