С. Д. Байжуманов
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
С. Д. Байжуманов has a total of 17 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Nazira Ospanova
Toraighyrov University
5 shared publications - Nurgul Tokzhigitova
Toraigyrov University
3 shared publications - Akerke Akanova
Astana IT University, Astana 010000, Kazakhstan
2 shared publications - Raushan Kuanysheva
Toraigyrov University
2 shared publications - А. Қ. Каирбаева
Toraighyrov University
2 shared publications - A. Samuratov
Toraighyrov University
1 shared publication
Latest Publications
- 30 September 2026
- Published by Toraighyrov University in Bulletin of Toraighyrov University. Physics & Mathematics series
- No. 3,2026
АРХИТЕКТУРА И ТЕХНОЛОГИЧЕСКИЕ РЕШЕНИЯ ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНОЙ LMS-ПЛАТФОРМЫ ASHYK BILIM НА ОСНОВЕ RAG
Цель исследования данной статьи определить архитектурные особенности и основные технологические решения отечественной LMS-платформы Ashyk Bilim, обосновать выбор технологического стека и оценить целесообразность внедрения системы в организациях высшего и послевузовского образования Республики Казахстан. В работе представлена клиент-серверная архитектура платформы, реализующая полный цикл обучения: от создания курса преподавателем до получения студентом сертификата, а также персональный ИИ-ассистент на основе Retrieval-Augmented Generation (RAG), подключенный к контенту конкретного курса. Рассмотрены организация кода в монорепозитории Turborepo, разделение клиентской части и серверной части по стандартному контракту OpenAPI, хранение векторных представлений учебных материалов в PostgreSQL с использованием расширения pgvector, обработка асинхронных задач с помощью Redis и Taskiq, а также изолированное выполнение кода студентов в Judge0. Показано, что выбранные технологии обеспечивают масштабируемость, транзакционную согласованность данных и эмбеддингов, суверенитет данных и реализацию языковой политики Казахстана (на трех языках: казахском, русском, английском). В ходе исследования использовались методы анализа программной архитектуры, сравнительного обоснования стека и сопоставления педагогических механизмов платформы с теоретическими положениями зоны ближайшего развития и теории самодетерминации. Результаты пилотного тестирования (110 человек, 39 курсов) подтвердили целесообразность использования полного образовательного цикла, а процент студентов, завершивших отдельные практические курсы, составил от 57,1% до 68,6%. Установлено, что внедрение платформы Ashyk Bilim в казахстанских вузах целесообразно с дальнейшим расширением выборки и развитием предиктивной аналитики. Ключевые слова: образовательная платформа, архитектура программного обеспечения, RAG, FastAPI, Next.js, pgvector, искусственный интеллект, LMS.
- 30 September 2026
- Published by Toraighyrov University in Bulletin of Toraighyrov University. Physics & Mathematics series
- No. 3,2026
АРХИТЕКТУРА И ТЕХНОЛОГИЧЕСКИЕ РЕШЕНИЯ ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНОЙ LMS-ПЛАТФОРМЫ ASHYK BILIM НА ОСНОВЕ RAG
Цель исследования данной статьи определить архитектурные особенности и основные технологические решения отечественной LMS-платформы Ashyk Bilim, обосновать выбор технологического стека и оценить целесообразность внедрения системы в организациях высшего и послевузовского образования Республики Казахстан. В работе представлена клиент-серверная архитектура платформы, реализующая полный цикл обучения: от создания курса преподавателем до получения студентом сертификата, а также персональный ИИ-ассистент на основе Retrieval-Augmented Generation (RAG), подключенный к контенту конкретного курса. Рассмотрены организация кода в монорепозитории Turborepo, разделение клиентской части и серверной части по стандартному контракту OpenAPI, хранение векторных представлений учебных материалов в PostgreSQL с использованием расширения pgvector, обработка асинхронных задач с помощью Redis и Taskiq, а также изолированное выполнение кода студентов в Judge0. Показано, что выбранные технологии обеспечивают масштабируемость, транзакционную согласованность данных и эмбеддингов, суверенитет данных и реализацию языковой политики Казахстана (на трех языках: казахском, русском, английском). В ходе исследования использовались методы анализа программной архитектуры, сравнительного обоснования стека и сопоставления педагогических механизмов платформы с теоретическими положениями зоны ближайшего развития и теории самодетерминации. Результаты пилотного тестирования (110 человек, 39 курсов) подтвердили целесообразность использования полного образовательного цикла, а процент студентов, завершивших отдельные практические курсы, составил от 57,1% до 68,6%. Установлено, что внедрение платформы Ashyk Bilim в казахстанских вузах целесообразно с дальнейшим расширением выборки и развитием предиктивной аналитики. Ключевые слова: образовательная платформа, архитектура программного обеспечения, RAG, FastAPI, Next.js, pgvector, искусственный интеллект, LMS.
- Open Access
- 7 February 2025
- Published by JSC Academy of Logistics and Transport in Вестник КазАТК
- Vol. 137 (2) , 209-220
ЖАППАЙ АШЫҚ ОНЛАЙН КУРСТАРЫН ЖҮЗЕГЕ АСЫРАТЫН ПЛАТФОРМАНЫҢ МОДЕЛІН ҚҰРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
Бұл мақалада жаппай ашық онлайн курстарды (ЖАОК) жүзеге асыратын платформаның моделін құрудың негізгі аспектілері қарастырылады. Авторлар білім беру саласында ЖАОК-ның маңыздылығын атап өтіп, олардың тиімді жүзеге асырылуы үшін қажетті талаптарды талдайды. Зерттеу барысында Coursera, edX, Udacity, Stepik, enbek.kz сияқты платформалар салыстырылып, олардың функционалдығы, интерфейс ыңғайлылығы, мультимедиа мүмкіндіктері және пайдаланушы қажеттіліктерін қанағаттандыру деңгейі зерттелген. Мақалада ЖАОК платформасының концептуалды моделін құруға арналған ADDIE моделі қолданылған. ЖАОК платформасының пайдаланушылары ретінде студенттер, оқытушылар және әкімшілердің қажеттіліктері ескеріліп, интерфейс дизайны, оқу материалдарын басқару, бағалау жүйесі, сертификаттау модулі сияқты негізгі функционалдық модульдер сипатталған. Сонымен қатар, платформада аналитикалық құралдарды енгізу, мультимедиа контентін қолдану және адаптивті оқыту жүйесін құру ұсынылады. Авторлар ЖАОК платформасының тиімділігін арттыру үшін пайдаланушы интерфейсінің қарапайымдылығы, мобильді құрылғыларға бейімділігі және деректер қауіпсіздігін қамтамасыз ету сияқты мәселелерге ерекше назар аударады. Сауалнама нәтижелері пайдаланушылар үшін курстардың әртүрлілігі мен олардың қолжетімділігінің маңыздылығын көрсеткен. Мақалада ұсынылған концептуалды модель ЖАОК платформаларын дамыту үшін берік негіз болып табылады және Қазақстандағы онлайн білім берудің сапасын арттыруға ықпал етеді.
- 7 February 2025
- Published by JSC Academy of Logistics and Transport in Вестник КазАТК
- Vol. 137 (2) , 209-220
Open AccessЖАППАЙ АШЫҚ ОНЛАЙН КУРСТАРЫН ЖҮЗЕГЕ АСЫРАТЫН ПЛАТФОРМАНЫҢ МОДЕЛІН ҚҰРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
Бұл мақалада жаппай ашық онлайн курстарды (ЖАОК) жүзеге асыратын платформаның моделін құрудың негізгі аспектілері қарастырылады. Авторлар білім беру саласында ЖАОК-ның маңыздылығын атап өтіп, олардың тиімді жүзеге асырылуы үшін қажетті талаптарды талдайды. Зерттеу барысында Coursera, edX, Udacity, Stepik, enbek.kz сияқты платформалар салыстырылып, олардың функционалдығы, интерфейс ыңғайлылығы, мультимедиа мүмкіндіктері және пайдаланушы қажеттіліктерін қанағаттандыру деңгейі зерттелген. Мақалада ЖАОК платформасының концептуалды моделін құруға арналған ADDIE моделі қолданылған. ЖАОК платформасының пайдаланушылары ретінде студенттер, оқытушылар және әкімшілердің қажеттіліктері ескеріліп, интерфейс дизайны, оқу материалдарын басқару, бағалау жүйесі, сертификаттау модулі сияқты негізгі функционалдық модульдер сипатталған. Сонымен қатар, платформада аналитикалық құралдарды енгізу, мультимедиа контентін қолдану және адаптивті оқыту жүйесін құру ұсынылады. Авторлар ЖАОК платформасының тиімділігін арттыру үшін пайдаланушы интерфейсінің қарапайымдылығы, мобильді құрылғыларға бейімділігі және деректер қауіпсіздігін қамтамасыз ету сияқты мәселелерге ерекше назар аударады. Сауалнама нәтижелері пайдаланушылар үшін курстардың әртүрлілігі мен олардың қолжетімділігінің маңыздылығын көрсеткен. Мақалада ұсынылған концептуалды модель ЖАОК платформаларын дамыту үшін берік негіз болып табылады және Қазақстандағы онлайн білім берудің сапасын арттыруға ықпал етеді.
- 30 December 2024
- Published by Toraighyrov University in Bulletin of Toraighyrov University. Physics & Mathematics series
- No. 4.2024,p. 30-44
ФОРМАЛДЫ ЕМЕС БІЛІМ БЕРУ ТҰРҒЫСЫНАН MOOC ПЛАТФОРМАЛАРЫНЫҢ SWOT-ТАЛДАУЫ
Бұл мақалада Coursera, edX, Udacity, Stepik және Skills enbek платформаларының формалды емес білім беру аясында SWOT-талдауы ұсынылады. MOOC (Massive Open Online Courses) платформалары заманауи білім берудің маңызды құралы болып табылады, өйткені олар көптеген адамдарға өз бетінше білім алу мүмкіндігін береді. Зерттеу барысында әрбір платформаның мықты және әлсіз жақтары, сонымен қатар олардың ұсынатын мүмкіндіктері мен кезігетін қауіптері жан-жақты талданды. Coursera және edX сияқты жаһандық платформалар жоғары сапалы, халықаралық деңгейдегі курстарды ұсынады, ал Stepik пен Skills enbek платформалары аймақтық аудиторияға және жергілікті тілдерді қолдауға бағытталған. Сонымен қатар, Udacity платформаcы техникалық мамандарды даярлауда және практикалық дағдыларды дамытуда ерекше орын алады. SWOT-талдау барысында әрбір платформаның формалды емес білім беру саласына тигізетін әсері анықталып, олардың осы саладағы рөлі айқындалды. Зерттеу нәтижелері платформалардың формалды емес білім беру жүйесіндегі қолжетімділігін, мазмұнның сапасын және оларды одан әрі дамыту перспективаларын көрсетті. Сонымен қатар, мақалада MOOC платформаларын формалды емес оқытуда қолданудың артықшылықтары мен кемшіліктері де қарастырылған, бұл олардың білім беру процесіндегі рөлін жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді. Бұл зерттеу білім беру саласындағы цифрлық технологияларды дамытуға үлес қосып, формалды емес білім беру жүйесін жетілдіруге бағытталған. Кілтті сөздер: формалды емес білім, жаппай ашық курс, онлайн білім беру, Coursera, edX, Udacity, Stepik, Skills enbek.
- 30 December 2024
- Published by Toraighyrov University in Bulletin of Toraighyrov University. Physics & Mathematics series
- No. 4.2024,p. 30-44
ФОРМАЛДЫ ЕМЕС БІЛІМ БЕРУ ТҰРҒЫСЫНАН MOOC ПЛАТФОРМАЛАРЫНЫҢ SWOT-ТАЛДАУЫ
Бұл мақалада Coursera, edX, Udacity, Stepik және Skills enbek платформаларының формалды емес білім беру аясында SWOT-талдауы ұсынылады. MOOC (Massive Open Online Courses) платформалары заманауи білім берудің маңызды құралы болып табылады, өйткені олар көптеген адамдарға өз бетінше білім алу мүмкіндігін береді. Зерттеу барысында әрбір платформаның мықты және әлсіз жақтары, сонымен қатар олардың ұсынатын мүмкіндіктері мен кезігетін қауіптері жан-жақты талданды. Coursera және edX сияқты жаһандық платформалар жоғары сапалы, халықаралық деңгейдегі курстарды ұсынады, ал Stepik пен Skills enbek платформалары аймақтық аудиторияға және жергілікті тілдерді қолдауға бағытталған. Сонымен қатар, Udacity платформаcы техникалық мамандарды даярлауда және практикалық дағдыларды дамытуда ерекше орын алады. SWOT-талдау барысында әрбір платформаның формалды емес білім беру саласына тигізетін әсері анықталып, олардың осы саладағы рөлі айқындалды. Зерттеу нәтижелері платформалардың формалды емес білім беру жүйесіндегі қолжетімділігін, мазмұнның сапасын және оларды одан әрі дамыту перспективаларын көрсетті. Сонымен қатар, мақалада MOOC платформаларын формалды емес оқытуда қолданудың артықшылықтары мен кемшіліктері де қарастырылған, бұл олардың білім беру процесіндегі рөлін жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді. Бұл зерттеу білім беру саласындағы цифрлық технологияларды дамытуға үлес қосып, формалды емес білім беру жүйесін жетілдіруге бағытталған. Кілтті сөздер: формалды емес білім, жаппай ашық курс, онлайн білім беру, Coursera, edX, Udacity, Stepik, Skills enbek.
- 30 December 2024
- Published by Toraighyrov University in Bulletin of Toraighyrov University. Energetics series
- No. 4.2024,p. 297-309
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ГЕЙМИФИКАЦИОННЫХ ЭЛЕМЕНТОВ В АВТОМАТИЗАЦИИ И ИНФОРМАТИЗАЦИИ СИСТЕМ УПРАВЛЕНИЯ
"В современном образовательном пространстве внедрение геймификационных элементов становится все более актуальным инструментом для повышения мотивации и активности обучающихся. Данная работа посвящена разработке веб-приложения, реализующего систему достижений и поощрений, с целью демонстрации эффективности геймификации в образовательных процессах. Веб-приложение разработано с использованием веб-фреймворка Django и предназначено для иллюстрации технических аспектов создания системы поощрения на основе действий пользователей. В статье подробно описаны этапы разработки приложения: настройка среды разработки, создание моделей данных для хранения информации о пользователях, достижениях и баллах, разработка пользовательского интерфейса с использованием Bootstrap для создания современного и адаптивного дизайна. Особое внимание уделено реализации функциональности системы достижений, включая начисление баллов за определенные действия, отображение накопленных достижений и баллов, а также механизмы взаимодействия пользователя с системой. Приведены примеры кода и скриншоты, иллюстрирующие ключевые этапы разработки и функциональные возможности приложения. Результаты показывают, что интеграция геймификационных элементов в образовательные платформы способствует увеличению вовлеченности и активности обучающихся. Практическая реализация данного приложения подтверждает, что геймификация может стать эффективным инструментом в автоматизации и информатизации систем управления образованием. Работа может служить руководством для разработчиков и педагогов, заинтересованных во внедрении геймификационных подходов в образовательные системы. Предложенный подход способствует повышению мотивации обучающихся и улучшению взаимодействия в образовательной среде, что является важным шагом на пути к модернизации современного образования. Ключевые слова: геймификация, автоматизация, информатизация систем управления, образование, мотивация, игровые элементы, эффективность.
- 30 December 2024
- Published by Toraighyrov University in Bulletin of Toraighyrov University. Energetics series
- No. 4.2024,p. 297-309
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ГЕЙМИФИКАЦИОННЫХ ЭЛЕМЕНТОВ В АВТОМАТИЗАЦИИ И ИНФОРМАТИЗАЦИИ СИСТЕМ УПРАВЛЕНИЯ
"В современном образовательном пространстве внедрение геймификационных элементов становится все более актуальным инструментом для повышения мотивации и активности обучающихся. Данная работа посвящена разработке веб-приложения, реализующего систему достижений и поощрений, с целью демонстрации эффективности геймификации в образовательных процессах. Веб-приложение разработано с использованием веб-фреймворка Django и предназначено для иллюстрации технических аспектов создания системы поощрения на основе действий пользователей. В статье подробно описаны этапы разработки приложения: настройка среды разработки, создание моделей данных для хранения информации о пользователях, достижениях и баллах, разработка пользовательского интерфейса с использованием Bootstrap для создания современного и адаптивного дизайна. Особое внимание уделено реализации функциональности системы достижений, включая начисление баллов за определенные действия, отображение накопленных достижений и баллов, а также механизмы взаимодействия пользователя с системой. Приведены примеры кода и скриншоты, иллюстрирующие ключевые этапы разработки и функциональные возможности приложения. Результаты показывают, что интеграция геймификационных элементов в образовательные платформы способствует увеличению вовлеченности и активности обучающихся. Практическая реализация данного приложения подтверждает, что геймификация может стать эффективным инструментом в автоматизации и информатизации систем управления образованием. Работа может служить руководством для разработчиков и педагогов, заинтересованных во внедрении геймификационных подходов в образовательные системы. Предложенный подход способствует повышению мотивации обучающихся и улучшению взаимодействия в образовательной среде, что является важным шагом на пути к модернизации современного образования. Ключевые слова: геймификация, автоматизация, информатизация систем управления, образование, мотивация, игровые элементы, эффективность.
- Open Access
- 1 October 2024
- Published by JSC Academy of Logistics and Transport in Вестник КазАТК
- Vol. 134 (5) , 269-277
КӘСІПТІК БАҒДАРЛАУ ЖҰМЫСЫНА АРНАЛҒАН АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕНІҢ МӘЛІМЕТТЕР ҚОРЫНЫҢ ЖҮЗЕГЕ АСЫРЫЛУЫ
Жоғары сынып оқушыларына болашақтағы мамандықтарын дұрыс таңдауы үшін әртүрлі формада кәсіптік бағыт бағдар беру жұмыстары жүргізілетіні белгілі. Себебі мамандық адамның өмірінде маңызды рөл атқарады. Күнделікті өмірде ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы мен қолданысқа енуі жағдайында геймификация элементтерін кірістіре отырып, кәсіптік бағдар жүргізу үшін қолдануға болатын ақпараттық жүйе әзірленді. Ақпараттық жүйе мектеп оқушыларына дұрыс мамандық таңдауға және табысты мансап құруға көмектесетін кәсіптік бағдар берудің маңызды құралы болып табылады. Ол қолданушыларға жан-жақты мәліметтер қорына, тест тапсырмаларына, талдаулар мен ұсыныстарға қол жеткізуге мүмкіндік береді, бұл оларға саналы таңдау жасауға мүмкіндік береді. Кәсіптік бағдар беру үшін әзірленген ақпараттық жүйені ересектер де қолдануына болады. Кез келген ақпараттық жүйенің негізі – ол мәліметтер қоры болып табылады. Мәліметтер қоры – үлкен көлемдегі мәліметтерді тиімді басқаруға, сақтауға және өңдеуге мүмкіндік беретін ақпараттың ұйымдастырылған репозиторийі. Бұл мақалада қолданушының жүйеге тіркелуінен бастап, тестік тапсырмаларды орындау нәтижесіне дейін кезеңдердегі мәліметтер қоры қарастырылады. Ақпараттық жүйе Ktor асинхронды фреймворк көмегімен әзірленген, ал мәліметтер қоры құру үшін PostgreSQL мәліметтерді басқару жүйесі қолданылды.
- 1 October 2024
- Published by JSC Academy of Logistics and Transport in Вестник КазАТК
- Vol. 134 (5) , 269-277
Open AccessКӘСІПТІК БАҒДАРЛАУ ЖҰМЫСЫНА АРНАЛҒАН АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕНІҢ МӘЛІМЕТТЕР ҚОРЫНЫҢ ЖҮЗЕГЕ АСЫРЫЛУЫ
Жоғары сынып оқушыларына болашақтағы мамандықтарын дұрыс таңдауы үшін әртүрлі формада кәсіптік бағыт бағдар беру жұмыстары жүргізілетіні белгілі. Себебі мамандық адамның өмірінде маңызды рөл атқарады. Күнделікті өмірде ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы мен қолданысқа енуі жағдайында геймификация элементтерін кірістіре отырып, кәсіптік бағдар жүргізу үшін қолдануға болатын ақпараттық жүйе әзірленді. Ақпараттық жүйе мектеп оқушыларына дұрыс мамандық таңдауға және табысты мансап құруға көмектесетін кәсіптік бағдар берудің маңызды құралы болып табылады. Ол қолданушыларға жан-жақты мәліметтер қорына, тест тапсырмаларына, талдаулар мен ұсыныстарға қол жеткізуге мүмкіндік береді, бұл оларға саналы таңдау жасауға мүмкіндік береді. Кәсіптік бағдар беру үшін әзірленген ақпараттық жүйені ересектер де қолдануына болады. Кез келген ақпараттық жүйенің негізі – ол мәліметтер қоры болып табылады. Мәліметтер қоры – үлкен көлемдегі мәліметтерді тиімді басқаруға, сақтауға және өңдеуге мүмкіндік беретін ақпараттың ұйымдастырылған репозиторийі. Бұл мақалада қолданушының жүйеге тіркелуінен бастап, тестік тапсырмаларды орындау нәтижесіне дейін кезеңдердегі мәліметтер қоры қарастырылады. Ақпараттық жүйе Ktor асинхронды фреймворк көмегімен әзірленген, ал мәліметтер қоры құру үшін PostgreSQL мәліметтерді басқару жүйесі қолданылды.
- Open Access
- 1 February 2024
- Published by Institute of Advanced Engineering and Science in International Journal of Electrical and Computer Engineering (IJECE)
- Vol. 14 (1) , 741-748
Human-machine interactions based on hand gesture recognition using deep learning methods
Human interaction with computers and other machines is becoming an increasingly important and relevant topic in the modern world. Hand gesture recognition technology is an innovative approach to managing computers and electronic devices that allows users to interact with technology through gestures and hand movements. This article presents deep learning methods that allow you to efficiently process and classify hand gestures and hand gesture recognition technologies for interacting with computers. This paper discusses modern deep learning methods such as convolutional neural networks (CNN) and recurrent neural networks (RNN), which show excellent results in gesture recognition tasks. Next, the development and implementation of a human-machine interaction system based on hand gesture recognition is discussed. System architectures are described, as well as technical and practical aspects of their application. In conclusion, the article summarizes the research results and outlines the prospects for the development of hand gesture recognition technology to improve human-machine interaction. The advantages and limitations of the technology are analyzed, as well as possible areas of its application in the future.
- 1 February 2024
- Published by Institute of Advanced Engineering and Science in International Journal of Electrical and Computer Engineering (IJECE)
- Vol. 14 (1) , 741-748
Open AccessHuman-machine interactions based on hand gesture recognition using deep learning methods
Human interaction with computers and other machines is becoming an increasingly important and relevant topic in the modern world. Hand gesture recognition technology is an innovative approach to managing computers and electronic devices that allows users to interact with technology through gestures and hand movements. This article presents deep learning methods that allow you to efficiently process and classify hand gestures and hand gesture recognition technologies for interacting with computers. This paper discusses modern deep learning methods such as convolutional neural networks (CNN) and recurrent neural networks (RNN), which show excellent results in gesture recognition tasks. Next, the development and implementation of a human-machine interaction system based on hand gesture recognition is discussed. System architectures are described, as well as technical and practical aspects of their application. In conclusion, the article summarizes the research results and outlines the prospects for the development of hand gesture recognition technology to improve human-machine interaction. The advantages and limitations of the technology are analyzed, as well as possible areas of its application in the future.