Ulbossyn Ualikhanova

Бұл жұмыста F(T) = T − 2Λ*[1 − exp(−Ts2/T2)] функция арқылы сипатталатын модификацияланған телепараллельді гравитацияның экрандалған моделі зерттеледі. мұндағы T — бұралу скаляры, Ts өтудің сипаттамалық масштабын анықтайды, ал Λ* кеш ғаламдық (космологиялық) үдеудің амплитудасын сипаттайды. Модельдің негізгі ерекшелігі — |T| үлкен мәндерінде модификациялаушы бөліктің автоматты түрде басылуы. Жоғары бұралу режимінде түзету мүшесі T−2 заңы бойынша кемиді, нәтижесінде теория асимптоталық түрде жалпы салыстырмалылық теориясының телепараллельді эквивалентіне жақындайды. Ал |T| кіші мәндерінде модификациялаушы бөлік тұрақты −2Λ* мәніне ұмтылып, оң космологиялық тұрақтының әсерін қайта жаңғыртады. Кеңістіктік жазық FLRW (Фридман–Леметр–Робертсон–Уокер) геометриясы үшін модификацияланған Фридман теңдеуі қорытылып шығарылды, геометриялық сектордың тиімді энергия тығыздығының өрнегі алынды және E(0) = 1 шарты бойынша нормалау жүргізілді, мұндағы E(z) = H(z)/H0; онымен қатар, E′(z), тиімді күй теңдеуінің параметрі w(z), f(T) функциясының туындылары және тиімді гравитациялық тұрақты Geff үшін аналитикалық өрнектер анықталды. Монотонды космологиялық тармақта wX = −1 фантомдық шекарасының қиылысуы u = 5/4 шартымен анықталатыны көрсетілді. Сандық талдау τ = 0.30, 0.70 және 1.20 мәндері үшін жүргізілді. Кеңею функциясы, H(z) шамасының ΛCDM моделінен салыстырмалы ауытқуы, wX(z) параметрінің эволюциясы, Geff/G қатынасы және fσ8(z) комбинациясы зерттелді. Зерттеу нәтижелері модельдің фондық динамикасының ΛCDM моделіне жақын екенін және 0 ≤ z ≤ 5 аралығында FT > 0 шартын қанағаттандыратынын көрсетті. Алайда қазіргі кездегі Geff/G ≃ 1.29–1.38 мәні гравитациялық өзара әрекеттесудің едәуір күшейетінін көрсетеді. Демек, модельдің минималды нұсқасы жоғары бұралу режиміндегі экрандалуды сәтті жүзеге асырғанымен, ірі ауқымды құрылымдардың өсуін бақылау деректері тарапынан қатаң шектеулерге ұшырауы ықтимал.

We investigate a unified dark-energy scenario based on the combined effects of Barrow entropy corrections and the QCD ghost mechanism, referred to as the BH-QCDGDE model. The dark-energy density is constructed in a generalized holographic form that incorporates both Barrow-deformed entropy corrections and low-energy QCD vacuum effects within a single framework. The cosmological dynamics are analyzed in a spatially flat Friedmann–Lemaître–Robertson–Walker background. The model exhibits a smooth transition from a decelerated matter-dominated era to a late-time accelerated phase without crossing the phantom divide, indicating a viable background evolution within suitable parameter ranges. An equivalent scalar-field description of the effective dark-energy sector is reconstructed and shown to admit a quintessence-like behavior. The thermodynamic behavior is examined by testing the generalized second law at the apparent horizon, which is found to be satisfied for the considered parameter choices. The classical stability of the model is further investigated through the squared speed of sound, indicating that stable cosmological regimes can arise for appropriate choices of the model parameters. Overall, the BH-QCDGDE framework can provide an effective and physically consistent description of late-time cosmic acceleration within the explored parameter space.

We investigate a unified dark-energy scenario based on the combined effects of Barrow entropy corrections and the QCD ghost mechanism, referred to as the BH--QCDGDE model. The dark-energy density is constructed in a generalized holographic form that incorporates both Barrow-deformed entropy corrections and low-energy QCD vacuum effects within a single framework. The cosmological dynamics are analyzed in a spatially flat Friedmann--Lemaître--Robertson--Walker background. The model exhibits a smooth transition from a decelerated matter-dominated era to a late-time accelerated phase without crossing the phantom divide, indicating a viable background evolution. An equivalent scalar-field description of the effective dark-energy sector is reconstructed and shown to admit a quintessence-like behavior. The thermodynamic viability is examined by testing the generalized second law at the apparent horizon, which is found to be satisfied throughout the parameter space. The classical stability of the model is further investigated through the squared speed of sound, revealing the role of model parameters in shaping stable cosmological regimes. Overall, the BH--QCDGDE framework provides a consistent and physically viable description of late-time cosmic acceleration.

Бұл жұмыста cызықты емес эволюциялық теңдеулердің бірі екі өлшемді кеңейтілген Калоджеро-Богоявленский-Шифф (КБШ) теңдеуінің жаңа қозғалмалы толқындық шешімдері зерттеледі. Сызықты емес физикалық құбылыстар ғылым мен оның түрлі қолдану салаларында -оптикалық талшықтарда, астрофизикада және дифференциалдық теңдеулер физикасы - аса маңызды рөл атқарып, оларды моделдеуге мүмкіндік береді. Калоджеро-Богоявленский-Шифф (КБШ) теңдеуі бастапқыда локальды емес түрде тұжырымдалғанымен, оны дифференциалдық теңдеулер жүйесі ретінде де зерттелуде. Мұндай теңдеулер плазма физикасы, сұйықтық динамикасы және кванттық өріс теориясы сияқты ғылымның түрлі салаларында қолданылады. Әсіресе сызықты емес әдістер стандартты симметрия әдістерімен алынбайтын шешімдерді анықтауда тиімді екенің көрсетті. Бұл мақалада алынған нәтижелер сызықты емес дисперсиялық толқындарды және күрделі динамикалық жүйелерді сипаттайтын физикалық процесстерді моделдеуде қолданылуы мүмкін сондай-ақ екіөлшемді теңдеулер теориясын тереңірек түсінуге үлес қосады. Мақалада екі өлшемді Калоджеро-Богоявленский-Шифф (КБШ) теңдеуінің толқындық шешімдері алынып, бағдарламалық жүйелерде графиктері тұрғызылады. Алынған нәтижелер бейсызық дисперсиялық толқындарды және күрделі динамикалық жүйелерді модельдеуде тиімді қолданыла алатыны cөзсіз. Бұл жұмыс екіөлшемді бейсызық жүйелердің динамикасын тереңірек түсінуге үлес қосады

We study the cosmological dynamics of a class of symmetric teleparallel gravity theories known as “newer general relativity” using the methods of dynamical systems, restricted to the case of vacuum solutions with a spatially flat Friedmann–Lemaître–Robertson–Walker metric. For the most general class of theories, we study generic properties of the solutions, in particular their fixed points, asymptotic behavior and effective dark energy. We then apply this approach to two phenomenologically motivated subclasses of theories, which we study in full detail. For these theories, we derive the complete space of solutions and cosmological attractors, which we display in a number of phase diagram. Depending on the particular theory at hand, we find different possible scenarios, including a turnaround followed by a big crunch, a big rip and an eternally expanding universe whose Hubble parameter asymptotically approaches zero. It turns that this different behavior can be explained by the effective dark energy barotropic index, which shows either phantom or non-phantom behavior, depending on the theory, but does not change dynamically between these two possibilities.

In this work, we study the Barrow Holographic Dark Energy (BHDE) model (Phys Rev D 102:123525, 2020), which is based on Barrow’s modification of entropy. We show that this model is a special case of the more general Nojiri–Odintsov HDE (NO-HDE) framework (Eur Phys J C 77:528, 2017). In the same way, the Granda–Oliveros (GO) cutoff also appears as a particular case of the NO cutoff. After this, we reconstruct the dynamics of BHDE using a k-essence scalar field, which provides a field theory picture of its evolution. The results show how the Barrow deformation parameter and the infrared cutoff affect the kinetic term and the behaviour of the scalar field. Further, we test the thermodynamic consistency of the model by checking the generalized second law on cosmological horizons. Overall, the study confirms that both BHDE and the GO cutoff can be understood as limits of the NO-HDE framework, and that they are consistent with scalar field theory and the principles of thermodynamics. Also we confront the reconstructed BHDE–k-essence model with late-time cosmological data from cosmic chronometers and baryon acoustic oscillations. The features derived in the study the models under as viable models to explain the late-time cosmic acceleration.

We study the cosmological dynamics of a class of symmetric teleparallel gravity theories known as ``newer general relativity'' using the methods of dynamical systems, restricted to the case of vacuum solutions with a spatially flat Friedmann-Lemaître-Robertson-Walker metric. For the most general class of theories, we study generic properties of the solutions, in particular their fixed points, asymptotic behavior and effective dark energy. We then apply this approach to two phenomenologically motivated subclasses of theories, which we study in full detail. For these theories, we derive the complete space of solutions and cosmological attractors, which we display in a number of phase diagram. Depending on the particular theory at hand, we find different possible scenarios, including a turnaround followed by a big crunch, a big rip and an eternally expanding universe whose Hubble parameter asymptotically approaches zero. It turns that this different behavior can be explained by the effective dark energy barotropic index, which shows either phantom or non-phantom behavior, depending on the theory, but does not change dynamically between these two possibilities.