Maral Gazizovna Nogaeva
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Maral Gazizovna Nogaeva has a total of 46 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Maya Goremykina
NCJSC «Semey Medical University», Semey, Republic of Kazakhstan
2 shared publications - Samal M. Issayeva
Kazakh National Medical University named after S.D. Asfendiyarov
2 shared publications - Zulfiya Zhankalova
Asfendiyarov Kazakh National Medical University
2 shared publications - A. A. Atasheva
NСJSC «Kazakh National Medical University named after S.D. Asfendiyarov», Almaty, Republic of Kazakhstan
1 shared publication - A. B. Kanapina
JSC «Scientific Center of Pediatrics and Pediatric Surgery», Kazakhstan, Almaty
1 shared publication A. G. Issaeva
S.D. Asfendiyarov Kazakh National Medical University
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 30 April 2025
- Published by Semey Medical University in Наука и здравоохранение
- No. 2(27),p. 272-279
КЛИНИЧЕСКИЙ СЛУЧАЙ: АНЦА-АССОЦИИРОВАНЫЙ ВАСКУЛИТ (ГРАНУЛЕМАТОЗ ВЕГЕНЕРА) С МУЛЬТИСИСТЕМНЫМ ПОРАЖЕНИЕМ
Введение. Гранулематоз Вегенера (ГВ), или гранулематоз с полиангиитом (ГПА) - это редкое заболевание неустановленной этиологии, характеризующееся развитием некротизирующего гранулематозного воспаления и признаками васкулита аутоиммунного генеза, поражающего преимущественно сосуды малого и среднего калибра с полиорганными поражениями. Заболевание протекает под различными масками не только в дебюте, но и в период развернутой клинической картины, что затрудняет диагностику, лечение и влияет на прогноз жизни. Представленный клинический случай иллюстрирует мультисистемное течение ГПА с вовлечением органов слуха, зрения, дыхательной и мочевыделительной системы. Цель. Представить описание клинического случая ГПА с мультисистемным поражением, сложности диагностики и эффективности лечения. Результаты. В данной статье приведен клинический случай молодой женщины 35 лет, с жалобами на боли по всему телу, в поясничной области, мышцах, слабость, выпадение волос, ухудшение зрения, снижения слуха, выделение корочек с носа, сгустков крови, чувство нехватки воздуха, одышку при физической нагрузке, сердцебиение, снижение веса до 5-6 кг, частые мочеиспускания, выраженные головные боли. Через год в амбулаторных условиях на основании общеклинических, биохимического, иммунологических анализов, инструментальных обследований и визуализирующих методов обследования установлен диагноз: АНЦА-ассоциированный васкулит с поражением верхних дыхательных путей (гайморит, отит), органов зрения (увеит), суставов, кожи, повышением титров Анти-МПО, поражением почек - хронический нефритический синдром. ХБП, G1A3 (СКФ 90 мл/мин) с эпизодами почечной недостаточности в период активации васкулита. Случай демонстрирует сложности диагностики ГПА, обусловленные многообразием клинических проявлений. На сегодняшний день терапия данного заболевания основано на рекомендациях (European League Against Rheumatism, American College of Rheumatology) EULAR/ACR, согласно которым генно-инженерная биологическая терапия (ГИБТ) ритуксимаб (РТМ) является первой линией терапии при тяжелом течении ГПА. Несмотря на проводимое лечение – глюкокортикостероидная (ГКС) терапия, иммуносупрессивная микофенолат мофетил (ММФ), РТМ, пациентка остается в группе высокого риска рецидива, требующего длительного мониторинга и коррекции терапии. Выводы. Ранняя диагностика и своевременное назначение иммуносупрессивной и ГИБТ являются ключевыми факторами успешного лечения ГПА. Случай подчеркивает важность мультидисциплинарного подхода и регулярного наблюдения за пациентами с ГПА для предотвращения прогрессирования заболевания. Introduction.Granulomatosis with polyangiitis (GPA), formerly known as Wegener’s granulomatosis, is a rare disease of unknown etiology. It is characterized by necrotizing granulomatous inflammation and autoimmune-mediated vasculitis that primarily affects small- and medium-sized vessels, often with multiorgan involvement. The disease may present with diverse and nonspecific symptoms both at onset and during its full clinical manifestation, which complicates diagnosis, delays treatment, and impacts prognosis. The following clinical case illustrates the multisystem involvement of GPA, affecting the auditory, visual, respiratory, and urinary systems. Aim. To present a clinical case of GPA with multisystem involvement, highlighting the challenges of diagnosis and the effectiveness of treatment. Results.This article describes the case of a 35-year-old woman who presented with complaints of generalized body pain, lower back pain, myalgia, fatigue, hair loss, visual impairment, hearing loss, nasal crusting with bloody discharge, shortness of breath, exertional dyspnea, palpitations, unintentional weight loss of 5-6 kg, frequent urination, and severe headaches. After one year of outpatient observation, a diagnosis of ANCA-associated vasculitis was established...
- 30 April 2025
- Published by Semey Medical University in Наука и здравоохранение
- No. 2(27),p. 272-279
Open AccessКЛИНИЧЕСКИЙ СЛУЧАЙ: АНЦА-АССОЦИИРОВАНЫЙ ВАСКУЛИТ (ГРАНУЛЕМАТОЗ ВЕГЕНЕРА) С МУЛЬТИСИСТЕМНЫМ ПОРАЖЕНИЕМ
Введение. Гранулематоз Вегенера (ГВ), или гранулематоз с полиангиитом (ГПА) - это редкое заболевание неустановленной этиологии, характеризующееся развитием некротизирующего гранулематозного воспаления и признаками васкулита аутоиммунного генеза, поражающего преимущественно сосуды малого и среднего калибра с полиорганными поражениями. Заболевание протекает под различными масками не только в дебюте, но и в период развернутой клинической картины, что затрудняет диагностику, лечение и влияет на прогноз жизни. Представленный клинический случай иллюстрирует мультисистемное течение ГПА с вовлечением органов слуха, зрения, дыхательной и мочевыделительной системы. Цель. Представить описание клинического случая ГПА с мультисистемным поражением, сложности диагностики и эффективности лечения. Результаты. В данной статье приведен клинический случай молодой женщины 35 лет, с жалобами на боли по всему телу, в поясничной области, мышцах, слабость, выпадение волос, ухудшение зрения, снижения слуха, выделение корочек с носа, сгустков крови, чувство нехватки воздуха, одышку при физической нагрузке, сердцебиение, снижение веса до 5-6 кг, частые мочеиспускания, выраженные головные боли. Через год в амбулаторных условиях на основании общеклинических, биохимического, иммунологических анализов, инструментальных обследований и визуализирующих методов обследования установлен диагноз: АНЦА-ассоциированный васкулит с поражением верхних дыхательных путей (гайморит, отит), органов зрения (увеит), суставов, кожи, повышением титров Анти-МПО, поражением почек - хронический нефритический синдром. ХБП, G1A3 (СКФ 90 мл/мин) с эпизодами почечной недостаточности в период активации васкулита. Случай демонстрирует сложности диагностики ГПА, обусловленные многообразием клинических проявлений. На сегодняшний день терапия данного заболевания основано на рекомендациях (European League Against Rheumatism, American College of Rheumatology) EULAR/ACR, согласно которым генно-инженерная биологическая терапия (ГИБТ) ритуксимаб (РТМ) является первой линией терапии при тяжелом течении ГПА. Несмотря на проводимое лечение – глюкокортикостероидная (ГКС) терапия, иммуносупрессивная микофенолат мофетил (ММФ), РТМ, пациентка остается в группе высокого риска рецидива, требующего длительного мониторинга и коррекции терапии. Выводы. Ранняя диагностика и своевременное назначение иммуносупрессивной и ГИБТ являются ключевыми факторами успешного лечения ГПА. Случай подчеркивает важность мультидисциплинарного подхода и регулярного наблюдения за пациентами с ГПА для предотвращения прогрессирования заболевания. Introduction.Granulomatosis with polyangiitis (GPA), formerly known as Wegener’s granulomatosis, is a rare disease of unknown etiology. It is characterized by necrotizing granulomatous inflammation and autoimmune-mediated vasculitis that primarily affects small- and medium-sized vessels, often with multiorgan involvement. The disease may present with diverse and nonspecific symptoms both at onset and during its full clinical manifestation, which complicates diagnosis, delays treatment, and impacts prognosis. The following clinical case illustrates the multisystem involvement of GPA, affecting the auditory, visual, respiratory, and urinary systems. Aim. To present a clinical case of GPA with multisystem involvement, highlighting the challenges of diagnosis and the effectiveness of treatment. Results.This article describes the case of a 35-year-old woman who presented with complaints of generalized body pain, lower back pain, myalgia, fatigue, hair loss, visual impairment, hearing loss, nasal crusting with bloody discharge, shortness of breath, exertional dyspnea, palpitations, unintentional weight loss of 5-6 kg, frequent urination, and severe headaches. After one year of outpatient observation, a diagnosis of ANCA-associated vasculitis was established...
- Open Access
- 28 February 2025
- Published by TSNS Interaktiv Plus, LLC
- p. 216-218
Trevoga i depressiia pri revmatoidnom artrite
статья посвящена вопросу развития расстройств тревожно-депрессивного спектра при ревматических заболеваниях. Актуальность заключается увеличением ревматических заболеваний во всех возрастных группах.
- 28 February 2025
- Published by TSNS Interaktiv Plus, LLC
- p. 216-218
Open AccessTrevoga i depressiia pri revmatoidnom artrite
статья посвящена вопросу развития расстройств тревожно-депрессивного спектра при ревматических заболеваниях. Актуальность заключается увеличением ревматических заболеваний во всех возрастных группах.
- Open Access
- 30 December 2024
- Published by Semey Medical University in Наука и здравоохранение
- No. 6(26),p. 106-114
КОМОРБИДНОСТЬ ПРИ ОСТЕОАРТРИТЕ
Введение. Коморбидная патология, сопровождающая большинство хронических неинфекционных заболеваний, не только негативно влияет на лечение пациентов, но и значительно ухудшает их качество жизни. Остеоартрит (ОА) - заболевание, ассоциированное с возрастом и характеризующееся высокой коморбидностью. Цель исследования: выявить наиболее часто встречающиеся коморбидные состояния у пациентов с ОА. Материалы и методы: Дизайн исследования: Исследование является проспективным, контролируемым. Период проведения исследования с 01 сентября по 01 декабря 2022г. в КГП на ПХВ «Городской поликлиники» №5. Обследовано 60 больных с достоверным диагнозом ОА, из них 12 мужчин (20%), 48 женщин (80%), средний возраст (63,37±10,1 лет), средняя длительность болезни (6,89±7,45). Все пациенты подписали информированное согласие до начала исследования. Статистическую обработку полученных данных осуществляли с помощью программы Statistica-6, где p<0,05 считали их достоверными. Результаты. В основном преобладали женщины 80%, старше 50 лет. Из 60 пациентов ОА гонартроз выявлен у 44 (73,3%), коксартроз у 4 (6,7%), генерализованная форма – у 12 (20%), с превалированием больных со IIрентгенологической стадией. Сопутствующие заболевания имели все 60 пациентов с ОА, из них с наличием двух и более коморбидных патологий было 92,2%. Ведущее место в структуре коморбидности занимала патология сердечно-сосудистой системы у 31 (51,7%), в том числе артериальная гипертензия (АГ) у 18 (58%), ишемическая болезнь сердца (ИБС) - 13 (42%) пациентов, при этом преобладала стенокардия напряжения II функционального класса. Среднее систолическое давление исходно и в динамике составило 123,39±17,02 мм рт. ст., показатели диастолического давления исходно и в динамике были в пределах 82,62±5,05. На втором месте эндокринная патология у 16 (26,7%) больных. 6 (10%) пациентов имели остеопороз (ОП) и получали бисфосфонаты. Выводы. Практически все пациенты ОА имеют коморбидную патологию, при этом в 92,2% случаев пациенты имеют два и более сопутствующих заболевания. Наиболее частыми сопутствующими патологиями являются заболевания сердечно-сосудистой системы (51,7%, в том числе АГ – у 58% пациентов), болезни эндокринной системы у 16 пациентов (26,7%), из них ожирение у 8 (50%), сахарный диабет (СД) 2 типа у 5 (31,3%), гипотиреоз – у 3 (18,7%) соответственно и ОП у 10% пациентов. Introduction. Comorbid pathology, which accompanies most chronic non-communicable diseases, not only negatively affects the treatment of patients, but also significantly worsens their quality of life. Osteoarthritis (OA) is an age-related disease characterized by high comorbidity. Aim: to identify the most common comorbid conditions in patients with OA. Materials and methods: Study Design: The study is prospective, controlled. The study period is from September 01 to December 01, 2022. in the KGP on the REM "City Polyclinic" No. 5. 60 patients with a reliable diagnosis of OA were examined, including 12 men (20%), 48 women (80%), mean age (63.37±10.1 years), mean duration of illness (6.89±7.45). All patients signed an informed consent prior to the start of the study. Statistical processing of the obtained data was carried out using the Statistica-6 program, where p<0.05 was considered significant. Results. Mostly dominated by women 86.7%, over 50 years old. Out of 60 patients with OA, gonarthrosis was detected in 44 (73.3%), coxarthrosis in 4 (6.7%), generalized form - in 12 (20%), with the prevalence of patients with X-ray stage II. All 60 patients with OA had concomitant diseases, of which 92.2% had two or more comorbid pathologies. The leading place in the structure of comorbidity was occupied by pathology of the cardiovascular system in 31 (51.7%) patients, including arterial hypertension (AH) in 18 (58%) patients, coronary heart disease (CHD) in 13 (42%) patients, with this was dominated by angina pectoris II functional class. The mean systolic pressure at baseline and over time was 123.39±17.02 mm Hg. Art., indicators of diastolic pressure initially and in dynamics were within 82.62±5.05. In second place is endocrine pathology in 16 (26.7%) patients. Six (10%) patients had osteoporosis (OP) and received bisphosphonates....
- 30 December 2024
- Published by Semey Medical University in Наука и здравоохранение
- No. 6(26),p. 106-114
Open AccessКОМОРБИДНОСТЬ ПРИ ОСТЕОАРТРИТЕ
Введение. Коморбидная патология, сопровождающая большинство хронических неинфекционных заболеваний, не только негативно влияет на лечение пациентов, но и значительно ухудшает их качество жизни. Остеоартрит (ОА) - заболевание, ассоциированное с возрастом и характеризующееся высокой коморбидностью. Цель исследования: выявить наиболее часто встречающиеся коморбидные состояния у пациентов с ОА. Материалы и методы: Дизайн исследования: Исследование является проспективным, контролируемым. Период проведения исследования с 01 сентября по 01 декабря 2022г. в КГП на ПХВ «Городской поликлиники» №5. Обследовано 60 больных с достоверным диагнозом ОА, из них 12 мужчин (20%), 48 женщин (80%), средний возраст (63,37±10,1 лет), средняя длительность болезни (6,89±7,45). Все пациенты подписали информированное согласие до начала исследования. Статистическую обработку полученных данных осуществляли с помощью программы Statistica-6, где p<0,05 считали их достоверными. Результаты. В основном преобладали женщины 80%, старше 50 лет. Из 60 пациентов ОА гонартроз выявлен у 44 (73,3%), коксартроз у 4 (6,7%), генерализованная форма – у 12 (20%), с превалированием больных со IIрентгенологической стадией. Сопутствующие заболевания имели все 60 пациентов с ОА, из них с наличием двух и более коморбидных патологий было 92,2%. Ведущее место в структуре коморбидности занимала патология сердечно-сосудистой системы у 31 (51,7%), в том числе артериальная гипертензия (АГ) у 18 (58%), ишемическая болезнь сердца (ИБС) - 13 (42%) пациентов, при этом преобладала стенокардия напряжения II функционального класса. Среднее систолическое давление исходно и в динамике составило 123,39±17,02 мм рт. ст., показатели диастолического давления исходно и в динамике были в пределах 82,62±5,05. На втором месте эндокринная патология у 16 (26,7%) больных. 6 (10%) пациентов имели остеопороз (ОП) и получали бисфосфонаты. Выводы. Практически все пациенты ОА имеют коморбидную патологию, при этом в 92,2% случаев пациенты имеют два и более сопутствующих заболевания. Наиболее частыми сопутствующими патологиями являются заболевания сердечно-сосудистой системы (51,7%, в том числе АГ – у 58% пациентов), болезни эндокринной системы у 16 пациентов (26,7%), из них ожирение у 8 (50%), сахарный диабет (СД) 2 типа у 5 (31,3%), гипотиреоз – у 3 (18,7%) соответственно и ОП у 10% пациентов. Introduction. Comorbid pathology, which accompanies most chronic non-communicable diseases, not only negatively affects the treatment of patients, but also significantly worsens their quality of life. Osteoarthritis (OA) is an age-related disease characterized by high comorbidity. Aim: to identify the most common comorbid conditions in patients with OA. Materials and methods: Study Design: The study is prospective, controlled. The study period is from September 01 to December 01, 2022. in the KGP on the REM "City Polyclinic" No. 5. 60 patients with a reliable diagnosis of OA were examined, including 12 men (20%), 48 women (80%), mean age (63.37±10.1 years), mean duration of illness (6.89±7.45). All patients signed an informed consent prior to the start of the study. Statistical processing of the obtained data was carried out using the Statistica-6 program, where p<0.05 was considered significant. Results. Mostly dominated by women 86.7%, over 50 years old. Out of 60 patients with OA, gonarthrosis was detected in 44 (73.3%), coxarthrosis in 4 (6.7%), generalized form - in 12 (20%), with the prevalence of patients with X-ray stage II. All 60 patients with OA had concomitant diseases, of which 92.2% had two or more comorbid pathologies. The leading place in the structure of comorbidity was occupied by pathology of the cardiovascular system in 31 (51.7%) patients, including arterial hypertension (AH) in 18 (58%) patients, coronary heart disease (CHD) in 13 (42%) patients, with this was dominated by angina pectoris II functional class. The mean systolic pressure at baseline and over time was 123.39±17.02 mm Hg. Art., indicators of diastolic pressure initially and in dynamics were within 82.62±5.05. In second place is endocrine pathology in 16 (26.7%) patients. Six (10%) patients had osteoporosis (OP) and received bisphosphonates....
- 24 December 2024
- Published by Asfendiyarov Kazakh National Medical University in Vestnik
- No. 4(71),p. 1-30
НОВЫЕ БИОМАРКЕРЫ ДЛЯ ДИАГНОСТИКИ ЗАБОЛЕВАНИЙ РТА
Заболевания полости рта, такие как пародонтоз, кариес зубов и рак полости рта, являются значительными проблемами здравоохранения, которые влияют не только на здоровье полости рта, но и на весь организм. Традиционные методы диагностики часто выявляют эти заболевания только на поздних стадиях, что ограничивает возможности лечения и его исход. Появление биомаркеров — биологических молекул, обнаруживаемых в биологических жидкостях, таких как слюна и жидкость десневой борозды (GCF), — открывает многообещающие возможности для ранней неинвазивной диагностики, прогнозирования и персонализированного лечения. В этом обзоре рассматривается роль биомаркеров в диагностике заболеваний полости рта с упором на их способность выявлять патологии на ранних стадиях. Биомаркеры слюны, такие как богатые пролином белки (PRP) и микроРНК (miRNA), уже проявили себя в выявлении риска кариеса и плоскоклеточного рака полости рта на ранней стадии (OSCC). Биомаркеры GCF, такие как соотношение RANKL/OPG и цитокины, позволяют врачам отслеживать прогрессирование заболеваний пародонта и настраивать планы лечения. Интеграция высокопроизводительных технологий и искусственного интеллекта в исследования биомаркеров еще больше повышает точность диагностики и персонализированный уход. Цель данного обзора состоит в анализе и детальном обсуждении использования современных биомаркеров заболеваний полости рта. Особое внимание уделяется биомаркерам слюны и жидкости десневой борозды (GCF), которые представляют собой перспективные инструменты для диагностики различных патологий, включая онкологические заболевания. Эти биомаркеры обладают высоким потенциалом для раннего выявления, мониторинга прогрессирования заболеваний и оценки эффективности терапевтических вмешательств. Oral diseases such as periodontal disease, dental caries, and oral cancer are significant public health problems that affect not only oral health but also the entire body. Traditional diagnostic methods often detect these diseases only at late stages, which limits treatment options and outcomes. The advent of biomarkers, biological molecules found in biological fluids such as saliva and gingival crevicular fluid (GCF), offers promising opportunities for early non-invasive diagnosis, prognosis, and personalized treatment. This review examines the role of biomarkers in the diagnosis of oral diseases, focusing on their ability to detect pathologies at early stages. Salivary biomarkers such as proline-rich proteins (PRPs) and microRNAs (miRNAs) have already shown promise in identifying the risk of dental caries and early oral squamous cell carcinoma (OSCC). GCF biomarkers such as RANKL/OPG ratio and cytokines enable clinicians to monitor periodontal disease progression and customize treatment plans. The integration of high-throughput technologies and artificial intelligence in biomarker research further enhances diagnostic accuracy and personalized care. The aim of this review is to analyse and discuss in detail the use of modern biomarkers of oral diseases. Particular attention is paid to salivary and gingival crevicular fluid (GCF) biomarkers, which are promising tools for the diagnosis of various pathologies, including cancer. These biomarkers have high potential for early detection, monitoring of disease progression, and evaluation of the effectiveness of therapeutic interventions. Пародонт ауруы, тіс кариесі және ауыз қуысының қатерлі ісігі сияқты ауыз қуысы аурулары ауыз қуысының денсаулығына ғана емес, бүкіл денеге әсер ететін маңызды денсаулық проблемалары болып табылады. Дәстүрлі диагностикалық әдістер көбінесе бұл ауруларды тек соңғы кезеңде анықтайды, бұл емдеу мүмкіндіктері мен нәтижесін шектейді. Биомакерлердің пайда болуы - сілекей және қызыл иектің кревикулярлық сұйықтығы (GCF) сияқты дене сұйықтықтарында кездесетін биологиялық молекулалар - ерте инвазивті емес диагностика, болжау және жеке емдеу үшін перспективалы мүмкіндіктер ұсынады. Бұл шолуда ауыз қуысының ауруларын...
- 24 December 2024
- Published by Asfendiyarov Kazakh National Medical University in Vestnik
- No. 4(71),p. 1-30
НОВЫЕ БИОМАРКЕРЫ ДЛЯ ДИАГНОСТИКИ ЗАБОЛЕВАНИЙ РТА
Заболевания полости рта, такие как пародонтоз, кариес зубов и рак полости рта, являются значительными проблемами здравоохранения, которые влияют не только на здоровье полости рта, но и на весь организм. Традиционные методы диагностики часто выявляют эти заболевания только на поздних стадиях, что ограничивает возможности лечения и его исход. Появление биомаркеров — биологических молекул, обнаруживаемых в биологических жидкостях, таких как слюна и жидкость десневой борозды (GCF), — открывает многообещающие возможности для ранней неинвазивной диагностики, прогнозирования и персонализированного лечения. В этом обзоре рассматривается роль биомаркеров в диагностике заболеваний полости рта с упором на их способность выявлять патологии на ранних стадиях. Биомаркеры слюны, такие как богатые пролином белки (PRP) и микроРНК (miRNA), уже проявили себя в выявлении риска кариеса и плоскоклеточного рака полости рта на ранней стадии (OSCC). Биомаркеры GCF, такие как соотношение RANKL/OPG и цитокины, позволяют врачам отслеживать прогрессирование заболеваний пародонта и настраивать планы лечения. Интеграция высокопроизводительных технологий и искусственного интеллекта в исследования биомаркеров еще больше повышает точность диагностики и персонализированный уход. Цель данного обзора состоит в анализе и детальном обсуждении использования современных биомаркеров заболеваний полости рта. Особое внимание уделяется биомаркерам слюны и жидкости десневой борозды (GCF), которые представляют собой перспективные инструменты для диагностики различных патологий, включая онкологические заболевания. Эти биомаркеры обладают высоким потенциалом для раннего выявления, мониторинга прогрессирования заболеваний и оценки эффективности терапевтических вмешательств. Oral diseases such as periodontal disease, dental caries, and oral cancer are significant public health problems that affect not only oral health but also the entire body. Traditional diagnostic methods often detect these diseases only at late stages, which limits treatment options and outcomes. The advent of biomarkers, biological molecules found in biological fluids such as saliva and gingival crevicular fluid (GCF), offers promising opportunities for early non-invasive diagnosis, prognosis, and personalized treatment. This review examines the role of biomarkers in the diagnosis of oral diseases, focusing on their ability to detect pathologies at early stages. Salivary biomarkers such as proline-rich proteins (PRPs) and microRNAs (miRNAs) have already shown promise in identifying the risk of dental caries and early oral squamous cell carcinoma (OSCC). GCF biomarkers such as RANKL/OPG ratio and cytokines enable clinicians to monitor periodontal disease progression and customize treatment plans. The integration of high-throughput technologies and artificial intelligence in biomarker research further enhances diagnostic accuracy and personalized care. The aim of this review is to analyse and discuss in detail the use of modern biomarkers of oral diseases. Particular attention is paid to salivary and gingival crevicular fluid (GCF) biomarkers, which are promising tools for the diagnosis of various pathologies, including cancer. These biomarkers have high potential for early detection, monitoring of disease progression, and evaluation of the effectiveness of therapeutic interventions. Пародонт ауруы, тіс кариесі және ауыз қуысының қатерлі ісігі сияқты ауыз қуысы аурулары ауыз қуысының денсаулығына ғана емес, бүкіл денеге әсер ететін маңызды денсаулық проблемалары болып табылады. Дәстүрлі диагностикалық әдістер көбінесе бұл ауруларды тек соңғы кезеңде анықтайды, бұл емдеу мүмкіндіктері мен нәтижесін шектейді. Биомакерлердің пайда болуы - сілекей және қызыл иектің кревикулярлық сұйықтығы (GCF) сияқты дене сұйықтықтарында кездесетін биологиялық молекулалар - ерте инвазивті емес диагностика, болжау және жеке емдеу үшін перспективалы мүмкіндіктер ұсынады. Бұл шолуда ауыз қуысының ауруларын...
- Open Access
- 1 November 2024
- Published by Elsevier in Clinical Epidemiology and Global Health
- Vol. 30
Incidence of malignant neoplasms and organizational aspects of cancer care in the Republic of Kazakhstan
- 1 November 2024
- Published by Elsevier in Clinical Epidemiology and Global Health
- Vol. 30
Open AccessIncidence of malignant neoplasms and organizational aspects of cancer care in the Republic of Kazakhstan
- Open Access
- 19 April 2024
- Published by IMA Press, LLC in Modern Rheumatology Journal
- Vol. 18 (2) , 7–15
On the problem of differential diagnosis in the detection of antineutrophil cytoplasmic antibodies
Vasculitides associated with antineutrophil cytoplasmic antibodies (ANCA) are a group of systemic autoimmune diseases characterized by necrotizing lesions of the walls of predominantly small vessels and the presence of ANCA against proteinase 3 or myeloperoxidase. However, an increase in ANCA levels can also be observed in other diseases, including autoimmune, malignant and infectious diseases, which complicates the interpretation of clinical and laboratory data and requires a differential diagnosis.
- 19 April 2024
- Published by IMA Press, LLC in Modern Rheumatology Journal
- Vol. 18 (2) , 7–15
Open AccessOn the problem of differential diagnosis in the detection of antineutrophil cytoplasmic antibodies
Vasculitides associated with antineutrophil cytoplasmic antibodies (ANCA) are a group of systemic autoimmune diseases characterized by necrotizing lesions of the walls of predominantly small vessels and the presence of ANCA against proteinase 3 or myeloperoxidase. However, an increase in ANCA levels can also be observed in other diseases, including autoimmune, malignant and infectious diseases, which complicates the interpretation of clinical and laboratory data and requires a differential diagnosis.
- Open Access
- 31 October 2023
- Published by Semey Medical University in Наука и здравоохранение
- No. 5(25),p. 220-230
СОЗЫЛМАЛЫ ЖҮРЕК ЖЕТКІЛІКСІЗДІГІ БАР НАУҚАСТАРДАҒЫ ПСИХОЭМОЦИОНАЛДЫ КҮЙ
Аңдатпа. Психоэмоционалдық бұзылулар көбінесе созылмалы жүрек жеткіліксіздігі (СЖЖ) бар науқастардың қолайсыз нәтижелерінің қауіп факторлары болып табылады. СЖЖ бар науқастардың 50% -ы және СЖЖ өлімінің барлық жағдайларының 90% -ы 70 жастан асқан ересектерге тиесілі. Мақсаты созылмалы жүрек жеткіліксіздігі бар науқастардың психоэмоционалдық жай-күйі жайлы жиналған әдебиеттерге талдау жүргізу. Іздеу стратегиясы: біз соңғы бірнеше жылдағы ең маңызды басылымдарды, электрондық деректер базасында (Web of Science, Scopus және PubMed) жарияланған зерттеулерді, жүйелі шолуларды (ЖШ) және мета-талдауларды (MТ) қарастырдық, бұдан басқа жұмысқа өткен жылдардағы жеке маңызды шолулар мен мақалалар енгізілді. Дерекқордан іздестіру кезінде барлығы 354 мақала табылды. Мұқият іріктеуден және олардың кейбіреулерін алып тастаудан кейін келесі кезеңге ағылшын тіліндегі 82 мақала енді. Қосылу критерийлері: созылмалы жүрек жетіспеушілігі, стресс, эмоция, ашу, дабыл, ұйқының бұзылуы, когнитивтік бұзылулар және депрессия. Алып тастау критерийлері: дәлелдеу базасы жоқ мақалалар, анық тұжырымдары бар қайталанатын мақалалар, 2017 жылдан бұрын жарияланған және іздестіру сауалдарына сай келмейтін мақалалар Нәтижелер мен талқылау. Бұл жүректің лақтыру фракциясының азаюына және/немесе тыныштықта немесе стресс кезінде жүрек ішіндегі қысымның артуына әкеп соғатын құрылымдық және/немесе функционалдық жүрек аномалиясынан туындаған синдром болып табылады. Бұл жүрек функциясының өзгерістерімен ғана емес, сондай-ақ депрессия, стресс және ашу сияқты психоәлеуметтік факторлармен де сипатталады, сондай-ақ ауруханаға жатқызуды және/немесе өлімді қоса алғанда, қолайсыз нәтижелерімен проспективті түрде байланысты. Емдеу әдістері ең алдымен СЖЖ функционалдық класына байланысты. Қорытынды. Қазіргі уақытта этиологияда және созылмалы жүрек жеткіліксіздігін емдеуде психологиялық факторларға қатысты деректердің болмауы психологиялық факторлар осы жағдайда еленбейді деп болжалуда. Кейінгі зерттеулер науқастардың жалпы психологиялық жай-күйінің шынайы көрінісін нақтылауға мүмкіндік береді және қиындықтар анықталған жағдайда осы қиындықтарды бағалау мен емдеудің стандартталған әдістемесін әзірлеуге мүмкіндік береді. Psychoemotional disorders are often risk factors for adverse outcomes in patients with chronic heart failure (CHF). 50% of patients with CHF and 90% of all deaths from CHF occur in adults over 70 years of age who are concerned about various psychoemotional disorders. The purpose of study is to analyze the available literature of psycho-emotional status in patients with chronic heart failure. Search strategy. We reviewed studies, systematic reviews (SR) and meta-analyses (MA) published in electronic databases (Web of Science, Scopus and PubMed) the most significant publications, of the last few years, in addition, the work includes isolated important reviews and articles of previous years. In total, 354 articles were found when searching databases. After careful selection and exclusion of some of them, 82 articles in English entered the next stage. Inclusion criteria: questions on chronic heart failure, stress, emotions, anger, anxiety, sleep disturbance, cognitive impairment and depression. Exclusion criteria: recurring articles, articles without evidence base, with fuzzy conclusions, articles published earlier than 2017 and not responding to search queries. Results and Discussion. CHF is a syndrome caused by a structural and/or functional cardiac abnormality resulting in decreased cardiac output and/or increased intracardiac pressure at rest or stress. CHF is characterized not only by changes in cardiac function, but also by psychosocial factors, such as depression, stress and anger, also prospectively associated with adverse CHF outcomes, including hospitalization and/or death. Treatment methods primarily depend on the functional class of CHF. Conclusions. The current lack of data regarding psychological factors in the etiology and treatment of chronic heart failure suggests that psychological factors are ignored in this condition. Further studies would clarify the true picture of the general...
- 31 October 2023
- Published by Semey Medical University in Наука и здравоохранение
- No. 5(25),p. 220-230
Open AccessСОЗЫЛМАЛЫ ЖҮРЕК ЖЕТКІЛІКСІЗДІГІ БАР НАУҚАСТАРДАҒЫ ПСИХОЭМОЦИОНАЛДЫ КҮЙ
Аңдатпа. Психоэмоционалдық бұзылулар көбінесе созылмалы жүрек жеткіліксіздігі (СЖЖ) бар науқастардың қолайсыз нәтижелерінің қауіп факторлары болып табылады. СЖЖ бар науқастардың 50% -ы және СЖЖ өлімінің барлық жағдайларының 90% -ы 70 жастан асқан ересектерге тиесілі. Мақсаты созылмалы жүрек жеткіліксіздігі бар науқастардың психоэмоционалдық жай-күйі жайлы жиналған әдебиеттерге талдау жүргізу. Іздеу стратегиясы: біз соңғы бірнеше жылдағы ең маңызды басылымдарды, электрондық деректер базасында (Web of Science, Scopus және PubMed) жарияланған зерттеулерді, жүйелі шолуларды (ЖШ) және мета-талдауларды (MТ) қарастырдық, бұдан басқа жұмысқа өткен жылдардағы жеке маңызды шолулар мен мақалалар енгізілді. Дерекқордан іздестіру кезінде барлығы 354 мақала табылды. Мұқият іріктеуден және олардың кейбіреулерін алып тастаудан кейін келесі кезеңге ағылшын тіліндегі 82 мақала енді. Қосылу критерийлері: созылмалы жүрек жетіспеушілігі, стресс, эмоция, ашу, дабыл, ұйқының бұзылуы, когнитивтік бұзылулар және депрессия. Алып тастау критерийлері: дәлелдеу базасы жоқ мақалалар, анық тұжырымдары бар қайталанатын мақалалар, 2017 жылдан бұрын жарияланған және іздестіру сауалдарына сай келмейтін мақалалар Нәтижелер мен талқылау. Бұл жүректің лақтыру фракциясының азаюына және/немесе тыныштықта немесе стресс кезінде жүрек ішіндегі қысымның артуына әкеп соғатын құрылымдық және/немесе функционалдық жүрек аномалиясынан туындаған синдром болып табылады. Бұл жүрек функциясының өзгерістерімен ғана емес, сондай-ақ депрессия, стресс және ашу сияқты психоәлеуметтік факторлармен де сипатталады, сондай-ақ ауруханаға жатқызуды және/немесе өлімді қоса алғанда, қолайсыз нәтижелерімен проспективті түрде байланысты. Емдеу әдістері ең алдымен СЖЖ функционалдық класына байланысты. Қорытынды. Қазіргі уақытта этиологияда және созылмалы жүрек жеткіліксіздігін емдеуде психологиялық факторларға қатысты деректердің болмауы психологиялық факторлар осы жағдайда еленбейді деп болжалуда. Кейінгі зерттеулер науқастардың жалпы психологиялық жай-күйінің шынайы көрінісін нақтылауға мүмкіндік береді және қиындықтар анықталған жағдайда осы қиындықтарды бағалау мен емдеудің стандартталған әдістемесін әзірлеуге мүмкіндік береді. Psychoemotional disorders are often risk factors for adverse outcomes in patients with chronic heart failure (CHF). 50% of patients with CHF and 90% of all deaths from CHF occur in adults over 70 years of age who are concerned about various psychoemotional disorders. The purpose of study is to analyze the available literature of psycho-emotional status in patients with chronic heart failure. Search strategy. We reviewed studies, systematic reviews (SR) and meta-analyses (MA) published in electronic databases (Web of Science, Scopus and PubMed) the most significant publications, of the last few years, in addition, the work includes isolated important reviews and articles of previous years. In total, 354 articles were found when searching databases. After careful selection and exclusion of some of them, 82 articles in English entered the next stage. Inclusion criteria: questions on chronic heart failure, stress, emotions, anger, anxiety, sleep disturbance, cognitive impairment and depression. Exclusion criteria: recurring articles, articles without evidence base, with fuzzy conclusions, articles published earlier than 2017 and not responding to search queries. Results and Discussion. CHF is a syndrome caused by a structural and/or functional cardiac abnormality resulting in decreased cardiac output and/or increased intracardiac pressure at rest or stress. CHF is characterized not only by changes in cardiac function, but also by psychosocial factors, such as depression, stress and anger, also prospectively associated with adverse CHF outcomes, including hospitalization and/or death. Treatment methods primarily depend on the functional class of CHF. Conclusions. The current lack of data regarding psychological factors in the etiology and treatment of chronic heart failure suggests that psychological factors are ignored in this condition. Further studies would clarify the true picture of the general...
- 1 February 2022
- Published by Semey Medical University in Наука и здравоохранение
- No. 6(23),p. 178-187
АСҚАЗАН-ІШЕК ЖОЛДАРЫНЫҢ АУРУЛАРЫНДАҒЫ ЕКІНШІЛІК ОСТЕОПОРОЗ. ӘДЕБИ ШОЛУ
Өзектілігі. Остеопороз (ОП) - сүйектің микроархитектоникасы бұзылған, сүйек массасының көлем бірлігінің төмендеуімен сипатталатын, сүйектердің сынғыштығының жоғарылауына және сынықтардың даму қаупіне әкелетін қаңқаның жүйелі метаболикалық ауруы. Қазіргі уақытта ОП асқазан-ішек жолы (АІЖ) ауруларындағы өзекті проблемалардың бірі болып табылады, бұл ең алдымен осындай пациенттерде сүйек алмасуының бұзылуының жоғары жиілігіне байланысты. Екіншілік ОП ас қорыту жүйесінің, гепатобилиарлық жүйенің барлық ауруларында және ішектің қабыну ауруларында (ІҚА) кездеседі, мысалы, спецификалық емес ойық жаралы колит (СЕОЖК), Крон ауруы (КА). Мақсаты АІЖ, гепатобилиарлық жүйе және ІҚА аурулары кезіндегі екіншілік остеопороз мәселесі бойынша әдебиеттерді зерттеу. Әдістері: біз 2016 жылдан бастап Medline, PubMed, Cochrane, Google Scholar, CrossRef мәліметтер базасында жарияланған зерттеулерді, жүйелі шолуларды (СО) және мета-талдауларды (МА) ағылшын тілінде қарастырдық. Қосу критерийлері: асқорыту, гепатобилиарлық жүйе аурулары кезіндегі қайталама ОП тақырыбы бойынша сұрақтар: бастапқы билиарлық цирроз (ББЦ), бастапқы склероздаушы холангит (БСХ), бауырдың алкогольсіз майлы ауруы (БАМА), бауырдың алкогольді ауруы (ББӘ), бауыр трансплантациясы кезінде, өт-тас ауруы (ӨТА), постхолецистэктомиялық синдромда (ПХС), созылмалы панкреатитте (СП). ІҚА кезінде: НЯК, Крон ауруы (КА). Барлығы 315 дереккөз табылды, кейіннен талдау үшін 50 дереккөз таңдалды. Алып тастау критерийлері: қайталанатын мақалалар, дәлелді негізі жоқ мақалалар, анық емес тұжырымдар, 2016 жылдан бұрын жарияланған және іздеу сұрауларына сәйкес келмейтін мақалалар. Нәтижелері. Сүйектердің төмен минералды тығыздығы (ТМТ) және ОП асқазан-ішек жолдары, гепатобилиарлық жүйе және ІҚА аурулары бар пациенттерде жиі проблема болып қалады. Сонымен, созылмалы панкреатит кезінде сүйек метаболизмінің өзгеруі ішектегі D дәрумені сіңірілуінің бұзылуымен байланысты, ас қорыту бұзылыстары аясында мальдигестия және мальабсорбция дамиды. ІҚА зерттеулері аурудың нәтижесін жақсартуда да, терапияда да, аурудың белсенділігіне қатысты да D витаминінің рөлін көрсетеді. Тайваньдағы бүкілхалықтық когорттық зерттеуге сәйкес, ОП өт тастарының пайда болу қаупін арттырады. Бауырдың әртүрлі аурулары бар науқастарда остеопения және жасына байланысты ОП анықталады. Бауыр трансплантациясынан кейін пациенттерде жиі қайталама ОП пайда болады. Ерте трансплантациядан кейінгі кезеңде сүйек массасының жоғалуы іс жүзінде барлық орган реципиенттерінде болады және глюкокортикоидтарды (ГК) енгізумен байланысты болғандықтан, ГК ең төменгі дозаларын пайдалану және кейіннен препаратты тоқтатумен дозаны біртіндеп төмендету қажет. ОП-бауыр трансплантациясынан кейін шешілмейтін цирроздың асқынуы, өйткені иммуносупрессантты терапиядан кейін сүйек жоғалуы жиі артады. Осыған байланысты осы аурулар кезінде ОП емдеудегі бастапқы және ерте медициналық араласу антирезорбтивті препараттар - бисфосфонаттар болып табылады. Қорытынды. Бұл мақалада асқазан-ішек патологиясы бар науқастарда пайда болатын қайталама ОП-ың талдау келтірілген, оны ас қорыту патологиясы бар науқастарды, гепатобилиарлық жүйені және ІҚА асқынуы ОП болып табылатын науқастарды емдеу кезінде ескеру қажет. Introduction. Osteoporosis (OP) is a systemic metabolic disease of the skeleton, characterized by a...
- 1 February 2022
- Published by Semey Medical University in Наука и здравоохранение
- No. 6(23),p. 178-187
АСҚАЗАН-ІШЕК ЖОЛДАРЫНЫҢ АУРУЛАРЫНДАҒЫ ЕКІНШІЛІК ОСТЕОПОРОЗ. ӘДЕБИ ШОЛУ
Өзектілігі. Остеопороз (ОП) - сүйектің микроархитектоникасы бұзылған, сүйек массасының көлем бірлігінің төмендеуімен сипатталатын, сүйектердің сынғыштығының жоғарылауына және сынықтардың даму қаупіне әкелетін қаңқаның жүйелі метаболикалық ауруы. Қазіргі уақытта ОП асқазан-ішек жолы (АІЖ) ауруларындағы өзекті проблемалардың бірі болып табылады, бұл ең алдымен осындай пациенттерде сүйек алмасуының бұзылуының жоғары жиілігіне байланысты. Екіншілік ОП ас қорыту жүйесінің, гепатобилиарлық жүйенің барлық ауруларында және ішектің қабыну ауруларында (ІҚА) кездеседі, мысалы, спецификалық емес ойық жаралы колит (СЕОЖК), Крон ауруы (КА). Мақсаты АІЖ, гепатобилиарлық жүйе және ІҚА аурулары кезіндегі екіншілік остеопороз мәселесі бойынша әдебиеттерді зерттеу. Әдістері: біз 2016 жылдан бастап Medline, PubMed, Cochrane, Google Scholar, CrossRef мәліметтер базасында жарияланған зерттеулерді, жүйелі шолуларды (СО) және мета-талдауларды (МА) ағылшын тілінде қарастырдық. Қосу критерийлері: асқорыту, гепатобилиарлық жүйе аурулары кезіндегі қайталама ОП тақырыбы бойынша сұрақтар: бастапқы билиарлық цирроз (ББЦ), бастапқы склероздаушы холангит (БСХ), бауырдың алкогольсіз майлы ауруы (БАМА), бауырдың алкогольді ауруы (ББӘ), бауыр трансплантациясы кезінде, өт-тас ауруы (ӨТА), постхолецистэктомиялық синдромда (ПХС), созылмалы панкреатитте (СП). ІҚА кезінде: НЯК, Крон ауруы (КА). Барлығы 315 дереккөз табылды, кейіннен талдау үшін 50 дереккөз таңдалды. Алып тастау критерийлері: қайталанатын мақалалар, дәлелді негізі жоқ мақалалар, анық емес тұжырымдар, 2016 жылдан бұрын жарияланған және іздеу сұрауларына сәйкес келмейтін мақалалар. Нәтижелері. Сүйектердің төмен минералды тығыздығы (ТМТ) және ОП асқазан-ішек жолдары, гепатобилиарлық жүйе және ІҚА аурулары бар пациенттерде жиі проблема болып қалады. Сонымен, созылмалы панкреатит кезінде сүйек метаболизмінің өзгеруі ішектегі D дәрумені сіңірілуінің бұзылуымен байланысты, ас қорыту бұзылыстары аясында мальдигестия және мальабсорбция дамиды. ІҚА зерттеулері аурудың нәтижесін жақсартуда да, терапияда да, аурудың белсенділігіне қатысты да D витаминінің рөлін көрсетеді. Тайваньдағы бүкілхалықтық когорттық зерттеуге сәйкес, ОП өт тастарының пайда болу қаупін арттырады. Бауырдың әртүрлі аурулары бар науқастарда остеопения және жасына байланысты ОП анықталады. Бауыр трансплантациясынан кейін пациенттерде жиі қайталама ОП пайда болады. Ерте трансплантациядан кейінгі кезеңде сүйек массасының жоғалуы іс жүзінде барлық орган реципиенттерінде болады және глюкокортикоидтарды (ГК) енгізумен байланысты болғандықтан, ГК ең төменгі дозаларын пайдалану және кейіннен препаратты тоқтатумен дозаны біртіндеп төмендету қажет. ОП-бауыр трансплантациясынан кейін шешілмейтін цирроздың асқынуы, өйткені иммуносупрессантты терапиядан кейін сүйек жоғалуы жиі артады. Осыған байланысты осы аурулар кезінде ОП емдеудегі бастапқы және ерте медициналық араласу антирезорбтивті препараттар - бисфосфонаттар болып табылады. Қорытынды. Бұл мақалада асқазан-ішек патологиясы бар науқастарда пайда болатын қайталама ОП-ың талдау келтірілген, оны ас қорыту патологиясы бар науқастарды, гепатобилиарлық жүйені және ІҚА асқынуы ОП болып табылатын науқастарды емдеу кезінде ескеру қажет. Introduction. Osteoporosis (OP) is a systemic metabolic disease of the skeleton, characterized by a...