KKKarlygash Khavay

Karlygash Khavay

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Karlygash Khavay has a total of 6 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    AKHIT ÜLİMJİOĞLU'NUN ESERLERİ VE EDEBÎ FOLKLORİSTİK ENTEGRASYON

    by Dauletkerey Kapuly, Gulnaz Sagynadin, Karlygash Khavay

    Modern Kazak edebiyatının ana meselelerinden biri, tarihî anavatanın ötesinde doğmuş, gelişmiş ve evrimleşmiş olan edebiyatın, geçmişiyle bugününün ve gelişim eğilimlerinin analizinin yapılması, geleceğinin araştırılması ve değerlendirilmesi, ana temsilcilerinin belirlenmesi meselesidir. Kazak edebiyatının derin tarihî köklere sahip bir hayat ağacı olduğunu düşünürsek, bu hayat ağacının, nerede olursa olsun, kendi yerel ve bölgesel özelliklerine sahip dallarla budaklardan ibaret olduğu kabul edilebilir. Dolayısıyla, geniş coğrafyaya sahip olan bu edebiyatın, bir an önce, yurtiçi yurtdışındaki zengin kültürel ve edebî mirasının derlenmesi ve incelenmesi, ulusal bir ihtiyaç hâline gelmiştir. Akhıt Ülimjioğlu, Şakarim Kudayberdioğlu ve Abay Kunanbayoğlu gibi büyük bir şair ve düşünürdür. Akhıt Ülimjioğlu’nun yazıları, yirminci yüzyılın ilk çeyreğindeki Kazak halkının geleneğini, edebiyatını, kültürünü, dinini, tarihini, felsefesini ve zihniyetni kaydetmesi açısından önemlidir. O dönemki siyasî ve tarihî nedenlerle bağlantılı olarak şair, Çin’in Sincan bölgesiyle Moğolistan’ın Bayan-Ölgii bölgesinde yer değiştirerek yaşamıştır. Eserleri bu iki bölgede yaşayan Kazak halkının yaşamını, zihniyetini, ahvâlini, varlığını, gelenek ve görüşlerini yansıtmaktadır. Bu çalışmada Kazak Edebiyatının büyük şairi, eğitimci, öğretmen, sosyal ve dinî açıdan önemli bir figür olan, yazılı edebiyatın kurucularından biri Akhıt Ülimjioğlu’nun yaşamı ve eserleri incelenmektedir. Şairin zengin edebî mirasının, ulusal edebiyattaki konumunun analiz edilmesi, Akhıt’ın eserlerinin folkloristik yönünün değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada A. Ülimjioğlu’nun eserlerini incelemek ve bu eserlerde yer alan halkbilimi unsurlarını tespit etmek ön planda tutulacaktır. Halkbilimi, halkbilimindeki genelleme ve folklor motifleri tezahürünün incelenmesi, araştırmanın amaç ve hedeflerinin temelidir. Bu bağlamda, A. Ülimjioğlu’nun Kazakistan, Çin, Moğolistan vb. farklı ülkelerde yayımlanan eserleri ve bu eserlere yönelik yapılan araştırmalar esas alınacaktır. Araştırmalar ön planda tutulacaktı

  • From the Experience of Inventory of the Vocabulary of the Lost Turkic Language

    by National Scientific And Practical Center Named After Sh. Shayakhmetov, N. Abdikarim, К. Khavay, Ordu University

    The article describes how the Turkic khoton Ethnos living in the western region of Mongolia, who have forgotten their native language, found themselves in this region, the meaning of the khoton ethnonym and a review of research on them. At present, the languages of the khotons have fallen into disuse and disappeared, becoming themselves a Mongolian-speaking community. Nevertheless, information has been preserved in the minds of the people that they are descendants of the Turks and that their ancestors spoke a language different from the Mongols. In this regard, there are also remnants of household lexicology. The Customs and culture of the khotons differ from the Mongolian peoples. According to religious beliefs, it adheres to the Sunni branch of Islam, but in everyday life, elements of Witchcraft and Buddhism, Lamaism are also used in parallel. A group of texts spoken during Muslim rituals have been preserved orally. Due to the restrictions of atezim, which prevailed in socialist countries from the beginning of the twentieth century, the prayers of the khotons – “Moldoo Naryn halleg” (the word of the mullahs) – were secretly passed from father to son. The text in the mouth has undergone an unrecognizable change, “broken”. These texts have not been studied and analyzed by researchers, they have reached the present day under the heading “incomprehensible texts”. The article describes the first experience of compiling a dictionary using all possible sources of a lost language in such a state. The focus will be on identifying and typing individual hotonic lexemes, maximizing its lexical series, and this process will be analyzed with concrete evidence.

  • А. Сүлейменовтің «Бесатар» шығармасындағы еліктеу сөздер

    by А. Өзтүрк, К. Хавай

    Жиырмасыншы ғасырда өмір сүрген Асқар Сүлейменов – қазақ әдебиетінің ең көрнекті өкілдерінің бірі. Қаламгердің шығармалары өзгеше поэтикалық стилімен, айшықты тілімен ерекшеленеді. «Бесатар» аттышығармасы идеялық жаңалығы, ұлттық танымға деген жаңаша көзқарасы,поэтикалық тілі, стильдік ерекшелігі тұрғысынан қазақ әдебиетінде өзіндікорны бар шығарма. «Бесатарда» қолданылған еліктеу сөздердің көптігі соншашығарманың поэтикалық тілі мен эмоциялық бояуын қанық қылу барысындаавтордың бұл сөздерді мақсатты түрде қолданғанын байқау қиынға түспейді.Бұл мақалада Асқар Сүлейменовтің «Бесатар» атты шығармасында қолданылғанеліктеу сөздер «Имитативтер теориясы» тұрғысынан талданып, жаңа түрдетоптастырылады. Қазіргі түркі тілдеріндегі имитатив сөздер мен қазақ тіліндегіимитатив сөздерді салыстыра отырып зерттеу арқылы шығармадағы түркітілдеріне ортақ еліктеу сөздер жеке-жеке көрсетіледі.Жинақталған еліктеу сөздер жасалу жолына қарай еліктеуіштер және бейнелеуіштер, еліктеу сөз+көмекші етістік қолданылысы, түс атауларынан жасалған еліктеу сөздер түрінде топтастырылды. Еліктеуіштер мен бейнелеуіштер құрамына қарай дара және күрделі болып, ал құрылымдық даму аясына қарай жалаң түрде қолданылғандар, зат есімнің құрамында қолданылғандар, сынесімнің құрамында қолданылғандар және етістіктің құрамында қолданылғандартүрінде жинақталып, талданды. Түркі тілдеріне ортақ еліктеу сөздер мен текқазақ тілінде кездесетін еліктеу сөздер екі топта көрсетілді.