İrEm Çoban
Research Subjects
İrEm Çoban has a total of 4 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Bahadır Elal
NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ, SANAT VE TASARIM FAKÜLTESİ, İLETİŞİM VE TASARIMI BÖLÜMÜ
1 shared publication - Emine Begüm Savçın
Kocaeli Üniversitesi
1 shared publication - Mustafa Hikmet Aydıngüler
İSTANBUL AYVANSARAY ÜNİVERSİTESİ, PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU
1 shared publication - Selahattin Yildiz
İstanbul Arel Üniversitesi
1 shared publication
Latest Publications
- 22 July 2026
- Published by Istanbul University in Sanat Tarihi Yıllığı / Journal of Art History
- No. 35,p. 307-328
Sürrealist Bir Mekân Olarak Hayalet Banliyö: Resim ve Sinemanın Metinlerarası İlişkisi Bağlamında Vivarium (2019) Filminin Hauntolojik Analizi
Bu çalışma, René Magritte’in sürrealist resimlerinde merkezi bir rol oynayan zamansızlık, tekrar ve temsilin bozulması gibi görsel stratejilerin, çağdaş sinemada Lorcan Finnegan’ın Vivarium (2019) filmi üzerinden nasıl yeniden üretildiğini incelemektedir. Çalışmanın sorunsalı, Magritte’in eserlerinde görülen varyasyon ve gece–gündüz paradoksuna dayalı görsel mantığın, filmde “ideal ev/aile” söylemini hauntolojik bir mekân kurgusuna nasıl dönüştüğünü ortaya koymaktır. Araştırmanın temel varsayımı, Vivarium’daki Yonder banliyösünün distopik bir dekor olmanın ötesinde, Magritte’in resimlerinde görülen döngüsel tekrarlar mantığıyla yakınlık kuran, çıkış olmayan mekân yoluyla işleyen bir hauntolojik “musallat olma rejimi” olarak tasarlandığıdır. Çalışmada yöntem olarak sinema–resim metinlerarasılığı ve Jacques Derrida’nın hauntoloji analizi kullanılmaktadır. Film, kompozisyon, ışık kullanımı, mekân kurgusu ve görsel süreklilik eksenlerinde çözümlenmekte ve filmdeki tekrar eden görsel düzenekler Magritte’in sürrealist imge stratejileriyle karşılaştırmalı olarak analiz edilmektedir. Bu bağlamda filmde, tıpkı Magritte’in resimlerinde olduğu gibi, sürrealist bir mekân olarak sunulan Yonder’in de hayalet bir banliyö olduğu tespit edilmektedir. Yönetmen izleyiciyi hayalet bir mekâna götürmenin yanında, aynı zamanda Magritte’in 1940 ile 1960’lı yıllarda tamamlanan resimlerine de hapsetmektedir. Yonder banliyösünün ideal ev/aile söylemini bugüne musallat olan ideolojik bir hayalet olarak yeniden ürettiği tespit edilmektedir. Konuyla ilgili yapılan literatür taramasında Vivarium filminin metinlerarası ilişki ve hauntolojik analizinin yapılmadığı gözlemlenmiş olup, araştırmanın mevcut literatüre katkı sağlaması hedeflenmektedir.
- 22 July 2026
- Published by Istanbul University in Sanat Tarihi Yıllığı / Journal of Art History
- No. 35,p. 307-328
Sürrealist Bir Mekân Olarak Hayalet Banliyö: Resim ve Sinemanın Metinlerarası İlişkisi Bağlamında Vivarium (2019) Filminin Hauntolojik Analizi
Bu çalışma, René Magritte’in sürrealist resimlerinde merkezi bir rol oynayan zamansızlık, tekrar ve temsilin bozulması gibi görsel stratejilerin, çağdaş sinemada Lorcan Finnegan’ın Vivarium (2019) filmi üzerinden nasıl yeniden üretildiğini incelemektedir. Çalışmanın sorunsalı, Magritte’in eserlerinde görülen varyasyon ve gece–gündüz paradoksuna dayalı görsel mantığın, filmde “ideal ev/aile” söylemini hauntolojik bir mekân kurgusuna nasıl dönüştüğünü ortaya koymaktır. Araştırmanın temel varsayımı, Vivarium’daki Yonder banliyösünün distopik bir dekor olmanın ötesinde, Magritte’in resimlerinde görülen döngüsel tekrarlar mantığıyla yakınlık kuran, çıkış olmayan mekân yoluyla işleyen bir hauntolojik “musallat olma rejimi” olarak tasarlandığıdır. Çalışmada yöntem olarak sinema–resim metinlerarasılığı ve Jacques Derrida’nın hauntoloji analizi kullanılmaktadır. Film, kompozisyon, ışık kullanımı, mekân kurgusu ve görsel süreklilik eksenlerinde çözümlenmekte ve filmdeki tekrar eden görsel düzenekler Magritte’in sürrealist imge stratejileriyle karşılaştırmalı olarak analiz edilmektedir. Bu bağlamda filmde, tıpkı Magritte’in resimlerinde olduğu gibi, sürrealist bir mekân olarak sunulan Yonder’in de hayalet bir banliyö olduğu tespit edilmektedir. Yönetmen izleyiciyi hayalet bir mekâna götürmenin yanında, aynı zamanda Magritte’in 1940 ile 1960’lı yıllarda tamamlanan resimlerine de hapsetmektedir. Yonder banliyösünün ideal ev/aile söylemini bugüne musallat olan ideolojik bir hayalet olarak yeniden ürettiği tespit edilmektedir. Konuyla ilgili yapılan literatür taramasında Vivarium filminin metinlerarası ilişki ve hauntolojik analizinin yapılmadığı gözlemlenmiş olup, araştırmanın mevcut literatüre katkı sağlaması hedeflenmektedir.
- 16 June 2026
- Published by SineFilozofi in SineFilozofi
- No. 21,p. 167-188
Yapay Zekâ ve Film Estetiğinin Tekinsiz Dönüşümü: “The Frost” Film Analizi
Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) temelli görüntü üretiminin film estetiğine etkisini The Frost (2024) filmi üzerinden incelemektedir. Araştırmanın amacı, YZ temelli görüntülerin film estetiğinde meydana getirdiği dönüşümlerin analizini gerçekleştirmektir. YZ ile üretilen filmler arasından bu örneklemin seçilmesinde, YZ görüntü üretimine sahip erken dönem örneklerden biri olması etkili olmuştur. Antarktika’da kaynağı belirsiz bir sinyali araştıran bir grup insanın hikâyesini işleyen filmdeki sahneler, DALL-E 2, D-ID, Midjourney ve Runway ML gibi üretken YZ araçlarıyla algoritmik olarak üretilmiştir. Sigmund Freud’un “Tekinsizlik” ve Masahiro Mori’nin “Tekinsiz Vadi” kuramları temelinde Christian Metz’in göstergebilimsel analiz yönteminin kullanıldığı incelemede, YZ ile üretilen planların ve karakterlerin yer yer bozuk, yer yer hipergerçek biçim özellikleri taşıdıkları tespit edilmiştir. Ayrıca, YZ temelli görüntü üretiminin filmin anlatısına doğrudan katkı sunduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, YZ temelli üretimin tekinsizlik ekseninde şekillenen özgün bir estetik dil üreterek sinemasal anlatıyı dönüştürdüğü ve film estetiğinde yeni bir paradigma oluşturduğu ortaya konmuştur. Bu bağlamda çalışma, insan-YZ etkileşiminin film estetiğine etkilerini tekinsizlik kuramı ve göstergebilimsel analiz üzerinden birlikte ele alarak, YZ estetiği odaklı yapılacak araştırmalar için yardımcı bir çerçeve oluşturmayı hedeflemektedir.
- 16 June 2026
- Published by SineFilozofi in SineFilozofi
- No. 21,p. 167-188
Yapay Zekâ ve Film Estetiğinin Tekinsiz Dönüşümü: “The Frost” Film Analizi
Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) temelli görüntü üretiminin film estetiğine etkisini The Frost (2024) filmi üzerinden incelemektedir. Araştırmanın amacı, YZ temelli görüntülerin film estetiğinde meydana getirdiği dönüşümlerin analizini gerçekleştirmektir. YZ ile üretilen filmler arasından bu örneklemin seçilmesinde, YZ görüntü üretimine sahip erken dönem örneklerden biri olması etkili olmuştur. Antarktika’da kaynağı belirsiz bir sinyali araştıran bir grup insanın hikâyesini işleyen filmdeki sahneler, DALL-E 2, D-ID, Midjourney ve Runway ML gibi üretken YZ araçlarıyla algoritmik olarak üretilmiştir. Sigmund Freud’un “Tekinsizlik” ve Masahiro Mori’nin “Tekinsiz Vadi” kuramları temelinde Christian Metz’in göstergebilimsel analiz yönteminin kullanıldığı incelemede, YZ ile üretilen planların ve karakterlerin yer yer bozuk, yer yer hipergerçek biçim özellikleri taşıdıkları tespit edilmiştir. Ayrıca, YZ temelli görüntü üretiminin filmin anlatısına doğrudan katkı sunduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, YZ temelli üretimin tekinsizlik ekseninde şekillenen özgün bir estetik dil üreterek sinemasal anlatıyı dönüştürdüğü ve film estetiğinde yeni bir paradigma oluşturduğu ortaya konmuştur. Bu bağlamda çalışma, insan-YZ etkileşiminin film estetiğine etkilerini tekinsizlik kuramı ve göstergebilimsel analiz üzerinden birlikte ele alarak, YZ estetiği odaklı yapılacak araştırmalar için yardımcı bir çerçeve oluşturmayı hedeflemektedir.
- Open Access
- 22 May 2026
- Published by University Library System, University of Pittsburgh in CINEJ Cinema Journal
- Vol. 14 (1) , 786-827
Childhood Trauma, Repression, and Feminist Reimagining Behind Locked Doors: The Witch, a film by Erman Bostan
The Witch (Tr: Cadı, Erman Bostan, 2024), loosely adapted from Hüseyin Rahmi Gürpınar’s 1912 novel, reimagines the witch not as a supernatural being but as a cultural construct shaped by superstition, trauma, and gendered subjectivity. This study argues that the film transforms the witch into a symptom of male repression and a site of female agency. Drawing on Freud and Lacan’s theories of repression and subject formation, Jung’s archetypal symbolism, and feminist film theory (Kristeva’s abjection, Creed’s monstrous-feminine, Mulvey’s gaze), the study conducts narrative and character analysis. By reframing the witch through psychoanalytic and feminist perspectives, The Witch shifts the Turkish horror genre from external demonology to internal psychopolitical structures, opening new feminist interpretations by a male director.
- 22 May 2026
- Published by University Library System, University of Pittsburgh in CINEJ Cinema Journal
- Vol. 14 (1) , 786-827
Open AccessChildhood Trauma, Repression, and Feminist Reimagining Behind Locked Doors: The Witch, a film by Erman Bostan
The Witch (Tr: Cadı, Erman Bostan, 2024), loosely adapted from Hüseyin Rahmi Gürpınar’s 1912 novel, reimagines the witch not as a supernatural being but as a cultural construct shaped by superstition, trauma, and gendered subjectivity. This study argues that the film transforms the witch into a symptom of male repression and a site of female agency. Drawing on Freud and Lacan’s theories of repression and subject formation, Jung’s archetypal symbolism, and feminist film theory (Kristeva’s abjection, Creed’s monstrous-feminine, Mulvey’s gaze), the study conducts narrative and character analysis. By reframing the witch through psychoanalytic and feminist perspectives, The Witch shifts the Turkish horror genre from external demonology to internal psychopolitical structures, opening new feminist interpretations by a male director.
- 1 January 2026
- Published by Turkish Online Journal of Design, Art and Communication in Turkish Online Journal of Design Art and Communication
- Vol. 16 (1) , 262-276
INVISIBLE DOMINATION: AN ANALYSIS OF SYMBOLIC POWER AMONG WOMEN THROUGH THE FILM LAST PERFORMANCE
Gender roles have long been shaped by cultural, political, and religious structures, often placing women in secondary positions within patriarchal societies. However, this inequality is not sustained by male dominance alone. It can also be reinforced by biases women direct toward one another. Through narrative analysis, this study examines how such intra-female prejudices are portrayed in a feminist film, drawing on feminist film theory. The short film Last Performance (2021) serves as the case study, focusing on the evolving relationship between Eda and Aysel. Their initial conflict, rooted in class/identity-based prejudice, gradually transforms into empathy. This emotional shift reveals the symbolic power struggles between women and invites critical reflection. Through its cinematographic language and narrative structure, the film invites viewers into a reflective experience. The study, which analyzes women's representations of other women through the lens of feminist film theory, aims to offer a critical perspective on the multilayered nature of relationships between women.
- 1 January 2026
- Published by Turkish Online Journal of Design, Art and Communication in Turkish Online Journal of Design Art and Communication
- Vol. 16 (1) , 262-276
INVISIBLE DOMINATION: AN ANALYSIS OF SYMBOLIC POWER AMONG WOMEN THROUGH THE FILM LAST PERFORMANCE
Gender roles have long been shaped by cultural, political, and religious structures, often placing women in secondary positions within patriarchal societies. However, this inequality is not sustained by male dominance alone. It can also be reinforced by biases women direct toward one another. Through narrative analysis, this study examines how such intra-female prejudices are portrayed in a feminist film, drawing on feminist film theory. The short film Last Performance (2021) serves as the case study, focusing on the evolving relationship between Eda and Aysel. Their initial conflict, rooted in class/identity-based prejudice, gradually transforms into empathy. This emotional shift reveals the symbolic power struggles between women and invites critical reflection. Through its cinematographic language and narrative structure, the film invites viewers into a reflective experience. The study, which analyzes women's representations of other women through the lens of feminist film theory, aims to offer a critical perspective on the multilayered nature of relationships between women.
- Open Access
- 30 June 2025
- Published by Nisantasi Universitesi Sosyal Bilimler Dergisi in Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol. 13 (1) , 447-467
DİJİTAL OYUN VE SİNEMA İLİŞKİSİNE DAİR MİTLER ÜZERİNDEN YAPISAL BİR ÇÖZÜMLEME: SUPER MARIO BROS ÖRNEĞİ
Bu çalışma, dijital oyunların sinema uyarlamalarında geçirdiği anlatı dönüşümünü, 1985 yapımı Super Mario Bros. oyunu ile 2023 yapımı The Super Mario Bros. Movie filmi üzerinden incelemektedir. Çalışmanın sorunsalı, etkileşimli dijital anlatıların doğrusal film anlatılarına nasıl dönüştüğü sorusu etrafında şekillenmektedir. Amaç, iki farklı medya ürününde anlatı yapısının nasıl kurgulandığını yapısalcı yaklaşımlar çerçevesinde karşılaştırmaktır. Yöntem olarak Vladimir Propp’un biçimbilimsel anlatı çözümlemesi ile Claude Lévi-Strauss’un ikili karşıtlıklar kuramı bir arada kullanılmıştır. Örneklem, oyunun serideki ilk yapım olması ve filmin güncel uyarlama niteliği taşıması nedeniyle seçilmiştir. Bulgular, dijital oyunda anlatının oyuncu etkileşimiyle şekillendiğini, filmde ise klasik dramatik yapıya göre kurgulandığını ortaya koymaktadır. Ayrıca her iki yapımda da evrensel anlatı kodları kullanılsa da film bu kodları daha belirgin dramatik çatışmalar aracılığıyla işlemektedir. Çalışma, dijital anlatıların yapısal ve deneyimsel boyutlarının incelenmesine katkı sağlamaktadır.
- 30 June 2025
- Published by Nisantasi Universitesi Sosyal Bilimler Dergisi in Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol. 13 (1) , 447-467
Open AccessDİJİTAL OYUN VE SİNEMA İLİŞKİSİNE DAİR MİTLER ÜZERİNDEN YAPISAL BİR ÇÖZÜMLEME: SUPER MARIO BROS ÖRNEĞİ
Bu çalışma, dijital oyunların sinema uyarlamalarında geçirdiği anlatı dönüşümünü, 1985 yapımı Super Mario Bros. oyunu ile 2023 yapımı The Super Mario Bros. Movie filmi üzerinden incelemektedir. Çalışmanın sorunsalı, etkileşimli dijital anlatıların doğrusal film anlatılarına nasıl dönüştüğü sorusu etrafında şekillenmektedir. Amaç, iki farklı medya ürününde anlatı yapısının nasıl kurgulandığını yapısalcı yaklaşımlar çerçevesinde karşılaştırmaktır. Yöntem olarak Vladimir Propp’un biçimbilimsel anlatı çözümlemesi ile Claude Lévi-Strauss’un ikili karşıtlıklar kuramı bir arada kullanılmıştır. Örneklem, oyunun serideki ilk yapım olması ve filmin güncel uyarlama niteliği taşıması nedeniyle seçilmiştir. Bulgular, dijital oyunda anlatının oyuncu etkileşimiyle şekillendiğini, filmde ise klasik dramatik yapıya göre kurgulandığını ortaya koymaktadır. Ayrıca her iki yapımda da evrensel anlatı kodları kullanılsa da film bu kodları daha belirgin dramatik çatışmalar aracılığıyla işlemektedir. Çalışma, dijital anlatıların yapısal ve deneyimsel boyutlarının incelenmesine katkı sağlamaktadır.
- Open Access
- 28 November 2024
- Published by YEDI: Journal of Art, Design and Science in Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi
- No. Sanatta Di,p. 183-200
Dijitalleşme ile Değişen Sinematografik Anlatım: The End of Time Belgesel Film Örneği
Bu makale, belgesel film yapımında sinematografik anlatımın dijitalleşme olgusuyla nasıl dönüştüğüne odaklanmaktadır. Çalışmanın amacı, dijitalleşmenin belgesel film anlatısını ne şekilde değiştirdiğini Peter Mettler'in ödüllü The End of Time (2012) belgesel filmi üzerinden analiz etmektir. Örneklem seçiminde, yapımın dijital araçlar kullanarak farklı teknikleri deneysel biçimde birleştiren bir görsel anlatıya sahip olması etkili olmuştur. Yapım, Gilles Deleuze'un sinematografik imge kuramı temelinde, sinematografik analiz yöntemi kullanılarak incelenmektedir. Yöntem altında inceleme başlıkları, çerçeveleme, çekim ölçekleri, ışık, kurgu ve ses olarak kategorilendirilmektedir. Yapılan analiz sonucunda; filmin zaman kavramını farklı bakış açılarıyla sorgulayan anlatı yapısı temelinde, time lapse, negatif alan kullanımı, slow motion, uzun pozlama, bindirme geçişler gibi dijital tekniklerle izleyicinin duyularını harekete geçiren sürükleyici ve düşünceye dayalı bir yaklaşımı tercih ederek farklı bir görsel anlatım dili oluşturduğu tespit edilmektedir. Touchdesigner programı içinde yer alan Mixxa HD video karıştırıcısının yapımın bir sekansında kullanılma tercihi ise, gerçek zamanlı ses ve görsel tasarım uyumunun kurgu sürecine dahil edilmesini sağlamaktadır. Böylece dijitalleşmenin sağladığı olanaklarla anlatı, Deleuze'ün kristal imge tanımına uygun biçimde oluşturulmaktadır. Bu nedenle The End of Time belgesel filminin, etkili sinematografik anlatımda dijital araçların katkısını başarıyla ortaya koyan bir örnek olduğu ifade edilebilmektedir. Çalışma, dijital teknolojilerin (düşünsel biçimde) etkili bir belgesel sinematografisi oluşturmada sağladığı yaratıcı olanakları ortaya koyarak alana katkı sunmayı hedeflemektedir.
- 28 November 2024
- Published by YEDI: Journal of Art, Design and Science in Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi
- No. Sanatta Di,p. 183-200
Open AccessDijitalleşme ile Değişen Sinematografik Anlatım: The End of Time Belgesel Film Örneği
Bu makale, belgesel film yapımında sinematografik anlatımın dijitalleşme olgusuyla nasıl dönüştüğüne odaklanmaktadır. Çalışmanın amacı, dijitalleşmenin belgesel film anlatısını ne şekilde değiştirdiğini Peter Mettler'in ödüllü The End of Time (2012) belgesel filmi üzerinden analiz etmektir. Örneklem seçiminde, yapımın dijital araçlar kullanarak farklı teknikleri deneysel biçimde birleştiren bir görsel anlatıya sahip olması etkili olmuştur. Yapım, Gilles Deleuze'un sinematografik imge kuramı temelinde, sinematografik analiz yöntemi kullanılarak incelenmektedir. Yöntem altında inceleme başlıkları, çerçeveleme, çekim ölçekleri, ışık, kurgu ve ses olarak kategorilendirilmektedir. Yapılan analiz sonucunda; filmin zaman kavramını farklı bakış açılarıyla sorgulayan anlatı yapısı temelinde, time lapse, negatif alan kullanımı, slow motion, uzun pozlama, bindirme geçişler gibi dijital tekniklerle izleyicinin duyularını harekete geçiren sürükleyici ve düşünceye dayalı bir yaklaşımı tercih ederek farklı bir görsel anlatım dili oluşturduğu tespit edilmektedir. Touchdesigner programı içinde yer alan Mixxa HD video karıştırıcısının yapımın bir sekansında kullanılma tercihi ise, gerçek zamanlı ses ve görsel tasarım uyumunun kurgu sürecine dahil edilmesini sağlamaktadır. Böylece dijitalleşmenin sağladığı olanaklarla anlatı, Deleuze'ün kristal imge tanımına uygun biçimde oluşturulmaktadır. Bu nedenle The End of Time belgesel filminin, etkili sinematografik anlatımda dijital araçların katkısını başarıyla ortaya koyan bir örnek olduğu ifade edilebilmektedir. Çalışma, dijital teknolojilerin (düşünsel biçimde) etkili bir belgesel sinematografisi oluşturmada sağladığı yaratıcı olanakları ortaya koyarak alana katkı sunmayı hedeflemektedir.