NBNadezhda Burambayeva

Nadezhda Burambayeva

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Nadezhda Burambayeva has a total of 11 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    Effects of Crossbreeding on Growth Performance and Carcass Traits in Sheep Under Extensive Pasture Systems

    by Bolatbek Ateikhan, Zhanat Titanov, Nadezhda Burambayeva, David Arney, Toktar Bexeitov, Alma Temirzhanova, Rustem Abeldinov

    Improving meat productivity of sheep under extensive pasture systems is essential for food security in arid regions. This study evaluated the effects of crossbreeding on growth performance and carcass traits of ram lambs raised exclusively on natural pastures without supplementary feeding in the Pavlodar and Abai regions of Kazakhstan. Four genotypic groups were studied: purebred Kazakh Coarse-wooled (CW × CW, n = 30), Meat Merino × Kazakh Coarse-wooled (MM × CW, n = 30), purebred Kazakh Semi-coarse-wooled (SCW × SCW, n = 30), and Kazakh Meat-Wool × Kazakh Semi-coarse-wooled (MW × SCW, n = 30). Live weights and growth performances were recorded from birth to 4–4.5 months of age. A sample slaughter of five ram lambs per group was conducted to evaluate carcass characteristics and meatiness coefficients. Data were analyzed using one-way ANOVA followed by Tukey’s HSD test. Crossbred lambs demonstrated significantly higher growth performance compared with purebred counterparts. Pre-slaughter live weight and carcass weight were highest in crossbred groups, while dressing percentage reached 54.0% (p < 0.001). The highest meatiness coefficient was observed in MW × SCW lambs (5.15), indicating superior carcass composition. Crossbred lambs showed a 20% increase in carcass weight and a 21–44% higher meatiness coefficient compared with purebred groups. The MW × SCW genotype exhibited the best overall performance. These findings indicate that crossbreeding is a practical genetic strategy for improving growth performance, carcass traits, and meat productivity under low-input pasture-based systems and may be applicable to sheep production in similar arid and semi-arid regions.


  • REPRODUCTIVE TRAITS OF SHEEP, INHERITANCE OF COAT COLOR AND TAIL TYPE IN CROSSBREEDING OF KAZAKH SHEEP BREEDS WITH DIFFERENT PRODUCTIVITY ORIENTATIONS

    by N.B. Burambayeva, R.B Abeldinov, B. Ateikhan, Zh.е Titanov

    Бұл мақалада қойлардың көбею қабілеттері, сондай-ақ әртүрлі өнімділік бағытындағы қазақи қой тұқымдарын будандастыру арқылы алынған төлдердің жүн түсі мен құйрық пішінінің тұқым қуалаушылығы қарастырылған. Зерттеу жұмыстары «АқБас-Павлодар» және «Бепен» шаруашылықтарында жүргізілді. Өнеркәсіптік және зауыттық будандастыру әдістерін қолданатын эксперименттер қойлардың ұрықтану қабілетінің, төлдің жалпы шығымының және жүн түсі мен құйрық пішінінің фенотиптік әртүрлілігінің артқанын көрсетті. Ең жоғары көрсеткіштер «Бепен» шаруа қожалығында өнеркәсіптік будандастыру кезінде байқалды, мұнда қозының жалпы шығымы 107,9 % құрады. Зерттеу жұмыстар жүргізілген бақылау топтарында фенотиптік біркелкілікте болғанын, ал тәжірибелік топтарда сыртқы белгілердің айтарлықтай әртүрлілігі байқалғанын көрсетті, бұл гетерозиготалы әсерді және аталықтардың генетикалық параметрлерінің әсерін көрсетеді. Алынған нәтижелер будандастыру үлгілерін таңдауға сараланған тәсілдің қажеттілігін растайды: өнімділікті арттыру үшін өнеркәсіптік будандастыру және қалаулы тұқымдық белгілерді бекіту үшін зауыттық будандастыруды пайдалану тиімді екендігін көрсетті. Зерттеу қой малының генетикалық жаңаруының маңыздылығын атап көрсетеді және қалаулы тұқымдық белгілері бар жаңа тұқымішілік түрлерді жасау үшін болашақ асылдандыру бағдарламалары үшін құнды негіз болып табылады.

  • Open Access

    Effects of crossbreeding on phenotypic traits of newborn lambs of Kazakh sheep breeds in diverse climatic zones

    by R. B. Abeldinov, B. Ateikhan, Z. E. Titanov, N. B. Burambayeva, T. K. Bexeitov, A. A. Temirzhanova, K. Nurzhanova, A. Nussupov, B. Akhmetova, T. Kazhybekova

    The article presents the results of research aimed at improving sheep productivity in the Republic of Kazakhstan through the effective use of genetic resources and reproductive crossbreeding. The objective of the study was to examine the live weight, exterior, and phenotypic characteristics of newborn lambs obtained from various breeding combinations in the farms “KH Bepen” (Abai region) and “LLP KH Aq Bas-Pavlodar” (Pavlodar region). A comparison was made between purebred and crossbred groups of animals in terms of live weight, wool yield, fertility rate, total lamb crop, and morphological parameters of newborns. The results of the research showed that the use of reproductive crossbreeding contributes to an increase in live weight and improvement of exterior traits in the offspring. Under the conditions of “Bepen,” crossbred lambs (KMW×KFTCW) demonstrated an increase in birth weight by 0.85–0.59 kg compared to purebred counterparts, as well as a more harmonious body conformation. In the “LLP Ak Bas-Pavlodar” farm, the differences were less pronounced, indicating that the manifestation of heterosis depends on the combination of breeds and management conditions. It was established that the offspring from interbreed crossbreeding exhibited greater diversity in coat color and tail shape, reflecting the genetic influence of paternal lines. An analysis of body conformation indices revealed an advantage of crossbred lambs in terms of body length and chest indices, indicating better trunk and chest development. The obtained results confirm the effectiveness of reproductive crossbreeding as a means of enhancing meat and wool productivity in sheep and improving the exterior characteristics of young stock. The conducted research has practical significance for the further improvement of breeding and selection programs, optimization of breed composition, and the development of strategies to increase the economic efficiency of sheep farming in Kazakhstan.


  • COMPARATIVE CHARACTERISTICS OF GROWTH AND DEVELOPMENT OF PUREBRED AND CROSSBRED YOUNG SHEEP UNDER CONDITIONS OF FARM “BEPEN”

    by N.B. Burambayeva, T.K. Bexeiov, R.B. Abeldinov, B. Ateikhan, Zh.е. Titanov

    В данной статье представлены результаты научного исследования, посвящённого анализу роста и развития ягнят, полученных как от чистопородного разведения, так и в результате различных вариантов межпородного скрещивания. Проведённые наблюдения показали, что новорождённые ягнята всех исследуемых групп отличались высокой жизнеспособностью и хорошим физическим развитием, что подтверждается их достаточной живой массой при рождении. Особое внимание в работе уделено сравнению показателей живой массы чистопородных и помесных ягнят. Установлено, что у помесных ягнят данный показатель был значительно выше, чем у их чистопородных аналогов, что является свидетельством проявления эффекта гетерозиса. Гетерозис проявился, прежде всего, в ускоренном темпе роста, улучшенном развитии и повышенной жизнеспособности помесных животных. Также исследованы и проанализированы морфологические особенности телосложения ягнят. Полученные данные показали, что помесные ягнята отличались более приземистой и компактной конституцией тела, хорошо развитой грудной клеткой и облегчённым костяком. Такие характеристики приближают их по типу телосложения к животным мясного направления продуктивности. В первом поколении от мясошерстной породы помесные ягнята унаследовали ряд типичных признаков, что может свидетельствовать о целесообразности использования межпородного скрещивания с целью улучшения мясных качеств молодняка. Полученные результаты могут быть полезны для дальнейшего совершенствования методов разведения и селекционной работы в овцеводстве.

  • THE INFLUENCE OF THE FATNESS CATEGORY OF SHEEP PRODUCERS ON THE REPRODUCTIVE ABILITY OF THE QUEENS OF THE KAZAKH SHORT-TAILED ROUGH-HAIRED SHEEP BREED

    by N.B. Burambayeva, T.K. Bexeiov, R.B. Abeldinov, B. Ateikhan, Zh.е. Titanov

    Бұл мақалада далалық аймақтардағы шаруа қожалықтар жағдайындағы қазақтың қылшық жүнді құйрықты қой тұқымы саулықтарының көбеюшілік қабілеттілігіне өндіруші қошқарлардың қоңдылық категориясының әсерін зерттеу нәтижелері көрсетілген. Зерттеу нысаны ретінде Павлодар облысы Павлодар ауданының «Ак Бас-Павлодар» ШҚ өсірілетін жоғары және орташа қоңдылық категориясындағы қошқарлары мен саулықтары алынды, олар жоғары және төмен қоңдылық категориясындағы қойлармен салыстырғанда асыл тұқымдық отардың жоғары үлес салмағын иеленді. Бірінші кезеңде қойлардың қоңдылық категориясына байланысты ең жақсы комбинациялық нұсқаны белгілеу міндеті қойылды, ол үшін асыл тұқымды отардан қойлардың 3 тобы таңдап алынды. Павлодар ауданының далалық аймағының «Ак Бас-Павлодар» ШҚ жағдайында 1-ші топта қоңдылық категориясы жоғары қошқарлар мен саулықтары, 2-ші топта қоңдылық катего-риясы орташа қошқарлар мен саулықтары және үшінші топта қоңдылық категориясы орташадан төмен қошқарлар мен саулықтар қамтылды. Қоңдылықтары жоғары қошқарларды қоңдылықтары жоғары және орташа саулықтармен шағылыстыру кезіңде алынған төлдерді енесінен айыру кезіңдегі тірі салмақтары: еркек қозыларда 37,2 кг, ұрғашы қозыларда 35,5 кг және сәйкесінше екінші шағылыстырудан алынған еркек қозылардың салмақтары 35,7 кг, ал ұрғашы қозылары 33,5 кг болды. Қоңдылықтары орташадан төмен қошқарлармен саулықтарды шағылыстырудан туған қозылардың 4 айдағы өсімі еркек қозыларда 30,1 кг, ұрғашыларында 29,8 кг құрады. Экстерьерінің жекелеген бөліктерінің өлшемдері бойынша өсуді зерттеу белгілі бір құндылықты білдіреді, бірақ малдардың дене бітімін дұрыс бағалау үшін индекстері міндетті түрде есептелінуі тиіс, себебі жеке алынған өлшемдер ағзаның дамуының үйлесімділігі туралы толық түсінік бермейді. Дене индекстерінің негізінде малдардың биологиялық ерекшеліктерін және шаруашылықтық құндылығын анықтауға болады, себебі олардың арасында белгілі бір өзара байланыс болады. Осылайша қазақтың қылшық жүнді құйрықты қой тұқымы қозыларының денелерінің линиялық өлшемдерін өлшеу динамикасы өсудің жалпы заңдылығына тән екендігін көрсетеді, яғни неғұрлым қарқынды өсу кезеңі баяу өсу кезеңімен ауысады. Ұрықтандырылған саулықтардың ұрықтану көрсеткіштері жоғары, орташа және орташадан төмен қоңдылық категориясы бойынша 96,6; 97,7; 87,7 пайыз аралығын қамтыған. Бұдан қарағанда қоңдылығы жоғары және орташа саулықтардың ұрықтану деңгейі 10 пайызға жоғары болатындығын зерттеу нәтижесінен көруге болады. Алынған қозылардың өсімталдығы 120,1; 131,4; 118,2 пайызды құрады. Ал, енесінен айыру кезінде сақталған қозылардың пайыздық көрсеткіштері жоғары қоңдылықтарда 98,6, орташа қоңдыларда 99,3, орташадан төмендерде 97,6 пайызды құрады.