Sadenova Miram

Precision livestock farming is increasingly applying digital tools to improve industry productivity and resource efficiency. This study evaluated the integration of a suite of digital technologies—RFID identification with electronic ear tags, the Sheep Auto Drafter automated weighing and sorting system, near-infrared spectroscopy (NIRS, FOSS DS 2500), and the “Korall” diet-balancing software—into the flock management system of 6000 Altai Mountain down goats under the agro-ecological conditions of north-eastern Kazakhstan. The chemical composition of six feed types was determined by NIRS: roughages contained up to 35.6% crude fiber and 35.6 mg/kg carotene; concentrate feeds provided up to 14.6% crude protein and 50.5% starch. Digital diets covered the metabolizable energy requirements of does (BW 34 kg) at 12.84 MJ/day and of bucks (BW 48 kg) at 16.86 MJ/day, in accordance with NRC (2007) norms. Over a two-month period 30 2.5-year-old does and 30 2.5-year-old bucks were monitored, and the live weight of the does increased by 4.2% and that of bucks by 5.3%, with average daily gains of 23 g and 42 g respectively. Assessment of exterior conformation and body indices of these 60 animals revealed pronounced sexual dimorphism: bucks had a significantly higher chest index (70.6% vs. 51.2% in does), while does showed a higher leg length index (51.2% vs. 43.8%). Digital diet analysis identified estimated dietary inadequacies relative to nutritional requirements of vitamin D, copper, and cobalt, justifying targeted premix correction. The results confirm the feasibility and potential benefits of integrating these technologies into goat management systems in Central Asia.

The article presents the results of studies of the influence of the complex process of cleaning and disinfection of the dispensary using mechanical, physical and chemical methods on the growth and development of calves of the dairy period. The dispensary for calves is divided into two rooms, where there were animals of the control and experimental groups selected by the method of pairs of analogues in the same feeding and maintenance conditions. Studies before the treatment of rooms for calves showed a massive growth of bacilli and bacteria – 100%, mold fungi – 80%, yeast - 20%, actinomycetes – 80%. After processing the room for calves of the experimental group, the number of microorganisms during mechanical treatment, microbial contamination decreased by 31%, during physical treatment by 62%, and during chemical treatment by 95%. Monitoring of live weight, exterior features of calves showed that the live weight of calves of the experimental group of monthly calves averaged 58.9 kg, and the control group 58.6 kg, respectively. In the second month, the live weight of the experimental was 7.5 kg or 9.1% more than the control. And also for all body measurements, the experimental group exceeded the control group by an average of 10%. The results of the study of hematological parameters showed that in the experimental group they are all within the normal range, whereas in the control group the content of leukocytes is 13.2 * 109 liters, lymphocytes are 7.7 * 109 liters higher than normal, which indicates inflammatory processes in the body of calves.

Мақалада 2022 жылы бекітілген қазақ жылқысының Бесқарағай зауыттық типі мен аталық іздерінің биологиялық және шаруашылық ерекшеліктері баяндалған. Зерттеу нысаны Абай облысы Бесқарағай ауданындағы «ЕРНАЗАР» ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативіндегі қазақы жылқы тұқымының Бесқарағай зауыттық типі жылқылары болды. Бұл өнірде алғаш рет дәстүрлі күтіп бағу тәжірибесін сақтай отырып, жыл бойы үздіксіз жайылымда мал бағу арқылы өнімділігі жоғары, қазақ жылқысының тұқымішілік Бесқарағай зауыттық типін шығару мүкіндігінде жатыр. Жылқының бұл типі өзінің жоғары тірілей салмағымен әрі ет өнімділігімен ерекшеленеді, оған одан әрі шағылыстыру перспективасымен қажетті «Бесқарағай» генотипін қалыптастыру арқылы қол жеткізілді. Қазақ жылқыларынан құрылған Бесқарағай асыл тұқымды типі өнімді жылқылардың басқа топтарынан тірі салмағының жоғарылығымен және жақсы жетілген еттілік пішінімен, ал биелері жоғары сүттілігімен ерекшеленеді. Зерттеу нәтижесінде қалыптасқан Бесқарағай зауыттық типтегі қазақы жылқыларының айғырларының орташа тірілей салмағы 551,8 кг, шоқтығының биіктігі 153,6 см, тұрқының қиғаш ұзындығы 159,4 см, кеуде орамы 189,7 см, жіліншік орамы 21,5 см, биелерінде – 513,3 кг, тиісінше 151,2 см, 157,4 см, 183,8 см және 20,3 см, Бесқарағай зауыттық типі үлгідегі қазақ жылқы тұқымының биелері 2024 жылғы бастапқы топтағы аналықтардан шоқтығының биіктігі бойынша 3,3 см-ге артық екені анықталды, тұрқының қиғаш ұзындығы 3,2 см, кеуде қуысы 4,8 см, тірі салмағы 43,6 кг. Айғырлардың шоқтық биіктігі 5,9 см-ге, тұрқының қиғаш ұзындығы - 5,6 см-ге, кеуде орамы - 7,3 см-ге, тірі салмағы - 53,4 кг-ға артық болғанын байқауға болады.