Metehan Sancar

Mineral maddeler, hayvanlarda büyüme, üreme, kemik gelişimi, sinirsel iletim ve enzimatik aktiviteler gibi yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesi için vazgeçilmezdir. Kalsiyum (Ca), fosfor (P), magnezyum (Mg), sodyum (Na), potasyum (K), klor (Cl) ve kükürt (S) gibi makromineraller; demir (Fe), çinko (Zn), bakır (Cu), mangan (Mn), molibden (Mb) ve selenyum (Se) gibi mikrominerallerle birlikte organizmada yapısal, fizyolojik ve düzenleyici roller üstlenir. Yem maddelerinin mineral içeriği; bitki türü, yetiştiği toprağın mineral profili, iklim koşulları ve hasat dönemine bağlı olarak değişir. Bitkisel kökenli yemler, aşırı verimli kültür ırkı hayvanların mineral ihtiyacını karşılamakta yetersiz kalabilir veya biyolojik olarak kullanılabilirliği düşük olabilir. Dolayısıyla, hayvanların mineral madde ihtiyaçlarını gidermek amacıyla spesifik yem/yem katkı maddeleri kullanılmaktadır. Kullanılan mineral yemlerin partikül büyüklüğü, hidratasyon seviyesi ve kimyasal formülasyonları (aminoasit şelatları gibi), bu yemlerin biyolojik aktivitesini etkilemektedir. Bu kitap bölümünde, makro ve mikromineral ihtiyaçlarını gidermek için kullanılan yemler, yemlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri, hayvan beslemedeki önemleri ve biyolojik değerleri mevcut literatür ışığında değerlendirilmiştir. Böylece, hayvan beslemede mineral kullanım stratejilerini, biyoyararlanım, elementler arası etkileşim ve çevresel sürdürülebilirlik açısından incelenmiştir.

Protein, hayvan beslemede büyüme, üreme, metabolik faaliyetlerin sürdürülmesi ve verimliliğin artırılması için olmazsa olmaz, bir besin öğesidir. Rasyondaki proteinin doğru değerlendirilmesi, besin maddelerinin etkin kullanımını sağlamak ve azot kayıplarını en aza indirmek açısından büyük önem taşır. Klasik ham protein (HP) analizi, yalnızca toplam azot miktarını belirlemektedir ve amino asitlerin biyolojik değeri veya sindirilebilirliği hakkında bilgi vermemektedir. Buna karşılık, gerçek protein (GP), sindirilebilir protein ve amino asit temelli sistemler, hayvan tarafından kullanılabilir gerçek protein miktarının daha doğru biçimde değerlendirilmesine olanak tanır. Tek mideli hayvanlarda protein kalitesi büyük ölçüde amino asit profilinin dengesi ve sindirilebilirliğine bağlıdır; lizin, metiyonin ve treonin gibi sınırlayıcı amino asitlerin düzeyleri büyüme ve yemden yararlanma performansını doğrudan etkiler. Ruminantlarda ise rumende parçalanabilir protein (RDP), mikrobiyal protein sentezi için temel azot kaynağı iken, rumende parçalanamayan protein (RUP) rumenden geçerek ince bağırsakta sindirilir. Ruminantlarda metabolize olabilir protein (MP) arzını mikrobiyal protein ve RUP’un sindirilebilen kısmının toplamı belirler. Mikrobiyal protein üretiminde fermente olabilir enerji ile rumende parçalanabilir azot arasındaki dengenin sağlanması gerekmektedir. Bu nedenle protein değerlendirme sistemleri, yalnızca azot miktarını değil; mikrobiyal protein sentezi, amino asit kullanılabilirliği ve post-ruminal sindirilebilirlik gibi faktörleri de bütüncül biçimde dikkate almalıdır. Bu kitap bölümünde, proteinin değerlendirilmesinde kullanılan kimyasal, in vitro ve in vivo yöntemler derlenmiş; bu sistemlerin tek mideli ve ruminant hayvan beslemesindeki uygulamaları tartışılmıştır. Bu bütüncül yaklaşım sayesinde, protein kullanım etkinliğini artırmak, hayvan performansını iyileştirmek ve çevresel azot kayıplarını azaltmak suretiyle sürdürülebilir hayvansal üretimi desteklenebilir.

Sığırlarda Ayağın Topografik ve Radyolojik Anatomisi Özgür AKSOY Ersin TANRIVERDİ Sığırlarda Ayak Hastalıklarında Muayene ve Tanı Yöntemleri Uğur AYDIN İsa ÖZAYDIN Sığırlarda Topallık, Etiyoloji ve Lokomosyon Skorlamaları Semih ALTAN Sığırlarda Topallık ve Beslenme İlişkisi Mehmet Ali BAL Metehan SANCAR Sığırlarda Duruş Bozuklukları ve Tırnak Deformasyonları Mustafa KÖM Sığırlarda Laminitis Kurtuluş PARLAK Hilmican ERGİN Sığırlarda Beyaz Çizgi Hastalığı Zülfükar Kadir SARITAŞ Sığırlarda Taban Ülserleri Ali Said DURMUŞ Eren POLAT Sığırlarda Ayak Derisi Hastalıkları Hanifi EROL Sığırlarda Tırnak Kesimi Muharrem EROL Eyüp Tolga AKYOL Sığırlarda Ayağın Derin Dokularının Hastalıkları Yağmur KUŞCU Caner KAYIKCI Sığırlarda Ayak ve Tırnak Hastalıklarında Kullanılan Anestezi Yöntemleri Mustafa ARICAN Sığırlarda Tırnak Problemleri ve Operasyonları Mustafa ARICAN Sığır Ayak Hastalıklarında Profilaksi Sadık YAYLA Koyun ve Keçilerde Ayak Hastalıkları Fahrettin ALKAN Elgin Orçum UZUNLU Atlarda Ayağın Topografik ve Radyolojik Anatomisi Ali KUMANDAŞ Atlarda Ayak Hastalıklarında Muayene ve Tanı Yöntemleri Emine ÇATALKAYA Berna ERSÖZ KANAY Atlarda Ayaklara Bağlı Topallığın Etiyolojisi Caner KAYIKCI Yağmur KUŞCU Atlarda Ekstremite Deformiteleri ve Ayakla İlişkisi Ali KUMANDAŞ Atlarda Laminitisler Celal Şahin ERMUTLU Alican YILMAZ Atlarda Beyaz Çizgi Hastalığı Hanifi EROL Nevzat Emre ASLAN Atlarda Naviküler Sendrom (Podotrochlitis) Latif Emrah YANMAZ Atlarda Taban, Ökçe ve Çatal Hastalıkları Sema ÇAKIR BAYRAK Atlarda Ayak Eklemi ve Kemik Hastalıkları Nuriza ZAMİRBEKOVA ERDOĞAN Sena YAZICI Atlarda Ayak Bölgesi Tendo, Tenosinovya ve Ligament Hastalıkları İsa ÖZAYDIN Uğur AYDIN Atlarda Yürüyüş Şekilleri ve Kusurları Semih ALTAN Nahit SAYLAK Atlarda Nal Uygulamaları ve İlişkili Hastalıklar (Mıh Batması-Değmesi-Sıkması) Sadık YAYLA Kedi ve Köpeklerde Ayak Hastalıkları Cenk YARDIMCI Büşra ÇİL Hayvanlarda Ayak Hastalıklarının Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Feray ALTAN Muhamed Baver ALPAR