MVMuradiye Varol

Muradiye Varol

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Muradiye Varol has a total of 2 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • “My Name Is Khan” Filminde İslamofobi ve Damgalanma: Din Sosyolojisi Bağlamında Bir Analiz

    by Muradiye Varol

    Bu çalışma, 11 Eylül sonrası küresel bağlamda Müslüman kimliğin İslamofobi ve damgalanma süreçleri içinde nasıl temsil edildiğini My Name Is Khan filmi üzerinden din sosyolojisi perspektifiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma deseni benimsenmiş; araştırmanın inceleme materyalini Karan Johar yönetmenliğinde 2010 yılında gösterime giren My Name Is Khan filmi oluşturmuştur. Film, amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş ve film transkripti içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde karakter söylemleri, kimlik beyanları, kurumsal karşılaşmalar, gündelik etkileşimler ve tekrar eden sembolik ifadeler kodlanmış; elde edilen veriler kategori ve temalar altında yorumlanmıştır. Bulgular, “Damgalı Kimliğin Beyanı: İsim ve Aidiyet”, “Ötekileştirme Pratikleri: Yabancı Etiketi” ve “Ahlakî Savunma ve Masumiyet” olmak üzere üç temel tema altında toplanmıştır. Araştırma sonucunda filmde Müslüman kimliğin yalnızca bireysel bir inanç alanı olarak değil, 11 Eylül sonrası güvenlikçi söylemler, toplumsal önyargılar ve kurumsal karşılaşmalar aracılığıyla “şüpheli öteki” konumuna itilen bir kimlik olarak temsil edildiği belirlenmiştir. Rizwan Khan’ın “My name is Khan, and I am not a terrorist” ifadesi etrafında kurulan anlatı, damgalanmış kimliğin kamusal alanda tanınma, meşruiyet kazanma ve masumiyetini ispatlama çabasını görünür kılmaktadır. Çalışma, İslamofobi’nin yalnızca açık nefret söylemleriyle değil, gündelik yaşam pratikleri, mikro dışlama biçimleri ve kurumsal düzenlemeler yoluyla da yeniden üretildiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle araştırma, popüler sinema anlatılarında Müslüman kimliğin temsili, damgalanma ve kimlik yönetimi süreçlerini din sosyolojisi bağlamında tartışmaya açarak literatüre katkı sunmayı hedeflemektedir.

  • DUA VE SOSYAL AĞLARIN YENİ DİNİ MEKÂNLARA DÖNÜŞÜMÜ

    by Muradiye Varol

    Bu çalışma, çevrim içi dini topluluklara katılımın bireylerin inançları, ibadet pratikleri ve sosyal yaşamları üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik desen kullanılarak gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubunu, Instagram platformunda dini içerik paylaşan veya bu tür içeriklerle düzenli etkileşim kuran 15 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla gerçekleştirilen çevrim içi görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Görüşmeler ortalama 30–40 dakika sürmüş ve elde edilen veriler analiz sürecinde tematik olarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların çevrim içi dini topluluklarda yer alma motivasyonlarının manevi destek arayışı, topluluk aidiyeti, dini bilgi paylaşımı ve farkındalık oluşturma gibi unsurlar etrafında şekillendiğini göstermektedir. Bununla birlikte çevrim içi dini topluluklara katılımın bireylerin inançlarını güçlendirdiği, dini bilgi düzeylerini artırdığı ve ibadet pratiklerine yönelik motivasyonlarını yükselttiği belirlenmiştir. Katılımcılar çevrim içi paylaşımların ibadetlerini hatırlatıcı ve teşvik edici bir rol oynadığını ifade etmişlerdir. Ayrıca bu platformların bireylere sosyal destek sağladığı ve benzer inançlara sahip kişilerle yeni sosyal bağlar kurulmasına katkıda bulunduğu görülmüştür. Sonuç olarak araştırma bulguları, çevrim içi dini toplulukların bireylerin manevi yaşamlarını destekleyen önemli bir dijital etkileşim alanı haline geldiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte bireylerin çevrim içi dini katılım ile yüz yüze sosyal ilişkiler arasında dengeli bir ilişki kurmalarının önem taşıdığı değerlendirilmektedir.

  • Dinî Şifa Uygulamalarında Yapay Zekâ: İnanç Sistemleri Üzerindeki Rolü/ Artificial Intelligence in Religious Healing Practices: Its Role in Belief Systems

    by Muradiye Varol

    Bu araştırmanın amacı, dinî şifa uygulamalarında yapay zekânın bireylerin inanç sistemleri üzerindeki rolünü incelemektir. Bu bağlamda çalışma, yapay zekâ destekli dinî uygulamaların bireyler tarafından nasıl algılandığını, dinî başa çıkma süreçlerindeki rolünü, cemaat bilinci ve bu uygulamaların geleneksel dinî otorite yapılarıyla ilişkisini ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma nitel yöntemle tasarlanmış olup Ankara ili Mamak ilçesinde farklı yaş ve meslek gruplarından seçilen 15 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak katılımcı çeşitliliği sağlanmış; elde edilen veriler nitel içerik analizi yöntemiyle sistematik biçimde çözümlenmiştir. Analiz sürecinde katılımcı ifadeleri tematik olarak sınıflandırılmış ve yapay zekâ ile dinî şifa uygulamaları arasındaki ilişkinin çok boyutlu yapısı ortaya konmuştur. Bulgular, katılımcıların yapay zekâyı dinî şifa süreçlerinde tamamlayıcı ve kolaylaştırıcı bir araç olarak gördüklerini; özellikle erişilebilirlik, zaman-mekân bağımsızlığı ve kişiselleştirilmiş içerik sunma açısından olumlu değerlendirdiklerini göstermektedir. Bununla birlikte ritüellerin mekanikleşmesi, kolektif ibadet deneyiminin zayıflaması, cemaat bilincinin aşınması ve otoritenin dijitalleşmesine yönelik önemli endişeler de dile getirilmiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğunu, yapay zekâ destekli sistemlerin etik ilkelere uygun biçimde tasarlanması, dinî kaynaklarla denetlenmesi ve kurumsal rehberlik altında geliştirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuç olarak çalışma, yapay zekânın inancın yerine geçen bir unsur olmadığını; ancak dinî deneyimin icra edilme ve algılanma biçimlerini yeniden şekillendiren teknolojik bir aracılık zemini sunduğunu göstermektedir. Bu dönüşümün sağlıklı biçimde yönetilebilmesi için teknolojik yenilik ile manevî derinlik arasındaki dengenin korunması gerektiği ortaya konmuştur.

  • Open Access

    ÖĞRETMENLERİN MOTİVASYONEL DİNDARLIK ALGILAMA DÜZEYLERİ İLE ÖRGÜTSEL ADALET ALGILAMA DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

    by Muradiye Varol, Yasemin Muş, Adnan Akın

    Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin motivasyonel dindarlık algı düzeyleri ile örgütsel adalet algı düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu değişkenlerin demografik faktörlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaktır. Öğretmenlerin motivasyonel dindarlık düzeyleri ile örgütsel adalet algıları arasındaki ilişkiyi incelemek hem bireysel psikolojik süreçleri hem de örgütsel yapıları daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Bu yönüyle çalışma, bireyin içsel değer sistemi ile örgütsel yapıların nasıl kesiştiğini anlamak açısından özgün bir yaklaşım sunmaktadır. Bu araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile desenlenmiştir. Araştırmanın örneklemi, Ankara ili Mamak ilçesinde Anadolu liselerinde görev yapan toplam 310 öğretmenden oluşmaktadır. Örneklem, basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Bu yöntem, çalışmaya katılacak bireylerin evrenden eşit olasılıkla seçilmesini sağlamış ve bulguların genellenebilirliğini artırmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin motivasyonel dindarlık düzeyleri ile örgütsel adalet algıları arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r = .42, p < .01). Özellikle “Tanrı ile güven ilişkisi” boyutu ile dağıtımsal adalet algısı arasında daha güçlü bir ilişki saptanmıştır. Demografik değişkenler açısından incelendiğinde, motivasyonel dindarlığın cinsiyete göre anlamlı şekilde farklılaştığı; kadın öğretmenlerin daha yüksek düzeyde motivasyonel dindarlık algısına sahip olduğu görülmüştür. Örgütsel adalet algısı ise cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve kıdeme göre anlamlı farklılık gösterirken, aynı kurumda geçirilen süreye göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Sonuçlar, içsel dini motivasyonun örgütteki adalet algısını olumlu yönde etkileyebileceğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, eğitim kurumlarında adalet temelli liderlik uygulamalarının geliştirilmesi ve özellikle genç ve az kıdemli öğretmenlere yönelik destekleyici yapılar oluşturulması önerilmektedir.

  • Open Access

    Şifa Ritüellerinin Dijitalleşmesi: Yapay Zekanın Sağlık Sosyolojisinde Yeni Boyutları

    by Muradiye Varol

    Bu çalışma, dijitalleşme ve yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin geleneksel şifa ritüelleri ve manevi rehberlik pratikleri üzerindeki etkisini din sosyolojisi ve sağlık sosyolojisinin kesişiminde ele almaktadır. Problem, cemaatin değişen manevi ihtiyaçlarına cevap üretirken dijital araçların ritüellerin otantikliği, dini otorite ve etik sınırlar üzerindeki etkisinin belirsizliğidir. Araştırmanın amacı, cami imamlarının perspektifinden dijital teknolojilerin ve YZ’nin şifa ritüellerine entegrasyonunu, dini liderlik rollerindeki dönüşümü ve buna eşlik eden etik/dini/toplumsal sonuçları ortaya koymaktır. Çalışmanın önemi, hem dini kurumların dijital dönüşümüne ilişkin uygulayıcı içgörü sağlaması hem de teknoloji–maneviyat ilişkisinde politika ve rehber ilke geliştirilmesine katkı sunmasıdır. Yöntem olarak nitel durum çalışması benimsenmiş; çalışma grubu Ankara ili Mamak ilçesinde görev yapan 15 cami imamından oluşmuştur. Veri toplama tekniği, literatür taraması temelinde geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formudur; katılımcılar ses kaydı vermediğinden yazılı yanıtlar toplanmıştır. Veriler içerik analiziyle çözümlenmiş, bağımsız kodlayıcılar arası güvenirlik %85’in üzerinde sağlanmış, katılımcı doğrulaması ve süreç dokümantasyonu ile geçerlik-güvenirlik desteklenmiştir. Aaştırmadan elde edilen bulgulara göre; Dijital araçlar ritüellerin erişilebilirliğini ve gençlere ulaşımı artırmakta; ancak otantiklik ve manevi derinlik konusunda kaygılar doğurmaktadır. Şifa arayışında dijital yönelim özellikle gençlerde belirgindir; yaşlılarda geleneksel yöntem tercihi sürmektedir. İmamların rolleri “dijital rehberlik” ve içerik üretimi yönünde genişlemekte, buna karşın yüz yüze etkileşimin bağ ve güven üretimindeki önemi korunmaktadır. YZ, erişim ve standartlaşma açısından fırsatlar sunarken gizlilik, mahremiyet ve dini otoritenin aşınması gibi etik/dini riskler üretmektedir. Bulgular, geleneksel ve dijital pratiklerin dengeli bir entegrasyonunun, farklı demografik ihtiyaçları karşılamak ve etik ilkeleri korumak açısından kritik olduğunu göstermektedir.