KSK. Zh. Syman

K. Zh. Syman

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


K. Zh. Syman has a total of 34 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    Domestic use and technological potential of animal fats in Kazakhstan: cultural and practical aspects

    by M. R. Syzdyk, N. A. Nurseitova, E. Zh. Masanov, M. Serikovna, A. G. Tolegen, K. Zh. Siman, N. N. Ahmetsadykov, М. Р. Сыздық, Н. А. Нурсеитова, Е. Ж. Масанов, et al.

    The article considered the features of the use of animal fats, common in Kazakhstan, in the domestic, food, folk practice and cosmetic directions. The purpose of the study is to assess consumer attitudes towards fats of animal origin, the preservation of traditional knowledge and their practical significance as a natural product. The results of an online survey of 311 respondents from different regions of Kazakhstan were used as an information base. The survey consisted of 18 questions and was aimed at determining the frequency, types, goals of using animal fats, family traditions, folk practices and the level of perception as a natural product. According to the results, it was found that tail fat and horse fat are the most popular and commonly used animal fats among the population. The share of the use of tail fat was 73.6%, the share of the use of horse fat was 50.2%, and the share of the use of animal fats for culinary purposes was 71.1%. At the same time, a significant part of the respondents indicated the use of animal fats in folk practice. Although the level of use for cosmetic purposes is low, it has been observed that there is interest in products made from animal fats. The results obtained indicate the place of animal fats in traditional food culture, preservation in domestic practice and the need for further research as local natural raw materials.

  • Open Access

    Natural compounds in products of plant and animal origin

    by K. Zh. Syman, A. Zh. Berdenkulova, G. K. Tulindinova, R. B. Zhandavletova, N. P. Korogod, К. Ж. Сыман, А. Ж. Берденқлуова, Г. К. Тулиндинова, Р. Б. Жандавлетова, Н. П. Корогод, et al.

    Natural compounds of animal and plant origin play a key role in maintaining human health and preventing diseases. Camel milk and sea buckthorn Hippophae rhamnoides are traditional food products and medicinal remedies with a unique composition and therapeutic properties. The aim of this work was a comprehensive study of the natural compounds in camel milk from Bactrian and Dromedary camels in the village of Nura (Ili District), as well as a comparative analysis of the biochemical composition of large-fruited and dessert varieties of sea buckthorn from the highland region of the village of Narynkol (Raiymbek District), Almaty Region. The scientific novelty lies in obtaining new data on the natural compounds of camel milk (proteins, fats, lactose, protein fractions, amino acids) and sea buckthorn (vitamins, antioxidants, flavonoids, carotenoids, organic acids, sugars, serotonin, omega fatty acids), considering species and varietal characteristics. An analysis of the chemical composition, protein fractions, and amino acids of the milk was conducted. In sea buckthorn, vitamins, antioxidants, flavonoids, carotenoids, organic acids, sugars, and serotonin were determined. The main natural compounds identified in camel milk were: proteins (3,4-5,2%), fats (5,8-7,3%), lactose (4,6-5,0%). Electrophoresis revealed casein fractions (αs, β, χ, γ) and whey proteins (immunoglobulins, serum albumin, α-lactalbumin, lactoferrin, lysozyme). Amino acid analysis showed a high content of essential amino acids (38,56-39,41 g/100 g protein). In sea buckthorn, a high content was found for vitamins C (up to 297 mg/100g), E (6,9-8,3 mg/100g), A (as carotenoids up to 55,3 mg/100g); flavonoids (265-346 mg/100g); phenolic compounds (600-795 mg/100g); carotenoids (20,0-55,3 mg/100g); organic acids (1,5-3,2%); sugars (9,6-15,0%); serotonin (0,8-1,2 mg/100g). Differences were revealed between large-fruited (high content of carotenoids, sugars) and dessert (high content of vitamin C, balanced sugar-acid index) varieties. For the first time, a detailed analysis of the natural compounds of camel milk and sea buckthorn was conducted, identifying species and varietal characteristics of their accumulation. The results can be used in the development of functional food products and biologically active supplements.

  • Open Access

    ИССЛЕДОВАНИЕ СЫВОРОТОЧНЫХ БЕЛКОВ ВЕРБЛЮЖЬЕГО МОЛОКА МЕТОДОМ SDS PAGE

    by Куаныш Сыман, Арай Киргизбаева, Жансая Абдукадирова, Роза Бакесова, Аягоз Мендигалиева

    Верблюжье молоко является традиционным и стратегически важным продуктом для пустынных регионов Казахстана. Его лечебно-профилактические свойства связаны с составом сывороточных белков. Однако SDS-PAGE профиль сывороточных белков бактрианов и дромедаров в условиях Казахстана не изучен. Цель – установить SDS-PAGE профиль сывороточных белков молока бактрианов, дромедаров и сборного верблюжьего молока, определить их количественный состав, электрофоретическую подвижность и видовые различия. Сывороточные белки выделяли изоэлектрическим осаждением при рН 4,6 и центрифугированием при 10000 × g. Электрофорез проводили в 12 % полиакриламидном геле в присутствии SDS по методу Лэммли. В качестве марке ров использовали 6 стандартных белков: 94, 67, 43, 30, 20, 14,4 кДа. Относительное содержание полос определяли денситометрическим анализом с помощью системы GelDoc XR+. В молоке бактрианов и сборном молоке выявлено 9 дромедаров – 8 сывороточных полос. Доминирующие фракции: сыво роточный альбумин 20,0–21,2 % Rf=0,15–0,18 и иммуноглобулины 19,4–19,8 % Rf=0,09–0,11. Доля α-лактальбумина составила 9,7–10,1 % Rf=0,92–0,93. Лактоферрин ∼ 55 кДа Rf=0,46–0,48 идентифи цирован, его содержание 8,3–9,3 %. Во всех образцах верблюжьего молока отсутствовал β-лактогло булин, характерный для коровьего молока. Ключевое видовое отличие – отсутствие полосы 7 у дро медаров. Эта полоса присутствует у бактрианов и в сборном молоке. Фракция 4 у дромедаров имела достоверно большее содержание: 12,2 ± 0,5 % против 8,1 ± 0,3 % у бактрианов. Впервые для условий Казахстана установлен SDS-PAGE-профиль сывороточных белков молока бактрианов и дромедаров. Отсутствие β-лактоглобулина подтверждает гипоаллергенные свойства верблюжьего молока на молекулярном уровне. Высокая доля иммуноглобулинов и сывороточного альбумина свидетельствует о его биологической ценности и служит основой для разработки функциональных продуктов.

  • Open Access

    Болашақ биология мұғалімдерінің экологиялық құзыреттілігін қалыптастыру негізінде кәсіби дайындығын жетілдірудің құрылымдық-функционалдық моделі

    by Г.с. Жақсыбаева, Б.к. Асылбекова, Э.а. Кырбасова, Ш.қ. Асқарова, Қ.ж. Сыман

    Мақалада қазіргі білім беру жүйесінің маңызды бағыттарының бірі — болашақ биология мұғалімдерінің экологиялық құзыреттілігін қалыптастыру арқылы олардың кәсіби даярлығын жетілдіру мәселесі ғылыми негізде қарастырылады. Жаһандық экологиялық дағдарыс, тұрақты даму талаптары және ҚазақстанРеспубликасының стратегиялық құжаттарында айқындалған міндеттер аясында мұғалімнің кәсіби рөлінде экологиялық компоненттің маңызы арта түсуде.Осыған байланысты педагог кадрларды даярлау жүйесінде теория мен тәжірибені интеграциялай отырып, экологиялық зерттеу барысында болашақ мұғалімдердің экологиялық құзыреттілігінің деңгейін бағалауға арналған төрт бөлімді сауалнама(танымдық, құндылықтық-мотивациялық, іс-әрекеттік және кәсіби блоктар)негізінде эмпирикалық диагностика жүргізілді.Университеттің биология мамандығы бойынша білім алып жатқан студенттерге жүргізілген сауалнама нәтижелері олардың теориялық дайындықтары жеткілікті болғанымен, практикалық әрекеттер мен кәсіби-әдістемелік тұрғыда айтарлықтай олқылықтардың бар екенін көрсетті.Экологиялық ұғымдар мен заңдылықтарды білу деңгейі салыстырмалы түрде жоғары болғанымен,нақты іс-шараларға қатысу,экологиялық жауапкершілік пен кәсіби мотивацияның жеткіліксіздігі байқалды.Аталған қайшылықтарды шешу үшін авторлар болашақ биология мұғалімдерінің экологиялық құзыреттілігін кешенді әрі жүйелі қалыптастыруға арналған құрылымдық-функционалдық модель ұсынды.Бұл модель төрт өзара байланысты блоктан тұрады:концептуалды, концептуалды-теориялық, процессуалды-технологиялық, нәтижелі-бағалау.Әр блок экологиялық құзыреттіліктің компоненттерін—білім, құндылық, әрекет және кәсіби дайындық—өзара байланыста қарастыра отырып, студенттердің жеке және кәсіби даму траекториясын айқындайды.Зерттеу нәтижелері мен әзірленген модель болашақ биология мұғалімдерінің кәсіби даярлығын жаңа деңгейге көтеруге, білім мен тәрбие беруде экологиялық құндылықтарды басым етуге, сондай-ақ педагогикалық білім беру мазмұнын стратегиялық бағытта жаңғыртуға нақты үлес қосады.