Abstract
İklim krizi, günümüzde yalnızca doğal çevreyi ilgilendiren bir sorun olmaktan çıkmış; nüfus hareketlerinden kaynak kullanımına, ekonomik politikalardan kentleşmeye, afet yönetiminden turizme kadar pek çok alanı doğrudan etkileyen çok boyutlu bir mesele hâline gelmiştir. Bu eser; insan ve çevre ilişkisini, iklim politikalarını, çevre güvenliğini, kentlerin afetler karşısındaki dirençliliğini ve turizm sektöründeki yeşil dönüşümü farklı disiplinlerin bakış açılarıyla değerlendiren yedi bölümden oluşmaktadır. Kitabın temel amacı, çevresel sorunların yalnızca sonuçlarına odaklanmak değil; bu sorunların nüfus, tüketim, ekonomi, kamu politikası, yönetsel yapılanma, kentleşme ve sektörel dönüşümle kurduğu ilişkileri birlikte ortaya koymaktır. Birinci bölüm, nüfus ile doğal kaynaklar arasındaki ilişkiyi taşıma kapasitesi, ekolojik ayak izi ve gezegensel sınırlar kavramları çerçevesinde inceler; köyden kente göç, üretim yapısındaki değişim ve su, toprak, orman, mera ve enerji kaynakları üzerindeki baskılar birlikte değerlendirilir. İkinci bölüm, güvenlik kavramının askerî ve devlet merkezli sınırlarının ötesine geçerek çevresel tehditlerin insan, toplum ve mekân üzerindeki etkilerini; kuraklık, su kıtlığı, çölleşme, çevresel göç ve mekânsal kırılganlık başlıklarıyla ele alır. Üçüncü bölüm, iklim değişikliğiyle mücadelede Türkiye'de yaşanan hukuki ve yönetsel dönüşümü — İklim Değişikliği Başkanlığı'nın kuruluşu, 7552 sayılı İklim Kanunu, ikincil mevzuat, yerel eylem planları ve ulusal strateji belgeleri üzerinden — inceler ve kurumlar arası koordinasyon, uzman personel, mali kaynak ve izleme mekanizmalarının belirleyiciliğini vurgular. Dördüncü bölüm, çevre vergileri, çevre koruma harcamaları ve yenilenebilir enerji politikalarının çevresel bozulma üzerindeki etkilerini ampirik yöntemle ölçerek kitabın kuramsal tartışmalarını ekonometrik bulgularla tamamlar. Beşinci bölüm, iklim krizinin kentler ve yapılı çevre üzerindeki etkilerini deprem riskiyle birlikte ele alır; sürdürülebilir yapı malzemeleri, yapım ve yıkım atıklarının yönetimi ve enerji verimliliğinin yanı sıra 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremi sonrasındaki yeniden yapılanma sürecini dirençlilik açısından değerlendirir. Altıncı ve yedinci bölümler turizmde yeşil dönüşümü tamamlayıcı biçimde ele alır: önce sürdürülebilir turizmin kuramsal gelişimi, çok düzeyli perspektif, stratejik niş yönetimi ve teknolojik yenilik sistemleri çerçevesinde incelenir; ardından karbon nötrlüğü, uluslararası düzenlemeler, yeşil finans, dijital dönüşüm ve değişen turist beklentileri üzerinden sektörün dönüşüm dinamikleri çözümlenerek çok aktörlü bir kavramsal model önerilir. Bölümler birlikte okunduğunda, sürdürülebilir bir geleceğin yalnızca teknolojik yeniliklerle değil; güçlü kurumlara, etkili kamu politikalarına, bilinçli kaynak kullanımına ve uzun vadeli planlamaya bağlı olduğu görülmektedir.