Yapay zeka ve kadın sağlığı

Authors:
Publisher website
Google Scholar
Abstract
ÖzGiriş ve amaç; bu derleme, kadın sağlığı alanında yapay zekanın mevcut kullanım alanlarını, sağladığı avantajları ve karşılaşılan etik sorunları bütüncül bakış açısıyla ele alarak literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır.Gereç ve yöntem; bu araştırma derleme olarak tasarlanmıştır. Bu derlemede veriler; PubMed, EBSCOhost, Scopus, Cochrane, Medline, Science Direct, Yöktez ve Google Akademik veri tabanlarından literatür taraması yapılarak hazırlanmıştır. Veri tabanlarından “yapay zeka”, “kadın sağlığı” ve “cinsel sağlık” anahtar kelimeleri ve kombinasyonları kullanılarak İngilizce ve Türkçe literatür taraması yapılmıştır. Tarama sonucunda elde edilen bilgiler yorumlayıcı şekilde sunulmuştur. Derleme, yapay zekanın kadın sağlığı alanında etkisine odaklanmaktadır.Bulgular ve sonuç; kullanımı son yıllarda hızla gelişen yapay zeka uygulamaları, klinik tanı ve karar verme süreçlerinde geleneksel yöntemlere kıyasla daha hızlı, tutarlı ve yüksek doğruluk oranına sahip sonuçlar sunmaktadır (Çelik ve Tüfekci, 2024). Kadın sağlığı alanında ise yapay zeka, tanı ve tedavi süreçlerinin optimize edilmesi, kişiselleştirilmiş bakım modellerinin geliştirilmesi ve toplumsal düzeyde sağlık sonuçlarının iyileştirilmesine önemli katkı sunmaktadır (Bulut ve Hüseyinoğlu, 2024). Cinsel sağlık ve kadın cinsel işlev bozukluklarında yapay zeka destekli karar destek sistemleri, bireysel farklılıkları dikkate alan bütüncül yaklaşımlar geliştirilmesine katkı sağlamaktadır (Haq and Khanday, 2025). Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ve jinekolojik kanserlerin erken tanısında kullanılan yapay zeka temelli görüntüleme ve analiz teknolojilerinin mortalite oranlarını azaltma ve yaşam kalitesini artırma potansiyeline sahip olduğu bildirilmektedir (Sebastian and Peter, 2022; Young vd., 2021). Gebelik, doğum ve postpartum dönemde yapay zeka uygulamaları, yüksek riskli gebeliklerin erken belirlenmesi, olası komplikasyonların tahmini ve doğum sonrası depresyonun erken tanılanması yoluyla bakım kalitesini ve sağlık hizmetlerinin verimliliğini artırmaktadır (Cecula, 2021). Ayrıca, kadına yönelik şiddetin erken saptanmasında risk analizine dayalı modellerin geliştirilmesi koruyucu sağlık hizmetlerine yeni bir boyut kazandırmaktadır (Ngũnjiri vd., 2023). Bununla birlikte sağlık verilerinin gizliliği, algoritmik yanlılık ve siber güvenlik riskleri; yapay zeka uygulamalarının etik ve sorumlu kullanımını zorunlu kılmaktadır (Khosla vd., 2023). Bu nedenle söz konusu teknolojilerin sağlık sistemine entegre edilebilmesi için sağlık çalışanlarının yetkinliklerinin artırılması, etik standartların güçlendirilmesi ve veri gizliliğini koruyan politikaların oluşturulması gerekmektedir. Kaynakça1.Bulut, B., ve Hüseyinoğlu, S. (2024). Ebelik Eğitiminde Yapay Zekâ ve Öğrenci Başarısına Etkisi. Ebelik ve kadın sağlığı üzerine güncel araştırmalar, 19.2.Cecula P. (2021). Artificial intelligence: The current state of affairs for AI in pregnancy and labour. Journal of gynecology obstetrics and human reproduction, 50(7), 102048. https://doi.org/10.1016/j.jogoh.2020.1020483.Çelik, Ö., ve Tüfekci, N. (2024). Yapay Zeka ve Derin Öğrenmenin Sağlık Bilişimi Üzerine Etkisi: Literatür Tabanlı Bir İnceleme. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 11-27.4.Haq, I. U., and Khanday, A. M. U. D. (2025). Exploring the role of explainable AI in women's health: challenges and solutions. Explainable Artificial Intelligence in the Healthcare Industry, 283-306.5.Khosla, R., Mishra, V., and Singh, S. (2023). Sexual and reproductive health and rights and bodily autonomy in a digital world. Sexual and Reproductive Health Matters, 31(4), 2269003.6.Ngũnjiri, A., Memiah, P., Kimathi, R., Wagner, F. A., Ikahu, A., Omanga, E., Kweyu, E., Ngunu, C., and Otiso, L. (2023). Utilizing User Preferences in Designing the AGILE (Accelerating Access to Gender-Based Violence Information and Services Leveraging on Technology Enhanced) Chatbot. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(21), 7018. https://doi.org/10.3390/ijerph202170187.Sebastian, AM ve Peter, D. (2022). Kanser Araştırmalarında Yapay Zeka: Trendler, Zorluklar ve Gelecekteki Yönler. Life, 12 (12), 1991. https://doi.org/10.3390/life121219918.Young, S. D., Crowley, J. S., and Vermund, S. H. (2021). Artificial intelligence and sexual health in the USA. The Lancet Digital Health, 3(8), e467-e468.
Funding Information
  • Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

This publication has 60 references indexed in Scilit: