Meltem Uğurlu

Amaç: Kadın sağlığı, yaşamın farklı evrelerinde ortaya çıkan hormonal, fizyolojik ve psikososyal değişimlere bağlı olarak çok yönlü bakım gereksinimlerini kapsamaktadır. Geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları arasında yer alan akupunktur ve akupresür, son yıllarda kadın sağlığında semptom yönetimini desteklemek amacıyla giderek daha fazla kullanılmaktadır. Bu derlemenin amacı, kadın sağlığının farklı dönemlerinde akupunktur ve akupresür uygulamalarının kullanım alanlarını ve etkinliğine ilişkin güncel bilimsel kanıtları değerlendirmektir.Yöntem: Bu çalışma anlatısal (narrative) derleme olarak hazırlanmıştır. Literatür taraması PubMed, Scopus, Web of Science, Google Scholar ve Cochrane Library veri tabanlarında 1 Ocak 2011- 22 Temmuz 2026 tarihleri arasında yayımlanan Türkçe ve İngilizce çalışmalar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Taramada "akupunktur (acupuncture), akupresür (acupressure), kadın sağlığı (women’s health), gebelik (pregnancy), infertilite (infertility) ve menopoz (menopause)" anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Toplam 467 yayına ulaşılmış, tekrar eden kayıtların çıkarılmasının ardından başlık, özet ve tam metin değerlendirmeleri sonucunda dâhil edilme ölçütlerini karşılayan 79 kaynak derlemeye alınmıştır. Kadın sağlığı kapsamında akupunktur veya akupresür uygulamalarını inceleyen randomize kontrollü çalışmalar, sistematik derlemeler ve meta-analizler değerlendirilirken: olgu sunumları, editöre mektuplar, kongre özetleri ve konu dışı çalışmalar dışlanmıştır.Bulgular: Literatür bulguları, akupunktur ve akupresürün dismenore, premenstrüel sendrom, endometriozis, polikistik over sendromu, infertilite, gebelik, doğum, postpartum dönem ve menopoz süreçlerinde özellikle ağrı yönetimi, bulantı-kusma kontrolü, stres ve anksiyetenin azaltılması ile yaşam kalitesinin desteklenmesinde yararlı olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, çalışmalar arasındaki metodolojik farklılıklar, örneklem büyüklüklerinin sınırlı olması ve uygulama protokollerindeki heterojenlik nedeniyle mevcut kanıtların kesinliği sınırlıdır.Sonuç: Akupunktur ve özellikle noninvaziv bir uygulama olan akupresür, kadın sağlığında semptom yönetimini destekleyebilecek geleneksel ve tamamlayıcı yaklaşımlar arasında yer almaktadır. Bununla birlikte, bu uygulamaların klinik kullanımı güncel mevzuat doğrultusunda yürütülmeli ve etkinlik ile güvenilirliklerinin daha güçlü biçimde ortaya konulabilmesi için yüksek metodolojik kalitede, geniş örneklemli randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Changes in sexual health, which is an integral part of health, negatively affect women's quality of life. Physical, hormonal, psychological and social changes that occur in women's natural life processes such as pregnancy, childbirth, postpartum and menopause can negatively affect sexual health and sexual dysfunctions can be seen. The fact that sexual dysfunctions are caused by various reasons also requires that the methods to be used in their treatment should be versatile. Yoga is a holistic practice used to achieve and maintain unity and balance between mind-body-spirit. Yoga Asana practices increase the flexibility and strength of the muscles by increasing blood flow to the muscles and providing mobility. Pranayama and meditation exercises increase concentration and awareness, reduce anxiety and stress. Yoga practices can also prevent and improve the problems that arise due to weakness of the pelvic floor muscles. The combination of these physical and mental improvements positively affects the sexual life of individuals. Yoga also offers a supportive alternative method to help women cope with sexual problems that may arise during their life stages. Asana, pranayama and meditation contribute to reducing sexual problems during these periods by promoting physical and mental health. In this context, utilizing yoga practices in solving sexual health problems is thought to be a useful strategy. In this review article, it is aimed to contribute to the literature by examining the effects of yoga on sexuality and evaluating the existing studies.

ÖzGiriş ve amaç; bu derleme, kadın sağlığı alanında yapay zekanın mevcut kullanım alanlarını, sağladığı avantajları ve karşılaşılan etik sorunları bütüncül bakış açısıyla ele alarak literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır.Gereç ve yöntem; bu araştırma derleme olarak tasarlanmıştır. Bu derlemede veriler; PubMed, EBSCOhost, Scopus, Cochrane, Medline, Science Direct, Yöktez ve Google Akademik veri tabanlarından literatür taraması yapılarak hazırlanmıştır. Veri tabanlarından “yapay zeka”, “kadın sağlığı” ve “cinsel sağlık” anahtar kelimeleri ve kombinasyonları kullanılarak İngilizce ve Türkçe literatür taraması yapılmıştır. Tarama sonucunda elde edilen bilgiler yorumlayıcı şekilde sunulmuştur. Derleme, yapay zekanın kadın sağlığı alanında etkisine odaklanmaktadır.Bulgular ve sonuç; kullanımı son yıllarda hızla gelişen yapay zeka uygulamaları, klinik tanı ve karar verme süreçlerinde geleneksel yöntemlere kıyasla daha hızlı, tutarlı ve yüksek doğruluk oranına sahip sonuçlar sunmaktadır (Çelik ve Tüfekci, 2024). Kadın sağlığı alanında ise yapay zeka, tanı ve tedavi süreçlerinin optimize edilmesi, kişiselleştirilmiş bakım modellerinin geliştirilmesi ve toplumsal düzeyde sağlık sonuçlarının iyileştirilmesine önemli katkı sunmaktadır (Bulut ve Hüseyinoğlu, 2024). Cinsel sağlık ve kadın cinsel işlev bozukluklarında yapay zeka destekli karar destek sistemleri, bireysel farklılıkları dikkate alan bütüncül yaklaşımlar geliştirilmesine katkı sağlamaktadır (Haq and Khanday, 2025). Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ve jinekolojik kanserlerin erken tanısında kullanılan yapay zeka temelli görüntüleme ve analiz teknolojilerinin mortalite oranlarını azaltma ve yaşam kalitesini artırma potansiyeline sahip olduğu bildirilmektedir (Sebastian and Peter, 2022; Young vd., 2021). Gebelik, doğum ve postpartum dönemde yapay zeka uygulamaları, yüksek riskli gebeliklerin erken belirlenmesi, olası komplikasyonların tahmini ve doğum sonrası depresyonun erken tanılanması yoluyla bakım kalitesini ve sağlık hizmetlerinin verimliliğini artırmaktadır (Cecula, 2021). Ayrıca, kadına yönelik şiddetin erken saptanmasında risk analizine dayalı modellerin geliştirilmesi koruyucu sağlık hizmetlerine yeni bir boyut kazandırmaktadır (Ngũnjiri vd., 2023). Bununla birlikte sağlık verilerinin gizliliği, algoritmik yanlılık ve siber güvenlik riskleri; yapay zeka uygulamalarının etik ve sorumlu kullanımını zorunlu kılmaktadır (Khosla vd., 2023). Bu nedenle söz konusu teknolojilerin sağlık sistemine entegre edilebilmesi için sağlık çalışanlarının yetkinliklerinin artırılması, etik standartların güçlendirilmesi ve veri gizliliğini koruyan politikaların oluşturulması gerekmektedir. Kaynakça1.Bulut, B., ve Hüseyinoğlu, S. (2024). Ebelik Eğitiminde Yapay Zekâ ve Öğrenci Başarısına Etkisi. Ebelik ve kadın sağlığı üzerine güncel araştırmalar, 19.2.Cecula P. (2021). Artificial intelligence: The current state of affairs for AI in pregnancy and labour. Journal of gynecology obstetrics and human reproduction, 50(7), 102048. https://doi.org/10.1016/j.jogoh.2020.1020483.Çelik, Ö., ve Tüfekci, N. (2024). Yapay Zeka ve Derin Öğrenmenin Sağlık Bilişimi Üzerine Etkisi: Literatür Tabanlı Bir İnceleme. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 11-27.4.Haq, I. U., and Khanday, A. M. U. D. (2025). Exploring the role of explainable AI in women's health: challenges and solutions. Explainable Artificial Intelligence in the Healthcare Industry, 283-306.5.Khosla, R., Mishra, V., and Singh, S. (2023). Sexual and reproductive health and rights and bodily autonomy in a digital world. Sexual and Reproductive Health Matters, 31(4), 2269003.6.Ngũnjiri, A., Memiah, P., Kimathi, R., Wagner, F. A., Ikahu, A., Omanga, E., Kweyu, E., Ngunu, C., and Otiso, L. (2023). Utilizing User Preferences in Designing the AGILE (Accelerating Access to Gender-Based Violence Information and Services Leveraging on Technology Enhanced) Chatbot. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(21), 7018. https://doi.org/10.3390/ijerph202170187.Sebastian, AM ve Peter, D. (2022). Kanser Araştırmalarında Yapay Zeka: Trendler, Zorluklar ve Gelecekteki Yönler. Life, 12 (12), 1991. https://doi.org/10.3390/life121219918.Young, S. D., Crowley, J. S., and Vermund, S. H. (2021). Artificial intelligence and sexual health in the USA. The Lancet Digital Health, 3(8), e467-e468.

Female genital cosmetic surgery refers to procedures aimed at improving body image, sexual health, and quality of life. Social media, cultural norms, and body image shape women's perceptions of the appearance of their genital organs and play a significant role in their decision to undergo cosmetic surgery. The reasons women seek genital cosmetic surgery include dissatisfaction with the appearance of their genital organs, sexual dissatisfaction, and sexual dysfunction. Surgical procedures performed for genital Cosmeticpurposes increase women's sexual function, sexual satisfaction, and self-esteem, but they also carry certain potential risks and complications. Sexual dysfunction associated with complications such as infection, hematoma, and asymmetry that may develop due to surgical procedures may increase and negatively affect women's physical and psychological health. Therefore, before deciding on genital cosmetic surgery, women should be thoroughly evaluated both physically and psychologically. This review article aims to contribute to the literature by evaluating the effects of genital Cosmeticsurgery on women's sexual health in line with current studies and guidelines, with the goal of positively impacting women's health.

The authors of this randomized controlled trial evaluated the effects of warm shower application during the first stage of labor on labor pain, birth satisfaction, and neonatal outcomes. Seventy-eight eligible women were randomly assigned to intervention or control groups, and 68 completed the study (34 per group). Women in the intervention group received a warm shower at 37 °C for at least 20 min at 4 cm 7 cm cervical dilation. Labor pain, measured by the Visual Analog Scale, was significantly lower in the intervention group at 10 and 20 min after both dilation points. No significant differences were found in birth satisfaction, neonatal 1st and 5th minute Apgar scores, asphyxia status, need for intensive care, skin-to-skin contact, or time to first breastfeeding. Warm shower application during the first stage of labor is a safe, effective, and non-pharmacological method to reduce labor pain.

SUMMARY OBJECTIVE: The aim of this study was to investigate the effects of the Emotional Freedom Technique on depressive and menopausal symptoms among postmenopausal women. METHODS: The study sample consisted of 70 postmenopausal women (Emotional Freedom Technique group: 34; control group: 36). Participants in the intervention group received Emotional Freedom Technique at least once daily for 8 weeks. The control group received only routine care. Data were collected using a personal information form, the Menopause Rating Scale and the Beck Depression Inventory. All assessments were conducted before and after the intervention. Analyses were conducted using G*Power and Statistical Package for the Social Sciences 25. RESULTS: Emotional Freedom Technique significantly reduced the Beck Depression Inventory scores (p<0.001), as well as Menopause Rating Scale total (p<0.001) and subdimension scores: somatic (p<0.001) and psychological (p<0.001), and urogenital (p=0.005). Following the intervention, Beck Depression Inventory score decreased by 62.8%, Menopause Rating Scale total score by 46.3%, somatic subscale score by 52.1%, psychological subscale score by 45.0%, and urogenital subscale score by 20.4%. CONCLUSION: Emotional Freedom Technique shows promise as a potential adjunctive intervention, but further blinded, controlled trials are needed. The Emotional Freedom Technique was effective in reducing depression and menopausal symptoms among postmenopausal women after 8 weeks of daily practice. It is suggested that its use alongside standard care may help alleviate depressive and menopausal symptoms.

Travmatik doğum eylemi, kadının kendisi ve bebeği için doğum eyleminin herhangi bir evresini ölüm tehdidi olarak algılamasıdır. Travmatik doğum oranlarının Dünya çapında yüksek olması sonucunda birçok kadın olumsuz doğum hatıraları yaşamaktadır. Doğum hafızası, kadının uzun süreli hafızasında yer alan ve gerektiğinde hatırlanabilen doğum deneyimidir. Doğum eylemi süresince olumsuz duygular yaşayan kadınların duygularının zamanla yoğunlaşıp arttığı, olumlu duygular yaşayan kadınların zaman içinde duygularının aynı kaldığı bildirilmektedir. Doğum sonrası dönemde kadının ruh sağlığının korunabilmesi için, doğuma ilişkin olumlu anıların zihninde yer etmesi ve doğumu hatırladığında olumlu duygular hissetmesi beklenir. Bu nedenle doğum anılarının ve hatırlamanın önemli olduğu, bu anıların keşfedilmesi gerektiği belirtilmektedir. Doğum eylemi bazı kadınlar için olumlu deneyimle sonuçlanırken bazı kadınlar doğum eylemini travmatik olarak hatırlamaktadır. Bu nedenle travmatik doğumun, kadınların hafızasında önemli etkilere sahip olduğu düşünülmektedir ancak literatürde yapılan çalışmalar sınırlıdır. Bu derleme, travmatik doğumun, doğum hafızası üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, travmatik doğum yaşayan kadınların, doğum sonu dönemde hafıza boşlukları, olumsuz anıları yeniden yaşadıkları ve kadınların 20 yıl sonra bile doğum eylemindeki yapılan müdahaleleri hatırladıkları belirlenmiştir. Ayrıca, doğum hafızasının pozitif etkilendiği bir doğumun, doğum sonrası dönemde kadının annelik fonksiyonunu olumlu yönde etkilendiği de belirlenmiştir.

Amaç: Bu çalışma sağlık bilimleri fakültesinde okuyan öğrencilerin kültürlerarası ve ahlaki duyarlılık düzeyleri ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla, tanımlayıcı ve kesitsel tipte gerçekleştirildi. Yöntem: Araştırma, Mayıs-Temmuz 2022 tarihleri arasında Gülhane Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 423 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği ve Ahlaki Duyarlılık Anketi kullanılmıştır. Bulgular: Öğrencilerin Kültürlerarası Duyarlılık ve Ahlaki Duyarlılık Ölçeği puan ortalaması sırasıyla 91,41±9,08 ve 85,77±22,06’dir. Öğrencilerden yabancı dil bilenlerin (p=0,001), herhangi bir nedenle başka kültürden insanlarla bir arada olma fırsatı olanların (p=0,002), farklı kültürden insanların kültürüne özen gösterenlerin (p

Doğum sonrası dönemde sağlıklı yaşam davranışları emzirmenin başlatılması ve sürdürülmesinde önemli bir faktördür. Beslenme sorunları, fiziksel aktivite eksikliği, sigara kullanımı, uyku problemleri ve psikososyal destek eksiklikleri; süt üretimini azaltabilir aynı zamanda emzirmenin erken sonlandırılmasına yol açarak emzirmeyi olumsuz yönde etkileyebilir. Sağlıklı yaşam davranışlarının sürdürülemediği durumlara ek olarak annenin yorgunluk, stres, kaygı düzeyinde artış ve sosyal destek sistemlerinde yetersizlik gibi durumlarla birleştiğinde daha karmaşık sorunlara yol açabilmektedir Laktasyon sürecinde annenin sağlıklı yaşam alışkanlıklarını kazanması için çok yönlü bir yaklaşım gereklidir. Emziren annelere sağlıklı beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite, sigaranın zararları, uyku düzeni, stres yönetimi ve aile desteği gibi alanlarda danışmanlık ve eğitim verilmelidir Ayrıca doğru emzirme teknikleri ile emzirmenin başlatılması ve sürdürülmesine katkı sağlanmalıdır. Anneye sağlıklı yaşam davranışları kazandırılarak psikososyal iyiliğinin korunması ve stresle başa çıkma mekanizmalarının güçlendirilmesi, sağlıklı bir emzirme süreci için oldukça önemlidir. Healthy lifestyle behaviors in the postpartum period are critical factors influencing the initiation and continuation of breastfeeding. Imbalanced and unhealthy dietary habits, lack of physical activity, smoking, sleep disturbances, and deficiencies in psychosocial support can adversely affect milk production and lead to premature cessation of breastfeeding. Inadequate maintenance of healthy lifestyle behaviors, when compounded by maternal fatigue, stress, anxiety, and insufficient social support systems, may result in more complex challenges. A comprehensive approach is essential for helping mothers adopt healthy lifestyle habits during lactation. Counseling and education for breastfeeding mothers should address key areas such as nutrition, physical activity, the risks of smoking, sleep hygiene, stress management, and family support. Additionally, promoting correct breastfeeding techniques and frequent breastfeeding practices can enhance the initiation and sustainability of breastfeeding. Facilitating the adoption of healthy lifestyle behaviors in mothers plays a vital role in protecting their psychosocial well-being and strengthening their coping mechanisms against stress, thereby supporting a successful breastfeeding journey.

Emzirme Danışmanlığı ve Klinik Olguların Önemi Seda SERHATLIOĞLU Arzu KUL UÇTU Emzirme Öz-Yeterliliği Şerife İrem DÖNER Arzu KUL UÇTU Emzirilen Bebeğin Büyüme ve Gelişmesinin Değerlendirilmesi Şeyma DEMİR Yasemin ERKAL AKSOY Emzirme ve Sağlıklı Yaşam Davranışlarının Kazandırılması Büşra AKGÜMÜŞ SUNA Meltem UĞURLU Meme Başı Ağrısı Beyza ÖZ Sevil GÜNER Meme Başı Çatlağı Seda SERHATLIOĞLU Meme Ucu Boyutu ve Şekli Sevda KORKUT ÖKSÜZ Meme Tıkanıklığı Arzu KUL UÇTU Fatma DOĞAN Meme Dolgunluğu (Engorjman) Zeynep BAROL Mastit Sibel OCAK AKTÜRK Meyase DEMİR Silikon Uç Olmadan Emmek İstemeyen Bebekler Nurdan KAYA YILMAZ Meme Reddi Yeşim YEŞİL Ülkin GÜNDÜZ ARUSER Paslı Boru Sendromu Şilan YAVUZ Melek BALÇIK ÇOLAK Raynaud Sendromu (Raynaud Fenomeni) Cevriye OCAKTAN TETİKÇOK Süt İncisi Emine BAKIR Elif DAĞLI Emzirmeden Kaçınma Tepkisi (Emzirmeye Karşı Tiksinme Tepkisi ve Ajitasyon) Seda SERHATLIOĞLU D-Mer (Disforik Süt Çıkarma Refleksi) Feyza AKTAŞ REYHAN Emel ELEM Anne Sütü Fazlalığı (Hiperlaktasyon) Aysu YILDIZ KARAAHMET Pamukçuk (Moniliazis) Zulfiyya NURALIYEVA Anne Sütünün Sağılması, Saklanması, Çözdürülmesi ve Emzirme Döneminde Çalışan Anneler Elif Tuğçe ÇİTİL GÜLDÜ Kap/Bardak/Fincanla Besleme Didem KIRATLI Sarılık ve Emzirme Hediye KARAKOÇ Ebru BEKMEZCİ Doğal Afetlerde Emzirme Emine YILDIRIM Prematürite ve Emzirme Büşra YOLCU Yasemin HAMLACI BAŞKAYA Ankiloglossi-Dil Bağı Ayfer ESER Fulya BATUHAN KARAŞIN Relaktasyon Emine Serap ÇAĞAN Tandem Emzirme Zeynep BAROL Emzirmenin Sonlandırılması Ayşenur BÖLME Tuba KIZILKAYA