Abstract
Amaç: Şaʿbān Şifāʾī'nin ünlü eseri Tedbīrü‎'‎l-Mevlūd'ün derkenarları analiz edilerek kullanım amaçları, içeriği, günümüz dipnotları ile bağlantısı gibi konuların ortaya konulması amacıyla bu araştırma planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tedbīrü‎'‎l-Mevlūd'ün Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Mihrişah Sultan Koleksiyonu'‎nda yer alan 344/308389 numaralı müellif hattı çalışmada kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, Atar tarafından 2025 yılında tamamlanmış olan doktora tez çalışmasına ‎dayanmaktadır. Tedbīrü‎'‎l-Mevlūd'de müellife ait ana metin derkenarları kullanım amaçlarına göre gruplandırılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Tedbīrü‎'‎l-Mevlūd'de yer alan 684 derkenarın şu amaçlarla kullanıldığı saptanmıştır: 1-Varak takibi, 2-Önemli konuların kolay bulunması, 3-Metin düzeltme, 4-İlave bilgi verme. Derkenarlar en az "metin düzeltme", en fazla ilave bilgi verme amacıyla konulmuştur. İlave bilgi verilen derkenarın büyük kısmı "tıp" (%53,0) ve "terminoloji" (%21,8)‎ ile ilgili olup çok sayıda terimin Türkçe karşılığı verilmektedir. Müellif, ana metinde olduğu gibi derkenarlarda da yararlandığı kaynaklardan bazen ayrıntılı olmak üzere söz etmektedir. Sonuç: Şaʿbān Şifāʾī'nin Türkçe terminoloji oluşturma konusunda gösterdiği çaba takdire ‎değer olup muhtemelen kendisinden sonra gelen müellifleri de etkilemiştir. Şaʿbān Şifāʾī'nin özellikle ‎ilave bilgi verme konusunda, derkenarları günümüz dipnot mantığına benzer şekilde çok iyi kullandığı saptanmış olup zengin derkenar içeriğinin eserin kapsamını zenginleştirerek güvenirliğini arttırdığı söylenebilir.

This publication has 2 references indexed in Scilit: