Ahmet Aciduman
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Ahmet Aciduman has a total of 91 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Berna Arda
Ankara University
14 shared publications Deniz Belen
Univ Hlth Sci, Ankara City Hosp, Dept Neurosurg, Ankara, Turkey
14 shared publicationsÇağatay Aşkit
Ankara Univ, Fac Languages Hist & Geog, Sub Dept Latin Language & Literature, Dept Ancient Languages & Cultures, Ankara, Turkiye
8 shared publicationsUygur Er
The Second Neurosurgery Clinic, Dışkapı Yıldırım Beyazıt Educational and Research Hospital, Ankara, Turkey
5 shared publications- Çağatay Aşkit
Ankara Üniversitesi
5 shared publications - Özgür Kuş
Department of History of Medicine and Ethics, Faculty of Medicine, Bandırma Onyedi Eylül University, Bandırma, Balıkesir, Türkiye image/svg+xml
5 shared publications
Latest Publications
- Open Access
- 22 February 2026
- Published by Pera Yayıncılık Hizmetleri in European Journal of Therapeutics
- Vol. 32 (1) , 70-78
The Regimen of Elders in the Writings of Abū al-Qāsim al-Zahrāwī (Albucasis, 936–1013)
Objective: This study aims to explore the section on the regimen of elders in Kitāb al-Taṣrīf li-man ʿajiza ʿan al-taʾlīf written by Abū al-Qāsim Khalaf ibn ʿAbbās al-Zahrāwī (936–1013), and to contribute to the literature from a perspective of the history of medicine. Methods: The section on the regimen of elders in Kitāb al-Taṣrīf was translated from Arabic into English by the authors and subsequently analyzed. The content was then compared with, and evaluated in the context of, contemporary medical texts from the same period that addressed elderly care and preventive health measures for the elderly. Results: Topics related to the regimen of elders are found in the second chapter of the handwritten manuscript of Kitāb al-Taṣrīf, under the subheading “Tadbīr al-Shuyūkh”. In this section, al-Zahrāwī provides a detailed discussion of various preventive and therapeutic measures concerning the temperament of elderly individuals, their diet, bathing and massage practices, use of pleasant scents, physical exercise, sexuality, medications, and laxatives. Conclusion: The approach of al-Zahrāwī to the regimen of elders aligns with the medical paradigm of his time—humoral pathology theory—and exhibits similarities with the views of both his predecessors and other physicians within the medieval Islamic world. Furthermore, his explicit discussion of the sexual life of elderly individuals distinguishes him from other medical scholars of his era and constitutes a significant contribution to the history of medicine.
- 22 February 2026
- Published by Pera Yayıncılık Hizmetleri in European Journal of Therapeutics
- Vol. 32 (1) , 70-78
Open AccessThe Regimen of Elders in the Writings of Abū al-Qāsim al-Zahrāwī (Albucasis, 936–1013)
Objective: This study aims to explore the section on the regimen of elders in Kitāb al-Taṣrīf li-man ʿajiza ʿan al-taʾlīf written by Abū al-Qāsim Khalaf ibn ʿAbbās al-Zahrāwī (936–1013), and to contribute to the literature from a perspective of the history of medicine. Methods: The section on the regimen of elders in Kitāb al-Taṣrīf was translated from Arabic into English by the authors and subsequently analyzed. The content was then compared with, and evaluated in the context of, contemporary medical texts from the same period that addressed elderly care and preventive health measures for the elderly. Results: Topics related to the regimen of elders are found in the second chapter of the handwritten manuscript of Kitāb al-Taṣrīf, under the subheading “Tadbīr al-Shuyūkh”. In this section, al-Zahrāwī provides a detailed discussion of various preventive and therapeutic measures concerning the temperament of elderly individuals, their diet, bathing and massage practices, use of pleasant scents, physical exercise, sexuality, medications, and laxatives. Conclusion: The approach of al-Zahrāwī to the regimen of elders aligns with the medical paradigm of his time—humoral pathology theory—and exhibits similarities with the views of both his predecessors and other physicians within the medieval Islamic world. Furthermore, his explicit discussion of the sexual life of elderly individuals distinguishes him from other medical scholars of his era and constitutes a significant contribution to the history of medicine.
- Open Access
- 3 February 2026
- Published by Cambridge University Press (CUP) in The Classical Quarterly
- Vol. 75 (2) , 1-5
NEW FRAGMENTS FROM ON MELANCHOLY OF RUFUS OF EPHESUS IN AL-RĀZĪ’S THE COMPREHENSIVE BOOK
This study examines overlooked or underexplored fragments from Rufus of Ephesus’ On Melancholy , as cited in Abū Bakr Muḥammad b. Zakariyyāʾ al-Rāzī’s seminal medical work, The Comprehensive Book ( Kitāb al-Ḥāwī fī al-Ṭibb ). Through an analysis of Arabic texts and Latin translations, we present two previously unexamined fragments and one of doubtful authenticity which reference Rufus’ understanding of melancholy. Preserved across diverse linguistic and cultural contexts, these fragments illuminate the transmission of ancient Graeco-Roman medical knowledge into the Islamic Golden Age and Renaissance Europe. Arabic texts are compared with corresponding Latin editions to verify their authenticity and trace their historical transmission.
- 3 February 2026
- Published by Cambridge University Press (CUP) in The Classical Quarterly
- Vol. 75 (2) , 1-5
Open AccessNEW FRAGMENTS FROM ON MELANCHOLY OF RUFUS OF EPHESUS IN AL-RĀZĪ’S THE COMPREHENSIVE BOOK
This study examines overlooked or underexplored fragments from Rufus of Ephesus’ On Melancholy , as cited in Abū Bakr Muḥammad b. Zakariyyāʾ al-Rāzī’s seminal medical work, The Comprehensive Book ( Kitāb al-Ḥāwī fī al-Ṭibb ). Through an analysis of Arabic texts and Latin translations, we present two previously unexamined fragments and one of doubtful authenticity which reference Rufus’ understanding of melancholy. Preserved across diverse linguistic and cultural contexts, these fragments illuminate the transmission of ancient Graeco-Roman medical knowledge into the Islamic Golden Age and Renaissance Europe. Arabic texts are compared with corresponding Latin editions to verify their authenticity and trace their historical transmission.
- Open Access
- 23 January 2026
- Published by Mersin Universitesi Tip Fakultesi Lokman Hekim Tip Tarihi ve Folklorik Tip Dergisi in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
- Vol. 16 (1) , 79-94
Ayaşlı Şaʿbān Şifāʾī'nin Tedbīrü'l-Mevlūd Adlı Eserinin Derkenarları Üzerine Bir Analiz
Amaç: Şaʿbān Şifāʾī'nin ünlü eseri Tedbīrü'l-Mevlūd'ün derkenarları analiz edilerek kullanım amaçları, içeriği, günümüz dipnotları ile bağlantısı gibi konuların ortaya konulması amacıyla bu araştırma planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tedbīrü'l-Mevlūd'ün Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Mihrişah Sultan Koleksiyonu'nda yer alan 344/308389 numaralı müellif hattı çalışmada kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, Atar tarafından 2025 yılında tamamlanmış olan doktora tez çalışmasına dayanmaktadır. Tedbīrü'l-Mevlūd'de müellife ait ana metin derkenarları kullanım amaçlarına göre gruplandırılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Tedbīrü'l-Mevlūd'de yer alan 684 derkenarın şu amaçlarla kullanıldığı saptanmıştır: 1-Varak takibi, 2-Önemli konuların kolay bulunması, 3-Metin düzeltme, 4-İlave bilgi verme. Derkenarlar en az "metin düzeltme", en fazla ilave bilgi verme amacıyla konulmuştur. İlave bilgi verilen derkenarın büyük kısmı "tıp" (%53,0) ve "terminoloji" (%21,8) ile ilgili olup çok sayıda terimin Türkçe karşılığı verilmektedir. Müellif, ana metinde olduğu gibi derkenarlarda da yararlandığı kaynaklardan bazen ayrıntılı olmak üzere söz etmektedir. Sonuç: Şaʿbān Şifāʾī'nin Türkçe terminoloji oluşturma konusunda gösterdiği çaba takdire değer olup muhtemelen kendisinden sonra gelen müellifleri de etkilemiştir. Şaʿbān Şifāʾī'nin özellikle ilave bilgi verme konusunda, derkenarları günümüz dipnot mantığına benzer şekilde çok iyi kullandığı saptanmış olup zengin derkenar içeriğinin eserin kapsamını zenginleştirerek güvenirliğini arttırdığı söylenebilir.
- 23 January 2026
- Published by Mersin Universitesi Tip Fakultesi Lokman Hekim Tip Tarihi ve Folklorik Tip Dergisi in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
- Vol. 16 (1) , 79-94
Open AccessAyaşlı Şaʿbān Şifāʾī'nin Tedbīrü'l-Mevlūd Adlı Eserinin Derkenarları Üzerine Bir Analiz
Amaç: Şaʿbān Şifāʾī'nin ünlü eseri Tedbīrü'l-Mevlūd'ün derkenarları analiz edilerek kullanım amaçları, içeriği, günümüz dipnotları ile bağlantısı gibi konuların ortaya konulması amacıyla bu araştırma planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tedbīrü'l-Mevlūd'ün Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Mihrişah Sultan Koleksiyonu'nda yer alan 344/308389 numaralı müellif hattı çalışmada kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, Atar tarafından 2025 yılında tamamlanmış olan doktora tez çalışmasına dayanmaktadır. Tedbīrü'l-Mevlūd'de müellife ait ana metin derkenarları kullanım amaçlarına göre gruplandırılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Tedbīrü'l-Mevlūd'de yer alan 684 derkenarın şu amaçlarla kullanıldığı saptanmıştır: 1-Varak takibi, 2-Önemli konuların kolay bulunması, 3-Metin düzeltme, 4-İlave bilgi verme. Derkenarlar en az "metin düzeltme", en fazla ilave bilgi verme amacıyla konulmuştur. İlave bilgi verilen derkenarın büyük kısmı "tıp" (%53,0) ve "terminoloji" (%21,8) ile ilgili olup çok sayıda terimin Türkçe karşılığı verilmektedir. Müellif, ana metinde olduğu gibi derkenarlarda da yararlandığı kaynaklardan bazen ayrıntılı olmak üzere söz etmektedir. Sonuç: Şaʿbān Şifāʾī'nin Türkçe terminoloji oluşturma konusunda gösterdiği çaba takdire değer olup muhtemelen kendisinden sonra gelen müellifleri de etkilemiştir. Şaʿbān Şifāʾī'nin özellikle ilave bilgi verme konusunda, derkenarları günümüz dipnot mantığına benzer şekilde çok iyi kullandığı saptanmış olup zengin derkenar içeriğinin eserin kapsamını zenginleştirerek güvenirliğini arttırdığı söylenebilir.
- 17 December 2025
- Published by Springer Nature
- p. 1-19
Legal Medicine in Türkiye
- Open Access
- 30 September 2025
- Published by Mersin Universitesi Tip Fakultesi Lokman Hekim Tip Tarihi ve Folklorik Tip Dergisi in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
- Vol. 15 (3) , 847-857
Sinoplu hekim Müʾmin b. Muḳbil’in Ẕaḫīre-i Murādiyye Adlı Eserinde Malihulya (Melankoli) ve Delilik
Amaç: Bu araştırmada Müʾmin b. Muḳbil’in Ẕaḫīre-i Murādiyye adlı eserinde yer alan malihulya (melankoli) ve delilik çeşitlerine ilişkin bölümlerin incelenmesi ve tıp tarihi açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında Ẕaḫīre-i Murādiyye’nin İstanbul, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Antalya Tekelioğlu Koleksiyonu, No. 682’de bulunan nüshası incelenmiştir. Eserde yer alan māliḫūlyā ve farklı delilik çeşitlerine ilişkin bölümler incelenmiş ve literatür eşliğinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Müʾmin b. Muḳbil’in māliḫūlyā konusuna geniş sayılabilecek bir yer ayırdığı görülmektedir. Hastalığın farklı etiyolojik kökenleri de içeren geniş bir tanımlayıcı içerikle sunulduğu anlaşılmaktadır. Yazar hastalığı doğrudan beyinle ilişkilendirmektedir. Ancak bu ilişki farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Bu bağlamda ḫılṭlar ve farklı vücut bölgelerinin sorunlarının etkisine işaret edilmektedir. Kitapta delilik çeşitlerine ayrılan bölüm daha kısadır. Bu bölümde dört çeşit delilikten bahsedilmektedir. Bunlar mānyā, dāʾü’l-kelb, ṣubārā ve ḳuṭrub şeklinde adlandırılmakta ve kategorize edilmektedir. Bu klinik görünümlerin semptomatik olarak tanımlandığı ve dönemin paradigmasını yansıtacak biçimde ḫılṭlar ile ilişkilendirildiği görülmektedir. Ḳuṭrub gibi bazı delilik kategorilerinin māliḫūlyā ile de ilişkilendirilmiş olması dikkate değerdir. Sonuç: Müʾmin b. Muḳbil māliḫūlyā ve delilikleri klinik örnekler eşliğinde dönemin paradigması ile uyumlu sayılabilecek biçimde ele almıştır. Özellikle māliḫūlyā kategorisinin geniş sayılabilecek bir klinik spektruma karşılık geldiği görülmektedir. Bu açıdan psikiyatrik hastalıklar arasında bugün de var olan semptomatik geçişkenliklerinin ya da örtüşmelerinin o dönem için de mevcut olduğu söylenebilir.
- 30 September 2025
- Published by Mersin Universitesi Tip Fakultesi Lokman Hekim Tip Tarihi ve Folklorik Tip Dergisi in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
- Vol. 15 (3) , 847-857
Open AccessSinoplu hekim Müʾmin b. Muḳbil’in Ẕaḫīre-i Murādiyye Adlı Eserinde Malihulya (Melankoli) ve Delilik
Amaç: Bu araştırmada Müʾmin b. Muḳbil’in Ẕaḫīre-i Murādiyye adlı eserinde yer alan malihulya (melankoli) ve delilik çeşitlerine ilişkin bölümlerin incelenmesi ve tıp tarihi açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında Ẕaḫīre-i Murādiyye’nin İstanbul, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Antalya Tekelioğlu Koleksiyonu, No. 682’de bulunan nüshası incelenmiştir. Eserde yer alan māliḫūlyā ve farklı delilik çeşitlerine ilişkin bölümler incelenmiş ve literatür eşliğinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Müʾmin b. Muḳbil’in māliḫūlyā konusuna geniş sayılabilecek bir yer ayırdığı görülmektedir. Hastalığın farklı etiyolojik kökenleri de içeren geniş bir tanımlayıcı içerikle sunulduğu anlaşılmaktadır. Yazar hastalığı doğrudan beyinle ilişkilendirmektedir. Ancak bu ilişki farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Bu bağlamda ḫılṭlar ve farklı vücut bölgelerinin sorunlarının etkisine işaret edilmektedir. Kitapta delilik çeşitlerine ayrılan bölüm daha kısadır. Bu bölümde dört çeşit delilikten bahsedilmektedir. Bunlar mānyā, dāʾü’l-kelb, ṣubārā ve ḳuṭrub şeklinde adlandırılmakta ve kategorize edilmektedir. Bu klinik görünümlerin semptomatik olarak tanımlandığı ve dönemin paradigmasını yansıtacak biçimde ḫılṭlar ile ilişkilendirildiği görülmektedir. Ḳuṭrub gibi bazı delilik kategorilerinin māliḫūlyā ile de ilişkilendirilmiş olması dikkate değerdir. Sonuç: Müʾmin b. Muḳbil māliḫūlyā ve delilikleri klinik örnekler eşliğinde dönemin paradigması ile uyumlu sayılabilecek biçimde ele almıştır. Özellikle māliḫūlyā kategorisinin geniş sayılabilecek bir klinik spektruma karşılık geldiği görülmektedir. Bu açıdan psikiyatrik hastalıklar arasında bugün de var olan semptomatik geçişkenliklerinin ya da örtüşmelerinin o dönem için de mevcut olduğu söylenebilir.
- Open Access
- 30 May 2025
- Published by Mersin Universitesi Tip Fakultesi Lokman Hekim Tip Tarihi ve Folklorik Tip Dergisi in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
- Vol. 15 (2) , 508-518
ʿAlī b. el-ʿAbbās el-Mecūsī’nin Kāmilu’ṣ-Ṣınāʿati’ṭ-Ṭıbbiyye eserinde damardan kan alma-2: Kan alınan damarların sayısı ve yararları
Amaç: Bu çalışmanın amacı, ʿAlī b. el-ʿAbbās el-Mecūsī’nin Kāmilu’ṣ-Ṣınāʿati’ṭ-Ṭıbbiyye adlı eserinin tıbbî pratiğe dair ikinci kısmındaki dokuzuncu makalenin üçüncü bölümü olan “Kan alınan damarların sayısı ve yararları” başlıklı kısmını Arapçadan Türkçeye çevirmek ve Türk tıp tarihi literatürüne kazandırmak, Aeginalı Paulus’un Epitome adlı eserindeki ilgili bölümle karşılaştırmak ve bu bağlamda tıp tarihindeki yerini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Aralık 2024- Şubat 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, Kāmilu’ṣ-Ṣınāʿati’ṭ-Ṭıbbiyye adlı eserin Kahire/Bulak matbaasında basılmış nüshası temel alınmış, ayrıca Süleymaniye Murad Molla, Yale Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi’ndeki Arapça nüshalar da incelenmiştir. İlgili bölüm tüm nüshalar dikkate alınarak karşılaştırılmış, metinler arasındaki farklar dipnotlarda belirtilmiş, makalenin yazarları tarafından Arapçadan Türkçeye çevrilmiş ve bulgular kısmında sunulmuştur. Çevirisi yapılan bu bölüm, daha sonra Aeginalı Paulus’un Epitome adlı eserinde yer alan bölümle karşılaştırılmış ve literatür doğrultusunda tartışılmıştır. Bulgular: ʿAlī ʿAbbās’ın kan alınan damarların sayısı ve yararları konusundaki açıklamaları, Kāmilu’ṣ-Ṣınāʿati’ṭ-Ṭıbbiyye’nin ikinci cilt dokuzuncu makale üçüncü bölümünde yer almaktadır. Aeginalı Paulus ise aynı konuyu Epitome adlı eserinin ikinci cilt altıncı kitabında, "Sect. 40. On venesection" başlıklı bölümde ele almaktadır. Sonuç: ʿAlī ʿAbbās’ın kan alınan damarların sayısı ve yararları hakkında Kāmilu’ṣ-Ṣınāʿati’ṭ-Ṭıbbiyye’de verdiği bilgiler, Aeginalı Paulus’un Epitome eserinde yer alanlarla kısmen benzeşmekle birlikte, daha derinlemesine ve ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Bu konuya ilişkin incelenen tüm eserlerde, humoral patoloji teorisinin ilkeleri çerçevesinde benzer ifadelere rastlanmıştır. Bununla birlikte, ʿAlī ʿAbbās’ın eski kaynakları bir araya getirerek, kendi gözlem ve deneyimlerinden de yararlanarak özgün bir makale yazmaya çalıştığı değerlendirilmektedir.
- 30 May 2025
- Published by Mersin Universitesi Tip Fakultesi Lokman Hekim Tip Tarihi ve Folklorik Tip Dergisi in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
- Vol. 15 (2) , 508-518
Open AccessʿAlī b. el-ʿAbbās el-Mecūsī’nin Kāmilu’ṣ-Ṣınāʿati’ṭ-Ṭıbbiyye eserinde damardan kan alma-2: Kan alınan damarların sayısı ve yararları
Amaç: Bu çalışmanın amacı, ʿAlī b. el-ʿAbbās el-Mecūsī’nin Kāmilu’ṣ-Ṣınāʿati’ṭ-Ṭıbbiyye adlı eserinin tıbbî pratiğe dair ikinci kısmındaki dokuzuncu makalenin üçüncü bölümü olan “Kan alınan damarların sayısı ve yararları” başlıklı kısmını Arapçadan Türkçeye çevirmek ve Türk tıp tarihi literatürüne kazandırmak, Aeginalı Paulus’un Epitome adlı eserindeki ilgili bölümle karşılaştırmak ve bu bağlamda tıp tarihindeki yerini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Aralık 2024- Şubat 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, Kāmilu’ṣ-Ṣınāʿati’ṭ-Ṭıbbiyye adlı eserin Kahire/Bulak matbaasında basılmış nüshası temel alınmış, ayrıca Süleymaniye Murad Molla, Yale Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi’ndeki Arapça nüshalar da incelenmiştir. İlgili bölüm tüm nüshalar dikkate alınarak karşılaştırılmış, metinler arasındaki farklar dipnotlarda belirtilmiş, makalenin yazarları tarafından Arapçadan Türkçeye çevrilmiş ve bulgular kısmında sunulmuştur. Çevirisi yapılan bu bölüm, daha sonra Aeginalı Paulus’un Epitome adlı eserinde yer alan bölümle karşılaştırılmış ve literatür doğrultusunda tartışılmıştır. Bulgular: ʿAlī ʿAbbās’ın kan alınan damarların sayısı ve yararları konusundaki açıklamaları, Kāmilu’ṣ-Ṣınāʿati’ṭ-Ṭıbbiyye’nin ikinci cilt dokuzuncu makale üçüncü bölümünde yer almaktadır. Aeginalı Paulus ise aynı konuyu Epitome adlı eserinin ikinci cilt altıncı kitabında, "Sect. 40. On venesection" başlıklı bölümde ele almaktadır. Sonuç: ʿAlī ʿAbbās’ın kan alınan damarların sayısı ve yararları hakkında Kāmilu’ṣ-Ṣınāʿati’ṭ-Ṭıbbiyye’de verdiği bilgiler, Aeginalı Paulus’un Epitome eserinde yer alanlarla kısmen benzeşmekle birlikte, daha derinlemesine ve ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Bu konuya ilişkin incelenen tüm eserlerde, humoral patoloji teorisinin ilkeleri çerçevesinde benzer ifadelere rastlanmıştır. Bununla birlikte, ʿAlī ʿAbbās’ın eski kaynakları bir araya getirerek, kendi gözlem ve deneyimlerinden de yararlanarak özgün bir makale yazmaya çalıştığı değerlendirilmektedir.
- Open Access
- 31 January 2025
- Published by Mersin Universitesi Tip Fakultesi Lokman Hekim Tip Tarihi ve Folklorik Tip Dergisi in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
- Vol. 15 (1) , 183-197
Homeros Destanlarında Geçen Δίκη (Dike)/Hak Kavramının Bazı Etik ve Adalet Kuramları Açısından İncelenmesi
Amaç: Bu çalışmada, Homeros’un (MÖ VIII.yüzyıl) Ἰλιάς (Ilias)/İlyada ve Ὀδύσσεια/Odysseia adlı destanlarında geçen Δίκη (Dike)/hak kavramı üzerine odaklanılmıştır. Bu bağlamda, Homeros toplumu içinde yaşanmış hak kavramıyla ilgili söylem ve uygulamalar, yaşanan anlaşmazlıklar, hak arayışları, sözel çözüm yöntemleri ve uygulanan sözel cezalar irdelenerek hangi etik ve adalet kuramların ilk örneklerini oluşturduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Hak kavramı, hukuki bir terim olsa da uygulanan kararların doğru-yanlış, iyi-kötü olması, kavramın erdem ve değerler yönüyle de ele alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Destanlarda geçen ὕβρις (hubris)/küstahlık, aιδώs (aidos)/utanç, (τime)/onur, μέτρoν (metron)/ölçülü olma gibi kavramlar da etik açıdan ele alınmıştır. Yöntem: Çalışmada Homeros’un Ἰλιάς destanı için Azra Erhat ve A. Kadir, Ὀδύσσεια destanı için ise Azra Erhat/A. Kadir ve Ahmet Cevat Emre’nin Türkçeye kazandırdığı çalışmalar kaynak olarak kullanılmıştır. Çalışmada metin çözümlemesi yöntemine başvurularak, destanlarda geçen Δίκη kavramının anlamları incelenmiş ve bulgular kısmında sunulmuştur. Bulgular: Bu inceleme sonucunda; Δίκη kavramının hukuki anlamda haksız davranış, hüküm vermek, pay, hukuk, karar, iddia, dava; sıfat anlamı olan doğru-dürüst anlamının da etik anlamda kullanıldığı saptanmıştır. Temel etik ilkelerden olan erdem ve ödev etiği ile adaletin temel ilkelerinden olan dağıtıcı ve düzeltici adalet ilkesi göze çarpan bulgular arasındadır. Dağıtıcı adalet ilkelerinden yararcılık, liyakatçilik ve eşitlik temelli yaklaşımların da ilk örneklerine rastlanılmıştır. Sonuç: Homeros destanlarında Δίκη kavramına farklı anlamların ve değerlerin yüklendiği görülmüştür. Tek bir kavramın etik ve adalet olmak üzere iki farklı kurama kaynaklık ettiği fark edilmiştir. Homeros destanlarının, temel etik ve adalet kuramlarının ilk örneklerini içermesi bakımından özgün eserler olarak önemli bir yere sahip olduğu düşünülmektedir.
- 31 January 2025
- Published by Mersin Universitesi Tip Fakultesi Lokman Hekim Tip Tarihi ve Folklorik Tip Dergisi in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
- Vol. 15 (1) , 183-197
Open AccessHomeros Destanlarında Geçen Δίκη (Dike)/Hak Kavramının Bazı Etik ve Adalet Kuramları Açısından İncelenmesi
Amaç: Bu çalışmada, Homeros’un (MÖ VIII.yüzyıl) Ἰλιάς (Ilias)/İlyada ve Ὀδύσσεια/Odysseia adlı destanlarında geçen Δίκη (Dike)/hak kavramı üzerine odaklanılmıştır. Bu bağlamda, Homeros toplumu içinde yaşanmış hak kavramıyla ilgili söylem ve uygulamalar, yaşanan anlaşmazlıklar, hak arayışları, sözel çözüm yöntemleri ve uygulanan sözel cezalar irdelenerek hangi etik ve adalet kuramların ilk örneklerini oluşturduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Hak kavramı, hukuki bir terim olsa da uygulanan kararların doğru-yanlış, iyi-kötü olması, kavramın erdem ve değerler yönüyle de ele alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Destanlarda geçen ὕβρις (hubris)/küstahlık, aιδώs (aidos)/utanç, (τime)/onur, μέτρoν (metron)/ölçülü olma gibi kavramlar da etik açıdan ele alınmıştır. Yöntem: Çalışmada Homeros’un Ἰλιάς destanı için Azra Erhat ve A. Kadir, Ὀδύσσεια destanı için ise Azra Erhat/A. Kadir ve Ahmet Cevat Emre’nin Türkçeye kazandırdığı çalışmalar kaynak olarak kullanılmıştır. Çalışmada metin çözümlemesi yöntemine başvurularak, destanlarda geçen Δίκη kavramının anlamları incelenmiş ve bulgular kısmında sunulmuştur. Bulgular: Bu inceleme sonucunda; Δίκη kavramının hukuki anlamda haksız davranış, hüküm vermek, pay, hukuk, karar, iddia, dava; sıfat anlamı olan doğru-dürüst anlamının da etik anlamda kullanıldığı saptanmıştır. Temel etik ilkelerden olan erdem ve ödev etiği ile adaletin temel ilkelerinden olan dağıtıcı ve düzeltici adalet ilkesi göze çarpan bulgular arasındadır. Dağıtıcı adalet ilkelerinden yararcılık, liyakatçilik ve eşitlik temelli yaklaşımların da ilk örneklerine rastlanılmıştır. Sonuç: Homeros destanlarında Δίκη kavramına farklı anlamların ve değerlerin yüklendiği görülmüştür. Tek bir kavramın etik ve adalet olmak üzere iki farklı kurama kaynaklık ettiği fark edilmiştir. Homeros destanlarının, temel etik ve adalet kuramlarının ilk örneklerini içermesi bakımından özgün eserler olarak önemli bir yere sahip olduğu düşünülmektedir.
- Open Access
- 30 December 2024
- Published by Pera Yayıncılık Hizmetleri in European Journal of Therapeutics
- Vol. 30 (6) , 910-922
Abu Bakr Muhammad al-Razi’s, a Distinguished Physician in Point of Knowledge and Experience, About the Cases That Happened to Him
Objective: The aim of this study is to show the medical experience and practices in the third chapter of titled “About the Cases that happened to Razi” of the book titled Abubetri Rhazae Maomethi scientia peritiaque insignis medici in libros Aphorismorum, sive secretorum medicinalium Gerardo Toletano Cremonensi Interprete/The Knowledge and Experience of the Distinguished Physician’s in the Book of Aphorisms or The Secrets of Medicine of Abu Bakr Muhammad Razi Interpreted by Gerard of Cremona From Toledo which is situated in pages 517-546 of his book titled Abubetri Rhazae Maomethi, ob usum experientiamque multiplicem, et ob certissimas ex demostrationibus logicis indicationes, ad omnes praeter naturam affectus, atque etiam propter remediorum uberrimam materiam…quibus nihil utilius ad actus practicos extat, omnia enim penitus quae habet aut obscuriora, aut Galenus fusiora, fidellissime doctissimeque exponit, & in lucem profert of which contains the works of Abu Bakr Muhammad Zakariyya al-Razi’s translated into Latin. Methods: Based on the 1544 Basel edition of the mentioned work, the relevant section was translated from Western Medieval Latin into Turkish. Then translated into English on the basis of the Turkish text. In the light of the data obtained, Razi’s approaches to case narratives were evaluated with the approaches of his predecessors, Hippocrates and Galen, and the case narratives in his own works. During the discussion, basic sources of medical history, the works of his predecessors Hippocrates and Galen, Razi’s own works and modern sources have been used. Results: As a result of the evaluation, in the cases narrated by Razi, there are people from different social groups such as Razi himself, the ruler, his friend and the slave. Findings such as the diseases that caused the case narratives, the treatment methods applied for these diseases, the presence of a negative opinion towards the physician, the feeling of trust between the physician and the patient, instant clinical observations and the duration of treatment have been obtained. Conclusion: In Razi’s case narratives, it has seen that he was influenced by the theoretical knowledge and practices of his predecessors, Hippocrates and Galen. In the case narratives presented by Razi, it has been noticed that while the patient group consisted of different people, some cases based on complaints such as paralysis, swelling, heat stroke, discharge, stomach pain and burning were repeated. In these narratives, it can be said that Razi’s style is dominated by clarity, comprehensibility and simplicity.
- 30 December 2024
- Published by Pera Yayıncılık Hizmetleri in European Journal of Therapeutics
- Vol. 30 (6) , 910-922
Open AccessAbu Bakr Muhammad al-Razi’s, a Distinguished Physician in Point of Knowledge and Experience, About the Cases That Happened to Him
Objective: The aim of this study is to show the medical experience and practices in the third chapter of titled “About the Cases that happened to Razi” of the book titled Abubetri Rhazae Maomethi scientia peritiaque insignis medici in libros Aphorismorum, sive secretorum medicinalium Gerardo Toletano Cremonensi Interprete/The Knowledge and Experience of the Distinguished Physician’s in the Book of Aphorisms or The Secrets of Medicine of Abu Bakr Muhammad Razi Interpreted by Gerard of Cremona From Toledo which is situated in pages 517-546 of his book titled Abubetri Rhazae Maomethi, ob usum experientiamque multiplicem, et ob certissimas ex demostrationibus logicis indicationes, ad omnes praeter naturam affectus, atque etiam propter remediorum uberrimam materiam…quibus nihil utilius ad actus practicos extat, omnia enim penitus quae habet aut obscuriora, aut Galenus fusiora, fidellissime doctissimeque exponit, & in lucem profert of which contains the works of Abu Bakr Muhammad Zakariyya al-Razi’s translated into Latin. Methods: Based on the 1544 Basel edition of the mentioned work, the relevant section was translated from Western Medieval Latin into Turkish. Then translated into English on the basis of the Turkish text. In the light of the data obtained, Razi’s approaches to case narratives were evaluated with the approaches of his predecessors, Hippocrates and Galen, and the case narratives in his own works. During the discussion, basic sources of medical history, the works of his predecessors Hippocrates and Galen, Razi’s own works and modern sources have been used. Results: As a result of the evaluation, in the cases narrated by Razi, there are people from different social groups such as Razi himself, the ruler, his friend and the slave. Findings such as the diseases that caused the case narratives, the treatment methods applied for these diseases, the presence of a negative opinion towards the physician, the feeling of trust between the physician and the patient, instant clinical observations and the duration of treatment have been obtained. Conclusion: In Razi’s case narratives, it has seen that he was influenced by the theoretical knowledge and practices of his predecessors, Hippocrates and Galen. In the case narratives presented by Razi, it has been noticed that while the patient group consisted of different people, some cases based on complaints such as paralysis, swelling, heat stroke, discharge, stomach pain and burning were repeated. In these narratives, it can be said that Razi’s style is dominated by clarity, comprehensibility and simplicity.
- Open Access
- 30 September 2024
- Published by Mersin Universitesi Tip Fakultesi Lokman Hekim Tip Tarihi ve Folklorik Tip Dergisi in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
- Vol. 14 (3) , 489-497
Orta Çağ’da İslam dünyasında yazılmış eserlerde “Çiçek ve Kızamık” üzerine-Gerileme Dönemi-II: Kitābu’t-Teysīr fī’l-Mudāvāt ve’t-Tedbīr
Amaç: Bu çalışmada Orta Çağ’da İslam bilimi ve tıbbının “Gerileme Dönemi” olarak kabul edilen zaman diliminin en göze batan hekimlerinden birisi olan Ebū Mervān ʿAbdu’l-Melik b. Ebī’l-ʿAlā b. Zuhr’un Kitābu’t-Teysīr fī’l-Mudāvāt ve’t-Tedbīr adlı ünlü eserinde çiçek ve kızamık üzerine yazılmış olan bölümün Türkçeye çevrilerek incelenmesi ve Türk tıp tarihi literatürüne kazandırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Ebū Mervān ʿAbdu’l-Melik b. Zuhr’un Kitābu’t-Teysīr fī’l-Mudāvāt ve’t-Tedbīr adlı eserinin 1983 yılında Dımaşk (Şam)’ta ve 1991 yılında Rabat’ta basılan Arapça nüshalarının yanında birisi Paravicius tarafından çevrilmiş ve 1530 yılında Venedik’te basılmış olan Latince bir nüshası ile diğeri Capualı John tarafından Latinceye çevrilen ve Paris’te Bibliothèque interuniversitaire de santé’de bulunan yazma bir nüshası (MS 5119) incelenmiştir. Rabat’ta basılan Arapça metin temel alınarak Şam’da basılan Arapça metinle karşılaştırılmıştır. Çiçek ve kızamık ile ilgili bölüm Arapça metin temel alınarak ve Latince metinle karşılaştırılarak makalenin yazarları tarafından Türkçeye çevrilmiş, Arapça metinle Latince metin arasındaki farklılıklar dipnotlarda gösterilerek, yazının Bulgular bölümünde sunulmuş ve dönemin literatürü eşliğinde Tartışma bölümünde değerlendirilmiştir. Bulgular: Çiçek ve kızamık ile ilgili bölümün eserin Arapça versiyonunda “el-cederī ve’l-ḥaṣbe”, Latince versiyonunda “De variolis et morbillis” başlığı altında yer aldığı görülmüştür. İbn Zuhr’un çiçek ve kızamık hakkında verdiği bilgiler dönemin yerleşik tıbbi paradigması humoral patoloji teorisiyle uyumludur. Sonuç: İbn Zuhr’un çiçek ve kızamık hakkında, öncüllerinin eserlerinde yer alan bilgileri alıntılamaktan ya da tekrarlamaktan daha çok kişisel deneyimlerini ve tedavi önerilerini ön plana çıkardığı ve sunduğu görülmektedir.
- 30 September 2024
- Published by Mersin Universitesi Tip Fakultesi Lokman Hekim Tip Tarihi ve Folklorik Tip Dergisi in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
- Vol. 14 (3) , 489-497
Open AccessOrta Çağ’da İslam dünyasında yazılmış eserlerde “Çiçek ve Kızamık” üzerine-Gerileme Dönemi-II: Kitābu’t-Teysīr fī’l-Mudāvāt ve’t-Tedbīr
Amaç: Bu çalışmada Orta Çağ’da İslam bilimi ve tıbbının “Gerileme Dönemi” olarak kabul edilen zaman diliminin en göze batan hekimlerinden birisi olan Ebū Mervān ʿAbdu’l-Melik b. Ebī’l-ʿAlā b. Zuhr’un Kitābu’t-Teysīr fī’l-Mudāvāt ve’t-Tedbīr adlı ünlü eserinde çiçek ve kızamık üzerine yazılmış olan bölümün Türkçeye çevrilerek incelenmesi ve Türk tıp tarihi literatürüne kazandırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Ebū Mervān ʿAbdu’l-Melik b. Zuhr’un Kitābu’t-Teysīr fī’l-Mudāvāt ve’t-Tedbīr adlı eserinin 1983 yılında Dımaşk (Şam)’ta ve 1991 yılında Rabat’ta basılan Arapça nüshalarının yanında birisi Paravicius tarafından çevrilmiş ve 1530 yılında Venedik’te basılmış olan Latince bir nüshası ile diğeri Capualı John tarafından Latinceye çevrilen ve Paris’te Bibliothèque interuniversitaire de santé’de bulunan yazma bir nüshası (MS 5119) incelenmiştir. Rabat’ta basılan Arapça metin temel alınarak Şam’da basılan Arapça metinle karşılaştırılmıştır. Çiçek ve kızamık ile ilgili bölüm Arapça metin temel alınarak ve Latince metinle karşılaştırılarak makalenin yazarları tarafından Türkçeye çevrilmiş, Arapça metinle Latince metin arasındaki farklılıklar dipnotlarda gösterilerek, yazının Bulgular bölümünde sunulmuş ve dönemin literatürü eşliğinde Tartışma bölümünde değerlendirilmiştir. Bulgular: Çiçek ve kızamık ile ilgili bölümün eserin Arapça versiyonunda “el-cederī ve’l-ḥaṣbe”, Latince versiyonunda “De variolis et morbillis” başlığı altında yer aldığı görülmüştür. İbn Zuhr’un çiçek ve kızamık hakkında verdiği bilgiler dönemin yerleşik tıbbi paradigması humoral patoloji teorisiyle uyumludur. Sonuç: İbn Zuhr’un çiçek ve kızamık hakkında, öncüllerinin eserlerinde yer alan bilgileri alıntılamaktan ya da tekrarlamaktan daha çok kişisel deneyimlerini ve tedavi önerilerini ön plana çıkardığı ve sunduğu görülmektedir.
- 2 July 2024
- Published by Gülhane Tıp Tarihi ve Tıp Etiği Dergisi in GÜLHANE TIP TARİHİ VE TIP ETİĞİ DERGİSİ
- p. 26-37
On Smallpox and Measles according to works of the Islamic world in the Middle Ages-Age of Decline-I: Kitāb al-Mukhtārāt fī al-Ṭibb
Objective: The aim of this study was to analyze the chapters on smallpox and measles in the Kitāb al-Mukhtārāt fī al-Ṭibb of Muhadhdhab al-dīn b. Hubal al-Baghdādī, one of the most important authors of the Islamic world in the Middle Ages, by translating them into Turkish and introducing them into the Turkish medical history literature. Materials and Methods: This study analyzed a printed copy of Muhadhdhab al-dīn b. Hubal al-Baghdādī’s Kitāb al-Mukhtārāt fī al-Ṭibb and a manuscript copy in İstanbul, Süleymaniye Manuscript Library, Fatih Collection, No. 3632. The sections of the work on smallpox and measles were translated from Arabic into Turkish by the author of the article and presented in the Results section of the article. In the Discussion section of the article, the information presented in the findings section is compared and evaluated with the information on the subject in the relevant literature of the period. Results: In the fourth volume of the printed copy of Kitāb al-Mukhtārāt fī al-Ṭibb and the fourth volume of the manuscript, there are two chapters (faṣl) on smallpox and measles. One of them is titled “Chapter on smallpox and measles/faṣl fī al-jadarī wa l-ḥaṣba” and the other is titled “The chapter on removing the scars of ulcers, measles and smallpox/faṣl fī qalʿ āthār al-jadarī wa l-ḥaṣba wa l-qurūḥ”. Conclusion: Al-Baghdādī’s writings appear to be in the context of the theory of humoral pathology, the medical paradigm of his time, and are similar to the information contained in the works of his predecessors. In writing these chapters, Ibn Hubel seems to have relied on the relevant chapters in ʿAlī b. al-ʿAbbās al-Majūsī’s Kāmīl al-Ṣınāʿa al-Ṭibbiyya and al-Rāzī’s al-Manṣūrī fī al-Ṭibb rather than Abū Bakr Muḥammad b. Zakariyyā al-Rāzī’s Kitāb al-Jadarī wa al-Ḥaṣba and Kitāb al-Ḥāwī fī al-Ṭibb and Ibn Sīnā’s Kitāb al-Qānun fī al-Ṭibb, where the subject of “smallpox and measles” is discussed in detail. It is noticeable that Ibn Hubel summarized the information in Kāmīl al-Ṣināʿa al-Ṭibbiyya in the pre-treatment section and mostly in al-Manṣūrī fī al-Ṭibb in the section on treatment, while avoiding detailed etiological explanations.
- 2 July 2024
- Published by Gülhane Tıp Tarihi ve Tıp Etiği Dergisi in GÜLHANE TIP TARİHİ VE TIP ETİĞİ DERGİSİ
- p. 26-37
On Smallpox and Measles according to works of the Islamic world in the Middle Ages-Age of Decline-I: Kitāb al-Mukhtārāt fī al-Ṭibb
Objective: The aim of this study was to analyze the chapters on smallpox and measles in the Kitāb al-Mukhtārāt fī al-Ṭibb of Muhadhdhab al-dīn b. Hubal al-Baghdādī, one of the most important authors of the Islamic world in the Middle Ages, by translating them into Turkish and introducing them into the Turkish medical history literature. Materials and Methods: This study analyzed a printed copy of Muhadhdhab al-dīn b. Hubal al-Baghdādī’s Kitāb al-Mukhtārāt fī al-Ṭibb and a manuscript copy in İstanbul, Süleymaniye Manuscript Library, Fatih Collection, No. 3632. The sections of the work on smallpox and measles were translated from Arabic into Turkish by the author of the article and presented in the Results section of the article. In the Discussion section of the article, the information presented in the findings section is compared and evaluated with the information on the subject in the relevant literature of the period. Results: In the fourth volume of the printed copy of Kitāb al-Mukhtārāt fī al-Ṭibb and the fourth volume of the manuscript, there are two chapters (faṣl) on smallpox and measles. One of them is titled “Chapter on smallpox and measles/faṣl fī al-jadarī wa l-ḥaṣba” and the other is titled “The chapter on removing the scars of ulcers, measles and smallpox/faṣl fī qalʿ āthār al-jadarī wa l-ḥaṣba wa l-qurūḥ”. Conclusion: Al-Baghdādī’s writings appear to be in the context of the theory of humoral pathology, the medical paradigm of his time, and are similar to the information contained in the works of his predecessors. In writing these chapters, Ibn Hubel seems to have relied on the relevant chapters in ʿAlī b. al-ʿAbbās al-Majūsī’s Kāmīl al-Ṣınāʿa al-Ṭibbiyya and al-Rāzī’s al-Manṣūrī fī al-Ṭibb rather than Abū Bakr Muḥammad b. Zakariyyā al-Rāzī’s Kitāb al-Jadarī wa al-Ḥaṣba and Kitāb al-Ḥāwī fī al-Ṭibb and Ibn Sīnā’s Kitāb al-Qānun fī al-Ṭibb, where the subject of “smallpox and measles” is discussed in detail. It is noticeable that Ibn Hubel summarized the information in Kāmīl al-Ṣināʿa al-Ṭibbiyya in the pre-treatment section and mostly in al-Manṣūrī fī al-Ṭibb in the section on treatment, while avoiding detailed etiological explanations.