Dönüşüm Kaynaklı Plastisite (TRIP) ve Üçüncü Nesil İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler Üzerine Bir İnceleme
Open Access
- 30 June 2023
- journal article
- review article
- Published by Uluslararasi Muhendislik Arastirma ve Gelistirme Dergisi in Uluslararası Muhendislik Arastirma ve Gelistirme Dergisi
Abstract
Elektrikli araçların kullanımı artarken araçların ağırlığının azaltılması ise yakıt tasarrufu için elzemdir. Bu ise sacların kesit kalınlığının azaltılması ile mümkündür. Araç ağırlığının yaklaşık %70’ini demir esaslı malzemeler oluşturduğundan bu yolla büyük oranda ağırlık tasarrufu yapılabilmektedir. İnce sacların çarpışma anında yeterince koruyamama riski vardır. Bu yüzden araştırmalar hem yüksek mukavemet hem de şekillendirilebilirlik dengesi sunan İleri Yüksek Mukavemetli Çelikler (İYMÇ) üzerinde yoğunlaşmıştır. Özellikle, 3. Nesil İYMÇ’ler araştırmacıların ilgisini çekmektedir. Bunlar birinci nesilden daha yüksek mekanik özellikler vadederken, 2. Nesile kıyasla ucuzdurlar. 3. Nesil İYMÇ’ler genellikle çok fazlı mikroyapıya sahiptir ve fazların mikroyapıda bulundukları oranda çeliğin özelliklerini etkilemektedirler. Böylece farklı özelliklere sahip fazların sinerjetik etkisi ile çeliğin özellikleri istenildiği gibi ayarlanabilmektedir. Bu fazların içerisinde kalıntı östenit (KÖ) fazı, bu fazın miktarı ve kararlılığı önemlidir. Yüksek miktarda ve iyi kararlılığa sahip KÖ, deformasyon ile aşama aşama martensite dönüşerek plastik kararsızlığı yüksek gerinim bölgelerine ötelemekte ve çeliğin hasara uğramasını geciktirmektedir. Bu mekanizma TRIP etkisi olarak adlandırılmaktadır. Bu durum çeliklerin yüksek mekanik özelliklere sahip olmasının başlıca sebebidir. Yapılan bu inceleme ile TRIP mekanizması, dönüşüm kinetiği ve KÖ kararlılığını etkileyen faktörler incelenmiştir. 3. Nesil İYMÇ’lerinden Su Verme ve Paylaştırma Çelikleri, Orta Mn’lı Çelikler ve Karbürsüz Beynitik Çelikler irdelenerek termomekanik ve ısıl işlem süreçlerinin mikroyapıya etkisi açıklanmıştır.Keywords
This publication has 99 references indexed in Scilit:
- Extension of the Martensite Transformation Temperature Relation to Larger Alloying Elements and ContentsAdvanced Engineering Materials, 2013
- Design of cold rolled and continuous annealed carbide-free bainitic steels for automotive applicationMaterials & Design (1980-2015), 2013
- Microstructure and mechanical properties of Fe–0.2C–5Mn steel processed by ART-annealingMaterials Science and Engineering: A, 2011
- Austenite stabilization through manganese enrichmentScripta Materialia, 2011
- Structure–properties relationship in TRIP steels containing carbide-free bainiteCurrent Opinion in Solid State and Materials Science, 2004
- TRIP-Assisted Steels?ISIJ International, 2002
- Influence of rolling of TRIP steel in the intercritical region on the stability of retained austeniteJournal of Materials Processing Technology, 1999
- Driving force for martensitic transformation in steelsMetal Science, 1981
- Thermodynamic extrapolation and martensite-start temperature of substitutionally alloyed steelsMetal Science, 1981
- Partial dislocations on the {110} planes in the B.C.C. lattice and the transition of the F.C.C. into the B.C.C. latticeActa Metallurgica, 1964