Abstract
Her toplumda olduğu gibi İran’da da kadınlar tarih boyunca erkeklerle birlikte çeşitli alanlarda varlık göstermişlerdir. Ancak kadınların toplumsal hayattaki rolleri, çoğunlukla erkeklere kıyasla ikinci planda kalmış; kamusal alandaki etkileri sınırlı düzeyde olmuştur. Kadınlar, özellikle ev içindeki özel alanlarda yaşamlarını sürdürdükleri için, kamuya açık sosyal alanlardan, kimi zaman erkeklerin isteği üzerine bilinçli bir şekilde, kimi zaman da aile yaşamının sorumlulukları nedeniyle istemeden uzak kalmışlardır. Kaçar Hanedanlığı döneminde, İran’ın Avrupa ülkeleriyle artan diplomatik ve kültürel etkileşimi ile birlikte, özellikle İngiltere ve Rusya’nın İran üzerindeki sömürgeci baskıları, toplumsal yapıda çeşitli dönüşümlere yol açmıştır. Bu süreçten İranlı kadınlar da doğrudan etkilenmiş; kadın kimliğinde sosyal, kültürel ve zihinsel düzeyde bazı değişimler meydana gelmiştir. Avrupa ile kurulan temaslar, kadınların geleneksel rollerine yönelik sorgulamaları tetikleyerek, toplumsal cinsiyet normlarının tartışılmasına zemin hazırlamıştır. Bu süreçte, farklı kadın grupları kolektif eylemlere yönelmişlerdir. Bu çalışmada, öncelikle İran’da kadınların toplumsal statüleri ve sosyal yaşamları ele alınmış, ardından Meşrutiyet Hareketi öncesi toplumsal hareketlerden biri olan ekmek kıtlığı sırasında kadınların üstlendikleri roller detaylı bir şekilde incelenmiştir.

This publication has 4 references indexed in Scilit: