TÜRKİYE’DE ERİŞİLEBİLİRLİK VAR MI YOK MU? GÖRME ENGELLİ BİREYLERİN DENEYİMLERİNDEN ÖĞRENMEK
- 18 May 2026
- journal article
- Published by Cukurova Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu Dergisi in Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
- Vol. 35
Abstract
Bu araştırmada, görme engelli bireylerin Türkiye’de erişilebilirliğe dair görüş ve deneyimlerini belirlemek amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik desen kullanılarak yürütülen çalışmada, sivil toplum çatısı altında veya bireysel olarak erişilebilirlik mücadelesi veren 22 görme engelli bireyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ve sosyodemografik bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma bulguları, görme engelli bireylerin erişilebilirliği eşitlik, bağımsızlık ve özgürlük kavramlarıyla ilişkilendirdiklerini ortaya koymuştur. Türkiye’de erişilebilirliğin yalnızca sarı çizgiler ve rampalar gibi basit mimari çözümlerden ibaret olarak görüldüğü de tespit edilmiştir. Ayrıca, erişilebilirlikle ilgili mevzuat yeterli olmasına rağmen uygulamada ciddi aksaklıklar yaşandığı belirlenmiştir. Son olarak, erişilebilirlik mücadelesi yürüten derneklerin yaşadıkları en büyük zorlukların maddi kısıtlılıklar ve engelliliği istismar eden derneklerin faaliyetleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, erişilebilirliğe dair toplumsal farkındalığın artırılması için eğitim ve bilinçlendirme programlarının hayata geçirilmesi, erişilebilirlik uygulamalarının planlanma sürecine engelli bireylerin aktif katılımının sağlanması ve mevzuatın uygulanmasında yaşanan aksaklıkların detaylı bir şekilde analiz edilerek çözüm odaklı bir yol haritası oluşturulması önerilmektedir.Keywords
Funding Information
- YOK (yok)
This publication has 56 references indexed in Scilit:
- Transport accessibility for wheelchair users: A qualitative analysis of inclusion and healthInternational Journal of Transportation Science and Technology, 2019
- What is Qualitative in Qualitative ResearchQualitative Sociology, 2019
- On Accessibility as a Human Right, with an Application to Media Accessibility2016
- Universal design, inclusive design, accessible design, design for all: different concepts—one goal? On the concept of accessibility—historical, methodological and philosophical aspectsUniversal Access in the Information Society, 2014
- Exploring perceptions of web accessibility: a survey approachBehaviour & Information Technology, 2013
- Designers' Attitudes Towards Disabled People and the Compliance of Public Open Places: The Case of IstanbulEuropean Planning Studies, 2010
- Student Attitudes Toward Impairment and Accessibility: an Evaluation of Awareness Training for Urban Planning StudentsVocations and Learning, 2009
- Disability, Ideology, and Quality of Life: A Bias in Biomedical Ethics2005
- The anti‐social model of disabilityDisability & Society, 2004
- Wheelchair accessibility of public buildings in the central business district of Harare, ZimbabweDisability and Rehabilitation, 2001