Yaşın Huzur Üzerindeki Etkisinde Ahlakî Özsaygının Aracı, Cinsiyetin Düzenleyici Rolü
Open Access
- 30 September 2026
- journal article
- Published by Turkish Academic Research Review in Turkish Academic Research Review - Türk Akademik Araştırmalar Dergisi [TARR]
- Vol. 11 (3) , 777-794
Abstract
Ahlakî özsaygı ile huzuru konu edinen bu çalışma aralarındaki ilişkiyi yaş ve cinsiyet değişkenleri bağlamında bütüncül bir yapı içerisinde incelemektedir. Buna göre çalışma yaşın ahlakî özsaygı aracılığıyla huzur üzerindeki rolünün cinsiyet tarafından düzenlenip düzenlenmediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın problemi “Yaşın ahlakî özsaygının aracılığıyla huzur üzerindeki dolaylı etkisi cinsiyet tarafından düzenlenmekte midir?” sorusuyla tanımlanmaktadır. Huzur ile ahlakî özsaygı ilişkisinden hareketle çalışma hem tüm modelin hem de huzur ve ahlakî özsaygı kavramlarının alan içerisindeki anlaşılırlığına katkı sağlayarak konuya açılım getirmeyi amaçlamakta, bu model, kavramlar ve ilişkileri üzerinden ileri çalışmalara katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Çalışmada veri toplamak için ahlakî özsaygı ve huzur ölçekleri kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 615 yetişkin oluşturmaktadır. Yaşın ahlakî özsaygı aracılığıyla huzura dolaylı etkisinin anlamlı olduğu ve güven aralığını sağladığı tespit edilmiştir. Toplam etkinin de anlamlı olduğu ve güven aralığını sağladığı tespit edilmiştir. Yaşın ahlakî özsaygı üzerindeki etkisinde cinsiyetin düzenleyici rolünün olup olmadığını bulgulamak için yapılan analiz sonucunda; yaş ile ahlakî özsaygı arasında anlamlı ve pozitif yönde, cinsiyet ile ahlakî özsaygı arasında anlamlı ve negatif yönde etki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yaş ile cinsiyet arasındaki etkileşimin ahlakî özsaygı üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı ve güven aralığını sağlamadığı görülmektedir. Düzenleyici rol analizine göre; doğrudan etkinin anlamlı ve güven aralığını sağladığı görülmektedir. Cinsiyet tarafından düzenlenen koşullu dolaylı etkinin kadınlar için güven aralığını sağladığı ancak erkekler için güven aralığını sağlamadığı tespit edilmiştir. Ayrıca düzenleyici etkinin de güven aralığını sağlamadığı tespit edilmiştir. Düzenleyici etkiye ilişkin analiz sonucunda, yaş ve cinsiyet etkileşiminin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Gelecek araştırmaların farklı kültürlerde, daha dar bir yaş aralığını kapsayan ve boylamsal süreçlerle gerçekleştirilmesi tavsiye edilmektedir.Keywords
This publication has 44 references indexed in Scilit:
- The Development of a Moral Compass: Exploring Age and Gender Differences in Moral Foundations In Early and Mid‐AdolescenceJournal of Adolescence, 2025
- The Role of ‘Peace of Mind’ and ‘Meaningfulness’ as Psychological Concepts in Explaining Subjective Well-beingJournal of Happiness Studies, 2022
- Appraisal self-respect: Scale validation and construct implicationsCurrent Psychology, 2022
- When men and women differ in self-esteem and when they don’t: A meta-analysisJournal of Research in Personality, 2016
- Empathy: Gender effects in brain and behaviorNeuroscience & Biobehavioral Reviews, 2014
- The Construct and Measurement of Peace of MindJournal of Happiness Studies, 2012
- Cultural variation in affect valuation.Journal of Personality and Social Psychology, 2006
- Conditional volatility, skewness, and kurtosis: existence, persistence, and comovementsJournal of Economic Dynamics and Control, 2003
- Getting older, getting better? Personal strivings and psychological maturity across the life span.Developmental Psychology, 2001
- Gender differences in moral orientation: A meta-analysis.Psychological Bulletin, 2000