SESoner Ercan

Soner Ercan

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Soner Ercan has a total of 4 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • From spiritual well-being to psychological resilience: The mediating roles of self-control and dispositional hope

    by Soner Ercan, Aydın Söylemez

    Psychological resilience has increasingly become indispensable in today’s world, which is challenged by destructive conditions such as wars, infectious diseases, and natural disasters. Spiritual well-being, psychological resilience, hope, and self-control are central constructs within positive psychology, extensively studied in both clinical and general populations. While prior research has predominantly focused on individuals with illnesses, these constructs are relevant across all individuals, including university students. The present study investigates the relationships among spiritual well-being, psychological resilience, and the potential mediating roles of self-control and dispositional hope. Building on theoretical frameworks the study hypothesizes that higher levels of spiritual well-being are associated with greater psychological resilience, and that self-control and dispositional hope serially mediate this association. Data were collected from university students who had a mean age of 22.35 years (SD = 5.15) through validated self-report measures assessing spiritual well-being, psychological resilience, dispositional hope, and self-control. The serial mediation model demonstrated an adequate fit to the data. Spiritual well-being was not directly related to psychological resilience; rather, its effect was fully transmitted (indirect-only) through self-control and dispositional hope, with self-control influencing resilience serially via dispositional hope. By extending research on positive psychological constructs beyond clinical contexts, this study contributes to a comprehensive understanding of how individual strengths support adaptive coping and personal growth, providing implications for interventions aimed at promoting mental health and well-being among university students.

  • Open Access

    Yaşın Huzur Üzerindeki Etkisinde Ahlakî Özsaygının Aracı, Cinsiyetin Düzenleyici Rolü

    by Soner Ercan, Soner Özcan

    Ahlakî özsaygı ile huzuru konu edinen bu çalışma aralarındaki ilişkiyi yaş ve cinsiyet değişkenleri bağlamında bütüncül bir yapı içerisinde incelemektedir. Buna göre çalışma yaşın ahlakî özsaygı aracılığıyla huzur üzerindeki rolünün cinsiyet tarafından düzenlenip düzenlenmediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın problemi “Yaşın ahlakî özsaygının aracılığıyla huzur üzerindeki dolaylı etkisi cinsiyet tarafından düzenlenmekte midir?” sorusuyla tanımlanmaktadır. Huzur ile ahlakî özsaygı ilişkisinden hareketle çalışma hem tüm modelin hem de huzur ve ahlakî özsaygı kavramlarının alan içerisindeki anlaşılırlığına katkı sağlayarak konuya açılım getirmeyi amaçlamakta, bu model, kavramlar ve ilişkileri üzerinden ileri çalışmalara katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Çalışmada veri toplamak için ahlakî özsaygı ve huzur ölçekleri kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 615 yetişkin oluşturmaktadır. Yaşın ahlakî özsaygı aracılığıyla huzura dolaylı etkisinin anlamlı olduğu ve güven aralığını sağladığı tespit edilmiştir. Toplam etkinin de anlamlı olduğu ve güven aralığını sağladığı tespit edilmiştir. Yaşın ahlakî özsaygı üzerindeki etkisinde cinsiyetin düzenleyici rolünün olup olmadığını bulgulamak için yapılan analiz sonucunda; yaş ile ahlakî özsaygı arasında anlamlı ve pozitif yönde, cinsiyet ile ahlakî özsaygı arasında anlamlı ve negatif yönde etki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yaş ile cinsiyet arasındaki etkileşimin ahlakî özsaygı üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı ve güven aralığını sağlamadığı görülmektedir. Düzenleyici rol analizine göre; doğrudan etkinin anlamlı ve güven aralığını sağladığı görülmektedir. Cinsiyet tarafından düzenlenen koşullu dolaylı etkinin kadınlar için güven aralığını sağladığı ancak erkekler için güven aralığını sağlamadığı tespit edilmiştir. Ayrıca düzenleyici etkinin de güven aralığını sağlamadığı tespit edilmiştir. Düzenleyici etkiye ilişkin analiz sonucunda, yaş ve cinsiyet etkileşiminin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Gelecek araştırmaların farklı kültürlerde, daha dar bir yaş aralığını kapsayan ve boylamsal süreçlerle gerçekleştirilmesi tavsiye edilmektedir.

  • Boykotta Dinî Motivasyonlar Ölçeği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

    by Soner Ercan, Orhan Gürsu

    Modern dünyada tüketici davranışlarını etkileyen önemli dinamiklerden biri boykottur. Bireylerin siyasi, sosyal veya ahlaki tepkilerini ortaya koyma aracı olan boykotun, geri planında çok çeşitli faktörlerden etkile-nen motivasyonlar bulunmaktadır. Din, bireyin hayatını ve karar alma süreçlerini derinden etkilemektedir. Bu bağlamda, dinî motivasyonun boykottaki yeri anlaşılması gereken önemli bir konu olarak öne çıkmaktadır. Çalışmanın problemi, “Boykotta dinî motivasyonları ölçebilecek ölçme araçları geliştirilebilir mi?” sorusu-dur. Çalışmanın amacı, boykotta dinî motivasyonları ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Alan yazında; boykot ile ilgili araştırmalar yapılmış olsa da doğrudan boykotta dinî motivasyonları ölçmeye yönelik herhangi bir ölçek geliştirme araştırması bulunmamaktadır. Çalışma, alan yazında bulunan bu boşluğu doldurarak boykot için ifade edilen dinî motivasyonu somut bir şekilde göz önüne sererek gelecek araştırmalara özgün bir katkı sunmayı hedeflemektedir. Çalışma nicel yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubuna kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. Ölçeğin 31 maddelik ilk hâli 231 kişiye uygulanmış ve Açımlayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. İkinci aşamada 250 kişilik yeni çalışma grubu ile Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmış, 7 maddeli ve tek faktörlü yapısı ile ölçeğin son hâline ulaşılmıştır. 1. çalışma grubunun yaş ortalaması 37,11 (min.19, maks.64, ss. 10,975); 2. çalışma grubunun yaş ortalaması 40,10 (min.20, maks.63, ss. ,695) olarak bulgulanmıştır. Ölçek 5’li Likert tipinde olup, ölçekten alınabilecek toplam puan 7 ile 35 arasında değişmektedir. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçeğin sahip olduğu değerler; χ2/df=2,275; RMSEA=,072; GFI=,969; NFI=,990; AGFI=,928; CFI=, 994; IFI=,994; TLI=,990; SRMR=,0081; CR=,97; AVE=,87 olarak tespit edilmiştir. Ölçeğin 18 yaş üzeri bireylere uygulanabilecek ve geçerli-güvenilir bir yapıda olduğu görülmektedir.

  • Open Access

    Sosyal Medyada Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) ile Sosyal Medya Tükenmişliği Arasındaki İlişkide Manevi Dayanıklılığın Düzenleyici Rolü

    by Soner Ercan

    Çalışmada, FoMO ile sosyal medya tükenmişliğine karşı çözüm yollarından biri olabilecek manevi dayanıklılık kavramının rolünün tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışma manevi dayanıklılığı koruyucu bir faktör, düzenleyici değişken olarak incelemektedir. Bununla birlikte çalışma manevi dayanıklılığın düzenleyici değişken olarak rol aldığında işlevini test ederek gelecek araştırmalara destek vermeyi hedeflemektedir. Çalışmanın ana problemi “Sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusu ile sosyal medya tükenmişliği arasındaki ilişkide manevi dayanıklılığın düzenleyici rolü var mıdır?” şeklindedir. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden düzenleyici model ile gerçekleştirilmiştir. Sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO) bağımsız değişken, sosyal medya tükenmişliği bağımlı değişken, manevi dayanıklılık düzenleyici değişken olarak ele alınmıştır. Çalışmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 385 birey oluşturmaktadır (x̄=35.35, ss=11.97, erkek=191, kadın=194). Veri toplama araçları olarak; Sosyal Medyada Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği, Sosyal Medya Tükenmişlik Ölçeği, Manevi Dayanıklılık Ölçeği (MDÖ-9) ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. FoMO ile manevi dayanıklılığın etkileşimi ile sosyal medya tükenmişliğinin %10’u açıklanmaktadır. FoMO ile sosyal medya tükenmişliği arasında anlamlı ve güven aralığının sağlandığı bir ilişki tespit edilmiştir (β=.19; LLCI=.11; ULCI=.26; t=5.19;p=.000). Manevi dayanıklılık ile sosyal medya tükenmişliği arasında anlamlı ve güven aralığının sağlandığı bir ilişki tespit edilmiştir (β=.08; LLCI=.01; ULCI=.15; t=2.30;p=.002). FoMO ile manevi dayanıklılık etkileşiminin anlamlı ve güven aralığının sağlandığı bir ilişki tespit edilmiştir (β=-.11; LLCI=-.42; ULCI=-.17; t=-3.17;p=.001).

  • Open Access

    Maneviyat ile Yaşam Doyumunun Gösterişçi Tüketimi Yordaması

    by Soner Ercan

    Literatürde; maneviyat, yaşam doyumu ve gösterişçi tüketim ilişkisi müstakil olarak işlenmiş olsa da bu üç kavramın birlikte değerlendirildiği araştırmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Çalışma, bu önemli boşluğu doldurmayı ve maneviyat ile yaşam doyumunun gösterişçi tüketim ilişkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma; teoride maneviyat, yaşam doyumu ve gösterişçi tüketim ilişkisini belirleyen bir model geliştirme, pratikte ise konunun paydaşlarına rehberlik etme niyetindedir. Çalışma grubunu 18-65 yaş arası bireyler oluşturmaktadır. Çalışma grubunun yaş ortalaması 43,02 olarak tespit edilmiştir (min.18, max.65, ss. 9,921). Çalışmada; Bilgi formu, Maneviyat, Gösterişçi Tüketim ve Yetişkin Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Yaş ile manevi başa çıkma, anlam arayışı, bağlantı ve gösterişçi tüketim puanlarında anlamlı farklılık bulgulanmıştır. Cinsiyet ile gösterişçi tüketim ve medeni durum ile maneviyat ölçek toplam puanı ve alt boyutlarında anlamlı farklılaşma tespit edilmemiştir. Sosyoekonomik durum ile gösterişçi tüketim ve yaş ile benlik ve iş doyumu arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Yapılan hiyerarşik regresyon analizi sonucuna göre; tabiatla uyum, manevi hoşnutluk, benlik doyumu ve aşkınlık boyutunu kapsayan modelin gösterişçi tüketimin %11,5’ini açıkladığı tespit edilmiştir. Manevi hoşnutluk ve aşkınlık boyutlarının gösterişçi tüketimi azalttığı, tabiatla uyum ve benlik doyumu boyutlarının gösterişçi tüketimi arttırdığı bulgulanmıştır. Gelecek araştırmaların; nedenselliği bulgulayan, aracı değişkenlerle, farklı yerlerde ve farklı gruplarla yapılması tavsiye edilmektedir.

  • Uluslararası Literatürde Bağımlılık ve Maneviyat Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi

    by Soner Ercan

    Bağımlılık ve maneviyat araştırmaları, birey ve toplum açısından kritik öneme sahip alanları temsil etmektedir. Farklı disiplinlerde yürütülen bağımlılık ve maneviyat araştırmaları mevcut durumun anlaşılmasını zorlaştırmaktadır. Uluslararası literatürde “maneviyat” ve “bağımlılık” anahtar kelimelerini birlikte, bibliyometrik ve tematik analiz çerçevesinde inceleyen araştırma bulunmamaktadır. Araştırmanın bulunmayışı literatürdeki boşluğa işaret etmektedir. Bu çalışma, söz konusu boşluğu gidermek amacıyla uluslararası literatürde “maneviyat” ve “bağımlılık” anahtar kelimelerini kullanan araştırmaları kendine konu edinmektedir. İfade edilen sebepler çalışmaya önem kazandırmaktadır. Mevcut araştırma sonuçlarını sayısallaştırarak genel bir fikir oluşturmak için kullanılan bibliyometrik analiz aynı zamanda çalışmanın yöntemini oluşturmaktadır. Ayrıca araştırmaların özetlerinden tematik analiz yöntemi ile genel bir fikir oluşturulmaya çalışılmaktadır. “Bağımlılık” ve “maneviyat” anahtar kelimelerini kapsayan araştırmaların eğilimleri, odak noktaları, iki anahtar kelimenin diğer anahtar kelimeler ile ilişkisi ve yıllara göre değişimi, araştırma yöntemleri, bağımlılık türleri ve program modellerinin tespit edilmesi, çalışmanın problem cümlesi olarak kabul edilmektedir. Çalışmanın kapsamı, Web of Science ve Scopus veri tabanlarında yayımlanmış araştırmalarla sınırlı olup, elde edilen verilerin çözümlenmesinde bibliyometrik analiz için VOSviewer, kelime bulutu için Voyant Tools ve tematik analizler için Maxqda kullanılmıştır. Bulgular, 2013 yılının bağımlılık ve maneviyat anahtar kelimesine sahip uluslararası yayınların en yoğun yıl olduğunu, araştırmaların büyük ölçüde Amerika Birleşik Devletleri merkezli yürütüldüğünü göstermektedir. Araştırmalar Afro-Amerikalılar, Siyah Amerikalılar, Beyaz ve Hispanik Amerikalılar, Kanada, Budist, Erkek- Kadın, HIV, Adsız Alkolikler gibi farklı gruplarla yürütülmektedir. 12 basamak, 3-S, Metadon Bakım, Annenin Umudu, Aklı ve Ruhu Çalışması, Ketamin, Maneviyat Temelli Müdahale gibi farklı program modelleri ile alkol ve uyuşturucu bağımlılığı gibi farklı bağımlılık türleri ile gerçekleştirildiği görülmektedir. Literatürün “maneviyat, tedavi ve iyileşme”, “demografik değişkenler”, “bağımlılık türleri”, “yöntemsel yaklaşımlar”, “program modelleri” ve “bağımlılığın yol açtığı stresle başa çıkmada maneviyatın rolü” gibi temalar etrafında yoğunlaştığı tespit edilmiştir. “Maneviyat” ve “bağımlılık” anahtar kelimelerinin ilişkisi ile “iyileşme” anahtar kelimesinin görünürlüğü artmaktadır. Maneviyat, bireye anlam sağlamakta ve tedavi sürecine olumlu katkıda bulunmaktadır. “Maneviyat” ve “bağımlılık” anahtar kelimelerinin “iyileşme”, “din”, “dindarlık” anahtar kelimeleri ile yoğun bir ilişki içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, uluslararası literatürde “maneviyat” ve “bağımlılık” anahtar kelimelerini içeren araştırmaları bibliyometrik ve tematik analiz yöntemiyle incelemektedir. Analiz sonucu güncel durumun profili çıkartılmaktadır. Gelecek araştırmaların dijital bağımlılık gibi farklı bağımlılık türleriyle ve farklı program modelleri geliştirilerek yürütülmesi tavsiye edilmektedir.


  • Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Tanrı Algısı ve Batıl İnanç Davranışları Üzerine Bir Araştırma

    by Soner Ercan

    Çalışmada Tanrı algısı ile batıl inanç arasındaki ilişki konu edinilmektedir. Çalışmanın amacı, bireylerin Tanrı algısı ile batıl inanç davranışlarının ilişkisinin ortaya konulması ve bu kapsamda Tanrı algısının batıl inancı yordama düzeyinin tespit edilmesidir. Bununla birlikte hem batıl inancın hem de Tanrı algısının demografik değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığının tespit edilmesi de çalışmanın bir diğer amacıdır. Çalışmanın problem cümlesi; “Tanrı Algısı Ölçeğinin (TA) (Seven Tanrı, Tanrı’ya Yönelik Olumlu Duygular, Uzak/Umursamaz Tanrı, Korkutan ve Cezalandıran Tanrı, Tanrı’ya Yönelik Olumsuz Duygular) alt boyutları, Batıl İnanç Davranışları Ölçeğinin anlamlı yordayıcısı mıdır ve aralarında bir ilişki var mıdır?” şeklindedir. Nicel yöntemin benimsendiği çalışmanın örneklemini spor bilimleri fakültesinde öğrenim gören 268 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmaya yaş ortalaması 20,72 olan katılımcıların 138’i kadın, 130’u erkek toplam 268 spor bilimleri fakültesi öğrencisi dahil edilmiştir. Çalışma 2025 yılı Mart, Nisan ve Mayıs aylarında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kişisel bilgi formu, Sporda Batıl İnanç Davranışlarına Yönelik Tutum Ölçeği ve Tanrı Algısı Ölçeği ile veri toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında normal dağılım gösterdiği için parametrik testler ve hiyerarşik regresyon ile analiz edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre; katılımcıların “Seven Tanrı alt boyutu” ve “Tanrı’ya Yönelik Olumlu Duygular alt boyutu” puanlarının yüksek; “batıl inanç”, “Uzak/Umursamaz Tanrı alt boyutu”, “Korkutan ve Cezalandıran Tanrı alt boyutu”, “Tanrı’ya Yönelik Olumsuz Duygular alt boyutu” puanlarının düşük olduğu görülmektedir. “Seven Tanrı” ile “Tanrı’ya Yönelik Olumlu Duygular alt boyutunda” kadınların; “Korkutan ve Cezalandıran Tanrı alt boyutunda” ise erkeklerin puan ortalamalarının daha yüksek olduğu ve bu yönüyle de anlamlı farklılık oluştuğu tespit edilmiştir. “Seven Tanrı” ile “Tanrı’ya Yönelik Olumlu Duygular alt boyutunda” sosyoekonomik durumu orta düzey olan bireylerin en yüksek puan ortalamalarına sahip olduğu ve bu yönüyle de anlamlı farklılık oluştuğu tespit edilmiştir. “Batıl inanç” ile “Uzak/Umursamaz Tanrı alt boyutunda” zayıf düzey ilişki; “Korkutan ve Cezalandıran Tanrı alt boyutunda” orta düzey ilişki; “Tanrı’ya Yönelik Olumsuz Duygular alt boyutunda” da orta düzey ilişki tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda; tek başına “Tanrı’ya Yönelik Olumsuz Duygular alt boyutu” batıl inancın %10,0’unu açıkladığı bulgulanmıştır. “Tanrı’ya Yönelik Olumsuz Duygular alt boyutuna”, “Korkutan ve Cezalandıran Tanrı alt boyutunun” eklenmesiyle birlikte batıl inancın açıklanma oranının %11,5’e yükseldiği tespit edilmiştir. Gelecekte yapılacak araştırmaların farklı örneklem grupları ve yöntemler ile gerçekleştirilmesi tavsiye edilmektedir.


  • Öğretmenlerde Manevi Duyarlık ve Kişisel Sorumluluk

    by Soner Ercan

    Sorumluluk kavramının etki alanı düşünüldüğünde bireyler için hayati önem taşıyan vasıflardan biri olduğu kolayca anlaşılmaktadır. Manevi duyarlık ise bireylerin gelişimi açısından gerekli görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin manevi duyarlık ve kişisel sorumluluk ilişkisini tespit etmektir. Çalışmanın problem cümlesi “Manevi Duyarlık Ölçeğinin (Farkındalık ve Gizem Duyarlılığı, Değer Duyarlılığı, Toplum Duyarlılığı) alt boyutları ile Kişisel Sorumluluk Ölçeğinin (Farkındalık, Öz Kontrol, Sosyal Duyarlılık) alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?” şeklindedir. Çalışma grubunu Aydın ili Nazilli ilçesinde bulunan resmi ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 280 öğretmen (114 erkek, 166 kadın) oluşturmaktadır. Çalışma grubuna kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. Çalışmada yazar tarafından oluşturulan bilgi formu; Tirri vd. (2006) tarafından geliştirilen, Elban ve Aslan (2022) tarafından uyarlaması yapılan Manevi Duyarlık Ölçeği ile Mergler (2007) tarafından geliştirilen, Yaşaroğlu vd. (2018) tarafından uyarlaması yapılan Kişisel Sorumluluk Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizi SPSS 25.0 paket programıyla yapılmıştır. Analiz sonucuna göre öğretmenlerin kişisel sorumluluk puanı ile manevi duyarlık puanları arasında pozitif yönde zayıf ilişki bulgulanmıştır.


  • VAROLUŞSAL ŞÜKÜR VE KANAAT ERDEMİ İLİŞKİSİ

    by Soner Ercan

    Dini emirler, bireylerin nasıl yaşaması gerektiğini ve nasıl bir birey olması gerektiğini öğretir. Dini emirler ile toplumsal kurallar, gelenek ve görenekler de iyi bir bireyin oluşumu, bireylerin kişiliklerinin gelişimi ve oluşumu için çabalar. Bütün eğitim sistemleri ve bireyin ilk eğitim aldığı ailesi de bu doğrultuda davranır. Birey yaş aldıkça erdemleri öğrenir ve bu erdemler bireyin duygularında, düşüncelerinde ve davranışlarında yer edinir ki artık bunlar bireyin kişiliğinin bir parçası haline gelir. Toplum içinde bir birey tarif edilirken kanaatkâr ve terbiyeli şeklinde tanımlanır. Artık erdemler bireyin melekesi olmuş olur. Birçok erdemden söz edilebilir. Bir nokta da görüş birliği vardır o da erdemlerin bireyin kendisi ve çevresi için faydalı olduğudur. Kanaat ve şükür de yukarıda ifade edilen erdemlerden biridir. Kanaat ve şükür bireyin günlük hayatında karşılaştığı güçlükler karşısında bazen durup düşünmesini bazen de nefes alıp sakinleşmesini sağlar. Yaşanılan bu güçlüklere karşı bir mağlubiyet değil de bireyin yaşadığına rıza göstermesidir. Bireyin olanı olduğu gibi kabul etmesi, çözüm yolu arama sürecinde bireye gerçekçi seçenekler sunar. Bunların hepsi bireyin sağlıklı bir ruh yapısına sahip olmasına katkı sağlar. Buradan hareketle çalışmanın amacı, öğrencilerin varoluşsal şükür düzeyleri ile kanaat düzeyleri arasında herhangi bir ilişkinin olup olmadığının tespit edilmesi, eğer aralarında ilişki varsa bu ilişkinin düzeyinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda; “Öğrencilerin varoluşsal şükür düzeyleri kanaat düzeylerinin anlamlı yordayıcısı mıdır?” şeklinde problem cümlesi yazılmış, hipotez de problem cümlesine uygun bir şekilde “Öğrencilerin varoluşsal şükür düzeyleri kanaat düzeylerinin anlamlı yordayıcısıdır” biçiminde ifade edilmiştir. Bununla birlikte çalışmada şu sorulara da cevap aranmıştır. Öğrencilerin demografik değişkenlerine göre (cinsiyet, yaş ve sosyo-ekonomik durum) varoluşsal şükür düzeyleri ve kanaat düzeyleri farklılaşmakta mıdır? Öğrencilerin varoluşsal şükür düzeyleri ile kanaat düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki var mıdır? Öğrencilerin varoluşsal şükür düzeyleri kanaat düzeylerinin anlamlı yordayıcısı mıdır? Çalışma grubunu Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde öğrenim gören 302 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubuna kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmada yazar tarafından oluşturulan bilgi formu, bireylerin varoluşsal şükür düzeylerini belirlemek için, Jens-Beken ve Wong (2019) tarafından geliştiren, Çanakçı ve Ekşi (2022) tarafından uyarlaması yapılan Varoluşsal Şükür Ölçeği, bireylerin kanaat düzeylerini belirlemek için Demirci ve Ekşi (2018) tarafından geliştirilen Kanaat Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Yapılan analizlerde Varoluşsal Şükür Ölçeği ve Kanaat Ölçeği sürekli değişken olarak, regresyon analizinde ise Varoluşsal Şükür Ölçeği bağımsız değişken, Kanaat Ölçeği bağımlı değişken olarak; fark testlerinde ise sosyo-demografik değişkenler bağımsız değişken olarak tanımlanmıştır. Yaş değişkeni için en yüksek katılımcı grubunun 23 yaş ve üzerinde olduğu (%44); cinsiyet değişkeni için kadın katılımcı grubunun çoğunlukta olduğu (%69,5) ve gelir durumu değişkeni için orta düzey gelire sahip katılımcı grubunun yoğunlukta olduğu tespit edilmiştir (%87,7). Çalışma grubunun büyük çoğunluğunu 23 yaş ve üzerinde, kadın ve orta gelir düzeyine sahip bireylerin oluşturduğu görülmüştür. Ölçeklerin tanımlayıcı istatistik verilerine göre çalışmaya katılan öğrencilerin varoluşsal şükür düzeylerinin x̄=52,90 olduğu, kanaat düzeylerinin ise x̄=24,81 olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin hem varoluşsal şükür düzeyleri hem de kanaat düzeyleri puan ortalamalarının yüksek olduğu...


  • Open Access

    Cinsiyetin Dini Başa Çıkma Üzerindeki Etkisi: Meta – Analiz

    by Soner Ercan, Naci Kula

    Dini başa çıkmanın üzerinde cinsiyetin etkisini anlamak için meta – analiz araştırması yapılmıştır. Din psikolojisi alanında dini başa çıkma ile ilgili yapılan ilk meta–analiz olması araştırmanın önemini daha da arttırmaktadır. Meta – analiz araştırması için dahil edilme kriterleri belirlenmiş, belirlenen kriterlere göre dahil edilecek çalışmaların seçimi akış şeması doğrultusunda yapılmıştır. Meta - analize dâhil edilme kriterlerine uygun olan 10 adet tez kullanılmıştır. Verilerin anlamlı hale getirilmesi için CMA (versiyon 3) programı kullanılmıştır. Analiz sürecinde etki büyüklükleri ve heterojenlik testleri yapılmış, etki büyüklüğünü tanımlamak için Hedges’s g değerleri hesaplanmıştır. Etki büyüklüklerine ilişkin orman ve yayım yanlılığının tespiti için huni grafikleri yapılmıştır. Olumlu dini başa çıkma için erkekler lehine önemsiz düzeyde (g=-0,009), olumsuz dini başa çıkma için kadınlar lehine önemsiz düzeyde (g=0,099) etki büyüklüğü tespit edilmiştir. Cinsiyetin dini başa çıkma düzeyine etki etmediği tespit edilmiştir.