Spor Psikolojisinde Genetik
Authors:
- Melek MakaracıMMMelek Makaracı
- Akan BayrakdarABAkan Bayrakdar
- Hilal KılınçHKHilal Kılınç
- Halil Orbay ÇobanoğluHÇHalil Orbay Çobanoğlu
- Mehmet SarıkayaMSMehmet Sarıkaya
- Yusuf Dinar İşgörenYIYusuf Dinar İşgören
- Sedat KahyaSKSedat Kahya
Open Access
- 26 March 2025
- book chapter
- Published by Özgür Yayınları
- p. 107-118
Abstract
Son yıllarda, sportif yeteneklerinin belirlenmesinde psikolojik faktörlerin önemi artmıştır. Spor psikogenetiği, spordaki psikolojik faktörlerle genetik etmenlerin etkileşimini inceleyen bir alandır. Spor yeteneklerinin belirlenmesinde psikolojik faktörlerin, fiziksel yeteneklerle birlikte daha fazla önem kazandığı son yıllarda fark edilmiştir. Ancak, sporcuların psikolojik özelliklerinin genetik temelleri hakkında yapılan çalışmalar hala sınırlıdır. Spor psikogenetiği genetik yatkınlıkların bir sporcunun yetenekleri, motivasyonu, kişiliği ve stresle başa çıkma gibi psikolojik özelliklerini nasıl etkilediğini araştırır. Genetik varyasyonlar; bilişsel yetenekler, tepki süresi ve kişilik gibi özellikleri etkileyebilir ve bu faktörlerin atletik başarıyla ilişkisi incelenmektedir. Spor psikogenetiği, genetik varyantların psikolojik özellikleri ve performansı nasıl etkileyebileceğini anlamaya yönelik araştırmalar yapmaktadır. Bu alanda, serotonin ve dopamin gibi nörotransmitterlerle ilişkili genetik varyasyonlar öne çıkmaktadır. Genetik ve çevresel etkileşimlerin, bireylerin psikolojik dayanıklılıklarını ve spor performanslarını nasıl şekillendirdiği üzerine yapılan araştırmalar önemli bulgular sunmaktadır. Genetik faktörler, sporcularda kişilik ve performansı belirlemede rol oynarken, çevresel faktörler de bu süreci etkilemektedir. Bu çalışmalar, kişiye özel antrenman programlarının geliştirilmesine olanak tanıyacak ve spor psikogenetiği alanının potansiyelini daha iyi kullanmamıza yardımcı olacaktır. Sonuç olarak, spor psikogenetiği, sporcularda psikolojik başarıyı optimize etmek için önemli bir araç sunmaktadır.Keywords
This publication has 263 references indexed in Scilit:
- Skeletal muscle p53‐depletion uncovers a mechanism of fuel usage suppression that enables efficient energy conservationJournal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle, 2024
- Long‐term effects of adolescent sport experience, DRD2 and COMT genes, and their interaction on sport participation in adulthoodBrain and Behavior, 2021
- Integrating somatic variant data and biomarkers for germline variant classification in cancer predisposition genesHuman Mutation, 2018
- Overview of Monoamine TransportersCurrent Protocols in Pharmacology, 2017
- From genes to aggressive behavior: the role of serotonergic systemBioEssays, 2006
- Coffee, CYP1A2 Genotype, and Risk of Myocardial InfarctionJAMA, 2006
- Strategy for Investigating Interactions Between Measured Genes and Measured EnvironmentsArchives of General Psychiatry, 2005
- BDNF protects against stress‐induced impairments in spatial learning and memory and LTPHippocampus, 2004
- DRD4 and novelty seeking: Results of meta‐analysesAmerican Journal of Medical Genetics, 2002
- 5-HT2C (HTR2C)serotonin receptor gene polymorphism associated with the human personality trait of reward dependence: Interaction with dopamine D4 receptor (D4DR) and dopamine D3 receptor (D3DR) polymorphismsAmerican Journal of Medical Genetics, 1997