Düşük Özkütleli Fe-Mn-Al-C Çelikleri ve Deformasyon Mekanizmaları
- 11 September 2026
- journal article
- Published by Turkish National Defense University in Savunma Bilimleri Dergisi
- No. Advanced O
Abstract
Otomotivde yakıt tasarrufu anlamına gelen ağırlık azaltılması, kullanılan yapısal çeliklerde sadece mukavetmet artışıyla belirli ölçüde sağlanabilir. Yeni nesil çeliklerde, yüksek mukavemete ilaveten, özkütledeki azalma yolu ile de ağırlık tasarrufu mümkündür. Çeliklerin 7.8 g/cm3 konvansiyonel özkütle değeri, L-IP (Lightweight Steel with Induced Plasticity) çeliklerde 6.4g/cm3’e kadar düşürülebilmiştir. Fe-Mn-Al-C esaslı alaşım sistemi yarattığı düşük özkütle sayesinde, otomotiv uygulamaları için çok çekici yeni nesil bir malzeme grubu oluşturmaktadır. Bu alaşım sistemi içinde bulunan çelikleri daha önemli kılan bir diğer özellikleri gösterdikleri yüksek deformasyon sertleşmesi ve söz konusu deformasyon sertleşmesini, çarpışma gibi yüksek deformasyon hızlarında bile sunabilmeleridir. Sıra dışı mühendislik özelliklerini Fe-Mn-Al-C çeliklerinde mümkün kılan mekanizmalar, yüksek deformasyon koşullarında ileri yüksek dayanımlı çeliklerde sıklıkla gözlenen ikizlenme kaynaklı plastisite (TWIP) ve dönüşüm kaynaklı plastisiteye (TRIP) ek olarak kayma bandı kaynaklı plastisite, mikrobant kaynaklı plastisite ve dinamik kayma bandı incelmesi gibi mekanizmalardır. Söz konusu sistem, içerdigi fazlar açısından da konvansiyonel çeliklerden çok farklıdır. Sistemin östenit ve ferrit gibi bilindik ana bileşenleri, kappa karbür, B2, DO3 gibi deformasyon mekanizmalarında yer alan fazları, β-Mn gibi kırılganlık yaratan intermetalik bileşenleri vardır. Temelde Fe-Mn-Al sistemi üzerine kurulu bu yeni sınıf çeliklerde bilindik çeliklerdeki kavramlar yeterli değildir. Bu yazı, Fe-Mn-Al-C esaslı çeliklerinin özelliklerini ve deformasyon sırasında oluşan deformasyon mekanizmalarını sunmaktadır.Keywords
This publication has 65 references indexed in Scilit:
- Fe–Mn–C–Al Low‐Density Steel for Structural Materials: A Review of Alloying, Heat Treatment, Microstructure, and Mechanical PropertiesSteel Research International, 2022
- A general perspective of Fe–Mn–Al–C steelsJournal of Materials Science, 2018
- Advanced High Strength Steels (AHSS) for Automotive Applications − Tailored Properties by Smart Microstructural AdjustmentsSteel Research International, 2017
- Effects of Manganese Content on Solidification Structures, Thermal Properties, and Phase Transformation Characteristics in Fe-Mn-Al-C SteelsMetallurgical and Materials Transactions B, 2015
- Advanced High Strength Sheet Steels2015
- Derivation and Variation in Composition-Dependent Stacking Fault Energy Maps Based on Subregular Solution Model in High-Manganese SteelsMetallurgical and Materials Transactions A, 2009
- Third Generation of AHSS: Microstructure Design Concepts2009
- Microstructures and Mechanical Properties of High‐Strength Fe‐Mn‐Al‐C Light‐Weight TRIPLEX SteelsSteel Research International, 2006
- Microstructural evolution in a non-cell forming metal: AlMgActa Metallurgica et Materialia, 1993
- Dislocation wall and cell structures and long-range internal stresses in deformed metal crystalsActa Metallurgica, 1983