Yavaş Gelişen Bir Afet Olarak İklim Krizi: Sahel Bölgesi’nde Çevresel Çöküş ve İklim Mültecileri
- 17 June 2026
- journal article
- Published by Afet ve Risk Dergisi in Afet ve Risk Dergisi
- No. 22
Abstract
Bu makale, Sahel Bölgesi’nde iklim krizinin ani çevresel şoklardan ziyade zamana yayılan, kümülatif etkiler üreten yavaş gelişen bir afet biçiminde ortaya çıkışını uluslararası ilişkiler disiplini çerçevesinde incelemektedir. Nitel vaka çalışması desenine dayanan araştırma, Sahel’i ana vaka; Çad Gölü Havzası ve Nijer’deki Agadez göç koridorunu alt analiz birimleri olarak ele almaktadır. Bulgular, iklim değişikliğinin bölgedeki ekolojik, ekonomik ve yönetsel kırılganlıkları yoğunlaştıran bir “tehdit çarpanı” olarak işlediğini göstermektedir. Analizler, Çad Gölü Havzası’ndaki hidrolojik belirsizliklerin ve yüzey alanı kaybının, geleneksel geçim kaynaklarını erozyona uğratarak etno-politik gerilimleri ve zorunlu göçü tetiklediğini ampirik olarak ortaya koymaktadır. Agadez vakasından elde edilen veriler ise, Avrupa Birliği’nin sınır dışsallaştırma stratejilerinin yerel hareketlilik pratiklerini bozduğunu, göç yollarını kriminalize ettiğini ve insan kaçakçılığı ağlarını güçlendirerek insani kırılganlıkları derinleştirdiğini kanıtlamaktadır. Ayrıca, çevresel bozulma nedeniyle yerinden edilen nüfusların 1951 Cenevre Sözleşmesi’nin tanımsal sınırları sebebiyle uluslararası mülteci rejimi içinde kurumsal bir boşlukta kaldığı ve “hayatta kalma göçü” arafına itildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, Sahel’deki iklim kaynaklı hareketliliğin küresel eşitsizlikler ve yönetişim zafiyetleriyle iç içe geçmiş çok boyutlu bir olgu olduğunu vurgulamakta; güvenlik merkezli yaklaşımlar yerine kırılganlıkların azaltılmasını hedefleyen iklim adaleti odaklı politikaların geliştirilmesi gerektiğini savunmaktadır.Keywords
This publication has 69 references indexed in Scilit:
- The nexus of climate and conflict in the Lake Chad Region: what we know, don’t know and need to knowClimatic Change, 2025
- The paradox of climate resilience and elusive peace in the Lake Chad Basin: a case for an adaptive governance approachCurrent Opinion in Environmental Sustainability, 2025
- The slow violence of climate securityGeoforum, 2024
- The impact of climate change on migration: a synthesis of recent empirical insightsClimatic Change, 2019
- Drought, migration, and conflict in sub-Saharan Africa: what are the links and policy options?2019
- Lake drying and livelihood dynamics in Lake Chad: Unravelling the mechanisms, contexts and responsesAMBIO, 2016
- Crop–livestock interactions in agricultural and pastoral systems in West AfricaAgriculture and Human Values, 2009
- VulnerabilityGlobal Environmental Change, 2006
- Adaptation, adaptive capacity and vulnerabilityGlobal Environmental Change, 2006
- Migration as an Adaptation to Climate ChangeClimatic Change, 2006