II. DÜNYA SAVAŞINDA TARAFSIZLIK EKONOMİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Open Access
- 25 December 2025
- journal article
- Published by Bulent Evcevit University in International Journal of Management Economics and Business
- Vol. 21 (4) , 1624-1650
Abstract
Bu çalışma, Türkiye’nin, yüksek katılımlı bir savaşta tarafsız kalabilme amacıyla oynadığı iktisadi rolü, savaşa katılan tarafların algı ve eylemleri çerçevesinde gösterilen esneklik ve değişim bağlamında inceleyerek dinamik biçimde ele almayı hedeflemektedir. Bu amaç doğrultusunda II. Dünya Savaşı ile ilgili yazılan savaş ekonomisi literatürüne, tarafsız ekonomiler bağlamında katkı sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmada izlenen metodoloji, arşiv materyallerine de atıfta bulunarak tarafsızlık ekonomisinin genel öğelerini tümevarımsal olarak araştırmaktır. Çalışmanın çıkış noktasını, II. Dünya Savaşı’nda tarafsızlık ekonomisi üzerine yapılan çalışmalar içerisinde Türkiye’nin eksikliği teşkil etmektedir. Çalışmada savaş kaynaklı uluslararası gelişmelerin nasıl algılandığı ve bu gelişmelere yönelik verilen tepkiler iktisadi düzlemde incelenmiştir. Türkiye’nin tarafsız kalmasını sağlayan ilkeler ekonomik bir temelde analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda Cumhuriyetin kuruluş sürecinde elde edilen iktisadi kazanımların korunması isteği uygulanan tarafsızlık ekonomisinin temel öğesi olmuştur. Savaşa katılan taraflarla yapılan ticaretin denge içerisinde sürdürülmeye çalışılması, tarafsız ekonomilerin oluşturduğu bileşik modelin temel niteliği olarak Türkiye tarafından da uygulanmıştır. Stratejik bir ihraç ürünü olarak krom ticaretinin bu dengenin sağlanması sürecinde oynadığı merkezi rol ise Türkiye’nin tarafsızlık ekonomisinin en önemli öznel boyutunu oluşturmuştur. Türkiye bu ticaretin şartlarını kendi iktisadi çıkarları doğrultusunda belirlemeye çalışmıştır. Savaşın değişen güç dengelerine uyumlu biçimde, sınai yatırımlara dair yapılan iş birliklerinde Almanya’nın yerine İngiltere’nin geçmesi öznelliği tamamlayan bir diğer öğe olmuştur.Keywords
This publication has 21 references indexed in Scilit:
- Turkey and Britain in World War II: Origins and Results of the Tripartite Alliance, 1935-40Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 2021
- Turkish Neutrality in the Second World War and Relations with the Soviet UnionJournal of Balkan and Near Eastern Studies, 2021
- Caught in the Middle: Neutrals, Neutrality and the First World War, ed. Johan den Hertog and Samuël KruizingaThe English Historical Review, 2013
- Spanish Civilian Labour for Germany During the Second World War?Revista de Historia Económica / Journal of Iberian and Latin American Economic History, 2013
- Did Swedish ball bearings keep the Second World War going? Re-evaluating neutral Sweden's roleScandinavian Economic History Review, 2012
- Turkey and Britain’s War in the Middle East, May 1941 to November 19422009
- The politics of ‘active neutrality’ on the eve of a new world order: The case of Turkish chrome sales during the Second World WarMiddle Eastern Studies, 2006
- Introduction: Victims or actors? European neutrals and non-belligerents, 1939–19452001
- A Cautious Balance: The Question of Turkey in World War IIThe Historian, 2001
- The economics of World War II: an overview1998