BYBengü Doğangün Yasa

Bengü Doğangün Yasa

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Bengü Doğangün Yasa has a total of 4 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    II. DÜNYA SAVAŞINDA TARAFSIZLIK EKONOMİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

    by Bengü Doğangün Yasa

    Bu çalışma, Türkiye’nin, yüksek katılımlı bir savaşta tarafsız kalabilme amacıyla oynadığı iktisadi rolü, savaşa katılan tarafların algı ve eylemleri çerçevesinde gösterilen esneklik ve değişim bağlamında inceleyerek dinamik biçimde ele almayı hedeflemektedir. Bu amaç doğrultusunda II. Dünya Savaşı ile ilgili yazılan savaş ekonomisi literatürüne, tarafsız ekonomiler bağlamında katkı sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmada izlenen metodoloji, arşiv materyallerine de atıfta bulunarak tarafsızlık ekonomisinin genel öğelerini tümevarımsal olarak araştırmaktır. Çalışmanın çıkış noktasını, II. Dünya Savaşı’nda tarafsızlık ekonomisi üzerine yapılan çalışmalar içerisinde Türkiye’nin eksikliği teşkil etmektedir. Çalışmada savaş kaynaklı uluslararası gelişmelerin nasıl algılandığı ve bu gelişmelere yönelik verilen tepkiler iktisadi düzlemde incelenmiştir. Türkiye’nin tarafsız kalmasını sağlayan ilkeler ekonomik bir temelde analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda Cumhuriyetin kuruluş sürecinde elde edilen iktisadi kazanımların korunması isteği uygulanan tarafsızlık ekonomisinin temel öğesi olmuştur. Savaşa katılan taraflarla yapılan ticaretin denge içerisinde sürdürülmeye çalışılması, tarafsız ekonomilerin oluşturduğu bileşik modelin temel niteliği olarak Türkiye tarafından da uygulanmıştır. Stratejik bir ihraç ürünü olarak krom ticaretinin bu dengenin sağlanması sürecinde oynadığı merkezi rol ise Türkiye’nin tarafsızlık ekonomisinin en önemli öznel boyutunu oluşturmuştur. Türkiye bu ticaretin şartlarını kendi iktisadi çıkarları doğrultusunda belirlemeye çalışmıştır. Savaşın değişen güç dengelerine uyumlu biçimde, sınai yatırımlara dair yapılan iş birliklerinde Almanya’nın yerine İngiltere’nin geçmesi öznelliği tamamlayan bir diğer öğe olmuştur.

  • Open Access

    YOKSUL ÜLKE EKONOMİLERİNDE DIŞ YARDIMLARLA KALKINMA STRATEJİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

    by Bengü Doğangün Yasa, Ümran Gümüş, Mehmet Emin Yardımcı

    Yoksulluk tuzakları, iktisadi aktörlerin yakalandıkları içsel faktörlerle aşılamayacak kısır döngülerdir. Literatürde dış yardımla kalkınma stratejisinin azgelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için zorunlu olduğunu savunan kalkınma modellere sıklıkla rastlanmaktadır. Bu modeller, yoksul ülkelerde iktisadi kalkınmanın gerçekleştirilmesinin yalnızca dış yardımlarla finanse edilen bir büyük itiş mekanizmasıyla mümkün olduğunu belirtmektedirler. Bu çalışmanın temel amacı, gelişmemiş ülke ekonomilerinde iktisadi kalkınmanın gerçekleştirilmesi açısından dış yardımla kalkınma stratejisinin öneminin değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda üç temel oyun teorik modelle üç farklı fakirlik tuzağı üzerinde inceleme yapılmaktadır. Bulgular, bazı azgelişmiş ülkelerde iktisadi kalkınmanın gerçekleştirilmesi için dış yardımlarla kalkınma stratejisinin olmazsa olmaz niteliğinde olmadığını göstermektedir. Ayrıca dış yardımla kalkınma stratejisinin bütün yoksul ülkelere fayda getiremeyebileceğini kanıtlamaktadır.


  • Kurumsal Boyutlarıyla Türkiye’de Savaş Ekonomisi Yönetimi: 2. Dünya Savaşı Örneği

    by Bengü Doğangün Yasa

    İktisadi açıdan yoğun bir seferberliği gerektiren 2. Dünya Savaşı, kapsamlı bir yönetim anlayışını içeren kurumsal bir mekanizmayla sürdürülmüştür. Bu kurumsal oluşum savaşa katılmayan ülkelerden biri olan Türkiye’de de uygulanmıştır. Çalışmanın amacı, savaş ekonomisi uygulamalarını savaş sürecinde oluşturulan kurumsal mekanizma üzerinden değerlendirmektir. Meclis ve Harp Dairesi gibi resmi kurumlar tarafından hazırlanan savaş ekonomisine yönelik raporlar oluşturulmaya çalışılan mekanizmanın yapı taşlarını teşkil etmektedir. Bu bağlamda ilgili raporların incelenmesi, savaş ekonomisi uygulamalarının belirleyici niteliklerinin açığa çıkarılması hususunda literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmanın temel hipotezi, 2. Dünya Savaşı’nda Türkiye’de uygulanan savaş ekonomisinin, yalnızca kısa vadeli mali eylem planları yerine, uzun vadeli bir iktisadi perspektif içerisinde tarihsel ve bütüncül bir anlayışla biçimlendirilmiş olmasıdır. Bu perspektif ağırlıklı olarak Almanya ve İsviçre modellerinin etkilerini yansıtmaktadır. Oluşturulan kurumsal yapı iaşenin sağlanması ve fiyat denetimi gibi savaşın yol açtığı güncel sorunlar yanında, sanayileşmenin devamı ve uluslararası ekonomik ilişkilerin sürdürülebilir olması gibi uzun vadeli hedeflerin gerçekleştirilmesini de amaçlamıştır.

  • Türkiye’de Sanayi Müdahaleciliğinin Etkinliği: Madencilik Sektöründe Sabit Sermaye Yatırımlarının Kliometrik Analizi (1936-1950)

    by Bengü Doğangün Yasa, Mehmet Emin Yardimci, Rıdvan Karacan

    Madencilik eski çağlardan bu yana sanayileşmenin arkasında bir itici güç olarak önemi her geçen gün artan bir iktisadi faaliyet olmuştur. Sanayi Devrimi tarihsel açıdan yol açtığı göz alıcı değişmeleri büyük oranda madencilik alanındaki gelişmelere borçludur. Madencilik alanında yürütülen faaliyetler sanayileşme sürecine sağladıkları katkıların ötesinde yerli kaynakların etkin biçimde kullanılması ve enerjide dışa bağımlılığının azaltılması bakımından da büyük önem arz etmektedir. Türkiye iktisat tarihinde 1930’lu yıllarla birlikte başlayan devletçi politikaların temel amacı sanayileşmenin temin edilmesidir. Sanayileşme odağıyla cumhuriyetin kurulması süreciyle başlayan müdahaleci politikalar doğrultusunda madencilik faaliyetleri önemli bir yer tutmuştur. Çalışmayı kapsayan 1936-1950 dönemi boyunca madencilik sektöründe devleti temsil eden tek kurum Etibank olmuştur. Bu temsil yetkisinin ötesinde, kurum tarafından madencilik alanında yapılan üretim faaliyetleri Türkiye’de yapılan toplam maden üretiminin %100’ünü teşkil etmiştir. Bu bağlamda Etibank hem sanayi müdahaleciliği açısından kurumsal olarak hem de üstlendiği madencilik faaliyetleri ile sınai gelişime katkı sunmuştur. Çalışmada sanayi müdahaleciliğini temsilen Etibank’a ait sabit sermaye yatırımlarına ilişkin veriler kullanılarak, Etibank’ın ekonomik büyüme üzerindeki etkinliği test edilmeye çalışılmıştır. 1936-1950 yılları aralığını kapsayan Bitmemiş Tesisler ve Tesis Masrafları, Müessese ve Teşebbüs Sermayesi ile İştirakler sabit sermaye yatırımları olarak hesaplanmış; değişkenler arasındaki uzun vadeli ilişkiyi araştırmak için Otoregresif Dağılım Gecikmeli (ARDL) sınır testi modeli kullanılmıştır. Elde edilen ampirik bulgular sanayi müdahaleciliğinin ekonomik büyüme üzerinde olumlu bir etkisi olduğu sonucunu desteklemektedir.

  • Open Access

    Tax Farming Revenues and Accounting in Ottoman Finance: The Case of Kocaeli (1846–1847)

    by Mehmet Emin Yardımcı, Bengü Doğangün Yasa, Ednan Ayvaz

    Unlike the European nations that shifted from privatized tax collection to a centralized government control system, the Ottoman Empire successfully maintained its tax farming system. Yet, there is ample evidence against the views that such a system was backward and wasteful are not entirely correct, but that the Ottoman tax collection method was successful in its own historical context. Therefore, the aim of this study was to reveal evidence of whether the Ottoman Empire implemented a successful tax farming system in the 19th century based on the accounting records of tax farming revenues considering the Ottoman public finances, institutional infrastructure, and administrative practices in a broader European context. Accordingly, the present study utilized the Prime Minister’s Ottoman Archives, the records of Revenue (Varidat) Accounting Administration, and the tax farming auctions in the Central Council (Majlis-i Val’a). The economic and financial conditions of the period were also considered in the analysis of the data. Evaluation of the tax collected by tax collectors in Kocaeli Province (Sancak) revealed the nature of economic activities in the empire. It can be stated that tax collectors in Kocaeli Province paid the total amount of 395,612 Guruş (Ottoman currency) tax revenue in five installments in 3 months and that the highest tax was collected from the sales of alcoholic beverages. Adet-i Ağnam (the tax collected for sheep and goat breeding) collected from each district was auctioned for tax farming price of 51,610 Guruş. In addition to these taxes, taxes from trade, forestry, maritime, and industrial production were included in the tax farming revenues. Overall, considering the adverse political and economic conditions in the historical process, the Ottoman Empire’s tax farming system was successful in collecting taxes and was a part of the formation of the modern Ottoman public finance system.


  • The Development and Institutionalization of Interventionism with Subjective Facts in Turkish Economic History: Etibank Model

    by Bengü Doğangün Yasa

    Türkiye iktisat tarihinde Cumhuriyetin erken dönemlerinden itibaren devlet müdahaleciliği kurumsal bir çerçeve içerisinde oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu çalışma müdahaleciliği ağır sanayi alanında temsil etmek üzere kurulan Etibank’ın 1935-1950 tarihleri arasındaki faaliyetlerini ve bu dönemde gerçekleştirilen yasal düzenlemeleri analiz ederek; Türkiye’de devlet müdahaleciliğinin kurumsal boyutlarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Türkiye iktisat tarihinin belirli bir döneminde oluşturulmaya çalışılan ekonomi politiğin, kurumsal bir örnek üzerinden analizi, müdahaleciliğin niteliğinin tanımlanmasına katkı sağlayacaktır. Çalışmada Etibank’ın kuruluş yıllarını takiben faaliyetleri genel çerçevede incelenmiş; Türkiye’de devlet müdahaleciliğinin pragmatik nitelikler sergilediği gözlenmiştir.


  • Open Access

    İKTİSAT DÜŞÜNCESİNDE DEVLET MÜDAHALECİLİĞİ KURAMININ EVRİMİ

    by Bengü Doğangün Yasa

    Devlet müdahaleciliğinin sınırlarının ne olması gerektiğine yönelik tartışmalar, iktisadi düşünce kuramlarının en önemli tartışma konularından birini oluşturmaktadır. Bu tartışmalar devletin temel ekonomik işlevlerinin yeniden belirlenmesi ihtiyacı nedeni ile belirgin bir süreklilik taşımaktadır. Ulus devletler arasındaki sınırların ortadan kalkması, farklı bir ifade ile küreselleşme süreci, devletin iktisadi sistem içerisindeki konumunu etkileyen ve dönüştüren en önemli unsurdur. Bu dönüşüm mekanizması içerisindeki yönlendirici temel öğe ise artan uluslararası rekabettir.